Muzeum Kolejnictwa w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Warszawa Główna – siedziba muzeum od 1972 do 2016

Muzeum Kolejnictwa w Warszawie – istniejące w latach 1928–2016 muzeum kolejowe. Od 1972 roku mieściło się w budynku byłego Dworca PKP Warszawa Główna Osobowa przy ul. Towarowej 3 w Warszawie.

Muzeum Historii Kolei Lwowskiej (Музей історії львівської залізниці) – placówka muzealna utworzona we Lwowie w 1973. W owym czasie było pierwszą tego rodzaju placówką na terenie Ukrainy. Potem powstały kolejne. Od 2001 muzeum mieści się w Domu Nauki i Techniki Lokomotywowni Lwów-zachód przy ul. Fedkowicza 54-56.Alfons Walenty Kühn (ur. 14 lutego 1878 w Przejmach w powiecie przasnyskim, zm. 27 stycznia 1944 w Warszawie) – polski inżynier, działacz państwowy II Rzeczypospolitej, poseł na Sejm III kadencji, minister komunikacji kilku rządów RP.

Do zwiedzania oferowało ekspozycje stałe (historyczne) i czasowe, dużą ekspozycję modeli kolejowych w salach wystawowych oraz wystawę zabytkowego taboru normalnotorowego na wydzielonych torach w skansenie.

Poza prowadzoną na szeroką skalę działalnością naukową, we współpracy z wieloma instytucjami, organizowane były tu liczne imprezy okolicznościowe, oraz wernisaże. Muzeum zostało zlikwidowane z dniem 31 marca 2016 roku. Dysponowało licznym zbiorem bibliotecznym, który wraz z obiektami przeszedł na stan nowo powstałej instytucji kultury – Stacji Muzeum.

Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna (PKP S.A.) – powstała w wyniku komercjalizacji istniejącego od 1926 przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Ich jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, który reprezentuje obecnie Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Spółka pełni dominującą rolę w Grupie PKP. Do jej podstawowych zadań należą:Paweł Nepomucen Romocki, h. Prawdzic (ur. 19 kwietnia 1880 w Woli Marzeńskiej, zm. 28 czerwca 1940 w Warszawie) – inżynier technolog, major Wojska Polskiego, poseł na Sejm I kadencji w II RP.
 Osobny artykuł: Stacja Muzeum.

Historia[ | edytuj kod]

Eksponaty Muzeum Kolejnictwa
EP02
EU20
SM15
Model Px48
TKz211
Ty51
Pm3
Ty2

Początki muzeum[ | edytuj kod]

Myśl o utworzeniu Muzeum Kolejnictwa zrodziła się wśród kolejarzy wraz z odzyskaniem niepodległości w 1918. Ogrom pracy i trudności, na jakie napotykano przy uruchamianiu bardzo zniszczonego transportu kolejowego, oddaliły realizację tego zamiaru na dalsze lata. Okolicznością, która przyspieszyła powołanie Muzeum Kolejnictwa były Targi Wschodnie we Lwowie w 1927, na których urządzono pawilon komunikacji.

Muzeum Techniki Kolejowej w Brześciu (biał. Брэсцкі музей чыгуначнай тэхнікі, ros. Брестский музей железнодорожной техники) – muzeum Kolei Białoruskich, zlokalizowane w Brześciu na Białorusi przy ul. Maszerowa 2.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Muzeum Kolejnictwa powstało 18 lutego 1928. W tym dniu minister komunikacji inż. Paweł Romocki w obecności otworzył Muzeum Kolejowe w tymczasowej siedzibie, zlokalizowanej w zachodnim skrzydle ówczesnego Dworca Głównego – Wiedeńskiego. Z 1928 pochodzi również rozporządzenie ministra komunikacji Alfonsa Kuehna w sprawie zatwierdzenia Regulaminu tymczasowego Muzeum Kolejowego (Nr IV 6031/11/28, z dnia 21 maja 1928 roku, opublikowane w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Komunikacji Nr 16 z 1928 roku, poz. 171, s.190).

Luxtorpeda – popularne określenie wagonu spalinowego o aerodynamicznych kształtach, stosowanego w szybkich kolejowych połączeniach międzymiastowych w latach 30. XX wieku w Polsce. Popularnie mianem "Luxtorpedy" pasażerowie określali również inne dalekobieżne wagony spalinowe eksploatowane przez PKP zarówno przed jak i po II wojnie światowej.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Budowa linii średnicowej spowodowała konieczność rozbiórki zachodniego skrzydła Dworca Głównego. W 1931 podjęto decyzję o przeniesieniu Muzeum Kolejowego do kolejnej, wciąż tymczasowej, siedziby. W prywatnym budynku należącym do firmy Schicht przy ul. Nowy Zjazd 1 wynajęto 20 pomieszczeń. Na powierzchni około 900 m², w 19 działach zaprezentowano dokumenty, fotografie, książki, wiele modeli i makiet. 15 grudnia 1938 Muzeum Kolejowe przekształcono w Muzeum Komunikacji wzbogacając jego ekspozycje o dwa działy: dróg kołowych i dróg wodnych. Do 1939 Muzeum zgromadziło ponad 4 tysiące eksponatów, w tym blisko 400 modeli, 250 tablic i wykresów, ponad 550 fotografii oraz 8 tysięcy książek. Nieprzystosowany do tego typu działalności budynek nie pozwalał na eksponowanie większych i cięższych maszyn i urządzeń, które gromadzono w magazynach dworcowych. Dlatego w planach przewidywano budowę docelowej siedziby w miejscu obecnego Stadionu Narodowego.

Stadion Narodowy w Warszawie – wielofunkcyjny stadion sportowy (głównie piłkarski) na Kamionku w Warszawie, wybudowany w latach 2008-2011 w niecce byłego Stadionu Dziesięciolecia z myślą o turnieju finałowym Mistrzostw Europy UEFA Euro 2012 i oficjalnie otwarty w dniu 29 stycznia 2012. Posiada 4. kategorię w klasyfikacji UEFA (najwyższą). Na dwukondygnacyjnych trybunach znajduje się 58 500 miejsc (wszystkie dla osób siedzących), w tym 4600 miejsc o podwyższonym standardzie i 69 lóż (dla 800 osób).Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

Okres powojenny[ | edytuj kod]

W okresie powojennym próbę ponownego zorganizowania Muzeum podjęto w 1946. Początkowo zaczęto gromadzić dokumenty i eksponaty w Pilawie. Pozyskaną, niewielką ilość zbiorów, przeniesiono do Bytomia. Na przełomie lat 1956–57 działalność Muzeum ustała.

Decyzję o kolejnym powołaniu Muzeum Kolejnictwa podjął Minister Komunikacji w 1972, wyznaczając na jego siedzibę Dworzec Warszawa Główna Osobowa. Obiekt został otwarty 11 września 1973. Na jego pierwszą ekspozycję składały się 93 eksponaty, w tym 40 lokomotyw, z których 9 ustawiono na wolnym powietrzu. Ekspozycja nosiła tytuł Kolej Warszawsko-Wiedeńska i koleje dziś.

Muzeum – instytucja powołana do gromadzenia, badania oraz opieki nad obiektami posiadającymi pewną wartość historyczną bądź artystyczną. W większych muzeach niewielka część z tych obiektów jest udostępniana publiczności w postaci wystaw stałych lub czasowych, natomiast reszta jest przechowywana w specjalnie do tego przystosowanych magazynach.Targi Wschodnie – coroczna lwowska wystawa przemysłu polskiego i zagranicznego w latach 1921-1939 u której idei leżało uczynienie ze Lwowa ogniska handlu Polski z krajami wschodnimi, w szczególności Rumunią, Ukraińską SRR i Rosją. Impreza targowa, tradycyjnie odbywająca się we wrześniu, w roku 1939 otwarta 2 września, trwała krócej niż zazwyczaj (około tygodnia) z powodu wybuchu wojny.

1 stycznia 1995 Muzeum zostało wyłączone organizacyjnie ze struktury PKP i włączone bezpośrednio do Ministerstwa Transportu. 1 stycznia 1999, na mocy ustawy, Muzeum Kolejnictwa przekazano do Samorządu Województwa Mazowieckiego. W okresie od 1972, tj. od powołania Muzeum Kolejnictwa, systematycznie powiększano zbiory i rozszerzano działalność merytoryczną, głównie związaną z historią kolejnictwa na Ziemiach Polskich. W Warszawie – wraz ze zmniejszającą się rolą Dworca Głównego przybywało powierzchni wystawienniczych i zaplecza. Po udostępnieniu Muzeum niewielkiej powierzchni (ok. 250 m²) w pomieszczeniach jeszcze czynnego dworca Warszawa Główna, zaczęto gromadzić i równocześnie eksponować pamiątki związane z historią kolejnictwa w Polsce.

Dworzec Wiedeński – nieistniejący dworzec kolejowy w Warszawie. Był budowany od 14 lipca 1844 do 14 czerwca 1845 dla Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, według projektu Henryka Marconiego. Był położony na rogu Alej Jerozolimskich i ulicy Marszałkowskiej. 14 czerwca 1845 dokonano otwarcia drogi dworca i pierwszego odcinka linii kolejowej.Pilawa – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie garwolińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pilawa. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. siedleckiego.

Finalnie Muzeum otrzymało dwie sale wystawowe o powierzchni ok. 800 m² oraz wydzielono tory stacyjne gdzie zgromadzono zabytkowe pojazdy. W salach na wystawach stałych prezentowane są: historia kolei na Ziemiach Polskich od 1845 do okresu obecnego, początki kolei na świecie oraz wybrane eksponaty ze zbiorów Muzeum. Oprócz informacji fotograficzno-tekstowej, związanej z tymi tematami, na ekspozycji można obejrzeć wiele modeli taboru kolejowego, sztandary pracowników kolejowych z okresu międzywojennego, zegary i zegarki, lampy, telefony i mundury kolejowe, dokumenty i wiele innych związanych z historią kolejnictwa. Oprócz wystaw stałych Muzeum organizuje wystawy czasowe, najczęściej związane z wydarzeniami rocznicowymi na kolei, jak również o innej tematyce, np. obrazy oraz fotografie związane z funkcjonowaniem kolei.

Województwo mazowieckie – jednostka podziału administracyjnego Polski, największe pod względem powierzchni i ludności województwo, znajdujące się w środkowej i wschodniej części Polski. Obejmuje obszar o powierzchni 35 558,47 km². Według danych z 2011 r. miało 5,29 mln mieszkańców. Siedzibą władz województwa jest Warszawa. Województwo zostało utworzone 1 stycznia 1999 r.Warszawa Główna Osobowa – dawna stacja kolejowa Polskich Kolei Państwowych położona na terenie warszawskiej Woli przy ul. Towarowej. Od 1945 do 1965 pełniła funkcję głównego dworca kolejowego w Warszawie. Obecnie dworzec nie jest wykorzystywany przez pasażerów; znajduje się tu Muzeum Kolejnictwa, które oferuje ekspozycje stałe (historyczne) i czasowe w salach wystawowych oraz wystawę zabytkowego taboru normalnotorowego na wydzielonych torach.

Likwidacja muzeum[ | edytuj kod]

Od początku XXI w. muzeum borykało się z nie do końca uregulowanym stanem prawnym dworca Warszawa Główna i jego otoczenia. Od co najmniej 2004 PKP próbowało sprzedać teren muzeum. Propozycja przeniesienia muzeum na Pragę nie spotkała się z pozytywnym odzewem muzealników.

W 2012 PKP zdecydowało o wystawieniu w przetargu nieruchomość po dawnym Dworcu Głównym przy ul. Towarowej 1 (w 2015 zmieniono adres na ul. Towarową 3), dając prawo pierwokupu tego budynku poza przetargiem samorządowi województwa mazowieckiego, któremu podlegało mieszczące się tam Muzeum Kolejnictwa.

Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie jest oddziałem Muzeum Kolejnictwa w Warszawie i uzyskało status muzeum w 1984, ekspozycję otwarto w 1986. Muzeum mieści się w siedzibie dawnej Powiatowej Kolei Sochaczewskiej uruchomionej w 1922. Zbiory zaczęto gromadzić 10 lat wcześniej, a obecnie liczą one ponad 200 jednostek z czego około 145 znajduje się na ekspozycji.Centralne Muzeum Transportu Kolejowego Federacji Rosyjskiej (Центральный музей железнодорожного транспорта Российской Федерации) – placówka muzealna z siedzibą w Petersburgu, powołana w 1813 przez ówczesny Instytut Korpusu Inżynierów Transportu Kolejowego (Институт Корпуса инженеров путей сообщения), którego prace są współcześnie kontynuowane przez Petersburski Państwowy Uniwersytet Kolejnictwa (Петербургский государственный университет путей сообщения). Przez lata muzeum zarządzane było przez Ministerstwo Kolei (Министерствo путей сообщения), obecnie podległe Ministerstwu Transportu Federalnej Agencji Transportu Kolejowego.

W latach 2014–2015 nastąpiły rozmowy pomiędzy PKP S.A., a Samorządem Województwa Mazowieckiego, co w konsekwencji przyczyniło się do powołania nowej instytucji kultury, która powstała w roku 2016.

25 stycznia 2016 radni Sejmiku Województwa Mazowieckiego podjęli uchwałę w sprawie likwidacji muzeum, w związku z czym 20 lutego 2016 rozpoczęła się likwidacja muzeum, która trwała do końca marca. Następnie majątek muzeum został przekazany nowo powstałej instytucji pn. Stacja Muzeum

Muzeum Kolejnictwa w Warszawie po raz ostatni zostało otwarte dla zwiedzających dnia 20 marca 2016.

Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.Sochaczew – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, nad rzeką Bzurą i Utratą (Chodaków).

Obecnie w dawnym budynku dworca Warszawa Główna mieści się nowa instytucja kultury pn. Stacja Muzeum, która docelowo ma znaleźć swoją siedzibę na warszawskich Odolanach.

 Osobny artykuł: Stacja Muzeum.

Dyrektorzy[ | edytuj kod]

  • 1991–2009 – Janusz Sankowski
  • 2009–2014 – Ferdynand Bohdan Ruszczyc
  • 2014–2016 – Cezary Karpiński
  • 2016 – Joanna Kazimierska (jako dyrektor Stacja Muzeum)


  • Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Px48 - parowóz przeznaczony do pracy na liniach wąskotorowych. Został zbudowany na podstawie dokumentacji technicznej parowozu Wp29 (Px29), odnalezionej w 1943 przez pracownika Fabloku inż. K. Sieleckiego. Dla potrzeb PKP wyprodukowano 101 tych maszyn. Na początku lat 50. XX wieku ZNTK w Nowym Sączu przebudowały 17 tych maszyn do jazdy po torze o szerokości 1000 mm. Zapas 4 t węgla i 6 m³ wody umożliwiał prowadzenie składu o masie 300 t na trasie długości 65 km, bez potrzeby uzupełniania paliwa.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Stacja Muzeum – samorządowa instytucja kultury z siedzibą w Warszawie powołana w 2015 przez Samorząd Województwa Mazowieckiego i Polskie Koleje Państwowe.
    Zbigniew Ivarr Tucholski (ur. 27 listopada 1975 w Warszawie) – polski naukowiec, historyk techniki, profesor nadzwyczajny w Instytucie Nauki Historii PAN.
    Praga – centralna część prawobrzeżnej Warszawy (leżąca na wschód od Wisły), stanowiąca przed 1791 oddzielne miasto. Potocznie nazwą tą określa się znacznie większy obszar, a niekiedy nawet całą prawobrzeżną część stolicy, co zdaniem varsavianistów nie jest prawidłowe. Do dnia 4 lutego 1832 Praga miała pewną samodzielność (jej burmistrz podlegał prezydentowi Warszawy zapewne ze względu na położenie za Wisłą przy braku mostu stałego). Cyrkuł Praga był ostatni w numeracji - VII lub VIII. Następnie został on podzielony na dwa XIV i XV Staropraski i Nowopraski, które miały być później nazwane okręgami Praga Północ I i Praga Południe I.

    Reklama