• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Narodowa Partia Robotnicza



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Wincenty Witos (ur. 21 stycznia 1874 w Wierzchosławicach koło Tarnowa, zm. 31 października 1945 w Krakowie) – polski polityk, działacz ruchu ludowego, trzykrotny premier Rzeczypospolitej Polskiej.Antoni Ponikowski (ur. 29 maja 1878 w Siedlcach, zm. 27 grudnia 1949 w Warszawie) – polski specjalista w zakresie geodezji stosowanej, polityk, premier.

    Narodowa Partia Robotnicza (NPR) – polska partia polityczna, działająca w latach 1920–1937. NPR odwoływała się do klasy robotniczej, jednak w przeciwieństwie do partii marksistowskich głosiła program solidaryzmu narodowego. Na czele NPR stali m.in. Karol Popiel, Ludwik Waszkiewicz, Adam Chądzyński. Do bastionów politycznych NPR należały tereny dawnego Królestwa Prus – Pomorze, Wielkopolska i Górny Śląsk.

    Jan Stanisław Jankowski, pseud. Doktor, Jan, Klonowski, Sobolewski, Soból (ur. 6 maja 1882 w Krassowie Wielkim w pow. Wysokie Mazowieckie, zm. 13 marca 1953 we Włodzimierzu nad Klaźmą w ZSRR) – polski działacz polityczny, Delegat Rządu na Kraj od 19 lutego 1943, (formalnie od 21 kwietnia 1943) do 27 marca 1945, inżynier chemik.Ludwik Waszkiewicz (ur. 23 lipca 1888 w Łodzi, zm. 10 października 1976 tamże) – archiwista, historyk dziejów Łodzi i okręgu łódzkiego, regionalista, działacz społeczny, publicysta, poseł na Sejm Ustawodawczy oraz I, II, III i IV kadencji w II RP.

    Historia[ | edytuj kod]

    NPR powstała z połączenia Narodowego Związku Robotniczego z zaboru rosyjskiego i Narodowego Stronnictwa Robotników, które działało na ziemiach dawnego zaboru pruskiego oraz na Śląsku. Kongres Zjednoczeniowy NZR i NSR odbył się 23–24 maja 1920 w Warszawie. W momencie utworzenia partia liczyła 370 tys. członków. Pod wpływem NPR pozostawały liczne organizacje społeczne: Zjednoczenie Zawodowe Polskie, Związek Towarzystw Polek, Związek Młodzieży Pracującej „Jedność”, Związek Polskich Stowarzyszeń Spożywców, Polskie Towarzystwo Kultury i Oświaty Robotniczej „Pochodnia”. Partia włożyła wiele wysiłku w pomoc dla III powstania śląskiego w 1921. W wyborach parlamentarnych w 1922 r. NPR uzyskała 5,4% głosów, dzięki czemu w Sejmie I kadencji miała 18 mandatów, co stawiało ją jako szóste stronnictwo parlamentarne.

    Jidyszייִדיש (dosłownie: żydowski – od pierwotnego określenia w tym języku ייִדיש־טײַטש jidisz-tajcz; żydowski niemiecki) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie dialektu średnio-wysokoniemieckiego (Mittelhochdeutsch) z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich.Partia Narodowych Socjalistów – założona 22 czerwca 1933 przez zwolenników Kazimierza Dagnana polska partia narodowo-socjalistyczna. Pierwszym prezesem został Fryderyk Fiałkiewicz. PNS powstała jako grupa secesyjna z Narodowego Stronnictwa Pracy. Później przyłączyła się do niej grupa bielskiego Stronnictwa Narodowo-Socjalistycznego oraz krakowscy działacze rozwiązanej po rozłamie Narodowo-Socjalistycznej Partii Robotniczej.

    NPR od początku rozdzierały konflikty między propiłsudczykowską lewicą związaną z ruchem zetowym (np. Antoni Ciszak) a ciążącymi ku prawicy elementami chadeckimi (np. Stanisław Wachowiak). W 1920 ujawniła się „narodowo-socjalistyczna” opozycja radykalna (Kazimierz Dagnan, Władysław Ludwik Evert), silna zwłaszcza w Zagłębiu Dąbrowskim. W 1921 część działaczy przeszła do Chrześcijańskiej Demokracji a w 1922 oderwała się Narodowa Partia Pracy. NPR walczyła na dwa fronty z endecko-chadecką prawicą i socjalistyczno-komunistyczną lewicą starając się zachować centrową pozycję. Popierała m.in. rządy Ponikowskiego i Grabskiego, uczestniczyła w rządach Skrzyńskiego i Witosa (1926).

    III powstanie śląskie – wystąpienie zbrojne od 2/3 maja do 5 lipca 1921 mające na celu przyłączenie Górnego Śląska do Polski.Obóz Wielkiej Polski (OWP) – organizacja polityczna Obozu Narodowego, powołana podczas inaugurującego zjazdu 4 grudnia 1926 w Poznaniu z inicjatywy członków Związku Ludowo-Narodowego i przedstawicieli innych stronnictw prawicowych. Powstanie OWP miało na celu zjednoczenie prawicowych przeciwników sanacji i oddziaływanie na społeczeństwo w duchu idei narodowej.

    Po przewrocie majowym w 1926 NPR podzieliła się – część działaczy (A. Ciszak. B. Fichna, K. Dagnan, L. Waszkiewicz) poparła działania Piłsudskiego, tworząc tzw. NPR-Lewicę. Tymczasem pozostała część partii (Adam Chądzyński, Karol Popiel, Jan Stanisław Jankowski, F. Roguszczak) zreorganizowana na kongresie w Toruniu (17–18 października 1926) przeszła do opozycji. W wyborach do Sejmu w 1928 NPR poniosła porażkę uzyskując tylko 2,0% głosów. Początkowo rozważano przystąpienie do Obozu Wielkiej Polski, potem (1928–1929) próbowano stworzyć blok centrowy wspólnie z Chrześcijańską Demokracją i PSL „Piast”, wreszcie NPR weszła do Centrolewu.

    Antoni Ciszak (ur. 13 stycznia 1881 w Pniewach, zm. 29 kwietnia 1935 w Poznaniu) – polityk polski, działacz Narodowej Partii Robotniczej, poseł na Sejm I, II i III kadencji w II RP.Narodowy Związek Robotniczy (NZR) – partia robotnicza wywodząca się ze środowisk Ligi Narodowej utworzona 1905 w Królestwie Polskim działająca do 1920.

    W latach 30. NPR systematycznie słabła tracąc m.in. wpływy w Zjednoczeniu Zawodowym Polskim. By wyjść z kryzysu próbowano w latach 1935–1936 zjednoczyć narodowy ruch robotniczy tworząc wspólnie z Narodowym Stronnictwem Pracy i Partią Narodowych Socjalistów tzw. Narodowy Obóz Pracy. Wobec fiaska tego projektu NPR poparła Front Morges, co wywołało opór ekstremistów zarówno lewicowych (prokomunistyczna radykalizacja ZMP „Jedność” 1936–1937) jak prawicowych (opanowanie niektórych organizacji NPR przez Ruch Narodowo-Radykalny Falanga). Pomimo to VII Kongres (9 października 1937) zadecydował o połączeniu. W 1937 doszło do połączenia NPR z Chrześcijańską Demokracją i utworzenia Stronnictwa Pracy.

    Narodowa Partia Robotnicza – Lewica (NPR-Lewica) – polskie ugrupowanie polityczne utworzone 3 października 1926 przez działaczy NPR, popierających przewrót majowy. 3 kwietnia 1932 przekształciło się na zjeździe w Poznaniu w Narodowe Stronnictwo Pracy.Zjednoczenie Zawodowe Polskie (niem. Polnische Berufsvereinigung) – organizacja związkowa powstała jako centrala polskich związków zawodowych w 1902 roku w Bochum w Westfalii. W 1908 do Zjednoczenia przystąpił Polski Związek Zawodowy z Poznania (ok. 4 tys. członków). W 1909 Związek Wzajemnej Pomocy Chrześcijańskich Robotników Górnośląskich z Bytomia (ok. 5 tys. członków).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, polityk, Naczelnik Państwa w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, pierwszy marszałek Polski od 19 marca 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczypospolitej wprowadzonych w 1926 po przewrocie majowym, współzałożyciel PPS i szef Wydziału Bojowego PPS (OB PPS).
    Stanisław Wachowiak (ur. 7 maja 1890 w Smolicach, zm. 4 marca 1972 w São Paulo) - polski ekonomista i polityk, działacz gospodarczy. Poseł na Sejm Ustawodawczy i Sejm I kadencji II Rzeczypospolitej (1920-1924), podsekretarz stanu w Ministerstwie byłej Dzielnicy Pruskiej (1920-1922), wojewoda pomorski (1924-1926), organizator Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu (1929).
    Adam Chądzyński (ur. 18 listopada 1882 w Górkach-Grubakach, zm. 16 września 1963 w Katowicach) – polski inżynier, polityk, minister.
    Centrolew – sojusz partii centrowych i lewicowych zawiązany w 1929 w celu zwalczania systemu rządów sanacji obozu Józefa Piłsudskiego.
    Partia polityczna ("partia" od łac. pars, część) – dobrowolna organizacja społeczna o określonym programie politycznym, mająca na celu jego realizację poprzez zdobycie i sprawowanie władzy lub wywieranie na nią wpływu.
    Solidaryzm – kierunek społeczno-polityczny powstały w II połowie XIX wieku i głoszący naturalną wspólnotę interesów różnych grup i warstw społecznych w państwie, niezależną od ich statusu ekonomicznego lub zawodowego i związanych z nimi różnic interesów.
    Karol Popiel (ur. 28 października 1887 w Rzochowie (obecnie dzielnica Mielca), zm. 6 czerwca 1977 w Rzymie) – polityk chadecki, działacz Narodowego Związku Robotniczego, a potem Centrolewu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.