• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Muzykoterapia

    Przeczytaj także...
    Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach (daw. Akademia Świętokrzyska im. Jana Kochanowskiego w Kielcach) – państwowa publiczna szkoła wyższa w Kielcach.Tadeusz Natanson (ur. 26 stycznia 1927 w Warszawie, zm. 19 listopada 1990 we Wrocławiu) – polski muzyk, teoretyk muzyki, kompozytor i pedagog.
    Kielce (łac. Civitas Kielcensis, lit. Kielcai, łot. Kelce, ros. Ке́льце) – miasto wojewódzkie położone w południowej części centralnej Polski, stolica województwa świętokrzyskiego. Położone w Górach Świętokrzyskich nad rzeką Silnicą. Stanowi regionalny ośrodek gospodarczy,naukowy,turystyczny oraz wystawienniczo-targowy. Pod koniec 2011 roku miasto liczyło 201 815 mieszkańców. Na terenie Kielc znajduje się pięć rezerwatów przyrody, w tym cztery geologiczne.

    Muzykoterapia – dziedzina posługująca się muzyką lub jej elementami w celu przywracania zdrowia lub poprawy funkcjonowania osób z różnorodnymi problemami natury emocjonalnej, fizycznej lub umysłowej.

    Tradycje stosowania muzyki w terapii sięgają już czasów plemiennych, kiedy szaman w czasie rytuałów leczniczych stosował śpiew, grę na instrumentach i taniec. Obecnie jest to dziedzina oparta na podstawach naukowych, w której muzykoterapeuta w procesie kształcenia musi przyswoić wiedzę z zakresu wielu dyscyplin naukowych (m.in. psychologii, medycyny, pedagogiki, psychoterapii etc.).

    Układ pokarmowy, układ trawienny (łac. systema digestorium) – układ narządów zwierząt służący do pobierania, trawienia i wchłaniania pokarmu oraz usuwania niestrawionych resztek.Harmonika – jeden z elementów dzieła muzycznego. Harmonika określana jest przez użytą w utworze skalę dźwiękową, fakturę (np. monodia, homofonia, polifonia) oraz — jeśli faktura utworu pozwala na takie określenie — przez sposób łączenia wielodźwięków. W niektórych dziełach współczynnik harmoniczny jest dominujący (dzieła z okresu klasycyzmu oraz wczesnego romantyzmu, np. opera Wolny strzelec Carla Marii von Webera), w niektórych jest równouprawniony z innymi czynnikami, np. czynnikiem melodycznym (dzieła okresu późnego baroku, np. preludia i fugi ze zbioru Das Wohltemperierte Klavier Johanna Sebastiana Bacha), w niektórych dziełach albo nie jest on jeszcze rozwinięty (literatura renesansowa) albo też jest już w zaniku (literatura późnoromantyczna), w innych natomiast — jest on celowo zepchnięty na dalszy plan lub też unicestwiony (dzieła XX-wieczne, np. te reprezentujące linearyzm, takie jak Ludus tonalis Paula Hindemitha).

    Podstawowym środkiem oddziaływania w muzykoterapii jest dźwięk, muzyka, która często jest wyzwalaczem i katalizatorem przeżyć i emocji. Ze względu na techniki stosowane obecnie w muzykoterapii zasadniczo wyróżnia się podział na: muzykoterapię aktywną, do której zalicza się oddziaływania angażujące „fizycznie” (jak śpiew, gra na instrumentach, ruch przy muzyce, improwizacja) oraz muzykoterapię receptywną, której podstawą jest słuchanie muzyki, relaksacja i wizualizacja. Równolegle istnieje, bazujące na metodach i podejściach, rozróżnienie na „muzykę w terapii” oraz „muzykę jako terapię”. W pierwszym przypadku muzyka stosowana jest jako element każdej sesji – istotny, jednak nie zawsze podstawowy. Często stanowi tło lub uzupełnienie stosowanych technik psychoterapeutycznych czy ćwiczeń rehabilitacyjnych. Koncepcja „muzyki jako terapii” wyznacza muzyce priorytetowe miejsce w czasie każdej sesji. Uznaje się, że już sam kontakt z muzyką, jej odtwarzanie lub tworzenie ma znaczący walor terapeutyczny. Potocznie mianem muzykoterapii określa się niekiedy również terapię zajęciową, w której muzyka, śpiew, czy gra na instrumentach odgrywają podstawową rolę (przyjętym na świecie warunkiem nazywania takich zajęć "muzykoterapią" jest posiadanie przez osobę je prowadzącą odpowiednich kwalifikacji do wykonywania zawodu muzykoterapeuty).

    Barwa dźwięku – cecha dźwięku, która pozwala odróżnić brzmienia różnych instrumentów lub głosu. Uzależniona jest od ilości, rodzaju i natężenia tonów składowych, ponieważ jest związana ze spektrum harmonicznym. Barwa danego instrumentu może zmieniać się nieznacznie w zależności od:Dynamika (gr. dynamikós oznaczające: posiadający siłę) – jeden z elementów dzieła muzycznego, określający siłę dźwięku.

    W sesji muzykoterapii może uczestniczyć każda osoba, bez względu na poziom jej umiejętności muzycznych, stopień niepełnosprawności, czy rodzaj zaburzeń. Przeciwwskazania odnoszą się jedynie do osób cierpiących na tzw. epilepsję muzykogenną oraz w przypadkach ostrych stanów psychotycznych. Dla terapeuty oraz dla efektywności terapii liczy się przede wszystkim sam proces, zaangażowanie uczestników. Z tego też względu śpiewu, czy improwizacji muzycznych powstających w czasie sesji muzykoterapii nigdy nie ocenia się w kategoriach artystycznych czy estetycznych.

    Melodia – jeden z elementów dzieła muzycznego, będący szeregiem dźwięków określającym długość ich trwania i odległości między nimi. Dźwięki te muszą następować po sobie w logicznym porządku. Sama melodia jest powiązana przede wszystkim z rytmem. Wiąże się również z elementami ekspresji muzycznej: dynamiką i artykulacją, z następstw dźwięków wynikają połączenia harmoniczne.Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.

    Współcześnie na świecie istnieje kilka głównych modeli muzykoterapii, pośród których należy wymienić:

  • Muzykoterapia kreatywna (zwana również muzykoterapią Nordoff-Robbins)
  • Wizualizacja Kierowana z Muzyką (Guided Imagery and Music)
  • Muzykoterapia improwizacyjna
  • Muzykoterapia zorientowana analitycznie
  • Muzykoterapia behawioralna
  • W Polsce zaś najbardziej znane są metody:

  • Portret Muzyczny (E. Galińskiej)
  • Mobilna Rekreacja Muzyczna (M. Kierył)
  • Przebieg sesji muzykoterapii zależny jest przede wszystkim od osoby, z którą muzykoterapeuta pracuje, jej potrzeb, problemów i deficytów, celu oraz zastosowanego modelu muzykoterapii.

    Układ oddechowy (łac. systema respiratorium) – zespół narządów umożliwiających organizmowi oddychanie. Integralnym elementem układu jest narząd oddechowyUkład krwionośny człowieka (łac. sistema sanguiferum hominis) – układ zamknięty, w którym krew krąży w systemie naczyń krwionośnych, a serce jest pompą wymuszającą nieustanny obieg krwi. Układ ten wraz z układem limfatycznym (łac. sistema lyphaticum) tworzą układ krążenia (łac. sistema circulatorium).
    Elementy muzyki
  • rytm (uporządkowanie materiału muzycznego w czasie)
  • melodia (uszeregowanie wysokości dźwięku)
  • barwa
  • dynamika
  • agogika (tempo)
  • harmonia (współbrzmienie kilku dźwięków)
  • Muzyka wpływa na
  • samopoczucie człowieka
  • napięcie mięśni
  • układ krążenia (podwyższa lub obniża puls)
  • działa na układ pokarmowy i oddechowy
  • odpowiednio dobraną muzykę stosuje się w łagodzeniu bólu i w czasie zabiegów chirurgicznych, stomatologicznych, w położnictwie i ginekologii
  • oddziaływanie muzyką stosuje się w chorobach psychosomatycznych, a także w rehabilitacji narządów ruchu
  • Cele muzykoterapii
  • uspokojenie, rozluźnienie
  • poznanie (cel dydaktyczno-poznawczy)
  • zabawa
  • poznanie siebie nawzajem
  • kulturotwórcza
  • wytworzenie za pośrednictwem muzyki równowagi pomiędzy sferą przeżyć emocjonalnych a procesami fizjologicznymi
  • Funkcje
  • muzyka pozwala na docieranie do głęboko ukrytych konfliktów oraz wydobywa i aktywizuje emocje
  • poprawa nastroju uczestnika oraz realizacja ćwiczeń zaburzonych sfer psychicznych
  • dostarczenie pozytywnych przeżyć uczestnikowi
  • pozwala na specyficzne doznania mogące doprowadzić do głębszego zainteresowania muzyką
  • wspólne przeżywanie pozytywnych emocji daje szansę na przełamanie barier nieśmiałości, rozładowanie napięcia
  • stwarzanie okazji do zabawy
  • Profesjonalizacja muzykoterapii w Polsce

    W 2012 roku rozpoczęto certyfikację muzykoterapeutów prowadzona przez powołane w tym celu Polskie Stowarzyszenie Muzykoterapeutów (PSMT). Proces certyfikacji, opracowany i kierowany przez PSMT przy wsparciu Komisji Edukacji i Szkolenia Muzykoterapeutów Światowej Federacji Muzykoterapii (World Federation of Music Therapy, WFMT, Commission on Education and Training). Ma na celu wyłonienie i rekomendowanie instytucjom państwowym, prywatnym, placówkom terapeutycznym, leczniczym, edukacyjnym muzykoterapeutów dobrze wykonujących swoją pracę. W skład Komisji Certyfikacyjnej, działającej zgodnie z regulaminem opublikowanym na stronie internetowej stowarzyszenia, wchodzą uznani specjaliści z zakresu muzykoterapii z Polski i zagranicy.

    Tempo (agogika) – jeden z elementów dzieła muzycznego oznaczający, jak szybko utwór ma być wykonany. Tradycyjnie, w zapisie nutowym szybkość wykonania utworu podaje się w postaci włoskiej nazwy tempa nad partyturą lub pięciolinią; sposób ten definiuje tempo w sposób przybliżony. Nazwom tempa towarzyszą często dodatkowe określenia (również w języku włoskim), opisujące sposób wykonania utworu (np. adagio cantabile - powoli i śpiewnie, adagio risoluto - powoli ale pewnie, zdecydowanie). Określenia tempa podawane na początku utworów lub części utworów są często używane w charakterze ich tytułów, o ile kompozytor nie nazwał dzieła w inny sposób (np. Adagio – najbardziej znany utwór Tomasa Albinoniego).

    Przypisy

    1. Izabela Dębicka: Muzykoterapia. muzykoprofilaktyka i muzykoterapia w leczeniu nerwic dziecięcych. W: Strona internetowa Uniwersytetu Kochanowskiego w Kielcach [on-line]. www.ujk.edu.pl. [dostęp 2015-10-17].
    2. Anna Dróżdż: Mobilna Rekreacja Muzyczna – teoria i praktyka. www.etins.nazwa.pl. [dostęp 2015-10-18].
    3. admin: Polskie Stowarzyszenie Muzykoterapeutów (pol.). W: Strona internetowa Terapia przez Sztukę [on-line]. Polskie Stowarzyszenie Terapii Przez Sztukę. [dostęp 2015-10-17].
    4. World Federation of Music Therapy (WFMT) (ang.). W: Strona internetowa WFTM [on-line]. www.musictherapyworld.net. [dostęp 2015-10-18].
    5. Education and training. W: European Commission [on-line]. ec.europa.eu. [dostęp 2015-10-18].
    6. admin: Regulamin przyznawania Certyfikatu Muzykoterapeuty Polskiego Stowarzyszenia Muzykoterapeutów (pol.). W: Strona internetowa Terapia przez Sztukę [on-line]. Polskie Stowarzyszenie Terapii Przez Sztukę. [dostęp 2015-10-17].

    Bibliografia[]

  • Wprowadzenie do muzykoterapii, Ludwika Konieczna-Nowak (Impuls, Kraków 2013).
  • Podstawy muzykoterapii, Krzysztof Stachyra (red.), (Wydawnictwo UMCS, Lublin 2012).
  • Modele, metody i podejścia w muzykoterapii, Krzysztof Stachyra (red.), (Wydawnictwo UMCS, Lublin 2012).
  • Terapia muzyką w pracy z dziećmi niepełnosprawnymi. Historia, metoda i praktyka, Paul Nordoff, Clive Robbins (Oficyna Wydawnicza IMPULS, Kraków 2008).
  • Muzykoterapia i wizualizacja w rozwijaniu kompetencji emocjonalnych studentów pedagogiki, Krzysztof Stachyra (Wydawnictwo UMCS, Lublin 2009).
  • Wstęp do nauki o muzykoterapii, Tadeusz Natanson (Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1978).
  • Muzykoterapia i terapia przez sztuki plastyczne w piśmiennictwie polskojęzycznym Krzysztof Stachyra, Ewa Grudziewska (Wydawnictwo UMCS, Lublin 2007).
  • Podobieństwa i różnice między muzykoterapią i edukacją muzyczną, Krzysztof Stachyra „Terapia przez Sztukę” nr 1/2009, s. 3-6.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.