• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Neandertalczyk



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Kość gnykowa (łac. os hyoideum) – nieparzysta kość trzewioczaszki nie mająca połączenia z innymi kośćmi. Leży topograficznie w obrębie szyi, pomimo tego jest jednak zaliczana do kości czaszki. Ma kształt podkowy, zawieszona jest poniżej żuchwy. Prawie całkowicie zbudowana jest z istoty zbitej. Bierze ona udział w ruchach krtani dzięki połączeniu z chrząstką tarczowatą za pomocą wzmocnionej więzadłowo błony tarczowo-gnykowej.Plemnik, spermatozoid – gameta męska, haploidalna komórka rozrodcza wytwarzana przez gonadę osobnika płci męskiej służące do rozmnażania płciowego. Plemniki występują zarówno u zwierząt, jak i u roślin, choć różnią się budową. U zwierząt plemnik jest zwykle ruchliwy, o długości zależnej od gatunku: od 40, u waleni, do 250 mikrometrów u niektórych chrząszczy (u człowieka długości ok. 50–60 µm).

    Człowiek neandertalski, neandertalczyk – wymarły przedstawiciel rodzaju Homo (człowiek), znany z plejstocenu (ok. 400 000 do ok. 24 500 lat temu), w zależności od autorów klasyfikowany jako podgatunek człowieka rozumnego – Homo sapiens neanderthalensis – lub odrębny od niego gatunek – Homo neanderthalensis.

    Lazaret – jaskinia położona na zboczu góry Mont Boron nad brzegiem Morza Śródziemnego we francuskiej Nicei. Stanowisko archeologiczne okresu dolnego paleolitu.Czaszka (łac. cranium) – struktura kostna lub chrzęstna, która służy jako szkielet głowy. Stanowi naturalną osłonę mózgu i innych narządów znajdujących się w głowie.

    Historia odkryć[ | edytuj kod]

    Czaszka neandertalczyka z La Ferrassie we Francji
    Rekonstrukcja obozowiska neandertalczyków w Jaskini Ciemnej w Ojcowskim Parku Narodowym.

    Jednym z pierwszych znalezisk o cechach neandertalczyka był wykopany w 1856 roku w niemieckim Neanderthalu niekompletny szkielet o mocnym kośćcu i grubym wale nadoczodołowym. Były to kości podobne do ludzkich, ale o znacznie bardziej pierwotnych cechach.

    Joachim Neander, właśc. Joachim Neumann (ur. 1650 w Bremie, zm. 31 maja 1680) – niemiecki protestancki kompozytor, teolog i nauczyciel.Człowiek pekiński, dawniej też: sinantrop (Homo erectus pekinensis, chin. 北京人, Běijīng rén) – człowiek z gatunku Homo erectus, wcześniej klasyfikowany jako Sinanthropus pekinensis. Jego szczątki po raz pierwszy odkryto w trakcie wykopalisk prowadzonych w latach 1923-1927 w zespole jaskiń Zhoukoudian niedaleko Pekinu w Chinach.

    Przyrodnicze książki z tego okresu pełne są artystycznych rekonstrukcji ukazujących neandertalczyków jako istoty włochate i ociężałe, niewiele różniące się wyglądem od małp, o tępym wyrazie twarzy. Gdy w 1859 roku Karol Darwin opublikował swoją pracę O powstawaniu gatunków, ówczesna brukowa prasa nie szczędziła odkryciom ewolucji ironii.

    Jednostka masy atomowej, dalton, zwyczajowo atomowa jednostka masy, potocznie unit; symbol u (od ang. unit, jednostka) lub Da – będąca jednostką masy stała fizyczna w przybliżeniu równa masie atomu wodoru, ale ze względów praktycznych zdefiniowana jako 1/12 masy atomu węgla C.Spy, znana też jako Bêche-aux-Roches – jaskinia położona w prowincji Namur w Belgii, w pobliżu miejscowości o tej samej nazwie. Stanowisko archeologiczne zawierające warstwy środkowo- i górnopaleolityczne.

    Wcześniejsze odkrycie (jaskinia Engis, 1829) fragmentu czaszki 2-3-letniego dziecka neandertalczyka uznano dopiero w 1936 roku. Wcześniej klasyfikowano ją do anatomicznie współczesnych ludzi. Podobnie cechy czaszki kobiety znalezionej w Forbes’ Quarry (Gibraltar, 1848) zostały rozpoznane jako neandertalskie dopiero w 1864 roku. Wiele innych znalezisk było źle udokumentowanych, datowanych i obciążało naukową debatę.

    Szympans (Pan) – rodzaj dużej, człekokształtnej małpy wąskonosej z rodziny człowiekowatych, obejmujący dwa odrębne gatunki: szympans zwyczajny (Pan troglodytes) i szympans karłowaty (Pan paniscus) zwany również bonobo. Obydwa gatunki są najbliżej spokrewnione z rodzajem Homo. Karol Linneusz w swojej pracy Systema Naturae (10th edition, 1758) zaklasyfikował szympansa w rodzaju Homo pod nazwą systematyczną Homo nocturnus – nocny człowiek. Dopiero w 1775 Blumenbach wprowadził nazwę Pan troglodytes.Podstawa czaszki - (łac. basis cranii) - kostna struktura będąca dolną ścianą czaszki. Budują ją kości: potyliczna, skroniowe, klinowa, czołowa, i sitowa.

    Obecnie nauka dysponuje dużą liczbą szczątków pochodzących od ponad 400 osobników H. neanderthalensis, stawiając go na pierwszym miejscu wśród najlepiej opisanych hominidów, a raczej z coraz większą pewnością zaliczając go do jednej z wcześnie żyjących grup ludzkich. Jego szczątki znaleziono w Hiszpanii, Francji, Włoszech, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Belgii, Chorwacji, Izraelu, Iraku, Portugalii, Rumunii, Czechach oraz Polsce.

    La Chapelle-aux Saints 1 – paleoantropologiczne znalezisko liczącego 60 tys. lat częściowego szkieletu neandertalczyka. Lokalizacja 44° 59′ 0″ N, 1° 43′ 0″ E.Wyżyna Krakowsko-Częstochowska (341.3) – makroregion geograficzny położony w południowej Polsce. Stanowi wschodnią część Wyżyny Śląsko-Krakowskiej. Tworzy pas długości ok. 80 km, pomiędzy Krakowem a Częstochową. W pasie tym wzgórza wznoszą się na wysokość 400-515 m n.p.m..

    Prof. João Zilhão z wydziału archeologii i antropologii na University of Bristol znalazł w 2009 roku w hiszpańskiej prowincji Murcja, w dwóch miejscach związanych z neandertalczykami (grota Aviones oraz grota Antón), z okresu odległego od nas o około 50 tys. lat, barwione i perforowane ręcznie muszle morskie, używane najpewniej jako naszyjniki. Analiza grudek czerwonego i żółtego pigmentu, znalezionych obok, sugeruje stosowanie kosmetyków ciała – na 10 tys. lat przed najwcześniejszymi śladami tzw. współczesnych ludzi. W badaniach DNA neandertalczyków, przeprowadzonych przez Instytut Antropologii Ewolucyjnej Maxa Plancka w Lipsku, porównano sekwencję DNA o łącznej długości 4 miliardów nukleotydów, pobranego z kości, z odpowiednimi sekwencjami DNA żyjącej populacji ludzkiej w Afryce, Azji i Europie. Znaleziono większe podobieństwo z Europejczykami i Azjatami niż z Afrykańczykami. Wskazuje to na krzyżowanie się populacji (ang. interbreeding). Możliwe więc, że neandertalczyka należy nazywać Homo sapiens neanderthalensis.

    Pietraszyn (dodatkowa nazwa w j. niem. Klein Peterwitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Krzanowice. Historycznie leży na Górnym Śląsku.Kryptyda – hipotetyczne zwierzę, którego istnienie jest obiektem badań kryptozoologów, lecz nie zostało potwierdzone przez zoologię. Kryptydy to zwierzęta uznane za dawno wymarłe, bądź znane z przekazów. Poszukiwaniem kryptyd zajmują się kryptozoolodzy.

    Pochodzenie i występowanie[ | edytuj kod]

    Neandertalczyk prawdopodobnie ewoluował z Homo heidelbergensis lub formy z nim blisko spokrewnionej w środkowym plejstocenie. Pierwsze cechy neandertalskie pojawiły się u hominidów w Europie ok. 400-350 tys. lat temu. Neandertalczycy rozprzestrzenili się po Europie (z wyjątkiem pokrytej lodowcem Skandynawii) i na Bliskim Wschodzie. W okresie dużych wahań klimatycznych wykazywali przystosowania do zimnego klimatu. Prawdopodobnie w tym czasie zaczęli używać odzieży (dla ochrony od zimna) oraz biżuterii. Nieliczne ślady wskazują na obecność podobnych form w południowej Syberii i północnej Afryce.

    Samarkanda (uzbec. Samarqand, tadżyc. Самарқанд, pers. سمرقند, ros. Самарканд) – miasto w Uzbekistanie, w Azji Środkowej, ok. 353 tys. mieszkańców (2008). Czwarte pod względem ludności miasto Uzbekistanu i stolica wilajetu samarkandzkiego. Ważny ośrodek przemysłowy i naukowy (6 szkół wyższych). W 2001 roku miasto zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.La Quina - stanowisko jaskiniowe położone na terenie departamentu Charente (Francja). Na stanowisku tym poświadczona jest obecność osadów zaliczanych do środkowego - kultura mustierska i górnego paleolitu - kultura oryniacka.

    W 1938 w jaskini Teszik Tasz, w pobliżu Samarkandy, odkopano fragmenty szkieletu młodego neandertalczyka, w tym 150 fragmentów kości składających się na kompletną czaszkę. Powiększyło to znany obszar zamieszkiwania tego gatunku i dowiodło, że zamieszkiwał również wysokie góry.

    Odkrycia z 2001 i 2007 roku, tj. wykopaliska w Mamontowej Kurii w górach Uralu u wybrzeży Morza Arktycznego, oraz w jaskini Okładnikowa w górach Ałtaj, wspomagane zaawansowanymi badaniami genetycznymi, sugerują, że zakres występowania neandertalczyka był znacznie większy.

    Lipsk (niem. Leipzig; górnołuż. Lipsk; czes. Lipsko; łac. Lipsia) – miasto na prawach powiatu, najliczniejszy ośrodek Saksonii i drugi, po Berlinie, Niemiec wschodnich. Miasto należy do aglomeracji Lipsk-Halle, która liczy ok. 996 100 mieszkańców (2009).Archeologia Żywa - polski miesięcznik popularnonaukowy ukazujący się od 1996 roku. Czasopismo to omawia najnowsze odkrycia polskich i zagranicznych archeologów. Omawia różne zagadnienia historyczne. Zamieszcza wywiady ze znanymi badaczami oraz opisuje co dzieje się w światowej archeologii. Zamieszcza sprawozdania z imprez archeologicznych z kraju i ze świata. Na początku czasopismo ukazywało się jako kwartalnik, następnie do numeru 1(59) jako dwumiesięcznik, a od 2(60) jako miesięcznik. Do numeru 2/2002 Archeologia Żywa miała 52 strony i układ dwuszpaltowy a od 3/2002 ma układ trzyszpaltowy i 60 stron. Obecnie (od nr 2(42)) magazyn jest wydawany w nowej szacie graficznej i ma 64 + 4 strony. Redaktorem naczelnym jest dr Błażej Stanisławski. Siedziba redakcji mieści się we Wrocławiu.

    Stanowiska archeologiczne[ | edytuj kod]

    Paleologiczne znaleziska kości neandertalczyka w Europie; na północy mapy zaznaczony zasięg lądolodu

    Stanowiska archeologiczne, gdzie znaleziono pozostałości człowieka kopalnego o cechach klasyfikowanych jako neandertalskie. Numery w nawiasach to wiek w tysiącach lat.

  • (200): Atapuerca, Pontnewydd Cave, Vértesszőllős, Ehringsdorf, Casal de’Pazzi, Biache, La Chaise, Montmaurin, Prince, Lazaret, Fontéchevade
  • (135-45): Krapina, Saccopastore, Malarnaud, Altamura, Gánovce, Denisowa Jaskinia, Jaskinia Okładnikowa, Pech de l’Azé, Tabun, Kebara, Régourdou, Mt. Circeo, La Ferrassie, Combe Grenal, Érd, La Chapelle-aux Saints 1, Amud, Szanidar, Teszik Tasz, Feldhofer, jaskinia „Stajnia” (Jura Krakowsko-Częstochowska).
  • (115): Jaskinia Ciemna,
  • (45-35): La Quina, l’Horus, Zafarraya, Hortus, Vindija, Kůlna, Šipka, Saint-Cézaire, Arcy-sur-Cure, Baczo Kiro, El Castillo, Bñnolas, Devil’s Tower, Le Moustier,
  • (<35): Chătelperron, Pestera cu Oase (35), Vindija (29, 28-32,4), Velika Pećina, Lagar Velho.
  • (–): Arcy-sur-Cure, Engis, Figueria Brava, Forbe’s Quarry, Guttarsi, Kiik-Koba, Krapina, Kůlna, La Ferrassie, Mamontowaja Kuria, Moula, Roc de Marsa, Saccopastore, Saint-Césaire, Szanidar, Šipka, Spy, Starosilla, Steinheim, Suchaja Mieczotka, Tabun, Tata, Teszik Tasz, Zafarraya, Zaskalnaja (Ukraina).
  • Homo heidelbergensis – gatunek znany także jako Protanthropus heidelbergensis, człowiek heidelberski, człowiek ze Swanscombe lub człowiek z Boxgrove. Forma pośrednia pomiędzy Homo erectus a Homo neanderthalensis.Discovery Communications, Inc. (NASDAQ: DISCA) – jest jednym z największych nadawców programów edukacyjnych i dokumentalnych. Jej siedziba znajduje się w Silver Spring w amerykańskim stanie Maryland. Korporacja zatrudnia około 4600 pracowników, natomiast jej programy są oglądane w ponad 180 krajach świata w 39 językach. Posiada ponad 100 stacji telewizyjnych. Pierwszy kanał, Discovery Channel, został uruchomiony 17 czerwca 1985 roku.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Tomasz Pacyński (ur. 4 lutego 1958 w Warszawie, zm. 30 maja 2005 w Broku) – polski pisarz fantastyczny, z zawodu informatyk. Współtwórca i redaktor naczelny czasopisma internetowego „Fahrenheit”. Publikował na łamach „Science Fiction”, „SFery” i „Fantasy” oraz w internetowych czasopismach „Fahrenheit”, „Esensja”, „Fantazin” i „Srebrny Glob”. Autor felietonów publikowanych w „SFerze” i „Science Fiction”. Jego debiutem książkowym była opublikowana w 2001 powieść Sherwood, za którą otrzymał nominację do nagrody im. Janusza A. Zajdla. Opublikował cztery powieści – trylogię fantasy Sherwood (na motywach legendy o Robin Hoodzie) oraz Wrzesień – militarną postapokaliptyczną powieść political fiction, również nominowaną do Zajdla, a także liczne opowiadania. Humorystyczne opowiadania z cyklu o Dziadku Mrozie zostały w 2005 wydane w zbiorze Linia ognia. W Internecie używał często pseudonimu Pacek.
    Science – recenzowane czasopismo naukowe wydawane przez American Association for the Advancement of Science. Ukazuje się jako tygodnik ilustrowany.
    Człowiek rozumny (Homo sapiens) – gatunek ssaka z rodziny człowiekowatych (Hominidae), jedyny występujący współcześnie przedstawiciel rodzaju Homo. Występuje na wszystkich kontynentach.
    Policzek (buccae)– parzysta część twarzy człowieka. W płaszczyźnie poziomej zajmuje okolicę od kąta ust do małżowiny usznej. W płaszczyźnie strzałkowej zajmuje okolicę od łuku jarzmowego do dolnego brzegu żuchwy.
    Baczo Kiro (bułg. Бачо Киро) – jaskinia znajdująca się w Bułgarii, w pobliżu miasta Drjanowo. Paleolityczne stanowisko archeologiczne. Swoją nazwę, nadaną na cześć bułgarskiego bohatera narodowego Baczo Kiro, otrzymała w 1940 roku.
    Żelatyna (gelatin, ATC: B 05 AA 06) – prześwitujące, bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych. Składa się z glicyny, proliny i hydroksyproliny. Rozpuszczona w wodzie tworzy układ koloidalny – zol liofilowy, który łatwo przechodzi w żel, o ile temperatura otoczenia nie jest zbyt wysoka.
    miRNA (mikroRNA) – jednoniciowe cząsteczki RNA o długości ok. 21-23 nukleotydów, regulujące ekspresję innych genów. miRNA kodowane są przez genom komórki, jak normalne geny, i transkrybowane przez RNA polimerazę II, tak samo, jak mRNA. Prekursorem są niewielkie RNA, o strukturze spinki do włosów, które ulegają obróbce podobnie do siRNA. Wchodzą w skład kompleksów rybonukleoproteinowych blokujących specyficznie translację mRNA i nadają im specyficzność. W odróżnieniu od siRNA, miRNA nie posiadają 100%-owej identyczności sekwencji do docelowego mRNA. miRNA są zaangażowane w negatywną regulację ekspresji genów podczas rozwoju; ocenia sie, ze biorą udział w regulacji 30% ludzkich genów. Są mediatorami mechanizmu interferencji z translacją mRNA (RNAi).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.088 sek.