• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Muzeum Diecezjalne w Pelplinie

    Przeczytaj także...
    Ornat – w liturgii rzymskokatolickiej, starokatolickiej i anglikańskiej wierzchnia szata liturgiczna zakładana przez kapłana do mszy świętej.Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu – pierwotnie franciszkański, w latach 1557-1724 w rękach protestantów, w latach 1724-1821 bernardynów, od 1830 parafialny. Jedna z trzech zachowanych gotyckich świątyń w zespole staromiejskim Torunia. Wznosi się na Starym Mieście, w zachodniej części północnego bloku przyrynkowego ograniczonego ulicami Panny Marii, Piekary i Franciszkańską. Powszechnie zwany kościołem Marii Panny, niekiedy Mariackim. W średniowieczu być może nosił wezwanie Narodzenia NMP (co jest kwestionowane), w okresie bernardyńskim - Zwiastowania NMP.
    Dalmatyka – szata liturgiczna diakona w obrządku rzymskim. Wkłada się ją na albę i stułę. Pierwotnie dalmatyka była strojem świeckim. Za jej ojczyznę uchodzi Dalmacja, od której wzięła nazwę. Od IV w. nosił ją papież i diakoni rzymscy. Strojem liturgicznym diakona dalmatyka stała się w IX wieku.
    Późnogotycki obraz Zdjęcie z Krzyża

    Muzeum Diecezjalne im. bpa Stanisława Wojciecha Okoniewskiego w Pelpliniemuzeum założone w roku 1928 przez Stanisława Okoniewskiego (ówczesnego biskupa chełmińskiego). W roku 1988 powstał współczesny gmach muzeum wkomponowany w kompleks obecnej kurii biskupiej z pomieszczeniami przeznaczonymi dla ekspozycji zbiorów muzealnych.

    Diecezja chełmińska została utworzona 28 lipca 1243 roku decyzją legata papieskiego Wilhelma z Modeny, a bullą papieża Jana Pawła II z 25 marca 1992 r. przemianowana na diecezję pelplińską. Tereny dotychczasowej diecezji weszły częściowo w skład zreorganizowanej diecezji (pelplińskiej), a częściowo w skład diecezji toruńskiej.Gotyk – styl w architekturze i innych dziedzinach sztuk plastycznych (rzeźbie, malarstwie i sztuce sepulkralnej), który powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji (Anglosasi uważają, że w Anglii) i swoim zasięgiem objął zachodniochrześcijańską Europę.

    Historia[]

    Początki zbiorów muzealnych diecezji chełmińskiej wiążą się nierozłącznie z pałacem biskupim, a szczególnie z osobą śp. ks. biskupa Stanisława Wojciecha Okoniewskiego, który w październiku 1925 r. mianowany został koadiutorem ówczesnego 81-letniego biskupa Augustyna Rosentretera, a po jego śmierci objął rządy diecezji 4 X 1926 r.

    Muzeum – instytucja powołana do gromadzenia, badania oraz opieki nad obiektami posiadającymi pewną wartość historyczną bądź artystyczną. W większych muzeach niewielka część z tych obiektów jest udostępniana publiczności w postaci wystaw stałych lub czasowych, natomiast reszta jest przechowywana w specjalnie do tego przystosowanych magazynach.Relikwiarz świętej Barbary – gotycki relikwiarz w kształcie pełnoplastycznej figury przedstawiającej świętą Barbarę wykonany w roku 1514, najprawdopodobniej w Gdańsku, przez miejscowy warsztat złotników. Pierwotnym miejscem, gdzie wystawiano relikwiarz, była najprawdopodobniej kaplica Świętego Rajnolda w gdańskim kościele Mariackim. Obecnie prezentowany jest w galerii złotnictwa Muzeum Diecezjalnego w Pelplinie. Relikwiarz jest cennym przykładem złotnictwa pomorskiego doby Jagiellonów; charakteryzuje się syntezą późnogotyckiej mikroarchitektury (zastosowaniem motywów architektonicznych w mniejszej skali), rzeźby i złotnictwa.

    Zbiory[]

    Gotyk[]

    Placówka dysponuje bogatymi zbiorami sztuki gotyckiej z obszaru dawnej Diecezji chełmińskiej (m.in. z toruńskich kościołów: poliptyk z kościoła NMP, późnogotyckie obrazy Zdjęcie z Krzyża i Biczowanie z kościoła św. Jana), zbiór starodruków, wśród nich Biblia Gutenberga z klasztoru Franciszkanów w Lubawie (jedyna w Polsce), a także rękopisów np. dzieło św. Augustyna De civitate Dei z 1425 roku.

    Starodruk, stary druk – według Karola Estreichera, twórcy "Bibliografii Polskiej" – to książka wydana między 1501 a 1800 rokiem. Szacuje się, że od XV do XVIII wieku na terenie Polski wydano 73 000 tytułów.Pelplin (kaszb. Pôłplëno, niem. Pelplin) – miasto w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pelplin.

    Szaty[]

    W celu urozmaicenia muzealnej ekspozycji, udostępniono zbiór szat liturgicznych, głównie ornatów i dalmatyk. Przy okazji IV Jarmarku Cysterskiego, podczas którego miała miejsce wystawa "Barwy Liturgii" zrodził się pomysł utworzenia stałej, dużej kolekcji. Pelplińskie Muzeum współpracuje w tej kwestii z Muzeum Narodowym w Gdańsku..

    Kuria to zespół kolegialnych urzędników duchownych; ogół instytucji zarządzających Kościołem na czele z biskupem lub papieżem.Poliptyk - typ ołtarza szafiastego składający się z części środkowej i dwóch par, o połowę węższych, ruchomych skrzydeł, które były otwierane bądź zamykane w zależności od okresu roku liturgicznego. Przykładem poliptyku jest ołtarz w poznańskiej katedrze.


    Przypisy

    1. Informacja z oficjalnej strony Muzeum. Muzeum Diecezjalne w Pelplinie. [dostęp 2013-10-26].


    Linki zewnętrzne[]

  • Strona Muzeum Diecezjalnego w Pelplinie
  • Muzeum Diecezjalne w Pelplinie
  • facebook.com/MuzeumPelplin



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Bazylika katedralna Świętych Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty w Toruniu – gotycki, ceglany kościół, dawna fara toruńskiego Starego Miasta, w okresie średniowiecza miejsce wyboru władz miasta i pochówku patrycjatu. Miejsce najważniejszych uroczystości miejskich, w tym związanych z wizytami królów polskich w Toruniu. Do schyłku XX w. tradycyjnie określana była jako kościół Świętego Jana, od 1935 ma tytuł bazyliki mniejszej, od 1992 jest katedrą diecezji toruńskiej. Świątynię budowano w kilku etapach od II połowy XIII wieku, w rezultacie powstał kościół o niskim prezbiterium kontrastującym z masywnym trójnawowym halowym korpusie nawowym z niższymi kaplicami i potężną wieżą zachodnią. Wewnątrz zachował szereg cennych dzieł sztuki średniowiecznej i nowożytnej, m.in. zespół malowideł ściennych, krucyfiks mistyczny, nagrobek rodziny von Soest, kompozycja rzeźbiarska ukazująca świętą Marię Magdalenę z aniołami, ołtarz Świętego Wolfganga. Część wystroju zaginęła (m.in. figura Pięknej Madonny, zastąpiona kopią z 1956 roku) lub została przeniesiona do muzeów (m.in. obrazy Cierniem Koronowanie i Zdjęcie z Krzyża). W kościele pochowane jest serca króla Jana Olbrachta, znajdują się także pamiątki związane z Mikołajem Kopernikiem - chrzcielnica, epitafium jemu poświęcone i XVIII-wieczny pomnik. Na wieży kościoła znajduje się drugi co do wielkości średniowieczny dzwon w Polsce, Tuba Dei, odlany w 1500 r.
    Lubawa (niem. Löbau in Westpreußen, prus. Lūbawa) – miasto i gmina w powiecie iławskim w województwie warmińsko-mazurskim, na wschodnich krańcach ziemi chełmińskiej, stolica historycznej ziemi lubawskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należące do województwa olsztyńskiego.
    Stanisław Wojciech Okoniewski (ur. 21 kwietnia 1870 w Popowie w powiecie wągrowieckim, zm. 1 maja 1944 w Lizbonie), duchowny katolicki, biskup chełmiński.
    Biblia Gutenberga, Biblia Czterdziestodwuwierszowa, Biblia Mazarina – pierwsze wydawnictwo dziełowe w Europie wykonane za pomocą druku (przy użyciu czcionki ruchomej). Jest kompletnym wydaniem Pisma Świętego.
    Szata liturgiczna (strój liturgiczny) – rodzaj odzieży stosowanej w czasie liturgii mającej na celu określenie i zaznaczenie funkcji osoby ją noszącej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.