• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Muzeum Ewolucji PAN w Warszawie

    Przeczytaj także...
    Pterodactylus (gr. "skrzydlaty palec") rodzaj niewielkiego pterozaura należącego do podrzędu pterodaktyli żyjącego w okresie późnej jury na terenie współczesnej Europy. Pterodaktyl był pierwszym odkrytym gadem latającym. Tak jak u wszystkich pterozaurów, jego skrzydła były zbudowane ze skórnej błony rozpiętej między wydłużonym czwartym palcem przedniej kończyny a tułowiem.Zofia Kielan-Jaworowska (ur. 25 kwietnia 1925 w Sokołowie Podlaskim) – polska paleobiolog, emerytowana profesor w Instytucie Paleobiologii PAN w Warszawie.
    Instytut Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego Polskiej Akademii Nauk zajmuje się badaniami z zakresu paleontologii. Jego siedziba znajduje się w Warszawie.
    Rauizuchid (Polonosuchus silesiacus) i silezaur (Silesaurus opolensis) odkryte w Krasiejowie

    Muzeum Ewolucji Instytutu Paleobiologii Polskiej Akademii Nauk – muzeum poświęcone ewolucji i paleontologii znajdujące się w Pałacu Młodzieży w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Opiekę nad placówką sprawuje Instytut Paleobiologii PAN.

    Paleontologia (od gr. palaios – stary + on – byt + logos – nauka) – dziedzina biologii zajmująca się organizmami kopalnymi, wyprowadzająca na podstawie skamieniałości i śladów działalności życiowej organizmów wnioski ogólne o życiu w przeszłości geologicznej. Ściśle związana z geologią, posługuje się często fizyką i chemią.Drapieżnictwo – sposób odżywiania się organizmów, polegający na wykorzystaniu jako pokarm ciała innego zwierzęcia i w odróżnieniu od pasożytnictwa prowadzący do śmierci ofiary. Jest jedną z form oddziaływań antagonistycznych, korzystną dla drapieżnika, a niekorzystną dla ofiary; może mieć charakter międzygatunkowy lub wewnątrzgatunkowy (kanibalizm).

    Historia[]

    W latach 1968–1984 w salach Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie miała miejsce otwarta z inicjatywy Zofii Kielan-Jaworowskiej wystawa Dinozaury z Pustyni Gobi, która prezentowała wyniki polsko-mongolskich wypraw paleontologicznych na Pustynię Gobi z lat 1963–1971.

    W roku 1984 Instytut Paleobiologii PAN przejął od Instytutu Zoologii PAN sale wystawowe w Pałacu Młodzieży i utworzył oddział Instytutu pod nazwą Muzeum Ewolucji. W 1985 otwarta została stała wystawa Ewolucja na lądach (według Zofii Kielan-Jaworowskiej, przy współpracy Andrzeja Sulimskiego i pracowników Instytutu), prezentująca większość okazów zebranych podczas wypraw badawczych do Mongolii. Część ekspozycji poświęcono także zwierzętom współczesnym, szczególnie owadom i ptakom ze zbiorów Muzeum i Instytutu Zoologii PAN.

    Rauizuchidy (Rauisuchidae) – rodzina dużych drapieżnych triasowych archozaurów z kladu Crurotarsi, z rzędu rauizuchów (Rauisuchia).Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 tys. gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.

    W 2001 otwarta została nowa wystawa poświęconą odkryciom paleontologicznym z Krasiejowa koło Opola na cmentarzysku gadów i płazów triasowych. Ekspozycja objęła zarówno okazy jak i rekonstrukcje zwierząt wodnych i lądowych. W 2003 dział antropologiczny wzbogacił się o rekonstrukcję australopiteka. W 2005 zakończono modernizację stałej wystawy i powstały między innymi nowe rekonstrukcje szkieletów dinozaurów odkrytych w Mongolii. W 2007 otwarto nową wystawę Muzeum i Instytutu Zoologii PAN Zabójcy bez winy prezentująca różne drapieżniki.

    Moa (Dinornithiformes) – rząd wymarłych ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki nielotne, zamieszkujące Nową Zelandię począwszy od plejstocenu aż po XVII lub XVIII wiek. Wytępione zostały przez Maorysów, którzy polowali na nie od momentu swojego pojawienia się na archipelagu w X wieku.Archaeopteryx – rodzaj późnojurajskego teropoda z rodziny Archaeopterygidae. Archaeopteryx był średnich rozmiarów zwierzęciem wielkości kruka. Miał czteropalczastą stopę, z których pierwszy palec był przeciwstawny pozostałym. Przednia kończyna była trójpalczasta, ogon kostny zbudowany z wielu kręgów, długi i prosty. Archaeopteryx miał zęby, a na palcach skrzydeł pazury.

    W 2009, z okazji 150-lecia pierwszego wydania dzieła O powstawaniu gatunków Karola Darwina otwarto wystawę poświęconą wyjściu kręgowców na ląd.

    Najciekawsze eksponaty[]

  • dinozaury z Mongolii i ich jaja
  • gady i płazy z Krasiejowa (rekonstrukcje Marty Szubert) – wielkie płazy tarczogłowe (metopozaury i cyklotozaury) oraz gady naczelne – fitozaury, aetozaury, teratozaury i "pradinozaury" – silezaury
  • praptaki (archeopteryks) (odlew znaleziska) i pterozaury (pterodaktyl (model), ramforynch), także odlewy szkieletów wielkich, wtórnie nielotnych ptaków – moa i diatrymy
  • pochodzenie człowieka
  • gady morskie
  • latimeria (odlew)
  • ewolucja gadów (np. sarkozuchkrokodyl)
  • rekonstrukcje gatunków wymarłych m.in. model stegozaura
  • Wydawnictwa[]

    Od 2009 roku wydawane jest czasopismo popularnonaukowe „Rocznik Muzeum Ewolucji”.

    Pterozaury, gady latające (Pterosauria, z gr. pteron – skrzydło + sauros – jaszczur) – rząd latających archozauromorfów, prawdopodobnie archozaurów (gadów naczelnych), żyjących od późnego triasu do końca kredy (230 do 65,5 mln lat temu). Najczęściej klasyfikowane jako archozaury z kladu Avemetatarsalia (obejmującego ptaki i archozaury bliżej spokrewnione z nimi niż z krokodylami) blisko spokrewnione z dinozauromorfami; z niektórych analiz kladystycznych wynika jednak, że mogły być przedstawicielami kladu Archosauriformes nienależącymi do archozaurów lub nawet archozauromorfami nienależącymi do Archosauriformes.Krokodyle (Crocodilia) – rząd gadów, jedynych oprócz ptaków współczesnych przedstawicieli archozaurów (Archosauria) oraz jedynych żyjących przedstawicieli kladu Crurotarsi. Obecnie reprezentowany jest przez trzy rodziny: krokodylowatych, aligatorowatych oraz gawiali. Poszczególne rodziny różnią się między sobą kształtem pyska oraz liczbą i układem zębów. Żyją w strefie tropikalnej, subtropikalnej i umiarkowanej na wszystkich kontynentach oprócz Europy i Antarktydy.

    Przypisy

    1. Dorota Folga-Januszewska: Muzea Warszawy. Przewodnik. Olszanica: Wydawnictwo BOSZ, 2012, s. 26. ISBN 978-83-7576-159-7.
    2. Rocznik Muzeum Ewolucji. W: Polska Akademia Nauk. Instytut Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego [on-line]. paleo.pan.pl. [dostęp 2014-01-18].

    Linki zewnętrzne[]

  • Strona muzeum
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Ewolucja (łac. evolutio – rozwinięcie, rozwój) – ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników (genotypów) z bieżącej populacji. Wraz z nowymi mutacjami wpływa to w sposób ciągły na bieżącą pulę genową populacji, a przez to w każdym momencie kształtuje jej przeciętny fenotyp. Zależnie od siły doboru oraz szybkości wymiany pokoleń, po krótszym lub dłuższym czasie, w stosunku do stanu populacji wyjściowej powstają tak duże różnice, że można mówić o odrębnych gatunkach.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Gady (Reptilia, od łac. repto – czołgać się) – parafiletyczna grupa zmiennocieplnych owodniowców. Współczesne gady są pozostałością po znacznie większej grupie zwierząt, której największy rozkwit przypadł na erę mezozoiczną. Obecnie żyją tylko cztery rzędy gadów, ich pozostałe znane linie ewolucyjne wymarły. Niektóre kopalne gady naczelne, czyli archozaury (takie jak pterozaury i dinozaury), były prawdopodobnie zwierzętami stałocieplnymi.
    Muzeum i Instytut Zoologii PAN – geneza muzeum sięga Gabinetu Zoologicznego powstałego w 1819 przy ówczesnym Królewskim Uniwersytecie Warszawskim i rozwijającego się do 1862 pod kierownictwem Feliksa Pawła Jarockiego. Następcą Jarockiego był Władysław Taczanowski, który po objęciu funkcji kierownika zmienił Gabinet w miejsce eksponowania zbiorów o charakterze edukacyjno-naukowym. W 1864 Taczanowski nawiązał kontakt z Konstantym i Aleksandrem Branickimi, którzy współpracowali z Gabinetem finansując powiększające kolekcję ekspedycje do Ameryki Południowej i Afryki. Taczanowski kierował Gabinetem do 1890, a po nim Nikołaj Nasonow (do 1906) i Jakow Szczełkanowcew (do 1915). Władysław Taczanowski współpracował z Branickimi przy powołaniu prywatnego Muzeum Zoologicznego, które zostało otwarte dla publiczności przez Ksawerego Branickiego w 1887 Jego kierownikiem został Jan Sztolcman.
    Australopitek (Australopithecus; dosłownie małpa południowa – od łac. australis = południowy, i gr. píthekos = małpa) – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny człowiekowatych (podrodzina Homininae), którego przedstawiciele żyli w południowej, wschodniej i centralnej Afryce od ok. 5,5 (Australopithecus anamensis) do ok. 1 mln lat temu. Australopiteki masywne są grupowane niekiedy w odrębny rodzaj Paranthropus (dosł. „obok człowieka” albo „prawie człowiek”), gdyż były boczną gałęzią ewolucyjną, która nie ma bliskiego związku z rodzajem Homo. Australopiteki pochodziły prawdopodobnie od żyjących ok. 5,8–4,5 mln lat temu ardipiteków. Obecnie większość naukowców zgadza się, że rodzaj Homo wyewoluował z australopiteków, nie ma jednak pewności, z którego z ich gatunków.
    Sarkozuch (Sarcosuchus) – rodzaj wymarłego wczesnokredowego gada pokrewnego współczesnym krokodylom, ale niebędącego ich przodkiem.
    O powstawaniu gatunków (On the Origin of Species) – praca naukowa Karola Darwina opublikowana w 1859. Darwin zawarł w niej podstawy swojej teorii ewolucji, przez co książka ta stała się jedną z najważniejszych prac w historii nauk przyrodniczych w ogólności.
    Kapitozaury (Capitosauridae) – wyróżniana przez część autorów rodzina wymarłych płazów z rzędu temnospondyli.
    Pałac Kultury i Nauki (PKiN, poprzednio Pałac Kultury i Nauki im. Józefa Stalina) – najwyższy budynek w Polsce (pod względem wysokości całkowitej), w centrum Warszawy na placu Defilad. Własność miasta stołecznego Warszawy. Obiektem zarządza miejska spółka „Zarząd Pałacu Kultury i Nauki” Sp. z o.o.

    Reklama