• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nawsie - Czechy



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Międzynarodowy Szlak Rowerowy Greenways Kraków – Morawy – Wiedeń (Kraków-Morava-Wien) – szlak dziedzictwa przyrodniczo-kulturowego tworzony w oparciu o sieć tras rowerowych, pieszych, wodnych, konnych oraz edukacyjnych ścieżek tematycznych. Główną jego osią jest 780-kilometrowa trasa rowerowa, która łączy zabytkowe miasta i miasteczka, a także cenne przyrodniczo, krajobrazowo i kulturowo tereny wiejskie.Stożek Wielki (czes. Velký Stožek; 979 m n.p.m.) – szczyt górski w Paśmie Czantorii w Beskidzie Śląskim o charakterystycznym stożkowatym kształcie, porośnięty lasami bukowymi i iglastymi.

    Nawsie (cz. Návsí , niem. Nawsy) – wieś gminna w Czechach, w kraju morawsko-śląskim (powiat Frydek-Mistek). Leży w regionie Śląska Cieszyńskiego, na tzw. Zaolziu.

    Geografia[ | edytuj kod]

    Miejscowość leży w mezoregionie Rów Jabłonkowski (cz. Jablunkovská brázda), pomiędzy pasmem Beskidu Śląskiego na wschodzie i Beskidu Morawsko-Śląskiego na zachodzie, na północ od Przełęczy Jabłonkowskiej. Swoimi wschodnimi krańcami sięga aż do Wielkiego Stożka (978 m n.p.m.) w Beskidzie Śląskim, na zachodzie zaś opiera się o pierwsze szczyty Beskidu Morawsko-Śląskiego. Środek miejscowości przecina dolina rzeki Olzy.

    Dziesięcina – podatek religijny w judaizmie i chrześcijaństwie. Obowiązkowe, świadczenie pieniężne lub rzeczowe w postaci dziesiątej części swojego dochodu na rzecz Kościoła, przeznaczone głównie na rzecz utrzymania duchowieństwa. Obecnie praktyka składania dziesięciny obecna jest tylko w niektórych kościołach protestanckich.Gorolski Święto lub Gorol – święto góralskie organizowane corocznie w pierwszy weekend sierpnia przez mniejszość polską w Czechach na Zaolziu, mające charakter festiwalu kulturalno-folklorystycznego. Odbywa się w Jabłonkowie i trwa od piątku do niedzieli. Obecnie obchody święta góralskiego mają miejsce w Lasku Miejskim w Jabłonkowie.

    Historia[ | edytuj kod]

    W dokumencie protekcyjnym biskupa wrocławskiego Wawrzyńca z dnia 25 maja 1223 roku wydanym na prośbę księcia opolsko-raciborskiego Kazimierza dla klasztoru premonstrantek w Rybniku wymieniono około 30 miejscowości mających im płacić dziesięcinę. Pośród 14 miejscowości kasztelanii cieszyńskiej wymieniona została Novosa (Novoza), którą można by utożsamiać właśnie z Nawsiem, co jednak budzi wątpliwości.

    Zbór Śląskiego Kościoła Ewangelickiego Augsburskiego Wyznania w Nawsiu – zbór (parafia) luterańska w Nawsiu, należąca do senioratu jabłonkowskiego Śląskiego Kościoła Ewangelickiego Augsburskiego Wyznania, w kraju morawsko-śląskim, w Czechach.Zaolzie (czes. Zaolší – rzadziej używana nazwa, Těšínsko – nazwa częściej używana, choć dwuznaczna, Českotěšínsko, niem. Olsa-Gebiet) – używana głównie w Polsce potoczna nazwa zachodniej części górnośląskiego Księstwa Cieszyńskiego, położonego na Śląsku Cieszyńskim, który według lokalnego porozumienia z dnia 5 listopada 1918 roku pomiędzy Radą Narodową Księstwa Cieszyńskiego a Zemským Národním Výborem pro Slezsko miał należeć do Polski, a na Konferencji w Spa w 1920 roku, po podziale Śląska Cieszyńskiego między Polskę i Czechosłowację, został przez mocarstwa przyznany Czechosłowacji (dziś Czechy). Zaolzie było zamieszkane głównie przez Polaków (123 tysięcy na Zaolziu; 139 tys. w całej czeskiej części Śląska Cieszyńskiego) z mniejszościami czeską (32 tys.) i niemiecką (22 tys.). Nazwa pochodzi od rzeki Olzy (po czesku do 1920 Olza, od 1920 Olše), stanowiącej w okolicach Cieszyna granicę pomiędzy Polską i Czechami.

    31 grudnia 1435 r. w ramach przywileju, książę cieszyński Wacław I, za wierną służbę nadał Pawłowi Sikorze prawo założenia w tym miejscu społeczności rolniczej. Grunt był zwolniony z podatku, a Sikora zobowiązał się przyjąć obowiązki wójta. Przywilej ten potwierdził później w 1603 roku książę Adam Wacław. Ród Sikorów dzierżył funkcję wójtów Nawsia aż do początków XX wieku. Nawsie pierwotnie było częścią Starego Jabłonkowa, lecz kiedy później wyżej nad Olzą powstał nowy Jabłonków, Nawsie stało się osobną wsią. Pod taką nazwą (Nawsie) wzmiankowana została ona po raz pierwszy w 1577 roku.

    Beskid Śląski (czes. Slezské Beskydy, 513.45) – pasmo górskie, stanowiące część Beskidów Zachodnich. Jest mezoregionem wchodzącym w skład prowincji Karpat Zachodnich. Najwyższymi szczytami Beskidu Śląskiego są Skrzyczne (1257 m n.p.m.) i Barania Góra (1220 m n.p.m.), natomiast dla części czeskiej Czantoria Wielka (995 m n.p.m.).Halina Mlynkova (czes. Halina Mlynková) (ur. 22 czerwca 1977 w Nawsiu) – polska piosenkarka pochodząca z Zaolzia. W latach 1998-2003 wokalistka zespołu Brathanki.

    Nawsie leżało na starym, średniowiecznym szlaku handlowym, tzw. „szlaku miedziowym” biegnącym od Górnych Węgier (dzisiejszej Słowacji) przez Cieszyn do Wrocławia. Stwarzało to dobre warunki dla rozwoju wsi, w której poczęli się osiedlać nowi rzemieślnicy. Takie położenie miało i negatywne konsekwencje: ciągłe przemarsze obcych wojsk i częste wylewy Olzy spowodowały, że w drugiej połowie XVII wieku prawie jedna trzecia mieszkańców opuściła miejscowość. Po utworzeniu zboru protestanckiego w Nawsiu, w 1791 r. wybudowany został drewniany kościół ewangelicki, a z czasem na jego miejscu – nowy, murowany (w 1820).

    Euroregion Śląsk Cieszyński (cz. Euroregion Těšínské Slezsko) – euroregion na granicy polsko-czeskiej, który powstał 22 kwietnia 1998 w celu wspierania współpracy transgranicznej w tym obszarze. Obecnie obejmuje on powierzchnię około 1400 km², a zamieszkuje go około 630 tys. osób. Najważniejszym miastem Euroregionu jest Cieszyn, zaś największym Jastrzębie-Zdrój.Powiat Frydek-Mistek (czes. Okres Frýdek-Místek) to powiat w kraju morawsko-śląskiego (okręg terytorialny: kraj północnomorawski) w Czechach. Wschodnia część przed 1960 stanowiła powiat Czeski Cieszyn.

    W opisie Śląska Cieszyńskiego autorstwa Reginalda Kneifla z 1804 Nawsy, oder auch Nawschy w Komorze Cieszyńskiej miały 48 domów i 739 mieszkańców posługujących się śląsko-polskim narzeczem.

    Wieś szybko rozwinęła się dzięki powstaniu Kolei Koszycko-Bogumińskiej, od 1871 roku przebiegającej przez miejscowość. Powstała tu duża stacja kolejowa – Návsí (Nawsie), która obsługuje także mieszkańców pobliskiego miasta Jabłonków.

    Według austriackiego spisu ludności z 1900 r. w 222 budynkach w Nawsiu na obszarze 1965 hektarów mieszkało 1917 osób, co dawało gęstość zaludnienia równą 97,6 os./km². Z tego 664 (34,6%) mieszkańców było katolikami, 1250 (65,2%) ewangelikami a 3 (0,2%) wyznawcami judaizmu, 1782 (93%) było polsko-, 74 (3,9%) niemiecko-, 17 (0,9%) czesko- a 7 innojęzycznymi. Do 1910 roku liczba budynków wzrosła do 264, a mieszkańców do 2249, z czego 2188 było zameldowanych na stałe. Z nich 2114 (96,6%) było polsko-, 62 (2,8%) niemiecko-, a 12 (0,5%) czeskojęzycznymi. Podział według religii kształtował się następująco: 783 (34,8%) katolików, 1449 (64,4%) ewangelików, 174 (0,8%) wyznawców judaizmu.

    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

    W 1914 roku polski marszałek Józef Piłsudski spędził ze swoimi legionami pierwsze święta Bożego Narodzenia w miejscowym kościele ewangelicko-augsburskim.

    Po podziale Śląska Cieszyńskiego w 1920 r. miejscowość znalazła się w granicach Czechosłowacji. W 1938 r. została wraz z większością Zaolzia zaanektowana przez Polskę, a w II wojnie światowej przez nazistowskie Niemcy. Po wojnie przywrócona Czechosłowacji. W latach 1960–1994 Nawsie było częścią Jabłonkowa.

    Pamiętnik Cieszyński – polskie czasopismo naukowe wydawane przez Oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego w Cieszynie od 1961. Drugi tom tego wydawnictwa ukazał się w 1972, a tomy od trzeciego do dwudziestego w latach 1990-2005.Návsí (Nawsie) – stacja kolejowa w Nawsiu, w kraju morawsko-śląskim, w Czechach. Znajduje się na wysokości 380 m n.p.m. i leży na linii kolejowej nr 320.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Kazimierz I opolski (ur. między 1178 a 1180, zm. 13 maja 1230) – książę opolsko-raciborski w latach 1211-1230 z dynastii Piastów.
    Cieszyn (czes. Těšín, niem. Teschen, łac. Tessin) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, którego władz jest siedzibą. Leży na Pogórzu Śląskim, nad Olzą. Współczesne administracyjne pojęcie „miasto Cieszyn” odnosi się do prawobrzeżnej części, stanowiącego pod względem przestrzennym i społecznym jedną całość, ośrodka miejskiego, którego część lewobrzeżna należy do Czech i nosi oficjalną nazwę „Czeski Cieszyn”.
    Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1938 i 1945-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1949-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.
    Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, polityk, Naczelnik Państwa w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, pierwszy marszałek Polski od 19 marca 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczypospolitej wprowadzonych w 1926 po przewrocie majowym, współzałożyciel PPS i szef Wydziału Bojowego PPS (OB PPS).
    Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.118 sek.