• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Najwyższa Izba Obrachunkowa

    Przeczytaj także...
    Namiestnik – urząd w Królestwie Polskim (kongresowym) utworzony na mocy konstytucji z 27 listopada 1815 roku. W świetle tego aktu namiestnik był oficjalnym przedstawicielem króla polskiego (cesarza Rosji) na terenie Królestwa Polskiego. Mógł być mianowany spośród nobliwych obywateli Cesarstwa Rosyjskiego i Królestwa Polskiego, jednakże z wyjątkiem osób naturalizowanych.Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie, niem. Herzogtum Warschau) – istniejące w latach 1807–1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji państwo, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym Księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.
    Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

    Najwyższa Izba Obrachunkowa (do 1821 Izba Obrachunkowa) – organ kontroli finansowej powołany do życia w 1815 roku na podstawie przepisów konstytucji Królestwa Polskiego. Najwyższa Izba Obrachunkowa była kontynuacją Głównej Izby Obrachunkowej działającej w Księstwie Warszawskim w latach 1808–1815.

    Konstytucja Królestwa Polskiego – konstytucja nadana Królestwu Polskiemu (kongresowemu) przez cesarza Rosji i króla Polski Aleksandra I, będąca wypełnieniem postanowień kongresu wiedeńskiego. Zaliczana jest do najbardziej liberalnych w pokongresowej Europie. Przy jej redakcji pracował kilkuosobowy zespół, z księciem Adamem Czartoryskim na czele. Ostateczny tekst uwzględniał uwagi króla, który 27 listopada 1815 roku konstytucję podpisał, przez co uzyskała moc prawną. Była to tzw. konstytucja oktrojowana, czyli nadana odgórnie, nie zaś zatwierdzona przez sejm. Obowiązywała w Królestwie Polskim do 26 lutego 1832 roku, gdy Mikołaj I wprowadził w jej miejsce Statut Organiczny dla Królestwa Polskiego.Rada Administracyjna – organ władzy wykonawczej Królestwa Polskiego istniejący w latach 1815–1867. Pierwotnie był to organ składowy Rady Stanu.

    NIO podlegała bezpośrednio królowi, a nadzór nad nią sprawował namiestnik. Miała za zadanie kontrolować stan finansów publicznych i rachunki instytucji rozporządzających funduszami publicznymi; wydawała także opinie.

    W jej skład wchodzili: prezes, czterech radców, pisarz i asesorowie. Działała w zespołach przynajmniej trzyosobowych. Prezes NIO wchodził w skład Zgromadzenia Ogólnego Rady Stanu jako nadzwyczajny radca stanu. Jego tytuł został przemianowany po powstaniu listopadowym na kontrolera generalnego.

    Najwyższa Izba Kontroli – najwyższy organ kontroli Rzeczypospolitej Polskiej, podlegający Sejmowi. Zgodnie z konstytucją Najwyższa Izba Kontroli kontroluje działalność organów administracji rządowej, Narodowego Banku Polskiego, państwowych osób prawnych i innych państwowych jednostek organizacyjnych z punktu widzenia legalności, gospodarności, celowości i rzetelności. Najwyższa Izba Kontroli może kontrolować działalność organów samorządu terytorialnego, komunalnych osób prawnych i innych komunalnych jednostek organizacyjnych z punktu widzenia legalności, gospodarności i rzetelności. Najwyższa Izba Kontroli może również kontrolować z punktu widzenia legalności i gospodarności działalność innych jednostek organizacyjnych i podmiotów gospodarczych w zakresie, w jakim wykorzystują one majątek lub środki państwowe lub komunalne oraz wywiązują się z zobowiązań finansowych na rzecz państwa. Jako rezultat przeprowadzonych kontroli Najwyższa Izba Kontroli przedkłada Sejmowi m.in. analizę wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej oraz opinię w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrów.Rada Stanu – organ władzy Królestwa Polskiego, w roku 1815 w zmienionej postaci przejęty z ustroju Księstwa Warszawskiego.

    Najwyższa Izba Obrachunkowa zakończyła swoje działanie wraz z istnieniem Rady Administracyjnej w roku 1867.

    Zobacz też[]

  • Najwyższa Izba Kontroli
  • Bibliografia[]

  • Artur Korobowicz, Wojciech Witkowski: Historia ustroju i prawa polskiego (1772–1918). Kraków: Zakamycze, 2003, s. 143–144. ISBN 83-7333-146-8.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.