• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Narząd świetlny

    Przeczytaj także...
    Płetwa (łac. pinna) – narząd zwierząt wodnych służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się. Płetwy występują u ryb oraz u ssaków wodnych.Okres godowy – u zwierząt jest to najbardziej korzystny okres, zazwyczaj w porze obfitości pokarmu i wody, w którym zwierzęta te łączą się w pary i przystępują do rozrodu. Jest on różny u różnych gatunków. Występowanie okresów godowych można uzasadnić ewolucyjnym przystosowaniem do występujących w naturze pór roku i mniejszych szans przeżycia młodych zimą niż latem.
    Fotoreceptory – receptory (białka lub specyficzne komórki) pochłaniające światło i uruchamiające określoną reakcję fizjologiczną w organizmie. Występują w organizmach roślinnych (fitochrom, fototropiny) i zwierzęcych, w tym u człowieka. Receptory wzrokowe stanowią wyspecjalizowane neurony siatkówki oka:
    Fotofory u larwy ryby z rodziny świetlikowatych

    Narząd świetlny, fotofor – emitujący światło narząd występujący w skórze niektórych gatunków ryb, spotykane również u głowonogów. Fotofory różnych gatunków mają różny stopień skomplikowania budowy – od stosunkowo prostych do złożonych na wzór budowy oka.

    Oko – narząd receptorowy umożliwiający widzenie. W najprostszym przypadku chodzi o zdolność wykrywania pewnego zakresu promieniowania elektromagnetycznego. Bardziej skomplikowane oczy są w stanie dostarczyć informacje o kierunku padania światła, jego intensywności oraz kształtach obiektów.Głowonogi (Cephalopoda, z gr. kephalē – głowa + pous – noga) – gromada dwubocznie symetrycznych, morskich mięczaków o prostym rozwoju, nodze przekształconej w lejek, ramionach otaczających otwór gębowy, chitynowym dziobie i całkowicie zrośniętym płaszczu otaczającym organy wewnętrzne. Mają od 1 cm do ponad 20 m długości. Głowonogi są ewolucyjnie bardzo starą grupą – pojawiły się prawdopodobnie około 570 mln lat temu. Jest to najwyżej uorganizowana grupa mięczaków.

    Wgłębienie w skórze – zwykle w kształcie kulistego tworu zbudowanego ze świecących komórek gruczołowych (fotocyty) – jest wyścielone ciemno pigmentowaną błoną pokrytą warstwą odblaskową (tzw. reflektor), zapobiegającą przenikaniu światła w głąb ciała.

    Zewnętrzna łuska pokrywająca fotofor jest przekształcona w soczewkę. Połączona z nią przesłona umożliwia regulację natężenia i kierunku emitowanego światła.

    Łuski – cienkie płytki kostne pokryte szkliwem osadzone w kieszonkach, stanowiące osłonę ciała, przeważnie ułożone w podłużne i poprzeczne szeregi, zachodzące na siebie dachówkowato, pokryte śluzem. U wielu gatunków kolor łusek pełni funkcję maskującą. Są one wytworem skóry właściwej. Łuski wraz z pokrywającym je śluzem zmniejszają opór ciała poruszającej się ryby. Łuski ryb przyrastają okresowo. Wiosną i latem ryby rosną szybko, linie przyrostu łusek są szersze i ułożone rzadziej; widać je w postaci jasnych pasków. Jesienią i zimą linie przyrostu są węższe i tworzą paski ciemne. Na podstawie liczby pasków można określić wiek ryby.Ryby głębinowe – ekologiczna grupa ryb żyjących na dużych głębokościach, w strefie batialnej lub w strefie abysalnej oceanów i mórz, rzadziej w jeziorach, często poniżej 2000 m p.p.m., w warunkach stabilnej niskiej temperatury i stabilnego zasolenia, wysokiego ciśnienia oraz całkowitym braku światła.

    Fotofory występują u niektórych ryb głębinowych. Pełnią różne funkcje, przy czym nie wszystkie zostały poznane. Ryby z rodziny świetlikowatych mają fotofory położone w różnych częściach powierzchni ciała, ich układ zależny jest od gatunku, a budowa fotoforów samców jest inna niż fotoforów samic. Prawdopodobnie narządy świetlne mają znaczenie w okresie godowym tych ryb.

    Ryby – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami i poruszających się za pomocą płetw. Obejmuje bezżuchwowe krągłouste (Cyclostomata) oraz mające szczęki ryby właściwe (Pisces).Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:
    Matronicowate wabią swoje ofiary rozświetlonym końcem przekształconego promienia płetwy grzbietowej

    U matronicowatych pierwsze promienie płetwy grzbietowej przekształciły się w rodzaj antenki zakończonej narządem świetlnym tzw. illicium służącym jako wabik dla potencjalnej ofiary. Działanie wabika jest podobne do zarzucania wędki z przynętą.

    Skóra (łac. cutis, gr. derma) – największy narząd powłoki wspólnej (łac. integumentum commune) kręgowców o złożonej budowie i wielorakich funkcjach; powłoka właściwa.Bakterie (łac. bacteria, od gr. bakterion – pałeczka) – grupa mikroorganizmów, stanowiących osobne królestwo. Są to jednokomórkowce lub zespoły komórek o budowie prokariotycznej. Badaniem bakterii zajmuje się bakteriologia, gałąź mikrobiologii.

    Narządy świetlne niektórych ryb są połączone z wyspecjalizowanymi gruczołami (np. wydzielającymi śluz), skupiającymi lub odbijającymi światło łuskami.

    U niektórych gatunków funkcje narządów świetlnych pełnią gruczoły wypełnione bakteriami luminescencyjnymi Photobacterium luciferum, Vibrio phosphoreum (Photobacterium phosphoreum), Vibrio fischeri i Vibrio harveyi.

    Zobacz też[]

  • bioluminescencja
  • fotoreceptory
  • Bibliografia[]

  • Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.
  • Mały Słownik Zoologiczny – Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa, 1973
  • Linki zewnętrzne[]

  • Cephalopod Photophore Terminology
  • Bioluminescencja – świecenie żywych organizmów, jeden z rodzajów chemiluminescencji. Występuje u wielu bakterii, protistów, grzybów, morskich jamochłonów, gąbek, mięczaków (głównie głowonogów), skorupiaków, owadów, osłonic, ryb.Świetlikowate, świetliki (Myctophidae) – rodzina morskich, plantonożernych ryb świetlikokształtnych (Myctophiformes), najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana rodzina ryb występujących w otwartych wodach oceanicznych, a jednocześnie najliczniejsza wśród ryb głębinowych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Soczewka – proste urządzenie optyczne składające się z jednego lub kilku sklejonych razem bloków przezroczystego materiału (zwykle szkła, ale też różnych tworzyw sztucznych, żeli, minerałów, a nawet parafiny).
    Śluz zwierzęcy, flegma – bezbarwna ciągliwa substancja wytwarzana przez jedno- lub wielokomórkowe gruczoły śluzowe zwierząt i człowieka występujące w błonie śluzowej (lub w jej sąsiedztwie) narządów wewnętrznych. U niektórych zwierząt – dżdżownic, ślimaków, śluzic, ryb, płazów – gruczoły śluzowe występują na powierzchni ciała, toteż zwierzęta te pokryte są śluzem z zewnątrz.
    Luminescencja, tzw. zimne świecenie, jarzenie – zjawisko emisji fal świetlnych przez ciała (luminofory), wywołane inną przyczyną niż rozgrzanie ich do wysokiej temperatury, co oznacza, że luminescencja nie jest promieniowaniem cieplnym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.