• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nerw udowo-goleniowy

    Przeczytaj także...
    Wydawnictwo Lekarskie PZWL – polskie wydawnictwo istniejące od 1945 roku, wydające literaturę fachową dla pracowników systemu opieki zdrowotnej, podręczniki szkolne i akademickie i publikacje popularnonaukowe. Do 1993 roku państwowe wydawnictwo istniało pod nazwą Państwowe Zakłady Wydawnictw Lekarskich (PZWL). W 1998 roku nastąpiła prywatyzacja, aktualnie stanowi część grupy wydawniczej PWN.Adam Wawrzyniec Bochenek (ur. 10 sierpnia 1875 w Krakowie, zm. 25 maja 1913 tamże) – polski lekarz, anatom, histolog, antropolog. Autor wielokrotnie wznawianego podręcznika anatomii.
    Staw skokowy górny, inaczej staw skokowo-goleniowy (łac. articulatio talocruralis), pot. kostka – staw zawiasowy, złożony. Odpowiedzialny za zginanie stopy (np. podczas stawania na palcach) oraz jej prostowanie (np. podczas stawania na pięcie). Złożony jest z panewki, którą tworzą dalsze końce kości piszczelowej oraz strzałkowej, oraz z główki, którą stanowi bloczek kości skokowej. Ponadto w jego skład wchodzi torebka stawowa, którą wzmacniają więzadła przyśrodkowe (inaczej trójgraniaste), skokowo-strzałkowe przednie, skokowo-strzałkowe tylne, piętowo-strzałkowe. Torebka stawowa przytrzymuje kości, wchodzące w skład stawu oraz zapobiega dostaniu się sąsiednich tkanek między kości stawu.

    Nerw udowo-goleniowy (łac. nervus saphenus) to przyśrodkowa gałąź warstwy głębokiej końcowych gałęzi nerwu udowego i jest najdłuższą gałęzią skórną tego nerwu. Zaopatruje powierzchnię przednio-przyśrodkową kolana i goleni aż do brzegu przyśrodkowego powierzchni stopy.

    Kanał przywodzicieli (łac. canalis adductorius) - rozpoczyna się otworem górnym w przedłużeniu wierzchołka trójkąta udowego, do tyłu od mięśnia krawieckiego. Przechodzą przez niego naczynia udowe (objęte powrózkiem naczyniowym) oraz nerw udowo-goleniowy. Kanał ma 5-9 cm długości i kieruje się z przestrzeni podpowięziowej trójkąta udowego dołu podkolanowego. Na przekroju jest kształtu trójkątnego. Jego przednią ścianę przebijają nerw udowo-goleniowy oraz tętnica zstępująca kolana (często przebijają ją razem). W świetle kanału tętnica udowa leży do przodu od żyły udowej. Bocznie i nieco do przodu od tętnicy udowej położony jest nerw udowo-goleniowy. Żyła udowa w swoim przebiegu przechodzi po tylnym obwodzie tętnicy udowej i przy rozworze kanału przywodzicieli żyła leży względem niej do tyłu i bocznie. Koniec kanału stanowi otwór dolny kanału zwany rozworem ścięgnistym przywodzicieli (łac. hiatus tendineus adductorius), który jest szczeliną położona między ścięgnem mięśnia przywodziciela wielkiego a kością udową, z którą to ścięgno się łączy. Większy swój przyczep końcowy ścięgno to znajduje na przyśrodkowej wardze kresy chropawej, natomiast dolne włókna ścięgna, które tworzą tylne ograniczenie rozworu ścięgnistego przywodzicieli, łączą się z guzkiem przywodziciela, położonego powyżej nadkłykcia przyśrodkowego kości udowej. Przez otwór dolny kanału przywodzicieli przechodzą tętnica udowa i żyła udowa. W wyniku wejścia do dołu podkolanowego te naczynia otrzymują nazwy odpowiednio: tętnica podkolanowa i żyła podkolanowa.Michał Reicher, Michał Reicher-Sosnowski (ur. 17 listopada 1888 w Sosnowcu, zm. 31 sierpnia 1973 w Gdańsku) – polski anatom i antropolog pochodzenia żydowskiego; profesor zwyczajny dr nauk biologicznych. Współautor i kontynuator prac nad kompleksowym podręcznikiem Anatomia Człowieka, rozpoczętych przez prof. dra Adama Bochenka. Twórca działającego do dziś wileńskiego Collegium Anatomicum oraz jeden ze współtwórców Akademii Lekarskiej w Gdańsku. Rodzice Stanisław Reicher i Maria Permuter (Perlmutter).

    Przebieg i topografia[ | edytuj kod]

    W przebiegu tego nerwu wyróżnia się odcinek udowy i goleniowy.

  • Odcinek udowy. Rozpoczyna się jako przedłużenie nerwu udowego (jest jego gałęzią końcową) i biegnie do tyłu od mięśnia krawieckiego. Położony bocznie od tętnicy udowej biegnie wzdłuż niej ku dołowi, po drodze krzyżując od przodu tętnicę boczną okalającą udo. Następnie skręca ku stronie przyśrodkowej, biegnąc bardziej skośnie i krzyżuje od przodu tętnicę udową a następnie biegnie po jej przednio-przyśrodkowym obwodzie. Następnie wraz z powrózkiem naczyniowym naczyń udowych nerw udowo-goleniowy wchodzi przez otwór górny do kanału przywodzicieli (łac. canalis adductorius). Biegnie w nim i 4-5 cm poniżej otworu górnego przebija przednią ścianę kanału przywodzicieli - blaszkę międzymięśniową (łac. lamina vastoadductoria) wraz z gałązką tętnicy udowej - tętnicą zstępującą kolana (łac. arteria descendens genu). Nerw towarzyszy jej, przebiegając przez bruzdę między mięśniem przywodzicielem wielkim a przyśrodkową głową mięśnia czworogłowego, przykryty mięśniem krawieckim i powięzią szeroką. Wychodząc niżej spod mięśnia krawieckiego nerw biegnie do tyłu od kłykcia przyśrodkowego kości udowej i kieruje się ku żyle odpiszczelowej (łac. vena saphena magna).
  • Odcinek goleniowy. Nerw przebija powięź goleni na wysokości guzowatości piszczeli (łac. tuberositas tibiae) i biegnie napowięziowo, towarzysząc żyle odpiszczelowej, która również biegnie napowięziowo na przyśrodkowej powierzchni podudzia. Nerw położony jest ku tyłowi od żyły odpiszczelowej, rzadko przyśrodkowo od niej. W dolnym odcinku podudzia nerw udowo-goleniowy oraz żyła odpiszczelowa zwracają ku przodowi i przebiegają przed kostką przyśrodkową, kierując się ku przyśrodkowego brzegu stopy.
  • Gałęzie[ | edytuj kod]

    W odcinku udowym występują najczęściej cztery gałęzie:

  • gałąź skórna - do przyśrodkowej powierzchni dolnej części uda,
  • gałąź stawowa - do przyśrodkowej powierzchni stawu kolanowego,
  • gałęzie naczyniowe (2-3) - dochodzą do dolnego odcinka tętnicy udowej i początkowego odcinka tętnicy podkolanowej,
  • gałąź podrzepkowa - odchodzi od nerwu zaraz po jego wyjści z kanału przywodzicieli i biegnie wraz z nerwem udowo-goleniowym pod mięśniem krawieckim, a następnie przebija powięź szeroką w okolicy ścięgna mięśnia krawieckiego (może przebijać również ścięgno) i kieruje się do przodu, dołu i bocznie łukowato obiegając rzepkę dochodząc do guzowatości kości piszczelowej. Zaopatruje tu skórę okolicy kolanowej przyśrodkowej oraz przedniej. Gałąź podrzepkowa tworzy zespolenia z nerwem skórnym bocznym uda, gałęziami skórnymi przednimi nerwu udowego i gałęziami skórnymi przyśrodkowymi nerwu udowo-goleniowego tworząc splot przedrzepkowy (łac. plexus prepatellaris).
  • W odcinku goleniowym odchodzą:

  • gałęzie skórne przyśrodkowe goleni - odchodzą do przodu i tyłu, zaopatrując przednio-przyśrodkową powierzchnię podudzia,
  • gałąź stawowa - odchodzi od odcinka końcowego nerwu przed kostką przyśrodkową i biegnie do przyśrodkowego brzegu stopy lub do powierzchni przyśrodkowej palucha. Unerwia przyśrodkową część stawu skokowo-goleniowego, zwanego stawem skokowym górnym (łac. articulatio talocruralis).
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia człowieka tom V. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008. ISBN 978-83-200-3848-4.




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.6 sek.