• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Neokonfucjanizm



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Doktryna Środka – jedna z ksiąg wchodzących w skład Czteroksięgu konfucjańskiego. Jej autorstwo przypisuje się Zi Si, ale w powstała ona później. Pierwotnie był to jeden z rozdziałów Liji. W „Yiwen Zhi” Ban Gu, pierwszej obszernej bibliografii chińskiej jest już wymieniane jako oddzielny traktat. Cesarz Wu (502 - 549) z dynastii Liang miał do niego napisać komentarz. Księga daje konfucjańskiej filozofii społecznej metafizyczne uzasadnienie.Numerologia - prognozowanie z liczb, opierające się na przekonaniu, że numer przyporządkowany danemu obiektowi (numer domu, samochodu, telefonu, zakodowane pod postacią liczby imię, itp.) ma związek z jego losem. Numerologia uważana jest przez naukowców za pseudonaukę, nie mającą żadnych racjonalnych ani eksperymentalnych podstaw.

    Neokonfucjanizm – termin używany w odniesieniu do rodzaju konfucjanizmu, który dominował w Chinach od czasów dynastii Song (960 - 1279) niemal do końca dynastii Qing (1644 - 1911), którego dokładny zakres jest jednak współcześnie przedmiotem kontrowersji.

    Termin "neokonfucjanizm" powstał wśród uczonych europejskich w celu wyróżnienia konfucjanizmu dominującego w Chinach od czasów dynastii Song. Początków neokonfucjanizmu szuka się wśród filozofów późnej epoki Tang, takich jak Han Yu (768 - 824) i Li Ao (zm. ok. 844), którzy postulowali powrót do "pierwotnego" konfucjanizmu, nieskażonego przez wpływy taoizmu i buddyzmu. Dojrzałość neokonfucjanizm osiągnął w epoce Song, kiedy ukształtowały się jego dwie główne szkoły - szkoła zasad i szkoła umysłu. Najważniejszymi przedstawicielami pierwszej byli Cheng Yi (1033 - 1107) i Zhu Xi (1130 - 1200), zaś drugiej Lu Jiuyuan (1139 - 1193) i Wang Yangming (1472 - 1529). Zgodnie z nauczaniem szkoły zasad wszystkie rzeczy we wszechświecie składają się z zasady (li) i siły materialnej (qi), ponad którymi istnieje Najwyższa Granica złożona z sumy wszystkich zasad we wszechświecie. Człowiek dzięki samodoskonaleniu się, polegającemu w szczególności na studiowaniu konfucjańskich klasyków, powinien stopniowo dążyć do oczyszczenia swojego li z naleciałości qi i uświadomić sobie że jego właściwa tożsamość jest identyczna z tożsamością wszechświata, w ten sposób wyzbywając się egoizmu. Doktryna szkoły zasad wywarła trudny do przecenienia wpływ na chińską cywilizację, ponieważ od roku 1313 filozofia Zhu Xi stanowiła bazę dla egzaminów urzędniczych w Chinach, aż do ich zniesienia w roku 1905, i tym samym była podstawą oficjalnej ideologii państwa. Przedstawiciele szkoły umysłu uważali, że ludzki umysł od początku jest czysty i tożsamy z zasadą, stąd w naszym życiu powinniśmy polegać raczej na posiadanej przez nas władzy moralnej intuicji, niż na studiowaniu klasyków, którzy są co najwyżej tej intuicji ucieleśnieniem. W szczególności Wang Yangming kładł nacisk na fakt, że doskonałość moralną można zdobyć jedynie poprzez praktykowanie cnót, nie zaś poprzez intelektualne studia. Uczeni epoki Qing winili wcześniejszych neokonfucjanistów o upadek dynastii Ming i za pomocą szczegółowych studiów filologicznych wykazywali, że ich interpretacja klasyków jest nieuzasadniona oraz wbrew ich własnym twierdzeniom wynika z wpływu idei buddyjskich i taoistycznych.

    Wu xing (chiń.: 五行; pinyin: wǔ xíng) – w tradycyjnej filozofii chińskiej pięć elementów budujących wszechświat.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.

    Spis treści

  • 1 Pojęcie
  • 2 Początki i źródła neokonfucjanizmu
  • 3 Szkoła zasad
  • 4 Szkoła umysłu
  • 5 Konfucjanizm epoki Qing
  • 6 Przypisy
  • 7 Bibliografia
  • Pojęcie[]

    Początków określenia "neokonfucjanizm" należy szukać w myśli jezuitów, którzy zetknęli się z Chinami w XVII wieku. Matteo Ricci (1552 - 1610) w swoim dziele Tianzhu Shiyi argumentował, iż konfucjanizm uczonych epoki Song i Ming nie jest wierny oryginalnemu konfucjanizmowi uczonych starożytnych. Ten argument był rozwijany przez późniejszych jezuitów, którzy we wstępie do Confucius Sinarum philosophus "pogardliwie odnosili się do konfucjanistów epoki Song i Ming jako Neoterici Interpreters (nowocześni interpretatorzy)". Tak zapoczątkowane rozróżnienie pomiędzy konfucjanizmem czasów Song i Ming a konfucjanizmem wcześniejszym, przyjęło się wśród europejskich uczonych, chociaż nie miało ono odpowiednika w samych Chinach . Być może pierwszym, który użył terminu neokonfucjanizm, był francuski jezuita Jean Joseph Marie Amiot (1718 - 1793), w roku 1777 w drugim tomie swoich Mémoires concernant les Chinois piszący o współczesnych mu chińskich uczonych "les neo-confuceens", a także używający określenia "cosmogonie neo-confuceenne" (kosmogonia neokonfucjańska).

    Chan (chin. 禪 pinyin: chán; sans. ध्यान dhyāna ; kor. sŏn (선), sŏn chong (선종); jap. zen (禅), zen shū (禅宗); wiet. thiền, thiền tông) – jedna z najważniejszych szkół chińskiego buddyzmu, założona w VI wieku przez Bodhidharmę. Szkoła ta należy do praktycznej i medytacyjnej tradycji buddyzmu, w odróżnieniu od teoretycznej i filozoficznej tradycji doktrynalnej.Koncepcja yin i yang pochodzi z antycznej filozofii chińskiej i metafizyki. Opisuje ona dwie pierwotne i przeciwne, lecz uzupełniające się siły, które odnaleźć można w całym wszechświecie.

    Współczesne użycie terminu "neokonfucjanizm" wiąże się jednak przede wszystkim z osobą chińskiego filozofa Feng Youlana (1895 - 1990). Po raz pierwszy użył on go w roku 1922 w swojej pisanej w USA dysertacji doktorskiej w odniesieniu do filozofii Wang Yangminga (1472 - 1529). Później Feng Youlan zaczął jednak na oznaczenie tej szkoły filozoficznej używać chińskiego terminu "daoxue" (道學) - "badanie dao". Kiedy Derk Bodde (1909 - 2003) przełożył jego Historię Filozofii Chińskiej na angielski oddał "daoxue" jako "neokonfucjanizm" (ang. neoconfucianism) i stąd Feng Youlan mógł twierdzić iż "Określenie «neokonfucjanizm» jest nowo utworzonym zachodnim odpowiednikiem terminu daoxue". Określenie "daoxue" było początkowo stosowane w odniesieniu do nauczania braci Cheng Hao (1032 - 1085) i Cheng Yi (1033 - 1107), by zostać przyjęte przez wielu konfucjanistów tego okresu. Stopniowo jednak jego znaczenie zostało zawężone do wiązanej z Zhu Xi (1130 - 1200) jednej z dwóch głównych szkół neokonfucjanizmu, zwanej także "lixue" (理學) - "szkołą zasad" (zobacz poniżej). Z kolei uczeni epoki Qing zaczęli je stosować w odniesieniu do całego konfucjanizmu epoki Song-(Yuan)-Ming. Podsumowując, "chińskie użycie tych terminów nie jest bardziej spójne niż sinologiczne używanie terminu neokonfucjanizm".

    Dao (tao) – podstawowe pojęcie filozofii chińskiej, kluczowe dla taoizmu, ale używane również przez inne kierunki, m.in. konfucjanizm. W zależności od autora i szkoły terminowi Dao przypisywane są bardzo różne znaczenia, od „uniwersalnej zasady kierującej wszechświatem” po „metodę postępowania [danej osoby]”.Egzaminy urzędnicze (chin. upr. 科举; chin. trad. 科舉; pinyin kējǔ) – tradycyjny system państwowych egzaminów urzędniczych w cesarskich Chinach. Wprowadzony w 596 roku, przetrwał niemal do końca cesarstwa.

    Neokonfucjanizm, tak samo jak sam konfucjanizm, jest terminem pochodzenia europejskiego, a nie chińskiego. Wielu historyków filozofii chińskiej, w szczególności zaś Hoyt Tillman, zwraca uwagę na niespójność pojęcia neokonfucjanizm, które stosuje się do myślicieli o zasadniczo różnych poglądach. Inni jednak, w tym tak zasłużeni jak Wm. Theodore de Bary, nie chcą rezygnować z terminu neokonfucjanizm, który przyjął się już w piśmiennictwie. Podejmowane są także próby doprecyzowania znaczenia terminu. W szczególności Liu Shuxian proponuje, by zawęzić jego stosowanie do myślicieli okresu Song do Ming, uznając za ostatniego przedstawiciela szkoły Huang Zongxi (1610 - 1695). Wszystkich tych myślicieli łączy bowiem uznawanie zasady "tian-dao-xing-ming-xiang-guan-tong" (天道性命相貫通) "Wzajemnego Powiązania pomiędzy Drogą Nieba a ludzką naturą i przeznaczeniem", podczas gdy tacy filozofowie okresu Qing jak Yan Yuan (1635–1704) i Dai Zhen (1723–77) porzucili tę zasadę i przeszli do poglądu całkowicie naturalistycznego.

    Dialogi konfucjańskie – dzieło o 20 rozdziałach i 497 wersach, zawierające aforyzmy, maksymy i krótkie przypowieści Konfucjusza, spisane przez jego uczniów, prawdopodobnie przez drugie ich pokolenie. Obecny tytuł (Lunyu) pojawił się w czasie dynastii Han (206 p.n.e.-220 n.e.). Pod koniec panowania Hanów dawniejsze wersje zastąpiła nowa kompilacja. Najważniejszym wydaniem dzieła była krytyczna edycja z 1190 roku, opracowana przez Zhu Xi.Dynastia Song (chiń.: 宋朝; pinyin: Sòng Cháo; Wade-Giles: Sung Ch’ao) – dynastia panująca w Chinach od 960 do 1279 roku, po okresie Pięciu Dynastii i Dziesięciu Królestw, a przed panowaniem dynastii Yuan. Był to pierwszy rząd na świecie, który emitował pieniądz papierowy i pierwszy rząd chiński, który ustanowił stałą marynarkę wojenną. Za czasów tej dynastii po raz pierwszy użyto prochu strzelniczego, jak również odróżniono północ prawdziwą od magnetycznej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wei Yuan (ur. 23 kwietnia 1794 w Shaoyang w prow. Hunan, zm. 26 marca 1857 w Hangzhou w prow. Zhejiang) – chiński uczony, urzędnik i historyk z czasów dynastii Qing. Uczeń Liu Fenglu, wywarł wielki wpływ na poglądy Kang Youweia.
    Jean Joseph Marie Amiot (ur. 8 lutego 1718 w Toulon, zm. 9 października 1793 w Pekinie, znany także jako Qian Deming) – francuski uczony, jezuita i misjonarz. Oprócz pracy misyjnej zajmował się badaniem kultury chińskiej i osiągnięć naukowych Chińczyków. Napisał na ten temat kilka prac.
    Dynastia Yuan (chiń.: 元朝; pinyin: Yuán Cháo) – mongolska dynastia władająca imperium chińsko-mongolskim w latach 1279 – 1368, a następnie jako dynastia północnych Yuan do 1635 w Mongolii.
    Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.
    Dynastia Qin (chiń. upr.: 秦朝; chiń. trad.: 秦朝; pinyin: Qín Cháo; Wade-Giles: Ch’in Ch’ao) – pierwsza dynastia zjednoczonego Cesarstwa Chińskiego, założona w 221 r. p.n.e. przez Pierwszego Cesarza (który dokonał zjednoczenia). Aczkolwiek krótkotrwała, stworzyła silny, scentralizowany aparat państwowy, oparty na ujednoliconym prawie, pieniądzu i służbie administracyjnej. Obalona na skutek ludowego powstania w roku 206 p.n.e., ale zwycięzcy wykorzystali osiągnięcia państwowości Qin, by na tej podstawie zbudować długotrwałą i potężną dynastię Han.
    Pragmatyzm – system filozoficzny, którego podstawowym elementem jest pragmatyczna teoria prawdy, uzależniająca prawdziwość tez od praktycznych skutków, przyjmująca praktyczność za kryterium prawdy. Pragmatyzm przyjmuje wynikające z przyjmowania tez skutki i ich użyteczność za kryterium prawdy.
    Dynastia Ming (1368–1644) (chiń.: 明朝; pinyin: Míng Cháo; Wade-Giles: Ming Ch’ao; IPA: [mǐŋ tʂʰɑ̌ʊ̯]) – dynastia cesarska Chin, panująca po upadku mongolskiej dynastii Yuan. Była to ostatnia narodowa dynastia chińska.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.171 sek.