• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nabta Playa

    Przeczytaj także...
    Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.Kurhan – rodzaj mogiły, w kształcie kopca o kształcie stożkowatym lub zbliżonym do półkolistego, z elementami drewnianymi, drewniano-kamiennymi lub kamiennymi (zobacz dolmen), w którym znajduje się komora grobowa z pochówkiem szkieletowym lub ciałopalnym. Pomieszczenia grobowe, nieraz bardzo rozbudowane, mają zwykle konstrukcję kamienną bądź drewnianą, czasem są kute w litej skale.
    Termin ten pojawił się w XVI wieku p.n.e., gdy Egipt wkroczył w okres silnej ekspansji terytorialnej pod rządami XVIII dynastii. Po zjednoczeniu kraju przez Narmera egipski władca nosił tytuł nesut-biti – Ten-który-należy-do-pszczoły-i-trzciny, bowiem w tym okresie godłem Górnego Egiptu była pszczoła, a Dolnego – trzcina. Z biegiem czasu zaczęto używać tytułu Król Górnego i Dolnego Egiptu oraz Król Południa i Król Północy.
    Rozmieszczenie głazów tworzących kamienny zegar

    Nabta Playa (arab:نبتة) – wyschnięte jezioro na terenie Pustyni Zachodniej w muhafazie Nowa Dolina w południowym Egipcie.

    Stanowisko archeologiczne[ | edytuj kod]

    Nabta Playa jest największym w Afryce centrum osadnictwa neolitycznego. Region był zamieszkiwany tylko sezonowo, prawdopodobnie tylko w lecie, gdy lokalne jezioro wypełnione było wodą do wypasu bydła. Na jego krawędzi znajduje się Centrum Ceremonialne ludu pasterzy sprzed 6000 lat. Obszar ten skupia wiele tysięcy punktów osadniczych powstałych od około 10 000 lat p.n.e. do około 3500 lat p.n.e.

    Muhafaza (arab. محافظة – muhafazah, liczba mnoga: muhafazat) – jednostka podziału administracyjnego wielu państw arabskich, m.in. Iraku, Syrii, Jemenu, Libanu, Egiptu, Omanu, Jordanii, do 2003 roku także Libii.Neolit (gr. néos „nowy” i líthos „kamień”), młodsza epoka kamienia, epoka kamienia gładzonego – ostatni okres epoki kamienia (poprzedzający epokę brązu). Jego charakterystyczne cechy to uprawa roślin i hodowla zwierząt oraz stałe osady. Proces ten nazwano „rewolucją neolityczną”. W neolicie rozwijały się też nowe techniki obróbki kamienia, takie jak gładzenie powierzchni i wiercenie otworów.

    Jest to również największe w Afryce pradziejowe centrum sakralne (około 7000–3500 p.n.e.), na które składają się liczne kurhany ofiarne – mające średnice kilkunastu metrów i wysokość 1–1,5 m – rozmieszczone na Górze Ofiarnej – i miejsca ofiarne w Dolinie Ofiar oraz najstarszy na świecie kamienny kalendarz słoneczny (ok. 5500–4500 p.n.e.) służący do oznaczania północy i wschodu słońca w dniu przesilenia letniego (obecnie przeniesiony do muzeum w Asuanie), jest to krąg o średnicy ok. 5 m utworzony z niewielkich głazów; pola megalitycznych kilkudziesięciokilogramowych steli rozciągające się na obszarze kilkunastu kilometrów kwadratowych oraz szeregi innych steli skierowanych na ważne układy gwiazd z okresu około 4500–3500 lat p.n.e.

    Stela – pomnik nagrobny, kamienna, ustawiona pionowo płyta z inskrypcją lub płaskorzeźbioną dekoracją o wysokości od kilkunastu centymetrów do kilku metrów.Ok. 3100 p.n.e. w Górnym Egipcie, odkryto przedmioty o różnorakich motywach (sceny polowań, sceny wojenne, uprawy ról) na paletach z zielonego łupku. Palety te rozmiarami i kształtem przypominały tarcze. Składano je wraz z ozdobnymi maczugami w świątyniach. Dominowała religia bóstw lokalnych, których uważano za władców i panów miast i okolic, w których ich czczono. Poza bogami wierzono w półbogów, czyli geniuszy. Byli oni bardziej związani z życiem codziennym ludzi, lecz nie mieli świątyń i raczej nie brano ich pod uwagę w spekulacjach teologicznych. Geniusze mieli charakter bardziej ludowy. Były to duchy związane z rolnictwem, z narodzinami człowieka. Istniał także kult zwierząt. Święte zwierzęta były po prostu wcieleniami bogów (aspektami bogów). Wierzono, że była w nich obecna jedna z dusz jakiegoś boga. Posągi bóstw umieszczano w świątyniach, przez co stawały się niedostępne dla ogółu. Posągi świętych zwierząt nie znajdowały się w samych świątyniach.

    Wiele elementów sakralnych Nabta Playa wskazuje, że właśnie tu rodziła się najwcześniejsza religia starożytnego Egiptu. Wierzenia zamieszkałych tu ludów pochodzenia subsaharyjskiego i śródziemnomorskiego stały się częścią religii w późniejszym faraońskim Egipcie. Pasterze zamieszkujący te rejony opuścili je z powodu suszy ok. 5500 lat temu i udali się do Doliny Nilu.

    Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Ma 30,37 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.Pustynia Libijska – pustynia we wschodniej części Sahary, w Libii, Egipcie i Sudanie. Dla części położonej na terenie Egiptu używa się nazwy Pustynia Zachodnia.

    Nabta Playa składa się z kilku stanowisk archeologicznych, m.in: Dżabal Nabta (Trawiasta Góra) czy Dżabal Ramlah (Piaszczysta Góra). Prace badawcze od 1973 roku prowadzi Combined Prehistoric Expedition z udziałem polskich archeologów.

    Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Choć większość głazów tworzących kamienny krąg spoczywało płasko na piasku, składały się na niego również 4 pary stojących pionowo megalitów. Jedna z nich wyznacza azymut 358° (niemal dokładne odwzorowanie osi północ-południe), a druga 65–70°.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Misja Badawcza w Egipcie. Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk. [dostęp 2017-02-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-12-21)].
  • Nowa interpretacja kręgu kamiennego z Nabta Playa. W: Nauka w Polsce [on-line]. PAP, 2010-02-19. [dostęp 2014-07-15].
  • Starożytny Egipt (egip. Kemet, Czarna Ziemia) – wysoko rozwinięta cywilizacja starożytnego Bliskiego Wschodu położona w północno-wschodniej Afryce w dolinie i delcie Nilu (z oazami Pustyni Libijskiej włącznie). W okresie największego rozkwitu (Nowe Państwo) obejmująca swoim zasięgiem także Nubię (Kusz) oraz Punt na południu, Syropalestynę (Retenu) na północnych rubieżach azjatyckich, oraz tereny libijskie na północnym zachodzie.Dolina Nilu (dawniej także: Dolina Dolnego Nilu, arab. وادي النيل = Wadi an-Nil) – żyzna dolina w Egipcie, otaczające rzekę Nil i przez nią nawadniana. Dolina ciągnie się od Jeziora Nasera na południu aż po Kair na północy, po czym przechodzi w Deltę Nilu. Szerokość Doliny Nilu sięga 25 km. Na jej obszarze (wraz z obszarem Delty Nilu) zamieszkuje 92% ludności Egiptu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Język arabski należy do rodziny języków semickich, w której zaliczany jest do grupy języków południowo-zachodnich według klasycznego podziału, bądź grupy języków zachodnich, centralnych według podziału Hetzrona i Voigta. Zapisywany jest alfabetycznym pismem arabskim, typu abdżad, od strony prawej do lewej.
    Asuan – miasto na południu Egiptu i zarazem stolica gubernatorstwa o tej samej nazwie. Miasto położone jest na wschodnim brzegu Nilu, przy pierwszej katarakcie i jest z tego powodu celem wycieczek oraz ważnym centrum lokalnej turystyki.
    Nowa Dolina (arab. محافظة الوادي الجديد, wym. egip. [moˈħɑfzet elˈwæːdi lɡeˈdiːd]) – prowincja gubernatorska (muhafaza) w Egipcie, w południowo-zachodniej części kraju. Zajmuje powierzchnię 440 098 km i jest to największa muhafaza Egiptu, jednak tereny zamieszkane zajmują tylko 1082 km. Stolicą administracyjną jest Charga.
    Zjednoczona Ekspedycja Prehistoryczna (ang. Combined Prehistoric Expedition) - zrzeszenie uczonych, prowadzących od 1962 prace wykopaliskowe w północnej Afryce i na Półwyspie Arabskim. Szefowie Fred Wendorf (do 1999), Romuald Schild.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.876 sek.