• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Neokonfucjanizm



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Doktryna Środka – jedna z ksiąg wchodzących w skład Czteroksięgu konfucjańskiego. Jej autorstwo przypisuje się Zi Si, ale w powstała ona później. Pierwotnie był to jeden z rozdziałów Liji. W „Yiwen Zhi” Ban Gu, pierwszej obszernej bibliografii chińskiej jest już wymieniane jako oddzielny traktat. Cesarz Wu (502 - 549) z dynastii Liang miał do niego napisać komentarz. Księga daje konfucjańskiej filozofii społecznej metafizyczne uzasadnienie.Numerologia - prognozowanie z liczb, opierające się na przekonaniu, że numer przyporządkowany danemu obiektowi (numer domu, samochodu, telefonu, zakodowane pod postacią liczby imię, itp.) ma związek z jego losem. Numerologia uważana jest przez naukowców za pseudonaukę, nie mającą żadnych racjonalnych ani eksperymentalnych podstaw.

    Neokonfucjanizm – termin używany w odniesieniu do rodzaju konfucjanizmu, który dominował w Chinach od czasów dynastii Song (960 - 1279) niemal do końca dynastii Qing (1644 - 1911), którego dokładny zakres jest jednak współcześnie przedmiotem kontrowersji.

    Termin „neokonfucjanizm” powstał wśród uczonych europejskich w celu wyróżnienia konfucjanizmu dominującego w Chinach od czasów dynastii Song. Początków neokonfucjanizmu szuka się wśród filozofów późnej epoki Tang, takich jak Han Yu (768 - 824) i Li Ao (zm. ok. 844), którzy postulowali powrót do „pierwotnego” konfucjanizmu, nieskażonego przez wpływy taoizmu i buddyzmu. Dojrzałość neokonfucjanizm osiągnął w epoce Song, kiedy ukształtowały się jego dwie główne szkoły - szkoła zasad i szkoła umysłu. Najważniejszymi przedstawicielami pierwszej byli Cheng Yi (1033 - 1107) i Zhu Xi (1130 - 1200), zaś drugiej Lu Jiuyuan (1139 - 1193) i Wang Yangming (1472 - 1529). Zgodnie z nauczaniem szkoły zasad wszystkie rzeczy we wszechświecie składają się z zasady (li) i siły materialnej (qi), ponad którymi istnieje Najwyższa Granica złożona z sumy wszystkich zasad we wszechświecie. Człowiek dzięki samodoskonaleniu się, polegającemu w szczególności na studiowaniu konfucjańskich klasyków, powinien stopniowo dążyć do oczyszczenia swojego li z naleciałości qi i uświadomić sobie że jego właściwa tożsamość jest identyczna z tożsamością wszechświata, w ten sposób wyzbywając się egoizmu. Doktryna szkoły zasad wywarła trudny do przecenienia wpływ na chińską cywilizację, ponieważ od roku 1313 filozofia Zhu Xi stanowiła bazę dla egzaminów urzędniczych w Chinach, aż do ich zniesienia w roku 1905, i tym samym była podstawą oficjalnej ideologii państwa. Przedstawiciele szkoły umysłu uważali, że ludzki umysł od początku jest czysty i tożsamy z zasadą, stąd w naszym życiu powinniśmy polegać raczej na posiadanej przez nas władzy moralnej intuicji, niż na studiowaniu klasyków, którzy są co najwyżej tej intuicji ucieleśnieniem. W szczególności Wang Yangming kładł nacisk na fakt, że doskonałość moralną można zdobyć jedynie poprzez praktykowanie cnót, nie zaś poprzez intelektualne studia. Uczeni epoki Qing winili wcześniejszych neokonfucjanistów o upadek dynastii Ming i za pomocą szczegółowych studiów filologicznych wykazywali, że ich interpretacja klasyków jest nieuzasadniona oraz wbrew ich własnym twierdzeniom wynika z wpływu idei buddyjskich i taoistycznych.

    Wu xing (chiń.: 五行; pinyin: wǔ xíng) – w tradycyjnej filozofii chińskiej pięć elementów budujących wszechświat.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.

    Pojęcie[ | edytuj kod]

    Początków określenia „neokonfucjanizm” należy szukać w myśli jezuitów, którzy zetknęli się z Chinami w XVII wieku. Matteo Ricci (1552 - 1610) w swoim dziele Tianzhu Shiyi argumentował, iż konfucjanizm uczonych epoki Song i Ming nie jest wierny oryginalnemu konfucjanizmowi uczonych starożytnych. Ten argument był rozwijany przez późniejszych jezuitów, którzy we wstępie do Confucius Sinarum philosophus „pogardliwie odnosili się do konfucjanistów epoki Song i Ming jako Neoterici Interpreters (nowocześni interpretatorzy)”. Tak zapoczątkowane rozróżnienie pomiędzy konfucjanizmem czasów Song i Ming a konfucjanizmem wcześniejszym, przyjęło się wśród europejskich uczonych, chociaż nie miało ono odpowiednika w samych Chinach . Być może pierwszym, który użył terminu neokonfucjanizm, był francuski jezuita Jean Joseph Marie Amiot (1718 - 1793), w roku 1777 w drugim tomie swoich Mémoires concernant les Chinois piszący o współczesnych mu chińskich uczonych „les neo-confuceens”, a także używający określenia „cosmogonie neo-confuceenne” (kosmogonia neokonfucjańska).

    Chan (chin. 禪 pinyin: chán; sans. ध्यान dhyāna ; kor. sŏn (선), sŏn chong (선종); jap. zen (禅), zen shū (禅宗); wiet. thiền, thiền tông) – jedna z najważniejszych szkół chińskiego buddyzmu, założona w VI wieku przez Bodhidharmę. Szkoła ta należy do praktycznej i medytacyjnej tradycji buddyzmu, w odróżnieniu od teoretycznej i filozoficznej tradycji doktrynalnej.Koncepcja yin i yang pochodzi z antycznej filozofii chińskiej i metafizyki. Opisuje ona dwie pierwotne i przeciwne, lecz uzupełniające się siły, które odnaleźć można w całym wszechświecie.

    Współczesne użycie terminu „neokonfucjanizm” wiąże się jednak przede wszystkim z osobą chińskiego filozofa Feng Youlana (1895 - 1990). Po raz pierwszy użył on go w roku 1922 w swojej pisanej w USA dysertacji doktorskiej w odniesieniu do filozofii Wang Yangminga (1472 - 1529). Później Feng Youlan zaczął jednak na oznaczenie tej szkoły filozoficznej używać chińskiego terminu „daoxue” (道學) - „badanie dao”. Kiedy Derk Bodde (1909 - 2003) przełożył jego Historię Filozofii Chińskiej na angielski oddał „daoxue” jako „neokonfucjanizm” (ang. neoconfucianism) i stąd Feng Youlan mógł twierdzić iż „Określenie «neokonfucjanizm» jest nowo utworzonym zachodnim odpowiednikiem terminu daoxue”. Określenie „daoxue” było początkowo stosowane w odniesieniu do nauczania braci Cheng Hao (1032 - 1085) i Cheng Yi (1033 - 1107), by zostać przyjęte przez wielu konfucjanistów tego okresu. Stopniowo jednak jego znaczenie zostało zawężone do wiązanej z Zhu Xi (1130 - 1200) jednej z dwóch głównych szkół neokonfucjanizmu, zwanej także „lixue” (理學) - „szkołą zasad” (zobacz poniżej). Z kolei uczeni epoki Qing zaczęli je stosować w odniesieniu do całego konfucjanizmu epoki Song-(Yuan)-Ming. Podsumowując, „chińskie użycie tych terminów nie jest bardziej spójne niż sinologiczne używanie terminu neokonfucjanizm”.

    Huayan – (Kwiatowa Girlanda; 華嚴 pinyin Huáyán; kor. Hwaeom 화엄; jap. 華厳宗 Kegon-shū; wiet. Hoa nghiêm) – chińska szkoła buddyjska (chin. zong 宗) odwołująca się do intelektu (tak jak i tiantai), powstała około VI wieku w Chinach (nie ma jej odpowiednika w Indiach). Szkoła ta rozwijała się w Chinach od lat 500. do połowy lat 800. Idee szkoły miały wielki wpływ na teorię i praktykę szkoły chan w Chinach. Dao (tao) – podstawowe pojęcie filozofii chińskiej, kluczowe dla taoizmu, ale używane również przez inne kierunki, m.in. konfucjanizm. W zależności od autora i szkoły terminowi Dao przypisywane są bardzo różne znaczenia, od „uniwersalnej zasady kierującej wszechświatem” po „metodę postępowania [danej osoby]”.

    Neokonfucjanizm, tak samo jak sam konfucjanizm, jest terminem pochodzenia europejskiego, a nie chińskiego. Wielu historyków filozofii chińskiej, w szczególności zaś Hoyt Tillman, zwraca uwagę na niespójność pojęcia neokonfucjanizm, które stosuje się do myślicieli o zasadniczo różnych poglądach. Inni jednak, w tym tak zasłużeni jak Wm. Theodore de Bary, nie chcą rezygnować z terminu neokonfucjanizm, który przyjął się już w piśmiennictwie. Podejmowane są także próby doprecyzowania znaczenia terminu. W szczególności Liu Shuxian proponuje, by zawęzić jego stosowanie do myślicieli okresu Song do Ming, uznając za ostatniego przedstawiciela szkoły Huang Zongxi (1610 - 1695). Wszystkich tych myślicieli łączy bowiem uznawanie zasady „tian-dao-xing-ming-xiang-guan-tong” (天道性命相貫通) „Wzajemnego Powiązania pomiędzy Drogą Nieba a ludzką naturą i przeznaczeniem”, podczas gdy tacy filozofowie okresu Qing jak Yan Yuan (1635–1704) i Dai Zhen (1723–77) porzucili tę zasadę i przeszli do poglądu całkowicie naturalistycznego.

    Egzaminy urzędnicze (chin. upr. 科举; chin. trad. 科舉; pinyin kējǔ) – tradycyjny system państwowych egzaminów urzędniczych w cesarskich Chinach. Wprowadzony w 596 roku, przetrwał niemal do końca cesarstwa.Dialogi konfucjańskie – dzieło o 20 rozdziałach i 497 wersach, zawierające aforyzmy, maksymy i krótkie przypowieści Konfucjusza, spisane przez jego uczniów, prawdopodobnie przez drugie ich pokolenie. Obecny tytuł (Lunyu) pojawił się w czasie dynastii Han (206 p.n.e.-220 n.e.). Pod koniec panowania Hanów dawniejsze wersje zastąpiła nowa kompilacja. Najważniejszym wydaniem dzieła była krytyczna edycja z 1190 roku, opracowana przez Zhu Xi.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Zhou Dunyi (ur. 1017, zm. 1073) – uczony z czasów dynastii Song, uznawany za jednego z prekursorów neokonfucjanizmu.
    Dynastia Song (chiń.: 宋朝; pinyin: Sòng Cháo; Wade-Giles: Sung Ch’ao) – dynastia panująca w Chinach od 960 do 1279 roku, po okresie Pięciu Dynastii i Dziesięciu Królestw, a przed panowaniem dynastii Yuan. Był to pierwszy rząd na świecie, który emitował pieniądz papierowy i pierwszy rząd chiński, który ustanowił stałą marynarkę wojenną. Za czasów tej dynastii po raz pierwszy użyto prochu strzelniczego, jak również odróżniono północ prawdziwą od magnetycznej.
    Wei Yuan (ur. 23 kwietnia 1794 w Shaoyang w prow. Hunan, zm. 26 marca 1857 w Hangzhou w prow. Zhejiang) – chiński uczony, urzędnik i historyk z czasów dynastii Qing. Uczeń Liu Fenglu, wywarł wielki wpływ na poglądy Kang Youweia.
    Jean Joseph Marie Amiot (ur. 8 lutego 1718 w Toulon, zm. 9 października 1793 w Pekinie, znany także jako Qian Deming) – francuski uczony, jezuita i misjonarz. Oprócz pracy misyjnej zajmował się badaniem kultury chińskiej i osiągnięć naukowych Chińczyków. Napisał na ten temat kilka prac.
    Dynastia Yuan (chiń.: 元朝; pinyin: Yuán Cháo) – mongolska dynastia władająca imperium chińsko-mongolskim w latach 1279 – 1368, a następnie jako dynastia północnych Yuan do 1635 w Mongolii.
    Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.
    Dynastia Qin (chiń. upr.: 秦朝; chiń. trad.: 秦朝; pinyin: Qín Cháo; Wade-Giles: Ch’in Ch’ao) – pierwsza dynastia zjednoczonego Cesarstwa Chińskiego, założona w 221 r. p.n.e. przez Pierwszego Cesarza (który dokonał zjednoczenia). Aczkolwiek krótkotrwała, stworzyła silny, scentralizowany aparat państwowy, oparty na ujednoliconym prawie, pieniądzu i służbie administracyjnej. Obalona na skutek ludowego powstania w roku 206 p.n.e., ale zwycięzcy wykorzystali osiągnięcia państwowości Qin, by na tej podstawie zbudować długotrwałą i potężną dynastię Han.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.053 sek.