• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nauki pomocnicze historii



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Etnografia – dyscyplina naukowa zajmująca się całościowym opisem i analizą kultur ludowych różnych społeczności i grup etnicznych. Jej zakres obejmuje teorię kultury ludowej jak i badanie poszczególnych jej dziedzin i wytworów materialnych. W zależności od tradycji naukowej, pod pojęciem etnografia rozumie się wszystkie nauki etnologiczne, bądź też jedną z tych nauk.Źródła historyczne – wszystko skąd możemy czerpać wiedzę o przeszłości (według Jerzego Topolskiego), inaczej rzecz biorąc - są to wszelkie zachowane ślady działalności człowieka.

    Nauki pomocnicze historii (NPH) – nauki wspomagające pracę historyka, niektóre z nich mogą być jednocześnie odrębnymi i samoistnymi gałęziami nauki. Są niezbędne do zrozumienia źródeł, z których korzysta historyk i wiązane bezpośrednio z metodami badań historycznych. Pozwalają na właściwą ocenę jakości źródła, jego krytykę, oraz konfrontację różnych źródeł. Pozwalają wyjść poza przekaz samej treści źródła i czerpać dane z wielu czynników pobliskich.

    Demografia historyczna – dziedzina wiedzy historycznej, w tradycyjnej koncepcji historii pojmowana czasami jako jej nauka pomocnicza, bywa też traktowana jako dział demografii. Zajmuje się badaniem dziejów populacji ludzkich.Nauka pomocnicza – rodzaj dziedziny naukowej, stanowiącej samoistną całość, będący jednak uzupełnieniem wiedzy innej dziedziny. Dziedzin tych nie można jednak określić jako nadrzędna i podrzędna. Nauka korzysta z informacji gromadzonych w ramach nauki pomocniczej do wyjaśniania zjawisk objętych własnym przedmiotem badania. W przypadku pedagogiki naukami pomocniczymi jest socjologia czy psychologia. Liczne przykłady dziedzin pomocniczych posiada historia.

    NPH, które nie mogą być samodzielnymi naukami, pozostają tylko metodami badawczymi, np. statystyka historyczna.

    Historia pojęcia[ | edytuj kod]

    Na świecie termin został wprowadzony przez Theodora von Sickela.

    Pojęcie istniało początkowo w Polsce jako „umiejętność rozpoznawania i oceniania dyplomatów” i zostało stworzone przez Walentego Skorochoda-Majewskiego w 1814 roku. Po raz pierwszy próby ich definicji podjął się Władysław Semkowicz (w 1933 roku i uściślenie w 1951). Wprowadził on 2 określenia, gdzie o przynależności do jednej lub drugiej grupy decydowała przydatność w warsztacie historyka:

    Genealogia (z Greki γενεά, genos – "ród" oraz λόγος, logos – "słowo", "wiedza") — jedna z nauk pomocniczych historii, zajmująca się badaniem więzi rodzinnych między ludźmi na bazie zachodzącego między nimi pokrewieństwa i powinowactwa. W szczególności przedmiotem zainteresowania genealogii są wybrane rodziny i rody, ich pochodzenie, historia oraz wzajemne relacje rodzinne i losy poszczególnych członków rodziny.Statystyka (niem. Statistik, „badanie faktów i osób publicznych”, z łac. [now.] statisticus, „polityczny, dot. polityki”, od status, „państwo, stan”) – nauka, której przedmiotem zainteresowania są metody pozyskiwania i prezentacji, a przede wszystkim analizy danych opisujących zjawiska, w tym masowe.
  • nauki pomocnicze jako niesamodzielne i bezpośrednio związane z metodami badań historycznych,
  • nauki posiłkujące jako odrębne nauki niezbędne do zrozumienia badanego źródła.
  • Zdaniem Aleksandra Gieysztora NPH można podzielić na 2 rodzaje:

  • przydatne w początkowym etapie pracy: zbieranie, opisywanie i systematyzacja źródeł,
  • jako odrębne nauki humanistyczne z własnym przedmiotem badań,
  • czyli NPH są wszystkie nauki posługujące się metodą historyczną do osiągnięcia własnych celów, ale jedynie w przypadku, kiedy są w stanie pomóc w zrozumieniu źródła.

    Chronologia – nauka o mierzeniu czasu, kolejności następowania po sobie wydarzeń, zjawisk, a także oznaczenie wydarzenia, zjawiska na podstawie przyjętego podziału czasu. Nazwa pochodzi od greckich słów chronos (czas) i logos (słowo, nauka).Paleografia – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmująca się badaniem rozwoju pisma w procesie historycznym. Paleografia zajmuje się także badaniem środowiska, w jakim żył i tworzył dany pisarz jak również rozpoznawaniem skrótów (brachygrafia) i "rozszyfrowywaniem" (odczytywaniem) dawnego pisma np. tekstura, bastarda, antykwa. Jest jedną z najwcześniejszych i najważniejszych dziedzin nauk "dających poznawać historię" (Lelewel). Bez znajomości tej nauki badanie źródeł pisanych jest praktycznie niemożliwe. Najważniejsze polskie podręczniki paleografii napisali Władysław Semkowicz oraz Aleksander Gieysztor.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Geografia historyczna - dział geografii oraz jedna z nauk pomocniczych historii. Zajmuje się badaniem zróżnicowania przestrzeni w przeszłości, względnie wymiarem historycznym świata współczesnego. Celem geografii historycznej jest zrozumienie dawnej organizacji przestrzennej danego obszaru, jego ewolucję oraz wpływ na stan aktualny.
    Kryptologia (z gr. κρυπτός – kryptos – "ukryty" i λόγος – logos – "słowo") – dziedzina wiedzy o przekazywaniu informacji w sposób zabezpieczony przed niepowołanym dostępem. Współcześnie kryptologia jest uznawana za gałąź zarówno matematyki, jak i informatyki; ponadto jest blisko związana z teorią informacji, inżynierią oraz bezpieczeństwem komputerowym.
    Weksylologia (z łac. vexillum – sztandar, chorągiew) – dyscyplina pomocnicza historii. Zajmuje się chorągwiami jako rzeczywistymi i symbolicznymi znakami wojskowymi, państwowymi, terytorialnymi, organizacji i grup społecznych czy wyznaniowych.
    Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.
    Neografia - nauka o odręcznym piśmie nowożytnym. Neografia stanowi rozwinięcie paleografii. Pomocna przy odczytywaniu nowożytnych tekstów. Neografia jest jedną z nauk pomocniczych historii.
    Mediewistyka – dyscyplina historyczna zajmująca się różnymi zagadnieniami epoki średniowiecza (m.in. społeczno-gospodarczymi, wojskowo-politycznymi). Współcześnie sięga także do rezultatów badań archeologii i etnografii.
    Aleksander Gieysztor ps. „Borodzicz”, „Lissowski”, „Olicki”, „Walda” (ur. 17 lipca 1916 w Moskwie, zm. 9 lutego 1999 w Warszawie) – polski historyk mediewista. Kawaler Orderu Orła Białego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.052 sek.