• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Muzeum Narodowe w Warszawie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Frans Francken Młodszy lub Frans Francken II (ur. 1581 w Antwerii, zm. 6 maja 1642) – barokowy malarz flamandzki, najbardziej znany członek artystycznej rodziny Franckenów działającej przez pięć pokoleń w Antwerpii i Paryżu.Ignacy Aleksander Gierymski (ur. 30 stycznia 1850 w Warszawie, zm. między 6 a 8 marca 1901 w Rzymie) – polski malarz, przedstawiciel realizmu, prekursor polskiego impresjonizmu; młodszy brat Maksymiliana Gierymskiego.
    Muzeum Narodowe w Warszawie (1938)
    Hall Główny Muzeum Narodowego w Warszawie (1938)
    Gabinet Wzorów Gipsowych w Muzeum Sztuk Pięknych, według rysunku Tegazzo
    Gmach muzeum uszkodzony podczas obrony Warszawy (1939)
    Fragment ekspozycji galerii egipskiej (2014)
    Galeria Sztuki XIX wieku (2012)
    Galeria Dawnego Malarstwa Europejskiego I

    Muzeum Narodowe w Warszawie (MNW) – muzeum sztuki w Warszawie, założone w 1862 jako Muzeum Sztuk Pięknych w Warszawie, narodowa instytucja kultury; jedno z największych muzeów w Polsce i największe w Warszawie.

    Ceramika – w rozumieniu tradycyjnym, tworzywa i wyroby otrzymywane w wyniku wypalenia odpowiednio uformowanej gliny. Nazwa tych wyrobów wywodzi się z greckiego określenia κεραμικός (keramikos), które pochodzi z kolei od słowa κέραμος (keramos – ziemia, glina).Katedra św. Marii Magdaleny we Wrocławiu – gotycki kościół między ulicami Szewską i Łaciarską w pobliżu wrocławskiego Rynku, dawniej jedna z dwóch far miejskich (obok kościoła św. Elżbiety), obecnie katedra diecezji wrocławskiej Kościoła Polskokatolickiego w RP, należąca do parafii pod tym samym wezwaniem. Proboszczem katedry jest ks. Piotr Mikołajczak.

    Muzeum Narodowe w Warszawie gromadzi zbiory sztuki starożytnej (egipskiej, greckiej, rzymskiej), malarstwa polskiego od XIII wieku, a także galerię malarstwa obcego (włoskie, francuskie, holenderskie, niemieckie i rosyjskie), w tym kilka obrazów z prywatnej kolekcji Adolfa Hitlera, przekazanych muzeum przez władze amerykańskie w powojennych Niemczech, zbiory numizmatyczne i rzemiosła artystycznego.

    Taddeo Gaddi (ur. ok. 1300, zm. 1366) – włoski malarz okresu protorenesansu, autor malowideł ściennych we Florencji, Poppi, Pistoi i Pizie oraz obrazów sztalugowych.Paul de Vos (ur. 1591/92 lub 1595 w Hulst, zm. 30 czerwca 1678 w Antwerpii) – flamandzki malarz barokowy, brat portrecisty Cornelisa de Vosa i szwagier Fransa Snydersa.

    Od 1916 muzeum było instytucją miejską. Modernistyczny gmach jego siedziby został wzniesiony w latach 1927–1938 według projektu Tadeusza Tołwińskiego i Antoniego Dygata; od 1933 skrzydło wschodnie zajmuje Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

    W wyniku niemieckiej grabieży polskich dóbr kultury w czasie II wojny światowej Muzeum Narodowe w Warszawie utraciło ogromną część zbiorów, m.in. 99% numizmatów, 100% zegarów, 80% wyrobów złotniczych i jubilerskich, 63% tkanin, 60% mebli, 70% opraw, ksiąg i superekslibrisów królewskich.

    W 1945 muzeum zostało znacjonalizowane. W 2010 jako jedna z pierwszych instytucji państwowych w Europie Środkowo-Wschodniej zorganizowało wystawę w całości poświęconą sztuce homoerotycznej – Ars Homo Erotica.

    Herri met de Bles, właśc. Herri Patinir lub Henri Patenier (ur. ok. 1510 w Bouvignes, zm. po 1555, zapewne w Ferrarze) – niderlandzki malarz, bratanek Joachima Patinira.Tryptyk – typ nastawy ołtarzowej składający się z części środkowej oraz dwóch bocznych skrzydeł. Skrzydła są zwykle osadzone na zawiasach i ruchome, tak, że mogą się zamykać, zasłaniając część środkową. Nazwa tryptyk odnosi się także do (nawiązujących kształtem do ołtarza) obrazów malarskich i płaskorzeźb, składających się z trzech części, które zazwyczaj można składać.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 2 Zbiory Sztuki Starożytnej
  • 2.1 Ekspozycja sztuki egipskiej
  • 2.2 Zbiory Sztuki Wschodniochrześcijańskiej. Galeria Faras im. Profesora Kazimierza Michałowskiego
  • 3 Zbiory Sztuki Średniowiecznej
  • 3.1 Zbiory Sztuki Orientalnej
  • 4 Zbiory Sztuki Polskiej do 1914. Galeria Sztuki XIX Wieku
  • 5 Zbiory Sztuki Polskiej do 1914. Gabinet Miniatur
  • 5.1 Gabinet Rycin i Rysunków – Zbiory Rysunków i Grafiki Polskiej
  • 6 Zbiory Sztuki Obcej Nowożytnej. Galeria Malarstwa Europejskiego
  • 6.1 Gabinet Grafiki i Rysunków Nowożytnych Obcych
  • 7 Zbiory Sztuki Współczesnej. Galeria Sztuki Polskiej XX w.
  • 7.1 Gabinet Grafiki i Rysunków Współczesnych
  • 7.2 Zbiory Sztuki Zdobniczej. Galeria Polskiej Sztuki Zdobniczej
  • 7.3 Zbiory Sztuki Zdobniczej. Galeria Europejskiej Sztuki Zdobniczej
  • 7.4 Zbiory Rzeźby
  • 7.5 Gabinet Monet i Medali
  • 7.6 Zbiory Ikonograficzne i Fotograficzne
  • 7.7 Biblioteka
  • 8 Dyrektorzy
  • 9 Oddziały
  • 9.1 Muzeum w Nieborowie i Arkadii
  • 9.2 Muzeum Plakatu w Wilanowie
  • 9.3 Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni
  • 9.4 Muzeum Wnętrz w Otwocku Wielkim
  • 9.5 Muzeum Policji w Pałacu Mostowskich
  • 10 Zobacz też
  • 11 Przypisy
  • 12 Bibliografia
  • 13 Linki zewnętrzne
  • 13.1 Oddziały MNW
  • Historia[ | edytuj kod]

    Historia Muzeum Narodowego w Warszawie sięga roku 1862, kiedy to 20 maja uchwalona została Ustawa o Wychowaniu Publicznym w Królestwie Polskim i powołane, obok Szkoły Głównej, Szkoły Sztuk Pięknych i Biblioteki Głównej, Muzeum Sztuk Pięknych. Do 1916 roku mieściło się ono w jednym budynku ze Szkołą Sztuk Pięknych. Podwalinę zbiorów Muzeum stanowiły obrazy olejne ze zbioru Szkoły Sztuk Pięknych oraz ryciny Biblioteki Rządowej i Szkoły Sztuk Pięknych. Od tego czasu kolekcja stopniowo się powiększała. W pierwszym okresie swej działalności Muzeum zawierało przede wszystkim dzieła malarzy zagranicznych, obrazy polskich artystów przechowywało zaś Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Pierwszym dyrektorem Muzeum został Justynian Karnicki; sprawował tę funkcję do roku 1876.

    Michael Leopold Willmann (Michał Leopold Willmann, ochrzczony 27 września 1630 w Królewcu, zm. 26 sierpnia 1706 w Lubiążu) – malarz śląski, zwany "śląskim Rafaelem" albo "Apellesem".Czarniecki pod Koldyngą – obraz olejny autorstwa Józefa Brandta, namalowany w roku 1870. Obecnie dzieło znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.

    Za czasów drugiego dyrektora, Cypriana Lachnickiego (1876-1906), ranga Muzeum znacznie wzrosła. Dzięki polityce Lachnickiego, Muzeum przyznane zostało pomieszczenie w Domu Neprosów, gdzie otwarto Galerię Obrazów. Wystawiona na niej część kolekcji Muzeum, dzięki temu, że stała się dostępna dla wszystkich, spowodowała powszechne zainteresowanie sprawami instytucji. Muzeum skorzystało na tym dwojako. Po pierwsze, znaleźli się ofiarodawcy, którzy przekazali do niego całe swoje kolekcje: wytworów sztuki zdobniczej, numizmatów, pamiątki po znanych artystach oraz ich spuściznę.

    Obrona Warszawy – bitwa powietrzno-lądowa stoczona w obronie Warszawy w czasie kampanii wrześniowej przez Wojsko Polskie i ludność cywilną z oddziałami 3 i 4 Armii Wehrmachtu oraz jednostkami 1 i 4 Floty Powietrznej Luftwaffe.Ślusarz – pracownik, dawniej rzemieślnik, zajmujący się ręczną lub z wykorzystaniem elektronarzędzi obróbką metali na zimno. Ślusarz wykonuje różne przedmioty z metalu – części do mechanizmów np. okucia budowlane, montuje i naprawia np. zamki, dorabia do nich klucze.

    W 1916 roku Muzeum przejęło miasto. Nazwa: Muzeum Sztuk Pięknych zastąpiona została nazwą: Muzeum Narodowe, mieszczącą w sobie ideę znacznie donioślejszą od poprzedniej, mianowicie gromadzenie zbiorów zarówno polskich, jak i zagranicznych w sposób planowy. Tym sposobem w niedługim czasie zawartość Muzeum znacznie się powiększyła, liczba jego działów wzrosła do dziewiętnastu, a kolekcje obejmowały wszelkie możliwe dziedziny – od sztuki po wojsko.

    Sztuka – dziedzina działalności ludzkiej uprawiana przez artystów. Nie istnieje jedna spójna, ogólnie przyjęta definicja sztuki, gdyż jej granice są redefiniowane w sposób ciągły, w każdej chwili może pojawić się dzieło, które w arbitralnie przyjętej, domkniętej definicji się nie mieści. Sztuka spełnia rozmaite funkcje, m.in. estetyczne, społeczne, dydaktyczne, terapeutyczne, jednak nie stanowią one o jej istocie.Iluminacja – średniowieczne zdobnictwo książkowe, pierwotnie w postaci ozdobnych linii i inicjałów oraz coraz bardziej skomplikowanych wzorów. Wraz z rozwojem iluminatorstwa pojawiają się złocenia, które mogły przejawiać się nawet w formie złotych liter (codex aureus) pisanych na barwionym purpurą pergaminie. Iluminacja, zwłaszcza w sztuce dojrzałego średniowiecza mogła przyjąć formę dekoracyjnych rysunków wykonywanych technikami malarskimi lub też mogła wykorzystywać malowane (często ilustracyjne) miniatury figuralne, umieszczane na kartach manuskryptów, a później także pierwszych druków. Iluminacje zasadniczo dotyczyły dwóch obszarów na karcie: rozbudowanych kompozycji inicjałowych, oraz wypełnienia marginesów (bordiur). Tworzono jednak również bogate, rozbudowane kompozycje tekstowo-graficzne, na których tekst i obraz funkcjonowały, co rzadkie dla sztuki średniowiecznej, wspólnie - zajmując całość karty, czego przykładem może być słynny ewangeliarz z Kells.

    W 1926 roku powrócono do sprawy związanej z wybudowaniem nowego gmachu Muzeum Narodowego, odsuniętej na dalszy plan wraz z wybuchem I wojny światowej. Postanowiono zagospodarować zakupiony w 1912 od Warszawskiego Konsystorza Prawosławnego za kwotę 1 mln 105 tys. rubli duży plac przy alei 3 Maja. Znajdował się tam Ogród Wahla, będący popularnym miejscem rekreacji, wraz z sadem owocowym.

    Bazylika św. Marka (wł. San Marco) zbudowana została w Wenecji przy placu św. Marka dla pochowania relikwii św. Marka. W 828 kupcy weneccy wykradli jego szczątki z Aleksandrii i przywieźli na lagunę. Pomysł pochowania ciała ewangelisty związany jest z legendą, zgodnie z którą Marek podczas podróży morskiej do Rzymu zatrzymał się na lagunie. Tu ujrzał anioła, który słowami: Pax tibi, Marce evangelista meus, ujawnił jemu miejsce pochowania. Św. Marek został obwołany patronem niezależnej Wenecji (pod zwierzchnictwem Bizancjum był nim św. Teodoryk). Skrzydlaty lew, symbol św. Marka, przytrzymujący otwartą księgę z wyrytymi słowami anioła stał się herbem republiki.Portret Władysława Reymonta – obraz olejny autorstwa Jacka Malczewskiego, namalowany w roku 1905. Obecnie dzieło znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.

    Gmach zaprojektowali Tadeusz Tołwiński i Antoni Dygat. Budowa trwała z przerwami do roku 1938 z powodu problemów finansowych miasta oraz bankructw wykonawców. Wcześniej jednak w gotowych częściach nowo powstałego Muzeum otwierano kolejne działy, w 1932 dając publiczności dostęp do zbiorów Galerii Zdobniczej.

    Dyrektorem Muzeum w ciągu dwudziestu lat 1916-1936 był Bronisław Gembarzewski – muzeolog i historyk wojskowości (od 1920 – także dyrektor Muzeum Wojska Polskiego). Lata trzydzieste przyniosły zmianę na stanowisku dyrektora Muzeum, kiedy to w roku 1936, na 47 lat (do roku 1982 – z przerwą w czasie II wojny światowej), na stanowisku tym zasiadł Stanisław Lorentz, wnosząc wiele inicjatywy i sprawną polityką czyniąc Muzeum Narodowe jedną z najnowocześniejszych placówek tego typu.

    Święta Anna – nubijskie malowidło ścienne datowane na okres od VIII do I połowy IX wieku, wykonane temperą na tynku mułowym w technice al secco. Anonimowe dzieło odnaleziono w katedrze w Faras na terenie dawnej Nubii w dzisiejszym Sudanie.Józef Simmler (ur. 14 marca 1823 w Warszawie, zm. 1 marca 1868 tamże) – polski malarz, portrecista, reprezentant realizmu.

    Gmach został uszkodzony w czasie obrony Warszawy we wrześniu 1939. Podczas II wojny światowej część eksponatów uległo zniszczeniu, większość z nich jednak uratowano dzięki wysiłkowi pracowników Muzeum, chroniących nie tylko jego zbiory, ale także innych instytucji: wnętrza Zamku Królewskiego czy Łazienek, kolekcje innych instytucji czy osób prywatnych. Walka z okupantem trwała nawet wtedy, gdy Muzeum przemianowano na Museum der Stadt Warschau, a polegała ona na dokumentowaniu wywożonych do Rzeszy zbiorów, by po wojnie móc starać się je odzyskać. Gmach został uszkodzony także w 1944.

    Aleksander Orłowski (ur. 9 marca 1777 w Warszawie, zm. 13 marca 1832 w Petersburgu) – polski rysownik, malarz, grafik.Hans Makart (ur. 28 maja 1840 w Salzburgu, zm. 3 października 1884 w Wiedniu) – austriacki malarz, grafik i projektant dekoracji wnętrz, przedstawiciel akademizmu.

    W maju 1945 muzeum zostało znacjonalizowane (było własnością miasta). Stanisław Lorentz zaczął prowadzić skuteczne akcje: rewindykacyjną, dzięki której odzyskano nie tylko polskie zbiory, ale także i zbiory poniemieckie, oraz drugą, mającą na celu powiększenie zbiorów Muzeum, co w ciągu dziesięciu lat dało owoc czterokrotny w stosunku do stanu liczbowego obiektów muzealnych przed wybuchem wojny.

    Michał Tyszkiewicz (Michał Zygmunt Antoni Maria Tyszkiewicz-Łohojski, ur. 25 maja 1903, zm. 21 marca 1974) – hrabia, ziemianin, urzędnik MSZ, autor tekstów piosenek.Rajtar – obraz Piotra Michałowskiego namalowany na płótnie po roku 1840. Obraz przedstawia rajtara na koniu. Koń wspina się na tylne nogi, przednie rozstawione wyrzuca w górę, jak gdyby pokonywał nieistniejącą przeszkodę. Jeździec ubrany jest w skórzany kaftan (rajtrok), spodnie i długie, sięgające za kolana skórzane buty (botforty), zwane po staropolsku rajtarskimi. Na głowie ma kapelusz z szerokim rondem.

    Na trwałe w historię Muzeum Narodowego wpisali się jego pracownicy, którzy wnieśli duży wkład w rozwój zarówno samej instytucji, jak i polskiej nauki. Należy do nich zwłaszcza prof. Michał Walicki, kurator Galerii Malarstwa Obcego, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, znawca malarstwa holenderskiego XVII wieku i polskiego gotyku. W okresie okupacji niemieckiej uczestniczył konspiracji, zaś po wojnie w czasach represji komunistycznych został aresztowany i więziony w latach 1949–1953. Następnie: prof. Jan Białostocki, będący w latach 1956-1988 kustoszem Galerii Sztuki Obcej, inicjator pomysłu wydawania w 1960 roku kwartalnika Bulettin du Musée National de Varsovie, propagującego zbiory Muzeum i badania nad nimi prowadzone. Prof. Stefan Kozakiewicz, potem dr Agnieszka Morawińska i dr Krystyna Sroczyńska, pracownicy Galerii Malarstwa Polskiego, autorzy serii wystaw monograficznych malarzy działających w Polsce pomiędzy XVIII wiekiem a początkiem wieku XX. Najważniejszą postacią jest natomiast prof. Kazimierz Michałowski, który kierował w latach 50. i 60. archeologiczną wyprawą naukową, prowadzoną wraz z Polską Akademią Nauk i Uniwersytetem Warszawskim kolejno: na Krymie, w Egipcie, Sudanie, Syrii i na Cyprze. Najważniejszym, sensacyjnym wręcz, odkryciem było odnalezienie w Faras (Sudan) katedry z nubijskimi freskami, co stało się pretekstem do stworzenia Międzynarodowego Towarzystwa Badań Nubiologicznych, a w samym MNW w 1972 roku – Galerii Sztuki z Faras (połowa odnalezionych fresków została podarowana Muzeum, druga ich część została w Sudanie).

    Adam i Ewa – obraz pędzla Lucasa Cranacha starszego, datowany na około 1510 rok, jedna z kilkudziesięciu wersji przedstawień pierwszych rodziców namalowanych przez tego artystę. Nie są znane zleceniodawca i miejsce przeznaczenia dzieła. Horus – egipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej. Panujący faraon utożsamiał się z nim i przyjmował jego imię. Czczony pod postacią sokoła lub człowieka z głową sokoła zwieńczoną tarczą słoneczną oraz jako dziecko z palcem w ustach. Był synem Ozyrysa i Izydy lub Geba i Nut. Po śmierci Ozyrysa walczył (jako prawowity następca tronu) z Setem (bratem Ozyrysa) o tron faraona. Po kilku konkurencjach Rada Dwunastu Bogów przyznała władzę Horusowi.

    Nieustanne powiększanie zbiorów muzeum spowodowało konieczność rozbudowania jego gmachu, co zostało wykonane w latach 1964-1972 na podstawie projektu Karola Golawskiego i Stefana Kozińskiego. W latach 1995-2007 muzeum podane zostało gruntownym remontom i modernizacji, przeprowadzono reformę organizacyjną. W okresie, kiedy dyrektorem ds naukowych była Dorota Folga-Januszewska a dyrektorem generalnym – Ferdynand B. Ruszczyc w muzeum zorganizowano kilkadziesiąt wielkich międzynarodowych wystaw, zaś Muzeum pokazało swoje zbiory w postaci gościnnych wystaw w Musee d’Orsay i w Luwrze w Paryżu, w Kunsthistorisches Museum w Wiedniu, w Muzeum Sztuk Pięknych Puszkina w Moskwie.

    Bitwa pod Grunwaldem – obraz olejny Jana Matejki namalowany w latach 1875–1878, w 1878 wystawiony w pałacu Wielopolskich w Krakowie, od 1902 w zbiorach Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, dar społeczeństwa Królestwa Polskiego; od 1945 w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie (nr inw. MP 443 MNW), w latach 1976–1982 w depozycie w Muzeum Zamkowym w Malborku.Anna Rajecka, także Madame Gault de Saint-Germain (ur. ok. 1762 w Warszawie, zm. 1832 w Paryżu) – polska malarka i rysowniczka. Uczyła się m.in. u Ludwika Marteau i Marcello Bacciarellego, a od ok. 1783 mieszkała i tworzyła w Paryżu.

    W 1995 roku muzea w Łowiczu i Krośniewicach, Muzeum Pałac w Wilanowie (obecnie Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie) oraz Łazienki Królewskie w Warszawie, wcześniej oddziały Muzeum Narodowego, odłączyły się od niego i zaczęły funkcjonować jako samodzielne jednostki. W roku tym i w następnym przekształceniom uległa znów struktura organizacyjna działów merytorycznych Muzeum (17 działów) i zatwierdzona w marcu 1996 roku funkcjonuje tak do dziś.

    Max Ernst (ur. 2 kwietnia 1891 w Brühl, zm. 1 kwietnia 1976 w Paryżu) – niemiecki malarz, rzeźbiarz, grafik i pisarz. Jeden z głównych przedstawicieli surrealizmu.Łazienki Królewskie w Warszawie – zespół pałacowo-parkowy w Warszawie z licznymi zabytkami klasycystycznymi, założony w XVIII wieku z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Całe założenie było zrealizowane przez architektów królewskich: Dominika Merliniego, Jana Chrystiana Kamsetzera i Jana Chrystiana Szucha.

    Wraz z popularyzacją Internetu, uruchomiona została strona internetowa Muzeum Narodowego, na której uruchomiono funkcję wirtualnego zwiedzania gmachu MNW. W 2019 roku Instagram MNW otrzymał I nagrodę w 4. Przeglądzie Muzeum Widzialne Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów w kategorii Zarządzanie mediami społecznościowymi.

    Hans Leonhard Schäufelein lub Schäuffelein (ur. ok. 1482 w Norymberdze, zm. między 1538 a 1540 w Nördlingen) – niemiecki malarz, rysownik i grafik okresu renesansu.Drzeworyt – technika graficzna należąca do druku wypukłego. Drzeworytem nazywa się również odbitkę uzyskaną tą techniką.

    W lutym 2009 dyrektorem Muzeum Narodowego został prof. Piotr Piotrowski, a od 28 października 2010 funkcję tę sprawowała dr Agnieszka Morawińska. Od 30 listopada 2018 do 2 grudnia 2019 dyrektorem muzeum był prof. Jerzy Miziołek.

    Zbiory Sztuki Starożytnej[ | edytuj kod]

    Figura Amona, 18 Dynastia (między 1333 – 1323 p.n.e.)
    Dionizos siedzący na koźle, okres hellenistyczny, II wiek p.n.e
    Portret chłopca z Fajum, autor nieznany, II w.
    Malowidła z katedry w Faras na wystawie, widok w kierunku absydy
    Malowidła z Faras
    Święta Anna, fresk z Faras (VIII w.)
    Święci apostołowie Piotr i Jan, nubijskie malowidło ścienne datowane na okres od VIII do I połowy X wieku, (Faras)

    Utworzone w 1938 roku. Ich podstawę stanowił depozyt Uniwersytetu im. J. Piłsudskiego w Warszawie, który obejmował wiele zabytków egipskich odkrytych przez badaczy w Edfu pod kierownictwem K. Michałowskiego. Po zakończeniu II wojny światowej Związek Muzeów Polskich uchwalił w 1946 roku na zjeździe w Nieborowie, że warszawskie Muzeum Narodowe ma stać się punktem centralnym dla zbiorów zabytków sztuki starożytnej.

    Angelika Kauffmann (ur. 30 października 1741 w Chur, zm. 5 listopada 1807 w Rzymie) – szwajcarska malarka i portrecistka.Hans Pleydenwurff (ur. ok. 1420 w Bambergu, pochowany 9 stycznia 1472 w Norymberdze) – niemiecki malarz i witrażysta późnego gotyku.

    Zbiory Sztuki Starożytnej obejmują kolekcje: Antyku (Starożytna Grecja, Starożytny Rzym, Etruria), Wschodu (Mezopotamia, Iran, Syria, Palestyna) i Starożytnego Egiptu.

    Ważniejsze zabytki:

  • „Księga Umarłych Piastunki Kai” – papirus; Egipt, 2 połowa XIV wieku p.n.e.,
  • posągi egipskie (np. posąg bogini Sechmet),
  • zbiór greckich i łacińskich inskrypcji,
  • dokumenty zapisane pismem klinowym,
  • mezopotamskie pieczęcie cylindryczne.
  • W latach 2008-2014 Muzeum Narodowe w Warszawie prowadziło badania archeologiczne w Tyritake. Prace misji zawieszono w 2014 roku po aneksji Krymu przez Rosję. W latach 2016-2018 MNW prowadziło badania w Olbii.

    Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów (NIMiOZ) – państwowa instytucja kultury w Polsce powołana w 1988 dzięki staraniom Jacka Rulewicza.Benjamin Gerritsz. Cuyp (ur. w 1612 w Dordrechcie, zm. 1652 tamże) – holenderski malarz okresu baroku, przyrodni brat Jacoba Gerritsz. Cuypa (1594-1652), wuj Aelberta Cuypa.

    Ekspozycja sztuki egipskiej[ | edytuj kod]

    Galeria egipska – ekspozycja wchodząca w skład Zbiorów Sztuki Starożytnej.

    Prezentuje zabytki ze wszystkich okresów historii cywilizacji egipskiej.

    Twórcą galerii był profesor Kazimierz Michałowski. Kierował wykopaliskami w Edfu, Tell Atrib i Faras, w których czasie wydobyto sporą grupa wystawionych obecnie zabytków. Część pochodzi z XIX i XX-wiecznych zbiorów kolekcjonerów polskich: Czartoryskich w Gołuchowie i Michała Tyszkiewicza (będący jego własnością papirus Księgi umarłych Ba-Kai trafił do MN z Luwru).

    Ferdinand Bol (ur. przed 24 czerwca 1616 w Dordrechcie, zm. przed 24 lipca 1680 w Amsterdamie) – holenderski malarz, rysownik i grafik epoki baroku, naśladowca Rembrandta.Charles-François Daubigny (ur. 15 lutego 1817, zm. 19 lutego 1878 tamże) – francuski malarz, grafik, litograf i ilustrator, przedstawiciel szkoły z Barbizon, uważany za prekursora impresjonizmu.

    Z wykopalisk prof. Michałowskiego w Edfu przywieziono stele grobowe VI dynastii z odkrytych mastab dostojników oraz bogaty zbiór ceramiki (wśród nich cenne naczynia alabastrowe). Nowe obiekty wystawione w czerwcu 1937 roku, cieszyły się ogromnym zainteresowaniem społeczeństwa.

    Francuski Instytut Archeologii Wschodu odstąpił obiekty pochodzące z wykopalisk Bernarda Bruyere’a prowadzonych w 1934 roku, za wsparcie jakiego udzielił Francuzom Kazimierz Michałowski.

    Marc Chagall, jid. מאַרק שאַגאַל; ros. Марк Захарович Шагал, Mark Zacharowicz Szagal, urodzony jako Мойша Захарович Шагалов, Mojsza Zacharowicz Szagałow; biał. Мойшa Хацкелевіч Шагалаў, Mojsza Chackielewicz Szahałau, (ur. 7 lipca 1887 w Łoźnie koło Witebska, zm. 28 marca 1985 w Saint-Paul de Vence) – malarz i grafik żydowskiego pochodzenia posiadający obywatelstwo rosyjskie i francuskie; czołowy przedstawiciel kubizmu i internacjonalizmu w malarstwie.Moïse Kisling właśc. Mojżesz Kisling (ur. 22 stycznia 1891 w Krakowie, zm. 29 kwietnia 1953 w Sanary-sur-Mer, we Francji) - polski malarz żydowskiego pochodzenia.

    W sierpniu 1939 roku do magazynów muzealnych trafiły ostatnie skrzynie zabytków z wykopalisk w Edfu. Niestety nie zostały one nawet rozpakowane, ponieważ po wybuchu II wojny światowej Niemcy przygotowali je do wywiezienia z Polski. Po wojnie Muzeum większość odzyskało, jednak prawie całkowitemu zniszczeniu uległa kolekcja ceramiki VI dynastii z Edfu. W 1949 roku, po okresie liczenia strat, inwentaryzacji ocalałych i oddanych przez Niemców zabytków, ponownie otwarto Dział Sztuki Starożytnej.

    Auguste Renoir, Pierre-Auguste Renoir (ur. 25 lutego 1841, zm. 3 grudnia 1919) – malarz i rzeźbiarz francuski. Współtwórca i jeden z czołowych przedstawicieli impresjonizmu.Marcin Zaleski (ur. 1796 w Krakowie, zm. 16 września 1877 w Warszawie) – polski malarz, przedstawiciel neoklasycyzmu, najwybitniejszy polski wedutysta XIX wieku. Malował głównie widoki Warszawy, a także Krakowa, Wilna i Kowna.

    Kolejny zbiór pochodził z wykopalisk prof. Michałowskiego w Tell Atrib rozpoczętych w 1957 roku: depozyt fundacyjny faraona Amazisa, stela Anch-ren z Epoki Późnej, fragmenty reliefów saickich i ptolemejskiech oraz liczne monety, stemple na amforach i duży zespół ceramiki i terakot.

    Galeria egipska podzielona jest na dwa poziomy sal: dolne piętro prezentuje zabytki związane ze zwyczajami grobowymi, w górnej z kolei wystawiono dzieła plastyki i rzemiosła artystycznego (związane ze sprawami życia codziennego, w tym kultu religijnego).

    Portrety z Fajum – grupa około 700 portretów na drewnie, które były składane wraz z zabalsamowanymi zwłokami do grobów. Odnalezione zostały na zhellenizowanych terenach Egiptu, głównie na cmentarzyskach w oazie Fajum i cmentarzu rzymskim w Antinoopolis. Najstarsze zachowane portrety pochodzą z I wieku.Ikona (gr. εικων, eikón oznaczające obraz) – obraz sakralny, powstały w kręgu kultury bizantyńskiej wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne. Charakterystyczna dla chrześcijańskich Kościołów wschodnich, w tym prawosławnego i greckokatolickiego. Pierwowzorem ikon, były prawdopodobnie, ponieważ nie ma pewności wśród historyków sztuki portrety grobowe z Fajum bądź wczesnochrześcijańskie malarstwo katakumbowe.

    Po obu stronach schodów, prowadzących na górne piętro sali, mieszczą się: posąg Horusa z Edfu jako sokoła i Tota w postaci pawiana. Naprzeciwko, pośrodku sali pod ścianą, góruje sjenitowa rzeźba Amona-Re z twarzą wzorowaną na obliczu faraona Tutanchamona, będąca depozytem Muzeum Luwru. Obok wystawiono drobną plastykę, w tym zespół statuetek konkubin, a także niewielkie figurki bóstw i świętych zwierząt wraz z triadami – tebańską i memficką. Pod oknem obejrzeć można mumię barana a obok wotywnych statuetek mumie kota i krokodyla.

    Portret Adama Mickiewicza na Judahu skale – portret olejny Adama Mickiewicza namalowany przez Walentego Wańkowicza w Petersburgu w latach 1827–1828.Luca Giordano, hiszp. Lucas Jordán (ur. 18 października 1634 w Neapolu, zm. 12 stycznia 1705 w Neapolu) – eklektyczny włoski malarz i rysownik epoki baroku. Działał w wielu miejscach, był m.in. malarzem nadwornym króla Hiszpanii Karola II.

    Po lewej stronie od wejścia znajduje się gablota z uporządkowanymi chronologicznie naczyniami. Wśród nich jedno ma wyryte na brzuścu imię faraona Merenre, inne Wenisa (V dynastia). Na uwagę zasługuje także tzw. bastet wraz z pokrywką naznaczoną kartuszem Teti, znaleziony w komorze grobowej mastaby dostojnika Pepi-Nefer (z czasów VI dynastii). W lewej części sali znajdują się ponadto: reliefy z imionami Totmesa III i Ramzesa II (część płaskorzeźby z tym ostatnim w scenie składania ofiary), doskonale zachowany łuk ze strzałami i ozdobny sztylet okładany hebanem i kością słoniową.

    Kapitel (głowica) – najwyższa, wieńcząca część kolumny, filaru lub pilastra, będąca pośrednim członem konstrukcyjnym między podporą (np. trzonem kolumny) - od której jest szersza, co zapewnia bardziej stabilną konstrukcję całości - oraz elementami dźwiganymi (np. belkowaniem). Ze względu na swoje usytuowanie głowica pełni także funkcje dekoracyjne.Leon Jan Wyczółkowski (ur. 11 kwietnia 1852 w Hucie Miastkowskiej, zm. 27 grudnia 1936 w Warszawie) – polski malarz, grafik i rysownik, jeden z czołowych przedstawicieli Młodej Polski w nurcie malarstwa realistycznego.

    Charakterystycznym dla sztuki egipskiej eksponatem jest sfinks Totmesa III z czasów, gdy w jego imieniu władzę sprawowała Hatszepsut.

    Ważny zbiór eksponuje gablota po prawej stronie sali, która zawiera przegląd różnych rodzajów pisma, od hieroglifów do greki (na drewnie, kamieniu, papirusach, ostrakonach i fajansowych płytkach). Nad tymi eksponatami symbolicznie sprawuje pieczę umieszczona obok figurka Imhotepa.

    Wspomniane zabytki piśmiennictwa sąsiadują z zespołem biżuterii (ze złota, fajansu, szkła, muszli i kamieni półszlachetnych), a także z amuletami i innymi drobnymi przedmiotami.

    Ahmose II lub Amazis lub Amasis – faraon – władca starożytnego Egiptu z Okresu Schyłkowego, z XXVI dynastii saickiej. Panował w latach 570-526 p.n.e.. Prawdopodobnie nie pochodził z królewskiego rodu. Był wysokiej rangi dowódcą wojskowym i generałem. W czasach panowania faraona Psametycha II był wodzem armii w wyprawie do Kusz. Według Herodota został wyniesiony do władzy przez podległe sobie oddziały wojsk. Być może władzę objął na dwa lata przed śmiercią swego poprzednika – Apriesa. Obaj ci władcy konkurowali więc o władzę królewską, przez dwa lata, każdy kontrolując podległe sobie tereny, a Amazis w związku z tym, początkowo uważany był za uzurpatora. Był władcą wybitnym, niezwykle inteligentnym i utalentowanym, choć powierzchownie swym sposobem bycia, mogącym uchodzić za nieokrzesanego gbura, prostaka i utracjusza. Podczas swoich rządów promował kulturę grecką. Wynikało to po częścì z tego, że jego żoną była Greczynka Ladike . Wiele barwnych opowieści o Amazisie, dowodzących tego, zawdzięczamy opisom Herodota.Lisowczyk – obraz olejny namalowany przez polskiego malarza Juliusza Kossaka w 1860–1865, obecnie przechowywany w Muzeum Narodowym w Warszawie. Jest to kopia obrazu Jeździec polski namalowanego przez holenderskiego malarza Rembrandta w 1655. Różnice polegają na tym, że Lisowczyk Kossaka posiada wąsy, a szabla u jego lewego boku jest (w przeciwieństwie do tej na obrazie Rembrandta) ledwie widoczna.

    Obok znajdują się wytwory najpóźniejszego okresu sztuki egipskiej: reliefy i dekoracje architektoniczne z czasów ptolemejskich i rzymskich (w tym naos, kapitel kolumny i gzyms z Faras).

    Z boku, pod oknem, obejrzeć można prawdziwą osobliwość i unikat z II w. n.e. – portret chłopca (należący do słynnych portretów fajumskich) namalowany temperą na desce w technice enkaustycznej.

    Zbiory Sztuki Wschodniochrześcijańskiej. Galeria Faras im. Profesora Kazimierza Michałowskiego[ | edytuj kod]

    Otwarta w 1972 roku Galeria Faras stanowi największą wystawę zabytków kultury nubijskiej w Europie. Większość przedmiotów pochodzi z wyprawy archeologicznej kierowanej przez K. Michałowskiego, a prowadzonej w Faras, gdzie została znaleziona przez badaczy średniowieczna katedra chrześcijańska ozdobiona wielobarwnymi malowidłami, będącymi przykładem malarstwa nubijskiego.

    Antoni Oleszczyński (ur. 16 stycznia 1794 w Krasnymstawie, zm. 28 lutego 1879 w Paryżu) – polski artysta grafik, autor miedziorytów i stalorytów.Władysław Podkowiński ps. Andrzej Ansgary (ur. 4 lutego 1866 w Warszawie, zm. 5 stycznia 1895 tamże) – polski malarz i ilustrator, prekursor polskiego impresjonizmu.

    Ważniejsze zabytki:

  • malowidła z katedry w Faras, m.in. wizerunki świętej Anny, apostołów Piotra i Jana, biskupa Marianosa i biskupa Petrosa,
  • zabytki etiopskie (m.in. krzyże procesyjne i środkowa część tryptyku pochodzącego z XVII wieku, przedstawiająca Matkę Boską z Dzieciątkiem – wzorowana na ikonie z bazyliki Santa Maria Maggiore),
  • zabytki koptyjskie z wieków IV–XI.
  • Marinus Claeszoon van Reymerswaele (ur. ok. 1490 w Reymerswale w Zelandii, zm. po 1567 w Antwerpii) – niderlandzki malarz okresu manieryzmu.Francesco Bassano, właśc. Francesco da Ponte (ur. 7 stycznia 1549 w Bassano del Grappa, zm. 3 lipca 1592 w Wenecji) – włoski malarz okresu manieryzmu, syn Jacopa Bassano.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Autoportret – obraz olejny Jana Matejki, powstały w 1892 roku na zamówienie kolekcjonera i mecenasa sztuki, hrabiego Ignacego Korwin-Milewskiego. Obecnie znajduje się w Muzeum Narodowym w Warszawie.
    Księga umarłych – staroegipski zbiór prawie dwustu rozdziałów obejmujących magiczne teksty, rysunki i pieśni, mających ułatwić zmarłemu przejście do raju. Była zapisywana na zwojach papirusu i stanowiła ewolucję wcześniejszych Tekstów Piramid i Tekstów Sarkofagów. Stanowiła najpopularniejszy rodzaj książki w ówczesnych czasach – w Nowym Państwie każdy, kto był w stanie zapłacić pisarzowi za przepisanie księgi, mógł ją otrzymać. Pisano ją też masowo zostawiając wolne miejsce na wpisanie imienia, co pozwalało dopasowywać każdorazowo księgę do osoby zmarłego.
    Sfinks (lub czasem Fiks, gr. Σφίγξ Sphínx lub Φίξ Phíks, łac. Sphinx lub Phix) – mityczne stworzenie, przedstawiane zazwyczaj jako lew z ludzką głową. Wizerunek ten wywodzi się z czasów egipskiego Starego Państwa - tworzonym wówczas rzeźbom starożytni Grecy nadali nazwę, określającą żeńskiego potwora, "dusicielkę", wywodzącą się z greckiej mitologii. Podobne stworzenia pojawiają się także w kulturze południowo-wschodniej Azji. W europejskiej sztuce, sfinks stał się popularnym motywem zdobniczym w renesansie. Później wizerunek tego stworzenia, często bardzo zbliżony do oryginalnej, egipskiej wersji, pojawił się w wielu innych kulturach.
    Pieter Jansz Saenredam (ur. 9 czerwca 1597 w Assendelft, pochowany 31 maja 1665 w Haarlemie) – holenderski malarz i grafik, nazywany portrecistą kościołów.
    Sechmet (Sachmet, Sachmis) – w mitologii egipskiej bogini wojny, zemsty i chorób, a także bogini opiekuńcza Dolnego Egiptu. W dosłownym tłumaczeniu jej imię znaczy "Potężna". Początkowo prawdopodobnie była to lokalna (z miejscowości Rehes) bogini nomu leontopolitańskiego (Dolny Egipt). W Memfis była małżonką Ptaha i matką Nefertuma. Czczona też, wraz z Hathor i Mut, w Karnaku.
    Lovis Corinth (właściwie Franz Heinrich Louis Corinth) (ur. 21 lipca 1858 w Tapiau (obecnie Gwardiejsk w Prusach Wschodnich, zm. 17 lipca 1925 w Zandvoort (Holandia)), malarz i grafik niemiecki.
    Jan Peeters (ur. 24 kwietnia 1624 w Antwerpii, zm. 1677 tamże) – flamandzki malarz i rysownik barokowy. Jego dwaj bracia Gillis Peeters (1612-1653) i Bonaventura Peeters (1614-1652) również byli malarzami.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.189 sek.