• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Narodowe Towarzystwo Patriotyczne

    Przeczytaj także...
    Wołyń (ukr. Волинь) – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego oraz północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.Sprzysiężenie Wysockiego – powstały 15 grudnia 1828 roku związek kilkunastu wojskowych ze szkoły podchorążych Królestwa Kongresowego w Warszawie, zgrupowanych wokół osoby Piotra Wysockiego. Sprzysiężenie powstało na fali ożywienia narodowego wywołanego sądem sejmowym, a także porażkami Rosji w wojnie z Turcją.
    Związek Południowy – obok Związku Północnego jedna z organizacji rosyjskiego szlacheckiego ruchu rewolucyjnego dekabrystów. Ukształtowała się w latach 1820-1822. Jego członkami byli niemal wyłącznie oficerowie wojsk stacjonujących na Ukrainie, m.in. P.I. Pestel, M.P. Bestużew-Riumin, S.J. Murawjow-Apostoł.

    Towarzystwo Patriotyczne, Narodowe Towarzystwo Patriotyczne – tajna organizacja niepodległościowa w Królestwie Polskim założona w Lasku Bielańskim koło Warszawy 1 maja 1821 przez majora Waleriana Łukasińskiego, zrzeszająca członków rozwiązanego w 1820 roku Wolnomularstwa Narodowego oraz wielkopolskiego Związku Kosynierów. Organizacja liczyła 240 członków, z których około 40% wcześniej należało do masonerii.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.

    Cele[ | edytuj kod]

    Towarzystwo Patriotyczne nie miało jasno sprecyzowanych celów działalności. W założeniach ogólnych dążyło do odbudowy Polski w granicach z 1772 roku, na drodze walki zbrojnej, podjętej w sprzyjających warunkach międzynarodowych.

    Wolnomularstwo Narodowe – organizacja stworzona przez majora Waleriana Łukasińskiego 3 maja 1819, rozwiązana w sierpniu 1820. Przyjęła strukturę wolnomularską. Podstawowymi komórkami organizacji były loże, kierowane przez kapitułę. Zachowano obrzędowość wolnomularską i 4 stopnie wtajemniczenia. Powołano loże w Warszawie, Kaliszu, Wilnie i Poznaniu. Skupiały około 200 osób, wśród których przeważali oficerowie niższych stopni. Królestwo Polskie (ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje), potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka – kadłubowe państwo polskie istniejące w latach 1815-1832, a później do 1918 r. jako część składowa Imperium Rosyjskiego. Zostało utworzone decyzją kongresu wiedeńskiego. Wbrew obiegowym opiniom Królestwo Polskie było państwem suwerennym i niepodległym (do 1832 r.), posiadającym własną konstytucję, Sejm, wojsko, monetę i szkolnictwo z Uniwersytetem Warszawskim, a czynności urzędowe odbywały się w języku polskim. Polskę łączyły z Rosją - osoba Monarchy (każdorazowy Imperator Rosji był jednocześnie Królem Polski i pod takim tytułem występował w Królestwie) oraz polityka zagraniczna, należąca do prerogatyw królewskich. Koroną królestwa była Polska Korona Cesarska. 26 lutego 1832 roku król Mikołaj I Romanow zniósł konstytucję Królestwa zastępując ją Statutem Organicznym, który likwidował Sejm i samodzielną armię, znosił unię międzypaństwową i włączał Królestwo do cesarstwa na zasadzie autonomii administracyjnej, przywrócił urząd namiestnika sprawującego władzę cywilną i wojskową.

    Struktura[ | edytuj kod]

     Zobacz też kategorię: Członkowie Towarzystwa Patriotycznego (1821–1826).

    Na czele organizacji stał Wydział Centralny, któremu podlegało terytorium I Rzeczypospolitej, podzielone na sześć prowincji, podzielonych na okręgi i gminy, siódmą prowincją była siatka konspiracji w armii Królestwa Kongresowego, którą zorganizował Walerian Łukasiński. Szefem Wydziału Centralnego został Karol Wierzbołowicz, prezydentem prowincji warszawskiej Stanisław Węgrzecki a prezydentem prowincji wielkopolskiej Jan Nepomucen Umiński.

    Syberia (ros. Сибирь, Sibir’) – kraina geograficzna w północnej Azji, wchodząca w skład Rosji, położona między Uralem na zachodzie, Oceanem Arktycznym na północy, działem wód zlewisk Oceanu Arktycznego i Spokojnego na wschodzie, oraz stepami Kazachstanu i Mongolii na południu. W ujęciu historycznym (oraz potocznym w Rosji) do Syberii należy również rosyjski Daleki Wschód.Towarzystwo Patriotyczne lub Klub Patriotyczny – organizacja powołana 1 grudnia 1830 w Warszawie w czasie powstania listopadowego. Powstała z inicjatywy uczestników sprzysiężenia Piotra Wysockiego: Maurycego Mochnackiego, Ludwika Nabielaka, Ksawerego Bronikowskiego, Józefa Kozłowskiego i Jana Ludwika Żukowskiego, zebranych w warszawskim ratuszu.

    Dzieje[ | edytuj kod]

    Po aresztowaniu w październiku 1822 roku przez władze rosyjskie Waleriana Łukasińskiego, Towarzystwem Patriotycznym kierował Seweryn Krzyżanowski. Organizacja nawiązała wówczas kontakty z rosyjskim Związkiem Południowym, licząc na wzajemną współpracę w chwili wybuchu powstania w Polsce lub Rosji. Po upadku powstania dekabrystów w 1825 roku, dzięki rozpracowaniu ich kontaktów, władze rosyjskie wpadły na trop Towarzystwa Patriotycznego, aresztując jego przywódców. Sąd sejmowy 1827–1828 zajął się sądzeniem członków tej organizacji, oskarżonych o zdradę stanu. Wobec nacisków opinii publicznej, Sejm nie znalazł znamion zdrady stanu w działalności Towarzystwa Patriotycznego i skazał jego członków jedynie na krótkie kary więzienia. Nie przeszkodziło to jednak Rosjanom w represjonowaniu jego członków i sympatyków na Litwie, Podolu i Wołyniu, którzy decyzją administracyjną byli zsyłani do kopalń i na Syberię.

    Podole (łac. Podolia, ukr. Поділля, Podilla, ros. Подолье, Podolje, rum. Podolia, tur. Podolya) – kraina historyczna i geograficzna (Wyżyna Podolska) nad północnymi dopływami środkowego Dniestru (np. Smotrycz, Zbrucz) i w górnym biegu rzeki Boh.Seweryn Krzyżanowski (ur. 14 lipca 1787 w Parchamówce na Naddnieprzańskiej Ukrainie, zm. 1 lipca 1839 w Tobolsku) – podpułkownik Wojsk Polskich, przywódca Towarzystwa Patriotycznego. W 1808 wstąpił do 4 pułku Legii Nadwiślańskiej w armii Księstwa Warszawskiego. W latach 1809-1811 odbył kampanię w Hiszpanii. Na wniosek księcia Józefa Poniatowskiego odznaczony krzyżem Orderu Virtuti Militari. Wziął udział w 1812 w kampanii w Rosji. Uczestniczył w bitwie nad Berezyną. W 1813 bronił twierdzy Spandau pod Berlinem. 12 października dostał krzyż kawalerski Legii Honorowej. Wziął udział w bitwie pod Lipskiem. W 1814 uczestniczył w walkach we Francji.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Towarzystwo Patriotyczne
  • Sprzysiężenie Wysockiego
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Kronika powstań polskich 1794-1944, Marian B Michalik (red.), Eugeniusz Duraczyński (oprac.), Warszawa: Wydawnictwo Kronika, 1994, s. 88, ISBN 83-86079-02-9, OCLC 834009097.
    I Rzeczpospolita – współczesna, umowna nazwa państwa złożonego z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, stosowana dla okresu od połowy XV wieku, czyli od stworzenia podstaw demokracji szlacheckiej, poprzez okres istnienia Rzeczypospolitej Obojga Narodów do III rozbioru w 1795 roku.Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Walerian Łukasiński (ur. 15 kwietnia 1786 w Warszawie, zm. 27 lutego 1868 w Szlisselburgu) – polski działacz niepodległościowy, major 4. Pułku Piechoty liniowej (Czwartaków), twórca Wolnomularstwa Narodowego i Towarzystwa Patriotycznego.
    Dekabryści – grupa rosyjskich rewolucjonistów ze sfer szlacheckich działająca w latach 20. XIX wieku. Nazwa wywodzi się od daty wybuchu antycarskiego powstania – 26 grudnia 1825 (14 grudnia według kalendarza juliańskiego) – po rosyjsku grudzień to diekabr`.
    Jan Nepomucen Umiński herbu Cholewa (ur. 5 lutego 1778 w Czeluścinie, zm. 1851 w Wiesbaden) – generał brygady Księstwa Warszawskiego.
    Stanisław Węgrzecki (ur. 10 listopada 1765 w Warszawie, zm. 12 lutego 1845 w Warszawie) – prawnik, b. prezydent Warszawy, senator-kasztelan Królestwa Polskiego od 8 sierpnia 1831 roku, jakobin polski, członek loży wolnomularskiej Świątynia Mądrości.
    Wielkopolska (łac. Polonia Maior) – kraina historyczna w środkowej i zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej i dolnej Warty; dzielnica historyczna Polski.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.