• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naxi

    Przeczytaj także...
    Język naxi – język należący do grupy tybeto-birmańskiej, używany przez członków dwóch blisko spokrewnionych, ale kulturowo odrębnych grup etnicznych w południowych Chinach: Naxi i Mosuo. Naxi jest językiem tonalnym, posiada 4 tony.Szamanizm − zespół praktyk i wierzeń opierających swe pojmowanie relacji świata namacalnego do świata duchowego na fundamentalnej roli szamana jako osoby zdolnej do podróży ekstatycznych w zaświaty dla dobra swojej wspólnoty bądź jej poszczególnych członków.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Kobieta z ludu Naxi w tradycyjnym stroju

    Naxi (chiń. 纳西族, Nàxī zú; nazwa własna w języku naxi: ¹na²khi) – grupa etniczna zamieszkująca przedgórze Himalajów na terenie chińskiej prowincji Junnan (głównie powiat autonomiczny Yulong na obszarze prefektury Lijiang) i w południowo-zachodniej części Syczuanu. Uważa się, że Naxi pochodzą z Tybetu i jeszcze do niedawna utrzymywali się ze szlaków wiodących stamtąd do Indii i Chin.

    Mosuo (chiń.: 摩梭, pinyin: Mósuō) – grupa etniczna w Chinach, zamieszkująca w prowincjach Junnan i Syczuan. Mosuo nie są uznawani przez władze ChRL za odrębną mniejszość narodową i pomimo istotnych różnic kulturowych są zaliczani do Naxi. Posługują się dialektem na, blisko spokrewnionym z językiem naxi, nie mają jednak własnego pisma. Kultura ta jest znana od ok. IV w n.e. Liczba ludności Mosuo wynosi około 40 000, z czego 30 000 żyje w prowincji Junnan w miejscach takich jak okolice jeziora Lugu Hu, Yongning, Labo, Yanokuba i Xinyingpan, pozostałe 10 000 mieszka w prowincji Syczuan .Język chiński (chiń. upr. 汉语, chiń. trad. 漢語, pinyin Hànyǔ; lub chiń. upr./chiń. trad. 中文, pinyin Zhōngwén) – język lub grupa spokrewnionych języków (tzw. makrojęzyk), należących do rodziny chińsko-tybetańskiej.

    Naxi są zaliczani do 55 oficjalnych mniejszości etnicznych zamieszkujących Chińską Republikę Ludową. Jako ich podgrupę zalicza się mniejszość Mosuo, chociaż zdaniem antropologów ze względu na obyczaje jest ona wyraźnie odrębna od Naxi. Obecnie ich populacja wynosi ok. 278 tys.

    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Pismo dongba - piktograficzny system pisma używany przez kapłanów bön tybeto-birmańskiej mniejszości etnicznej Naxi w Chinach, zwanych dongba. Pismo to służyło jako pomoc kapłanom, do zapisywania tekstów rytualnych. Obecnie, obok pisma geba oraz alfabetu łacińskiego, jest jednym z trzech rodzajów pisma używanych przez Naxi.

    Pierwszymi, którzy opisali obyczaje Naxi byli w XX wieku amerykański botanik Joseph Rock oraz rosyjski taoista Peter Goullart.

    Kultura[ | edytuj kod]

    Naxi posługują się językiem naxi z grupy tybeto-birmańskiej. Posiadają bogatą literaturę (we własnych pismach – obrazkowym dongba i sylabicznym geba), oraz sztukę. Obecnie posługują się alfabetem łacińskim. Tradycja społeczno-polityczna charakteryzująca się silną władzą naczelników i powszechnym systemem niewolniczym jest bardzo stara i sięga I tysiąclecia n.e. W XIII-XVII w. Naxi popadli w zależność od Chin. Dawniej mieli matrylinearny system pokrewieństwa, czego pozostałości są dzisiaj widoczne wśród Mosuo, jednej z podgrup Naxi – głową rodziny jest kobieta, dziedziczy się po matce.

    Matrylinearny system pokrewieństwa – w antropologii system pokrewieństwa, w którym dzieci automatycznie po urodzeniu włączane są do grupy matki i pozostają jej członkami przez całe życie (zasada matrylinearności).Pismo geba (język naxi: ¹Ggo¹baw, chiński: 哥巴, pinyin: gēbā) – sylabariusz używany przez mniejszość etniczną Naxi w Chinach, głównie przez szamanów zwanych dongba do transkrypcji formuł rytualnych, zapisywanych zasadniczo pismem obrazkowym zwanym dongba. Niektóre ze znaków pisma geba przypominają pismo yi, inne natomiast wydają się stanowić modyfikację znaków chińskich.

    Religia[ | edytuj kod]

    W przeszłości byli szamanistami, wykorzystywali podczas swych obrzędów święte pisma obrazkowe. Obecnie wielu wyznaje buddyzm tybetański.


    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Naxi (ang.). ethnologue.com. [dostęp 2010-12-06].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Ludy, obyczaje, języki świata. Encyklopedia PWN. Warszawa: Wyd. PWN, 2006.

  • SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.Grupa etniczna (inaczej: etnos), w znaczeniach antropologicznym i społecznym – zbiorowość, która postrzega siebie samą lub postrzegana jest przez otaczające ją zbiorowości jako odrębną i specyficzną ze względu na jedną lub więcej cech takich jak:




    Warto wiedzieć że... beta

    Buddyzm tybetański (tyb. བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན།, Wylie. bod brgyud nang bstan; określany też jako lamaizm, choć nazwa ta bywa odbierana jako pejoratywna i jest merytorycznie niesłuszna) – odmiana buddyzmu, która jest główną religią Tybetu i jego regionów sąsiadujących (np. Bhutanu, Nepalu, Sikkimu i Ladakhu) od czasu ustanowienia jej jako religii państwowej przez króla Trisong Decena (Wylie. khri srong lde btsan) panujacego w Tybecie w okresie od 755 do 797 r. oraz główną religią Mongolii i kilku republik autonomicznych Federacji Rosyjskiej (np. Buriacji, Tuwy i Kałmucji).
    Taoizm (czasem zapisywany jako daoizm) to tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny. Stworzenie filozofii taoistycznej przypisuje się Laozi w VI wieku p.n.e., taoizm religijny powstał w II i III wieku n.e. Za najważniejsze księgi taoizmu uważa się Daodejing oraz Zhuangzi.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.
    Języki tybeto-birmańskie – grupa ok. 330 języków używanych w regionie himalajskim, południowych Chinach i Południowo-wschodniej Azji.
    Lijiang (chin. upr.: 丽江; chin. trad.: 麗江; pinyin: Lìjiāng) – miasto o statusie prefektury miejskiej w południowych Chinach, w prowincji Junnan. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 1 092 528 mieszkańców. Ośrodek rzemiosła (wyroby z miedzi, brązu i srebra) oraz przemysłu włókienniczego i spożywczego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.646 sek.