• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Narodowy Bank Polski



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Anna Renata Trzecińska z domu Salamon (ur. 16 listopada 1958 w Warszawie) – polska ekonomistka i urzędnik państwowy, w latach 2005–2008 członek zarządu, a od 2014 wiceprezes Narodowego Banku Polskiego.Budżet państwa – najwyższej rangi plan finansowy polityki państwa oraz narzędzie polityki społecznej, uwzględniające planowane dochody i wydatki państwa w okresie roku budżetowego. Jako dochody uwzględnia się m.in.: wpływy z podatków pośrednich i bezpośrednich, dochody niepodatkowe (np. cła), dochody z prywatyzacji oraz dochody zagraniczne. Mianem wydatków określa się m.in. koszty dotacji, obsługi długu publicznego, obsługi strefy budżetowej, rozliczeń z bankami, subwencji dla gmin oraz rezerw ogólnych. Termin „budżet” pochodzi z łacińskiego bulga, oznaczającego skórzany mieszek przeznaczony do zbierania dochodów. Słowo to przyjęło się następnie w wielu językach (ang. budget, starofr. bougette, fr. le budget]. Dla historycznego rozwoju instytucji budżetu znaczenie miało kilka zdarzeń, które rozstrzygnęły o jej współczesnym kształcie, wśród których – poza oddzieleniem majątku publicznego od majątku królewskiego – wymienić należy rozwijanie stosunków towarowo-pieniężnych, parlamentaryzmu, funkcji socjalnych i gospodarczych państwa, rozwój międzynarodowych stosunków gospodarczych i finansowych oraz procesy integracyjne zachodzące we współczesnym świecie.
    Organizacja[]

    Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 oraz ustawa o Narodowym Banku Polskim zapewniają NBP mocną pozycję w systemie instytucji publicznych. Ustawowymi organami NBP są: Prezes NBP, Rada Polityki Pieniężnej oraz Zarząd NBP.

    Podział organizacyjny[]

  • Gabinet Prezesa
  • Departament Administracji
  • Departament Audytu Wewnętrznego
  • Departament Bezpieczeństwa
  • Departament Controllingu
  • Departament Edukacji i Wydawnictw
  • Departament Emisyjno-Skarbcowy
  • Departament Informatyki i Telekomunikacji
  • Departament Kadr
  • Departament Komunikacji i Promocji
  • Departament Koordynacji i Realizacji Zakupów
  • Departament Oddziałów Okręgowych
  • Departament Operacji Krajowych
  • Departament Operacji Zagranicznych
  • Departament Prawny
  • Departament Rachunkowości i Finansów
  • Departament Rozliczeń Gospodarki Własnej
  • Departament Rozliczeń Transakcji Finansowych
  • Departament Ryzyka Operacyjnego i Zgodności
  • Departament Stabilności Finansowej
  • Departament Statystyki
  • Departament Systemu Płatniczego
  • Departament Zagraniczny
  • Departament Zarządzania Ryzykiem Finansowym
  • Instytut Ekonomiczny
  • Prezes NBP[]

    Prezes NBP jest powoływany na 6-letnią kadencję przez Sejm na wniosek Prezydenta RP. Prezes NBP jest Przewodniczącym Rady Polityki Pieniężnej oraz Zarządu NBP, jest przełożonym wszystkich pracowników NBP oraz reprezentuje NBP na zewnątrz. Prezes NBP reprezentuje interesy Rzeczypospolitej Polskiej w międzynarodowych instytucjach bankowych i finansowych.

    Rada Polityki Pieniężnej (RPP) – organ decyzyjny Narodowego Banku Polskiego. Zadaniem RPP jest coroczne ustalanie założeń i realizacja polityki pieniężnej państwa. Rada ustala wysokość podstawowych stóp procentowych, określa zasady operacji otwartego rynku oraz ustala zasady i tryb naliczania i utrzymywania rezerwy obowiązkowej. Zatwierdza plan finansowy banku centralnego oraz sprawozdanie z działalności NBP.Adam Glapiński (ur. 9 kwietnia 1950 w Warszawie) – polski polityk, ekonomista, były minister gospodarki przestrzennej i budownictwa oraz minister współpracy gospodarczej z zagranicą, poseł na Sejm I kadencji, senator IV kadencji, członek Rady Polityki Pieniężnej.

    Prezes NBP może uczestniczyć w posiedzeniach Sejmu i Rady Ministrów. W imieniu Rady przedstawia tym organom kwartalne informacje o bilansie płatniczym oraz roczne bilanse należności i zobowiązań płatniczych państwa. Prezes NBP przy wydawaniu zarządzeń podlegających ogłoszeniu oraz decyzji administracyjnych ma prawo używania pieczęci z godłem państwowym. Ponosi odpowiedzialność przed Trybunałem Stanu.

    Urząd certyfikacji, centrum certyfikacji (ang. certificate authority lub certification authority, w skrócie CA) – w kryptografii jest to podmiot, który wystawia certyfikaty cyfrowe. Certyfikat potwierdza własność klucza publicznego poprzez wskazanie podmiotu certyfikatu. Pozwala to innym powołującym się stronom polegać na podpisach lub zapewnieniach złożonych przez klucz prywatny odpowiadającemu kluczowi publicznemu, który jest certyfikowany. W tym modelu relacji zaufania CA jest zaufaną stroną trzecią, której zawierzają zarówno podmiot (właściciel) certyfikatu oraz strona polegająca. Urzędy certyfikacji są charakterystyczne dla wielu systemów infrastruktury klucza publicznego (PKI).Komisja Nadzoru Finansowego, KNF – centralny organ administracji państwowej sprawujący nadzór nad rynkiem finansowym w Polsce. Powołany na mocy ustawy z dnia 21 lipca 2006 o nadzorze nad rynkiem finansowym. Nadzór nad działalnością Komisji sprawuje Prezes Rady Ministrów.

    Ta sama osoba nie może być prezesem NBP dłużej niż przez dwie kolejne kadencje (czyli może być przez dwie kadencje z rzędu, trzecią kadencję nie może być, ale kolejne dwie kadencje znowu może itd.). Prezes NBP w swej działalności jest apolityczny, czyli nie może należeć do żadnej partii politycznej, związku zawodowego ani prowadzić działalności publicznej nie dającej się pogodzić z godnością jego urzędu.

    Stambuł (tur. İstanbul) – największe i najludniejsze miasto Turcji i jej centrum kulturalne, handlowe oraz finansowe. Rozciąga się od północnego wybrzeża morza Marmara po obu stronach Bosforu, cieśniny morskiej między Morzem Śródziemnym a Morzem Czarnym. Położenie zarówno w europejskiej Tracji, jak i azjatyckiej Anatolii sprawia, że Stambuł jest jedną z dwóch (obok rosyjskiego miasta Magnitogorsk) metropolii świata znajdujących się na dwóch kontynentach.Bank Polski Spółka Akcyjna – bank prywatny z prawem emisji z siedzibą w Warszawie, założony 15 kwietnia 1924 (a faktycznie działający od 28 kwietnia 1924), na mocy ustawy o naprawie Skarbu Państwa i reformie walutowej, w formie spółki akcyjnej z kapitałem 100 mln zł. Później kapitał podniesiono do 150 mln, podzielonych na 1,5 mln akcji po 100 zł każda.

    Lista Prezesów NBP[]

    1. Edward Drożniak od 13 marca 1945 do 17 marca 1949
    2. Witold Trąmpczyński od 27 września 1950 do 18 grudnia 1956
    3. Edward Drożniak od 18 grudnia 1956 do 3 czerwca 1961 (drugi raz)
    4. Adam Żebrowski od 3 czerwca 1961 do 20 stycznia 1965
    5. Stanisław Majewski od 20 stycznia 1965 do 17 września 1968
    6. Leonard Siemiątkowski od 17 września 1968 do 29 grudnia 1972
    7. Witold Bień od 2 kwietnia 1973 do 30 grudnia 1980
    8. Stanisław Majewski od 1 stycznia 1981 do 29 lipca 1985 (drugi raz)
    9. jako pełniący obowiązki – Zdzisław Pakuła od 29 lipca 1985 do 12 listopada 1985
    10. Władysław Baka od 12 listopada 1985 do 13 lipca 1988
    11. Zdzisław Pakuła od 13 lipca 1988 do 12 września 1989
    12. Władysław Baka od 12 września 1989 do 17 stycznia 1991 (drugi raz)
    13. Grzegorz Wójtowicz od stycznia 1991 do 10 sierpnia 1991
    14. jako pełniący obowiązki – Andrzej Topiński od 10 sierpnia 1991 do 5 marca 1992
    15. Hanna Gronkiewicz-Waltz od 5 marca 1992 do 1 stycznia 2001
    16. jako pełniący obowiązki – I zastępca Jerzy Stopyra od 1 stycznia 2001 do 10 stycznia 2001
    17. Leszek Balcerowicz od 10 stycznia 2001 do 10 stycznia 2007
    18. Sławomir Skrzypek od 11 stycznia 2007 do 10 kwietnia 2010
    19. jako pełniący obowiązki – I zastępca Piotr Wiesiołek od 10 kwietnia 2010 do 11 czerwca 2010
    20. Marek Belka od 11 czerwca 2010 do 11 czerwca 2016
    21. jako pełniący obowiązki Marek Belka od 11 czerwca 2016 do 21 czerwca 2016
    22. Adam Glapiński od 21 czerwca 2016

    Rada Polityki Pieniężnej[]

    RPP IV kadencji
     Osobny artykuł: Rada Polityki Pieniężnej.

    Zadaniem Rady Polityki Pieniężnej (RPP) jest coroczne ustalanie założeń i realizacja polityki pieniężnej państwa. Rada ustala wysokość podstawowych stóp procentowych, określa zasady operacji otwartego rynku oraz ustala zasady i tryb naliczania i utrzymywania rezerwy obowiązkowej. Zatwierdza plan finansowy banku centralnego oraz sprawozdanie z działalności NBP.

    Internetowy System Aktów Prawnych – baza z informacjami o powszechnie obowiązującym w Polsce prawodawstwie, stanowiąca część najstarszego i jednego z najbardziej znanych polskich systemów informacji prawnej, powszechnie dostępna na stronie Sejmu RP.Polityka pieniężna (inaczej polityka monetarna) – systematyczne działania mające na celu zapewnienie stabilności cen. Politykę pieniężną państwa prowadzi bank centralny lub inna instytucja rządowa upoważniona do realizacji tej funkcji. Oddziałuje ona na poziom podaży pieniądza oraz na kursy walutowe.

    Zarząd NBP[]

    Sławomir Skrzypek, StambułTurcja, 31 października 2008
    Leszek Balcerowicz, Wrocław, 20 października 2006

    Zarząd kieruje działalnością NBP. W jego skład wchodzi prezes oraz 6-8 członków, w tym 2 wiceprezesów. Członków powołuje i odwołuje prezydent na wniosek prezesa NBP. Do kompetencji zarządu należą:

    Znak pieniężny – emitowany przez państwo materialny znak posiadania przez okaziciela określonej ilości pieniądza. Znaki pieniężne emitowane są w formie monet i banknotów. Gwarantem wartości znaku pieniężnego jest państwo.Emisja pieniądza – polega na wprowadzaniu i wycofywaniu z obiegu pieniądza gotówkowego a także bezgotówkowego przede wszystkim przez banki centralne i komercyjne.
  • okresowa ocena obiegu pieniężnego i rozliczeń pieniężnych oraz obrotu dewizowego
  • nadzorowanie operacji otwartego rynku
  • ocena funkcjonowania systemu bankowego
  • przygotowanie i rozpatrywanie projektów uchwał i innych materiałów kierowanych do Rady.
  • Obecny skład Zarządu NBP

  • Adam Glapiński – prezes NBP od 21 czerwca 2016, przewodniczący Zarządu NBP od 21 czerwca 2016
  • Piotr Wiesiołek – pierwszy zastępca prezesa NBP od 6 marca 2008
  • Anna Trzecińska – wiceprezes NBP od 3 listopada 2014
  • Jacek Bartkiewicz
  • Andrzej Kaźmierczak
  • Ryszard Kokoszczyński
  • Andrzej Raczko
  • Paweł Samecki
  • Katarzyna Zajdel-Kurowska
  • Nadzór bankowy[]

    Od 1 stycznia 2008 funkcje nadzorcze nad polskim sektorem bankowym sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego. Obecnie przedstawicielem Narodowego Banku Polskiego w KNF jest Jacek Bartkiewicz.

    Witold Trąmpczyński (ur. 22 października 1909, zm. 18 lutego 1982) – polski ekonomista, profesor. Syn Wojciecha Trąmpczyńskiego.Paweł Samecki (ur. 12 marca 1958 w Łodzi) – polski ekonomista, urzędnik państwowy, były wiceminister finansów, były szef UKIE i były członek zarządu NBP, w latach 2009–2010 komisarz UE ds. polityki regionalnej.

    Komitet Inwestycyjny Rezerw Dewizowych[]

    Szczególną rolę przypisano wewnętrznemu organowi banku – Komitetowi Inwestycyjnemu Rezerw Dewizowych.

    Działalność[]

    Funkcje podstawowe[]

    Narodowy Bank Polski, jak większość banków centralnych w gospodarkach rynkowych, pełni trzy podstawowe funkcje.

    Bank emisyjny. NBP ma wyłączne prawo emitowania znaków pieniężnych będących prawnym środkiem płatniczym w Polsce. Narodowy Bank Polski określa wielkość ich emisji oraz moment wprowadzenia do obiegu, za którego płynność odpowiada. Ponadto organizuje obieg pieniężny i reguluje ilość pieniądza w obiegu.

    Andrzej Kaźmierczak (ur. 12 lipca 1950 w Warszawie) – polski ekonomista, profesor nauk ekonomicznych, członek Rady Polityki Pieniężnej.Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski (PKO Bank Polski, PKO BP) – polski bank uniwersalny założony w 1919 jako Pocztowa Kasa Oszczędności, spółka akcyjna notowana od 2004 na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie; największy bank uniwersalny w Polsce; od 2009 prezesem banku jest Zbigniew Jagiełło.

    Bank banków. NBP pełni w stosunku do banków funkcje regulacyjne, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa depozytów zgromadzonych w bankach oraz stabilności sektora bankowego. Organizuje system rozliczeń pieniężnych, prowadzi bieżące rozrachunki międzybankowe i aktywnie uczestniczy w międzybankowym rynku pieniężnym. Narodowy Bank Polski jest odpowiedzialny za stabilność i bezpieczeństwo całego systemu bankowego. Pełniąc funkcję banku banków, sprawuje kontrolę nad działalnością banków, a w szczególności nad przestrzeganiem przepisów prawa bankowego. Ponadto NBP nadzoruje systemy płatności w Polsce.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Grzegorz Wójtowicz (ur. 2 października 1947, zm. 15 czerwca 2009) – polski ekonomista, były prezes Narodowego Banku Polskiego i członek Rady Polityki Pieniężnej.

    Centralny bank państwa. NBP prowadzi obsługę bankową budżetu państwa, prowadzi rachunki bankowe rządu i centralnych instytucji państwowych, państwowych funduszy celowych i państwowych jednostek budżetowych oraz realizuje ich zlecenia płatnicze.

    Pozostała działalność[]

  • Działalność statystyczna. W ramach działalności statystycznej zbierane, przetwarzane i publikowane są m.in. dane dotyczące: bilansu płatniczego i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej, statystyka pieniężna i bankowa, oczekiwania inflacyjne osób prywatnych, inflacja bazowa.
  • Analizy i badania ekonomiczne. NBP prowadzi i wspiera działalność analityczną i badawczą w zakresie szeroko rozumianej ekonomii i finansów. Wyniki tej działalności publikowane są m.in. w następujących opracowaniach:
  • Raport o inflacji – kwartalna ocena sytuacji gospodarczej przez Radę Polityki Pieniężnej,
  • Informacja o kondycji sektora przedsiębiorstw ze szczególnym uwzględnieniem stanu koniunktury – raport kwartalny opracowywany na podstawie wyników badań ankietowych przedsiębiorstw,
  • Sytuacja na rynku kredytowym – wyniki kwartalnej ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych,
  • Raport o stabilności systemu finansowego – publikacja roczna,
  • Bank i Kredyt – recenzowane pismo naukowe o ekonomii i finansach, ukazujące się 11 razy w roku,
  • Materiały i Studia – nieperiodyczne zeszyty prezentujące badania i opracowania naukowe (tzw. working papers)
  • Edukacja ekonomiczna. W ramach Programu Edukacji Ekonomicznej podejmowane są działania służące upowszechnieniu tematyki ekonomicznej, zrozumieniu zasad funkcjonowania gospodarki rynkowej, promocji przedsiębiorczości. Celem działań jest przybliżenie społeczeństwu nie tylko zasad funkcjonowania i roli NBP, ale także popularyzacja wiedzy o szeroko rozumianej ekonomii i finansach. Dotarcie do powszechnego odbiorcy następuje poprzez media, szkolenia, publikacje, konkursy, stypendia oraz Portal Edukacji Ekonomicznej NBPortal. Prowadzi też portal Obserwatorfinansowy.pl.
  • Podpis elektroniczny. Bank prowadzi Narodowe Centrum Certyfikacji, pełniące funkcję głównego urzędu certyfikacji w ramach infrastruktury bezpiecznego podpisu elektronicznego w Polsce.
  • Zgodnie z art. 70 ustawy o Narodowym Banku Polskim, Prezes NBP w ciągu 5 miesięcy od zakończenia roku budżetowego przedstawia Sejmowi roczne sprawozdanie z działalności Banku. Sprawozdanie jest publikowane w postaci druku sejmowego.

    Narodowe Centrum Certyfikacji (NCCert) – główny urząd certyfikacji (tzw. root) dla infrastruktury bezpiecznego podpisu elektronicznego w Polsce, prowadzony przez departament ochrony Narodowego Banku Polskiego.Bank Gospodarstwa Krajowego – jedyny bank państwowy, z siedzibą w Warszawie. Powstał w roku 1924 z fuzji trzech banków publicznych: Polskiego Banku Krajowego, Państwowego Banku Odbudowy i Zakładu Kredytowego Miast Małopolskich. Inicjatywa utworzenia tego banku należała do Władysława Grabskiego.

    Niezależność NBP[]

    Narodowy Bank Polski jako bank centralny powinien być niezależny od wpływów politycznych. Stanowisko to podziela również Trybunał Konstytucyjny, stwierdzając w wyroku z 28 czerwca 2000 r. wydanym w pełnym składzie (sygn. akt K 25/99, OTK ZU 2000, nr 5, poz. 141): specyficzna pozycja ustrojowa NBP jako centralnego banku państwa polega z jednej strony na niezależności wobec organów państwowych, z drugiej zaś na „apolityczności” tego banku.

    W odróżnieniu od prekursora, Banku Polskiego, oraz niektórych innych banków centralnych jak Fed, NBP nie znajduje się większościowo w prywatnych rękach ani nie ma prywatnych udziałowców.

    Komitet Inwestycyjny Rezerw Dewizowych - wewnętrzny organ Narodowego Banku Polskiego odpowiedzialny za decyzje inwestycyjne, projektowania strategicznych założeń dotyczących procesu zarządzania rezerwami dewizowymi, rekomendowania kierunków oraz oceny jego bieżącej realizacji, zasad które przygotowuje Departament Zarządzania Ryzykiem Finansowym.Trybunał Konstytucyjny (TK) – organ sądownictwa konstytucyjnego w Polsce, znany także w ustrojach innych państw. Jego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności norm prawnych niższego rzędu (rangi ustawowej lub podustawowej) z normami prawnymi wyższego rzędu, przede wszystkim z Konstytucją i niektórymi umowami międzynarodowymi (tzw. "sąd nad prawem").


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Kredyt Bank S.A. – w latach 1990 - 2013 bank komercyjny z siedzibą w Warszawie. Był 7. największym bankiem w Polsce pod względem wartości aktywów, a 9. pod względem liczby placówek. 4 stycznia 2013 w wyniku fuzji z Bankiem Zachodnim WBK, Kredyt Bank przestał istnieć jako osobny byt prawny, stając się de facto marką handlową Banku Zachodniego WBK. We wrześniu 2013 marka Kredyt Bank została wycofana z rynku i zastąpiona marką Bank Zachodni WBK.
    Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – zgodnie z Konstytucją, najwyższy przedstawiciel polskich władz, gwarant ciągłości władzy państwowej, najwyższy organ państwa w zakresie władzy wykonawczej, czuwa nad przestrzeganiem postanowień i przepisów Konstytucji, zwierzchnik Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
    Ministerstwo Skarbu Państwa (MSP), utworzone w Polsce 1 października 1996 w wyniku Reformy Centrum. Nowe ministerstwo powstało w miejsce Ministerstwa Przekształceń Własnościowych, przejęło także zadania i kompetencje innych ministerstw, urzędów centralnych i państwowych jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania praw z akcji i udziałów należących do Skarbu Państwa.
    Marek Marian Belka (ur. 9 stycznia 1952 w Łodzi) – polski ekonomista, profesor, polityk, wykładowca akademicki, urzędnik w międzynarodowych instytucjach finansowych. Dwukrotnie wicepremier i minister finansów (w 1997 i w latach 2001–2002), od 2 maja 2004 do 31 października 2005 premier RP, od 11 czerwca 2010 prezes Narodowego Banku Polskiego.
    Denominacja złotego w 1995 – reforma rozpoczęta 1 stycznia 1995, wprowadzająca w Polsce nową jednostkę pieniężną. Od tego dnia obowiązuje nowa jednostka pieniężna o nazwie "złoty" (PLN), która zastąpiła tzw. "starego złotego" (PLZ). W przeliczeniu 1 nowy złoty odpowiada 10 000 starych złotych.
    ING Bank Śląski SA (ING BSK) – bank komercyjny z siedzibą w Katowicach przy ul. Sokolskiej 34, świadczący usługi bankowe dla klientów indywidualnych oraz firm i instytucji (bank uniwersalny). Jest 4. największym bankiem w Polsce pod względem wartości aktywów, a 8. pod względem liczby placówek.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.