• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nasadooczne

    Przeczytaj także...
    Przyczepka jeziorna (Acroloxus lacustris) – gatunek ślimaka słodkowodnego z rodziny przyczepkowatych (Acroloxidae), nazywany też przywierką.Przytulik strumieniowy (Ancylus fluviatilis) – gatunek ślimaka z rodziny zatoczkowatych (Planorbidae), do niedawna zaliczany do rodziny przytulikowatych (Ancylidae).
    Przyczepkowate (Acroloxidae) – rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych (Pulmonata) z rzędu nasadoocznych (Basommatophora), obejmująca około 40 gatunków o czapeczkowatej muszli. Jej szczyt jest skręcony w lewo.

    Nasadooczne (Basommatophora) – rząd ślimaków płucodysznych (Pulmonata), u których występują niewciągalne czułki (zwykle jedna para), a oczy są położone u ich podstawy. U przedstawicieli kilku rodzin czułki i oczy są zredukowane. Muszla spiralnie zwinięta, a jej rozmiary i kształt zróżnicowane – od około 1 mm do 10 cm, wieżyczkowata, czapeczkowata lub jajowata. U dorosłych osobników niektórych gatunków otwór muszli zamyka rogowe wieczko.

    Błotniarkowate (Lymnaeidae) – rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych (Pulmonata) z rzędu nasadoocznych (Basommatophora), obejmująca gatunki średnie i duże, charakteryzujące się dużą różnorodnością w budowie i ubarwieniu muszli – od stożkowatej, wieżyczkowatej, jajowatej do kulistej. Wykazują przy tym znaczną jednorodność w budowie anatomicznej.Wydawnictwo „Wiedza Powszechna” w Warszawie – wydawca słowników dwujęzycznych i podręczników do nauki języków obcych, słowników i poradników języka polskiego, podręczników do nauki języka polskiego dla cudzoziemców oraz popularnych rozmówek, a także leksykonów i książek popularnonaukowych z różnych dziedzin.

    Pojawiły się prawdopodobnie w górnym karbonie. W większości są to zwierzęta wodne, zasiedlające wody słodkie i słonawe. Nieliczne gatunki występują na lądzie. Znanych jest ok. 300 gatunków nasadoocznych. W Polsce stwierdzono 35 gatunków (m.in. błotniarka stawowa, przytulik strumieniowy, zatoczek pospolity, przyczepka jeziorna i rozdętka pospolita).

    Rozdętka pospolita (Physa fontinalis) – gatunek słodkowodnego ślimaka płucodysznego z rodziny rozdętkowatych (Physidae).Zatoczkowate (Planorbidae) – rodzina ślimaków płucodysznych z rzędu nasadoocznych (Basommatophora) obejmująca gatunki o zróżnicowanym kształcie i wielkości muszli (dyskowate, jajowato-stożkowate i czapeczkowate), drobnym ciele, nitkowatych czułkach i oczach położonych u ich nasady. Ślimaki te zamieszkują płytkie zbiorniki wody słodkiej. Spotykane w akwariach. Są żywicielami pośrednimi różnych gatunków przywr.

    Nasadooczne są obiektem zainteresowania parazytologii, ponieważ wiele z nich to żywiciele pośredni przywr, zwłaszcza z rodzajów Schistosoma i Fasciola.

    Systematyka[ | edytuj kod]

    Klasyfikacja biologiczna nasadoocznych jest niestabilna. W klasyfikacji zaproponowanej przez Boucheta i Rocroi w 2005 Basommatophora ma status grupy nieformalnej obejmującej rodziny:

  • Amphibolidae
  • Siphonariidae
  • †Acroreiidae
  • Chilinidae
  • Latiidae
  • Acroloxidaeprzyczepkowate
  • Lymnaeidaebłotniarkowate
  • Planorbidaezatoczkowate
  • Physidaerozdętkowate
  • Jarne i inni (2010) zaliczają do nasadoocznych tylko Acroloxidae, Chilinidae, Lymnaeidae, Physidae i Planorbidae. Badania Correa i in. (2010) sugerują, że tak zdefiniowane Basommatophora stanowią takson monofiletyczny.

    Przywry (Trematoda) – gromada pasożytniczych płazińców o ciele płaskim, nieczłonowanym, opatrzonym przyssawkami: gębową i brzuszną.Błotniarkowate (Lymnaeidae) – rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych (Pulmonata) z rzędu nasadoocznych (Basommatophora), obejmująca gatunki średnie i duże, charakteryzujące się dużą różnorodnością w budowie i ubarwieniu muszli – od stożkowatej, wieżyczkowatej, jajowatej do kulistej. Wykazują przy tym znaczną jednorodność w budowie anatomicznej.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

    Siphonaria sirius – przedstawiciel rodziny Siphonariidae
  • mięczaki Polski
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Basommatophora, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. Philippe Bouchet, Jean-Pierre Rocroi. Classification and nomenclator of gastropod families. „Malacologia: International Journal of Malacology”. 47 (1-2), s. 85–397, 2005. ISSN 0076-2997 (ang.). 
    3. Beata Pokryszko: Podgromada: płucodyszne – Pulmonata. W: Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 499–501. ISBN 978-83-01-16108-8.
    4. Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0428-6.
    5. Correa et al. Bridging gaps in the molecular phylogeny of the Lymnaeidae (Gastropoda: Pulmonata), vectors of Fascioliasis. „BMC Evolutionary Biology”. 10, s. 381, 2010. DOI: 10.1186/1471-2148-10-381 (ang.). 
    6. Fauna Polski - charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. III. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2008. ISBN 978-83-88147-09-8.
    7. Jarne et al.: Basommatophoran Gastropods. W: Córdoba-Aguilar A. & Leonard J.L. (red.): The Evolution of "Primary" Sexual Characters in Animals. Nowy Jork: Oxford University Press, 2010.Sprawdź autora rozdziału:1.
    Rozdętkowate (Physidae) – rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych (Pulmonata) z rzędu nasadoocznych (Basommatophora) wyróżniana na podstawie rozwiniętego męskiego układu rozrodczego. Zaliczane do niej gatunki mają cienkościenną, gładką, lewoskrętną muszlę, jajowatą z niską skrętką lub wrzecionowatą. Ich ciało jest wysmukłe, a czułki nitkowate. Na brzegu płaszcza wielu gatunków występują palczaste wyrostki zachodzące na muszlę. Wśród płucodysznych wyróżniają się też tarką z zębami ułożonymi w rzędy w kształcie litery V oraz brakiem hemoglobiny. Rozdętkowate są hermafrodytami.Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).




    Warto wiedzieć że... beta

    Takson monofiletyczny – takson, który obejmuje wszystkich potomków wspólnego przodka, znanego lub hipotetycznego. Przykładami są ssaki lub gąbki.
    Żywiciel pośredni – organizm, w którym pasożyt osiąga stadium larwalne, rozwijając się od jaja, aby po przedostaniu się do organizmu żywiciela ostatecznego osiągnąć dojrzałość płciową.
    Klasyfikacja biologiczna – szeregowanie organizmów w uporządkowany sposób według zasad systematyki biologicznej. Wynikiem tego procesu jest hierarchiczny układ systematyczny prezentujący aktualny w danym okresie stan wiedzy o podobieństwie i pochodzeniu organizmów. W zależności od przyjętej metody badawczej może to być hierarchiczny układ oparty na kategoriach systematycznych lub drzewie filogenetycznym, może obejmować wszystkie znane nauce organizmy lub ich określoną grupę. Dziedziną biologii, która zajmuje się klasyfikowaniem organizmów, jest systematyka organizmów, a reguły klasyfikacji i nazewnictwa systematycznego określa jej poddyscyplina – taksonomia.
    Zatoczkowate (Planorbidae) – rodzina ślimaków płucodysznych z rzędu nasadoocznych (Basommatophora) obejmująca gatunki o zróżnicowanym kształcie i wielkości muszli (dyskowate, jajowato-stożkowate i czapeczkowate), drobnym ciele, nitkowatych czułkach i oczach położonych u ich nasady. Ślimaki te zamieszkują płytkie zbiorniki wody słodkiej. Spotykane w akwariach. Są żywicielami pośrednimi różnych gatunków przywr.
    Rozdętkowate (Physidae) – rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych (Pulmonata) z rzędu nasadoocznych (Basommatophora) wyróżniana na podstawie rozwiniętego męskiego układu rozrodczego. Zaliczane do niej gatunki mają cienkościenną, gładką, lewoskrętną muszlę, jajowatą z niską skrętką lub wrzecionowatą. Ich ciało jest wysmukłe, a czułki nitkowate. Na brzegu płaszcza wielu gatunków występują palczaste wyrostki zachodzące na muszlę. Wśród płucodysznych wyróżniają się też tarką z zębami ułożonymi w rzędy w kształcie litery V oraz brakiem hemoglobiny. Rozdętkowate są hermafrodytami.
    Czułki (łac. antennae, l.poj. antenna) – nitkowate lub palczaste narządy zmysłowe różnej budowy i pochodzenia, osadzone zwykle na głowie lub płacie głowowym wielu grup bezkręgowych organizmów zwierzęcych. Są bogato unerwione i ruchome. Czasami pełnią dodatkowe funkcje. U stawonogów nazywane są antenami. U owadów są to parzyste przysadki osadzone poza czołem, na policzku w okolicy oka lub po stronie brzusznej.
    Błotniarka stawowa (Lymnaea stagnalis) – gatunek ślimaka z rodziny błotniarkowatych (Lymnaeidae). W Polsce jest gatunkiem niezagrożonym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.