• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Muzeum Ziemi Szprotawskiej

    Przeczytaj także...
    Towarzystwo Bory Dolnośląskie im. Klausa Haenscha – stowarzyszenie non-profit z osobowością prawną o charakterze regionalnym zał. w 2001, początkowo jako stowarzyszenie zwykłe. Siedzibą stowarzyszenia jest miasto Szprotawa w Powiecie żagańskim. W ujęciu zbiorczym cele statutowe stowarzyszenia można ująć jako ochrona przyrody i zabytków oraz promocja turystyczna. Ponadto realizuje ono programy badawcze, jak np. Wały Śląskie, Wydmy i wody okresowe Borów Dolnośląskich.Felix Matuszkiewicz (ur. 11 stycznia 1885 w Szprotawie, zm. 18 kwietnia 1956 w Neustadt an der Donau), syn fabrykanta Józefa i Małgorzaty z domu Kopankiewicz, wyznania katolickiego, doktor prawa, historyk i badacz dziejów Dolnego Śląska, założyciel i kustosz miejskiego muzeum w Szprotawie, radny, archiwista, opiekun zabytków, działacz społeczny i autor licznych publikacji historycznych poświęconych ziemi szprotawskiej. Jego najbardziej znanym dziełem jest Historia miasta Szprotawa, którą wydał w 1908 pracując jako młody referendarz sądowy. W 1910 zdał egzamin doktorancki.
    Bory Dolnośląskie dawniej Puszcza Dolna (niem. Niederschlesische Heide) – mezoregion fizycznogeograficzny (317.74) utworzony przez największy w Polsce zwarty kompleks leśny o powierzchni ok. 1650 km².

    Muzeum Ziemi Szprotawskiejmuzeum regionalne w Szprotawie, ulokowane w zabytkowej Bramie Żagańskiej.

    O powstaniu muzeum[]

    Inicjatywa powołania do życia szprotawskiego muzeum zrodziła się w 2002 przy organizowaniu się w mieście stowarzyszenia Towarzystwo Bory Dolnośląskie im. Klausa Haenscha. W zastępczym lokalu przy pl. Ewangelickim 1 (biuro PSL) od tego roku grzecznościowo gromadzono pierwsze eksponaty. Obsługiwano też pierwsze wycieczki i lekcje regionalne oraz interesantów. Przełomowe znaczenie miało przejęcie od gminy zabytkowego budynku Bramy Żagańskiej na jesieni 2003. Przy zaangażowaniu Towarzystwa Bory Dolnośląskie oraz sympatyków, m.in. kółka historycznego z Gimnazjum nr 1 i kółka PTTK ze Szkoły Podstawowej nr 1, muzeum otwarto w dniu 18 czerwca 2004.

    Cech (z niem. Zunft), w języku staropolskim Gilda, słowo pochodzące z języka dolnoniemieckiego "die Gilde", ta ze staro skandynawskiego gildi - nazwa oznaczająca zebranie, stowarzyszenie, następnie cech rzemieślniczy – organizacja samorządu rzemieślniczego o charakterze społeczno-zawodowym, częściowo również gospodarczym, zrzeszająca rzemieślników jednego lub kilku pokrewnych zawodów, mająca na celu:<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Praca i zadania placówki[]

    Pracownicy muzeum, wywodzący się z Towarzystwa Bory Dolnośląskie, obsługują placówkę społecznie. Z ramienia gminy w muzeum pracuje także opiekun. Muzeum Ziemi Szprotawskiej przyjęło od gminy zadania tj. ochronę i promocję gminnego dziedzictwa kulturowego, edukację regionalną i ekologiczną oraz promocję i informację turystyczną. W muzeum funkcjonują 4 działy: archiwaliów, archeologiczno-historyczny, przyrodniczy i turystyczny. Na przestrzeni pierwszych lat działalności, m.in. dzięki jej szerokiemu zakresowi, dużej aktywności i naciskowi na promocję, muzeum wpisało się w krajobraz kulturalny, turystyczny i topograficzny Szprotawy, będąc jednoznacznie kojarzone i przedmiotowo wykorzystywane przez szkoły, studentów i turystów. Muzeum szprotawskie jest jedyną tego typu placówką w całym regionie Borów Dolnośląskich. Od 2005 nosi imię dr. Felixa Matuszkiewicza (1885–1956), uznanego szprotawskiego historyka, badacza, publicysty i założyciela pierwszego w mieście muzeum (do 1945). Muzeum Ziemi Szprotawskiej jest kontynuatorem tejże tradycji.

    Powiat szprotawski – powiat istniejący do roku 1975 na terenie obecnych powiatów żagańskiego (woj. lubuskie) i polkowickiego (woj. dolnośląskie). Jego ośrodkiem administracyjnym była Szprotawa. Powiat wchodził w skład województwa zielonogórskiego.Flins (Flynz, Lwińc) – rzekome bóstwo słowiańskie, po raz pierwszy wzmiankowane w "Kronice Saskiej" (Cronecken der Sassen) brunszwickiego urzędnika i pisarza Konrada Bothego, z 1492 roku. Przypuszcza się że Flins, podobnie jak inne bóstwo, Krodo, jest najprawdopodobniej wymysłem Bothego, ponieważ brakuje świadectw autentyczności jego kultu.

    Eksponaty i przedsięwzięcia[]

    Kufer posagowy ze Szprotawy z XVIII wieku
    Pomniki w ekspozycji zewnętrznej

    Do najcenniejszych eksponatów należy zaliczyć m.in.: tasak bojowy z XVI w. (kord ze Szprotawy), najstarszą kronikę miejską z XVIII w., kufer cechu szprotawskich stolarzy, pocisk kamienny z XV w., urny kultury łużyckiej. Muzeum współpracuje naukowo z podobnymi placówkami w regionie. Jest instytucją muzealną właściwą także dla gmin sąsiednich, tj. Przemkowa, Małomic i Niegosławic, wchodzących w skład dawnego powiatu szprotawskiego.

    Wały Śląskie (na dawnych mapach niemieckich oznaczane jako Dreigräben - dosł. trzy wały, trójwale; potocznie (choć nie wiadomo czy słusznie) nazywane również Wałami Chrobrego) – pas podwójnych i potrójnych wałów ziemnych, opartych o naturalne przeszkody, ciągnących się w zachodniej części Dolnego Śląska na obszarze m.in. Borów Dolnośląskich, począwszy od mokradeł w okolicy wsi Wierzbowa na południu, wzdłuż środkowego i dolnego biegu Bobru, aż po okolice Krosna Odrzańskiego na północy. Zwane w niektórych źródłach "najdłuższym zabytkiem w Europie". Ich ślady widoczne są do dnia dzisiejszego. Dobrze zachowane fragmenty znajdują się m.in: w powiecie bolesławieckim: ciąg ok. 7,5 km, zaczynający się 3,5 km na północ od miejscowości Wierzbowa i biegnący lasami w kierunku północnym, ku miejscowości Piotrowice; w powiecie żagańskim: odcinek na wysokości wsi Bobrowice i w pobliżu wsi Wrzesiny oraz na innych stanowiskach.Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL) – centrowa partia agrarystyczna, powstała 5 maja 1990 z połączenia PSL-Odrodzenie (będącego kontynuacją ZSL) oraz wilanowskiego PSL.

    W związku z pracami nad ustawą o usuwaniu pomników związanych z ustrojem komunistycznym, działacze Muzeum Ziemi Szprotawskiej podejmują działania mające zapobiec usuwaniu pomników powstałych zgodnie z historyczną prawdą.

    Programy badawcze[]

    Efekty prac badawczych w ciągu istnienia Muzeum Ziemi Szprotawskiej są publikowane na łamach magazynu popularno-naukowego, a także w prasie i na stronie internetowej muzeum. Obecne programy badawcze prowadzone przez muzeum:

  • Wały Śląskie
  • Zamek Szprotawski
  • Gród Chrobry w Szprotawie
  • Bitwa pod Przemkowem 1015
  • Białe plamy Borów Dolnośląskich
  • Podziemia Szprotawy
  • Flins
  • Krzyż pokutny w Lubiechowie
  • Przypisy

    1. Krzysztof Federowicz: „Pomnika nie damy!”, Tygodnik Żarsko-Żagański, Nr 167/2007, 16–17 czerwca 2007.
    2. Krzysztof Federowicz: „Młodzi przebrali się za czerwonoarmistów”, Gazeta Lubuska, Nr 135, 19 czerwca 2007.
    3. Maciej Boryna: „Wały Śląskie - 200 lat legendy”, Zielone Lubuskie, Nr 2(12) 2007, Str 14/5.
    4. Krzysztof Wachowiak: „Szprotawski Zamek Książęcy”, Turysta Dolnośląski, Nr 6/2007, Str 34/5.

    Linki zewnętrzne[]

  • Wizytówka muzeum
  • 5 lat muzeum
  • Wykopaliska na Grodzie Chrobry w Szprotawie
  • Eksponat z berlińskiej Galerii Narodowej w szprotawskim muzeum
  • <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Muzeum – instytucja powołana do gromadzenia, badania oraz opieki nad obiektami posiadającymi pewną wartość historyczną bądź artystyczną. W większych muzeach niewielka część z tych obiektów jest udostępniana publiczności w postaci wystaw stałych lub czasowych, natomiast reszta jest przechowywana w specjalnie do tego przystosowanych magazynach.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Tasak – rodzaj broni siecznej o głowni rozszerzającej się najczęściej ku sztychowi i mieczowej oprawie. Broń ta pojawia się w Europie w XIII wieku, by apogeum popularności przeżyć w wieku XIV. W wieku XV powoli zanika. Wyjątkiem jest tu włoska storta, broń przybierająca formę masywnej szabli lub krótkiego tasaka z jelcem wyposażonym w kabłąk.
    Krzyż pokutny w Lubiechowie (Gmina Małomice), zlokalizowany w północnej części wsi przy polnej drodze wylotowej w kierunku Małomic, dokładnie na granicy prywatnej posesji. Informacja o zabytku wraz ze zdjęciem została zamieszczona w monografii Lubiechowa autorstwa Waltera Kunze (1985). Przedwojenne zdjęcie krzyża ukazywało kamienny artefakt z wyrytymi inskrypcjami: C4O, CB, CS, A=O1742.
    Turystyka – zjawisko przestrzennej ruchliwości ludzi, które związane jest z dobrowolną zmianą miejsca pobytu, środowiska i rytmu życia. Obejmuje całokształt stosunków i zjawisk związanych z ruchem turystycznym.
    Kord ze Szprotawy – nazwa osobliwego egzemplarza broni siecznej z XV/XVI wieku wykopanej w latach 80. XX wieku w okolicy miejskiego szpitala.
    Przemków (tuż po wojnie Prymka, niem. Primkenau) – miasto leżące na Śląsku (Dolnym Śląsku), w woj. dolnośląskim, w powiecie polkowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Przemków.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Gród Chrobry w Szprotawie - ziemny obiekt kulturowy, wpisany do gminnej ewidencji zabytków gm. Szprotawa pod poz. nr 49/2475. Zlokalizowany jest na obszarze Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego Park Słowiański.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.04 sek.