• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • NUKAT



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Katalog centralny – wspólny katalog biblioteczny rejestrujący całość lub część zbiorów jednego typu bibliotek, jednego rodzaju zbiorów różnych bibliotek lub jednej sieci bibliotecznej. Katalog centralny nie jest mechanicznym połączeniem katalogów bibliotek uczestniczących, jak ma to miejsce w katalogu rozproszonym, ale stanowi jedną, wspólną bazę rekordów bibliograficznych opracowaną według jednolitej metodologii. Jego głównym zadaniem jest wskazanie lokalizacji zasobów bibliotecznych za pomocą listy bibliotek, które posiadają daną pozycję w swoich zbiorach, połączone często z hiperłączem odsyłającym do konkretnego zasobu. Dokumenty życia społecznego w bibliotekarstwie to różne materiały, które ze względu na swój specyficzny charakter, nie są gromadzone i przechowywane w archiwach, lecz w bibliotekach. Dokumenty życia społecznego nie są bowiem dokumentami urzędowymi. Nie są również (zazwyczaj) rozpowszechniane w obiegu księgarskim. Są to przede wszystkim dokumenty o krótkotrwałej najczęściej wartości użytkowej, z reguły są świadectwem współczesnego życia danego społeczeństwa.

    Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny, NUKATkatalog centralny polskich bibliotek naukowych i akademickich. Uruchomiony w 2002 roku. Znajdują się w nim opisy różnego typu publikacji: książek, czasopism, nagrań dźwiękowych, druków muzycznych, filmów, dokumentów kartograficznych, ikonograficznych czy dokumentów życia społecznego. Obecnie obejmuje zbiory 173 bibliotek (stan na 15.09.2020).

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Katalog (gr. katálogos – lista) – rejestr dokumentów bibliotecznych w sposób uporządkowany, ułatwiający ich odszukanie, podający ich cechy indywidualne i bibliograficzne oraz miejsce przechowywania.

    Historia[ | edytuj kod]

    Od 1996 roku w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie (BUW) działało Centrum Formatów i Kartotek Haseł Wzorcowych (CFiKHW), oddział nadzorujący prace nad centralną kartoteką haseł wzorcowych (CKHW), rozpoczęte w BUW w 1991 roku. Jego kierownikiem została Maria Burchard, kierując nim do roku 2014. Jej następcą w 2015 została Ewa Kobierska-Maciuszko, wcześniej dyrektor BUW.

    Język haseł przedmiotowych KABA (Katalogów Automatycznych Bibliotek Akademickich) – język informacyjno-wyszukiwawczy prezentowany w formie kartoteki wzorcowej, używany w polskich bibliotekach.Biblioteka naukowa pełni funkcję naukową i kształceniową, zapewnia dostęp do materiałów i zasobów które są niezbędne do prowadzenia prac naukowo badawczych, zarówno samemu prowadząc taką działalność w zakresie bibliotekoznawstwa i dziedzin pokrewnych.

    W 2001 roku  CFiKHW przekształcono w Centrum NUKAT i rozpoczęto przygotowania do uruchomienia współkatalogowania w jednej bazie katalogowej. Pierwszy rekord wprowadzono do bazy centralnej 5 lipca 2002 roku, a 21 października tego samego roku nastąpiło oficjalne otwarcie Narodowego Uniwersalnego Katalogu Centralnego NUKAT w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie.

    Biblioteka akademicka – biblioteka, której organizatorem jest uczelnia wyższa lub inna instytucja naukowa. Jej działania opierają się na wspomaganiu realizacji celów dydaktycznych uczelni poprzez kształcenie umiejętności pracy z tekstem naukowym oraz przekazywanie treści wyznaczonych przez program studiów. Biblioteka stanowi wyodrębnioną strukturę organizacyjną uczelni wyższej.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Z katalogiem NUKAT współpracują największe ośrodki naukowe oraz wiodące w swoich dziedzinach instytucje specjalistyczne. Wśród nich znajdują się biblioteki uczelni wyższych, biblioteki jednostek Polskiej Akademii Nauk (w tym stacji badawczych PAN w Paryżu, Rzymie, Wiedniu), biblioteki jednostek badawczo-rozwojowych, biblioteki wojewódzkie i pedagogiczne.

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. KaRo (Katalog Rozproszony Bibliotek Polskich) – katalog rozproszony i wyszukiwarka korzystającą z protokołu Z39.50. Pozwala na dostęp do informacji o zasobach wielu polskich bibliotek i ułatwia wyszukanie interesujących publikacji lub opisów bibliograficznych. KaRo należy traktować jako narzędzie uzupełniające polski centralny katalog NUKAT.

    Zasada działania[ | edytuj kod]

    Katalog centralny NUKAT jest źródłem gotowych rekordów bibliograficznych i wzorcowych dla bibliotek. Dzięki temu możliwe jest przyspieszenie bieżących prac katalogowych oraz retrokonwersji. Zawartość katalogu NUKAT jest budowana przez pracowników bibliotek współtworzących tę bazę. Jeżeli potrzebny opis znajduje się w katalogu NUKAT, to bibliotekarz pobiera go wraz z kompletem rekordów haseł wzorcowych do swojej bazy lokalnej, co jest odnotowywane w rekordzie bibliograficznym. W przypadku braku opisu bibliotekarz buduje opis w bazie centralnej i po jego pojawieniu się w katalogu NUKAT, pobiera go do swojej bazy lokalnej. Efektem tych działań jest zintegrowana informacja o zasobach bibliotek naukowych i akademickich, które wyraziły chęć uczestniczenia w projekcie.

    Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie (BUW) – biblioteka utworzona przy Uniwersytecie Warszawskim w 1817, znajdująca się przy ul. Dobrej 55/56.Medical Subject Headings, MeSH (z ang.) to system metadanych którego celem jest indeksowanie artykułów medycznych i książek o tej tematyce. Stworzony i ulepszany przez National Library of Medicine (NLM), jest używany w bazach danych MEDLINE i PubMed oraz w katalogu wydawnictw książkowych NLM. Baza MeSH może być dowolnie przeglądana przez Internet i jest dostępna do ściągnięcia bez żadnej opłaty. Wydawanie corocznie aktualizowanej wersji drukowanej Medical Subject Headings zarzucono w 2007 roku.

    Spójność danych w katalogu zapewnia Centralna Kartoteka Haseł Wzorcowych, która gwarantuje poprawność i jednolitość terminów stosowanych w opisach dokumentów. Przykładowo, dzięki kartotece wszystkie dzieła danego autora zebrane są pod jedną ujednoliconą formą hasła, nawet gdy autor używał wielu nazw (nazwisko, pseudonim, inicjały).

    Polska Akademia Nauk (PAN) – państwowa instytucja naukowa będąca z jednej strony placówką skupiającą najwybitniejszych polskich uczonych, na wzór Francuskiej Akademii Nauk, a z drugiej - siecią wspólnie zarządzanych państwowych instytutów naukowych, których celem jest prowadzenie badań naukowych o możliwie najwyższym poziomie naukowym.Retrokonwersja - proces przenoszenia opisów katalogowych, bibliograficznych księgozbioru z katalogu kartkowego biblioteki do katalogu komputerowego zintegrowanego systemu bibliotecznego lub do bazy danych. Dotyczy także przenoszenia do bazy informatycznej inwentarzy archiwalnych.

    Do opracowania rzeczowego zbiorów w katalogu NUKAT wykorzystywane są 3 języki informacyjno-wyszukiwawcze: język haseł przedmiotowych KABA (jhp KABA), Medical Subject Headings (MeSH) oraz język haseł przedmiotowych Biblioteki Narodowej (jhp BN), będący w trakcie przekształceń w język deskryptorowy (DBN – Deskryptory Biblioteki Narodowej).

    Języki informacyjno-wyszukiwawcze (JIW) – język sztuczny o wyspecjalizowanych funkcjach odtwarzania treści i formy dokumentów oraz treści zapytań użytkowników a także wyszukiwania dokumentów w zbiorze informacyjnym w odpowiedzi na zapytanie użytkownika.

    Dzięki stosowaniu międzynarodowych norm i standardów możliwa jest również wymiana i publikacja danych bibliograficznych i wzorcowych na poziomie ponadkrajowym. Informacja o zbiorach polskich bibliotek naukowych i akademickich jest dostępna w światowym katalogu WorldCat (od 2005 roku), a od 2019 roku również w Karlsruher Virtuelle Katalog (KVK). Z kolei dane wzorcowe znajdują się w międzynarodowej kartotece haseł wzorcowych VIAF (od 2009 roku).

    Podstrony: 1 [2] [3]




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.