• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Narodowa Armia Wyzwolenia Jugosławii



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Trockizm – nazwa koncepcji ideologiczno-politycznej głoszonej przez Lwa Trockiego, powstała w ZSRR w toku sporu o taktykę partii bolszewickiej i światowego ruchu komunistycznego po śmierci Włodzimierza Lenina.Komunistyczna Partia Polski (w latach 1918-1925: Komunistyczna Partia Robotnicza Polski) – partia komunistyczna założona 16 grudnia 1918 na zjeździe połączeniowym SDKPiL i PPS-Lewicy, rozwiązana przez Komintern 16 sierpnia 1938 w ramach wielkiej czystki w ZSRR.

    Narodowa Armia Wyzwolenia Jugosławii (NOVJ), Wojsko Ludowowyzwoleńcze i Oddziały Partyzanckie Jugosławii (NOV i POJ) – partyzantka w Jugosławii działająca podczas trwania II wojny światowej. W latach 1941-1945 walczyła przeciwko okupantom niemieckim i włoskim, a także przeciwko chorwackim ustaszom i serbsko-narodowym czetnikom.

    Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.Chorwacka Partia Chłopska (chorw. Hrvatska seljačka stranka, HSS) – chorwacka partia polityczna o profilu konserwatywnym, agrarnym i chrześcijańsko-demokratycznym, działająca od 1904. Od 2002 ugrupowanie posiada status członka stowarzyszonego w Europejskiej Partii Ludowej.

    Członkami armii byli obywatele wszystkich republik jugosłowiańskich. W szczytowym okresie armia liczyła 800 tysięcy żołnierzy. Była najbardziej efektywnym ruchem oporu antyniemieckiego w okupowanej Europie. Na czele NOVJ stała Komunistyczna Partia Jugosławii. Dowódcą armii był marszałek Josip Broz Tito.

    Walczyła o wyzwolenie kraju spod okupacji i odbudowę Jugosławii jako państwa federalnego.

    Smederevska Palanka (serb. Смедеревска Паланка) – miasto oraz gmina w Serbii, położone ok. 60 km na południe od Belgradu. W roku 2002 liczba mieszkańców wynosiła 25 300 (miasto) i 56 000 (gmina).Walka klas – pojęcie utworzone przez François Guizota, francuskiego polityka XIX wieku, zaadaptowane przez Karola Marksa.

    Spis treści

  • 1 Cele, podstawowe informacje
  • 2 Strategia
  • 3 KPJ w przededniu wojny
  • 4 Działalność NOVJ według regionów
  • 4.1 Bośnia i Hercegowina
  • 4.2 Chorwacja
  • 4.3 Słowenia
  • 5 Historia walk z Niemcami
  • 5.1 Organizowanie ruchu oporu
  • 5.2 Powstanie i upadek Republiki Užičkiej
  • 5.3 Igmański Marsz
  • 5.4 Po zakończeniu marszu
  • 5.5 Kapitulacja Włoch
  • 5.6 Szósta ofensywa antypartyzancka
  • 5.7 Atak na kwaterę Tity
  • 6 Walki z czetnikami
  • 7 Zakończenie wojny
  • 8 Kontakty międzynarodowe
  • 8.1 Z innymi ruchami partyzanckimi
  • 8.2 Z rządem królewskim na emigracji
  • 8.3 Kontakty z ZSRR i Międzynarodówką Komunistyczną
  • 8.4 Kontakty z zachodnimi aliantami
  • 9 Lotnictwo i marynarka wojenna
  • 10 Zasady panujące w NOVJ
  • 11 Kobiety w armii
  • 12 Upamiętnienie
  • 13 Zobacz też
  • 14 Przypisy
  • 15 Bibliografia
  • Handley Page Halifax – brytyjski czterosilnikowy ciężki samolot bombowy z okresu drugiej wojny światowej, powstały w zakładach Handley Page, używany od 1940 roku.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Cele, podstawowe informacje[]

    Plakat partyzancki

    Jednym z dwóch celów NOVJ było wyzwolenie Jugosławii spod okupacji niemieckiej, drugim natomiast utworzenie w Jugosławii federalnego i wielonarodowego państwa socjalistycznego.

    NOVJ była militarnym skrzydłem Frontu Wyzwolenia Narodowego kierowanego przez Komunistyczną Partię Jugosławii. Jedynym źródłem zaopatrzenia były zdobycze na siłach Osi a od 1944 roku partyzanci zaczęli dostawać dostawy broni od Wielkiej Brytanii.

    Celem konkurencyjnego ruchu czetników (który według niektórych źródeł pojawił się na kilka tygodni przed NOVJ czy też według innych źródeł już po rozpoczęciu walki zbrojnej przez partyzantów Tity), było utrzymanie monarchii jugosłowiańskiej i zapewnienie bezpieczeństwa etnicznego ludności serbskiej a w końcu utworzenie tzw. Wielkiej Serbii poprzez przeprowadzenie czystek etnicznych na nie-Serbach zamieszkujących tereny zdaniem czetników należące historycznie do Serbii. Relacje między dwoma ruchami były od początku niespokojne jednak od października 1941 roku przerodziły się one w konflikt na pełną skalę. Panetniczna polityka Tity dla czetników wydawała się antyserbska natomiast czetnicki rojalizm był przekleństwem dla komunistów.

    Jugosłowiańska Armia Ludowa (JAL, serb. i maced. Југословенска народна армија – JHA, serbska łacinka: Jugoslovenska narodna armija – JNA, chorw. i bośń. Jugoslavenska narodna armija – JNA, słoweń. Jugoslovanska ljudska armada – JLA) – armia Socjalistycznej Federalnej Republiki Jugosławii.Sycylia (wł., łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.

    Czetnicy jako ruch nacjonalistyczny, był ukierunkowany na Serbów i niechętny wobec przedstawicieli innych narodowości. Z drugiej strony NOVJ, odwoływał się do wszystkich Jugosłowian a kwestie ideologiczne grały w nim małą rolę.

    Pod koniec 1944 roku łączna siła żołnierzy NOVJ wyniosła 650 000 mężczyzn i kobiet zaangażowanych w konwencjonalne działania wojenne. W kwietniu 1945 roku było już 800 000 żołnierzy.

    Według Tity w skład armii partyzanckiej w maju 1944 roku wchodziło 44% Serbów, 30% Chorwatów, 10% Słoweńców, 5% Czarnogórców, 2,5% Macedończyków i 2,5% bośniackich muzułmanów. Według Encyklopedii Holokaustu wydanej przez United States Holocaust Memorial Museum, partyzantka była zdominowana przez Serbów, Chorwatów, Bośniaków, Żydów i Słoweńców.

    Josip Broz Tito (serb. Јосип Броз Тито; ur. 7 maja 1892 w Kumrovcu, Austro-Węgry – 25 maja według oficjalnego aktu urodzenia, zm. 4 maja 1980 w Lublanie) – przywódca Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii od 1945 aż do swojej śmierci. Podczas II wojny światowej Tito zorganizował antyfaszystowski - ruch oporu znany jako Partyzanci Jugosławii. Później był założycielskim członkiem Kominformu, ale opierając się radzieckim wpływom stał się jednym z założycieli i promotorów Ruchu Państw Niezaangażowanych. Zmarł 4 maja 1980 roku w Lublanie, pochowany został w Belgradzie.Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Bułgarzy – naród z grupy południowych Słowian, zamieszkujący głównie Bułgarię, w mniejszej liczbie także Macedonię, Grecję, Ukrainę i Mołdawię.
    Front Wyzwolenia Ludu Słoweńskiego (słoweński: Osvobodilna fronta Slovenskega naroda) - słoweński antyfaszystowski ruch oporu. Organizacja została założona w Lublanie w domu krytyka literackiego Josipa Vidmara w dniu 26 kwietnia 1941, dysponował zbrojnym ramieniem partyzanckim.
    Wojna domowa – konflikt zbrojny, w którym stronami są obywatele jednego państwa, plemienia lub grupy etnicznej. Wojna domowa jest częstą przyczyną osłabienia państwa czy plemienia. Jest rodzajem wojny.
    Wielka Rada Faszystowska (wł. Gran Consiglio del Fascismo) była głównym organem faszystowskiego rządu Benito Mussoliniego we Włoszech. Ciało to, posiadające niezwykle szeroki zakres władzy, zostało utworzone za pomocą aktu rządowego 12 stycznia 1923 roku.
    Węgrzy (t. Madziarzy, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe - Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.
    Faszyzm włoski (wł. fascismo) był totalitarnym ruchem politycznym, pozostającym u władzy we Włoszech od 1922 do 1943 roku. Jego przywódcą był Benito Mussolini. Podobne ruchy, takie jak nazizm, rozprzestrzeniały się w całej Europie i Ameryce Łacińskiej pomiędzy pierwszą a II wojną światową. Postuluje się czasem, aby słowo to pisać wielką literą mając na myśli faszyzm włoski, małą chcąc opisać podobne mu ruchy. Sądzi się, iż faszyzm włoski był wzorem dla innych jego form, choć kwestią dyskusyjną jest, jakie aspekty jego struktury, taktyki, kultury i ideologii można uznać za niezbędne minimum dla uznania danego ruchu za faszystowski.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.084 sek.