• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mut

    Przeczytaj także...
    Albertyna Ewa Szczudłowska-Dembska (ur. 9 grudnia 1934, zm. 17 września 2013) – polski egiptolog, prof. dr hab., specjalistka w zakresie dziejów i kultury Starożytnego Wschodu, wieloletni kierownik Zakładu Egiptologii Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego, profesor Instytutu Historii Wydziału Historyczno-Socjologicznego Uniwersytetu Białostockiego, w latach 1987-1997 członek Komitetu Nauk Orientalistycznych PAN oraz w latach 1962-1972 Polskiego Towarzystwa Orientalistycznego.Górny Egipt (egip. Ta Shemau) – kraina starożytnego Egiptu nazwana tak dla odróżnienia od leżącej na północ od niej krainy Dolnego Egiptu. Za panowania faraonów zwana była "ziemią jęczmienia".
    Amenhotep III – faraon – władca starożytnego Egiptu z XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa. Według różnych źródeł, panował około: 1388-1351 p.n.e., 1413-1377 p.n.e., 1405-1367 p.n.e. lub 1386-1349 p.n.e. Syn Totmesa IV i Mutemui.

    Mut – w mitologii egipskiej bogini, żona Amona, matka Chonsu; bogini nieba, opiekuńcze bóstwo Górnego Egiptu.

    Początkowo wyobrażana była pod postacią sępa, a potem w postaci ludzkiej kobiety z czapką w formie sępa oraz koroną pschent.

    Kult Mut był czasie Średniego Państwa ograniczony do nomu dziesiątego, po tym jednak jak w epoce Nowego Państwa uznano ją za żonę Amona kult jest stał się znacznie szerszy. Miała swój okręg świątynny w Karnaku ufundowany przez Amenhotepa III, a w nim świątynię, połączoną aleją procesyjną z główną świątynią Karnaku - świątynią Amona. Corocznie, w czasie wielkiego święta Opet, odbywała się uroczysta procesja z udziałem faraona, w której posąg Mun wynoszono ze świątyni i wraz z posągami Amona oraz Chonsu niesiono i przewożono przez Nil na prawy brzeg do Medinet Habu. Podobną coroczną procesję z tymi sami posągami urządzano w ramach Pięknego Święta Doliny, gdy wędrowały one z Karnaku do grobów królewskich w Deir el-Bahari.

    Psusennes I – faraon, trzeci władca starożytnego Egiptu z XXI dynastii z czasów Trzeciego Okresu Przejściowego. Panował prawdopodobnie w latach 1039-991 p.n.e. lub 1044/1040wspólnie ze swym starszym, przyrodnim bratem Amenemnesu, później samodzielnie do 996 roku p.n.e., po czym do 994 p.n.e. wspólnie ze swym synem Amenemope. lub 1040-993 p.n.e. Istnieje kilka, rozbieżnych opinii, dotyczących jego pochodzenia. Być może był synem Pinodżema I i Henuttaui II, lub Smendesa I i Mutnodżmet I. W 1979 roku zabezpieczono na Tell Sami płytę ofiarną kultu pośmiertnego Psusennesa, która wcześniej znajdowała się w Tanis.Mitologia egipska – mitologia panująca w Egipcie aż do nadejścia chrześcijaństwa i islamu. Rozwijana przez ponad trzy tysiąclecia istnienia kultury staroegipskiej.

    Inna świątynia Mut, również stojąca koło świątyni Amona, została ufundowana w ówczesnym głównym ośrodku politycznym Dolnego Egiptu, mieście Tanis przez Psusennesa I, a przebudowana przez późniejszych władców. Miał to być dolnoegipski odpowiednik kompleksu świątynnego Amona, Mut i Chonsu z Teb w Górnym Egipcie.

    Deir el-Bahari, Dajr al-Bahri (arab. دير البحري, nazwa w dosłownym tłumaczeniu oznacza „Klasztor Północny”) – obecnie jest to stanowisko archeologiczne w Górnym Egipcie leżące na zachodnim brzegu Nilu naprzeciw Karnaku w wielkim zakolu skalnym utworzonym przez urwisko płaskowyżu Pustyni Libijskiej. Na południe wznosi się najświętsza z tebańskich gór - Góra Północna. Jest to szczególnie gorące i suche miejsce.Nil (łac. Nilus, gr. Νεῖλος, arab. النيل) – najdłuższa rzeka na Ziemi (według niektórych źródeł, najdłuższa jest Amazonka i ta wersja pojawia się coraz częściej w nowych opracowaniach) w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu. Płynie na obydwu półkulach; źródło znajduje się na 2°16′55.92″S, 29°19′52.32″E, a ujście na 31°N. Licząca prawie 3 mln km² powierzchnia dorzecza, na kontynencie afrykańskim ustępuje jedynie dorzeczu rzeki Kongo.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Dembska Albertyna, 1995: Kultura starożytnego Egiptu: słownik, hasła Mut i Chonsu. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.
    2. Dembska, hasło Mut
    3. Dembska, hasło Mut
    4. B.J. Kemp, 2009: Starożytny Egipt. Anatomia Cywilizacji, PIW Warszawa, strona 310
    5. Dembska, hasła Mut i świątynia Mut
    6. Kemp s. 306, 310, 311
    7. Kemp s. 306, 310, 311
    8. Grimal N., 2004: Dzieje starożytnego Egiptu, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, s. 325-327. ​​ISBN 83-06-02917-8​​
    Amon (egip. Imn - ukryty; również Amon-Ra/Re, Amoun, Amun, Amen; rzadziej Imen, Ammon, Hammon) - egipski bóg, sprawca niewidzialnego wiatru, urodzaju, płodności. Był uosobieniem niewidzialnych życiodajnych elementów natury: powietrza i wiatru. Powodował, że plony były obfite, zwierzęta się mnożyły, a kobiety rodziły dzieci. Wraz ze swoją małżonką Mut oraz synem Chonsu - bogiem-księżycem - stanowili w Karnaku tebańską triadę. Jego żeńskim odpowiednikiem była Amaunet. Natomiast jako Amon-Kematef wchodził w skład Ogdoady, której kult trwał w Hermopolis Magna. Grecy identyfikowali go ze swoim władcą bogów - Zeusem. Kult Zeusa Amona najpierw rozpowszechnił się w Grecji, a stąd jako Jupiter Amon dotarł do Rzymu.Nowe Państwo - okres w dziejach starożytnego Egiptu, trwający od XVI do XI wieku p.n.e. Był to okres panowania XVIII, XIX i XX dynastii (lata 1570-1070 p.n.e.). Nowe Państwo poprzedzał Drugi Okres Przejściowy, po 1070 p.n.e. nastąpił Trzeci Okres Przejściowy. Nowe Państwo było okresem największego rozkwitu potęgi starożytnego Egiptu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Termin ten pojawił się w XVI wieku p.n.e., gdy Egipt wkroczył w okres silnej ekspansji terytorialnej pod rządami XVIII dynastii. Po zjednoczeniu kraju przez Narmera egipski władca nosił tytuł nesut-biti – Ten-który-należy-do-pszczoły-i-trzciny, bowiem w tym okresie godłem Górnego Egiptu była pszczoła, a Dolnego – trzcina. Z biegiem czasu zaczęto używać tytułu Król Górnego i Dolnego Egiptu oraz Król Południa i Król Północy.
    Średnie Państwo – okres w historii starożytnego Egiptu obejmujący panowanie XI i XII, a według niektórych również XIII dynastii, w latach od ok. 2050 do ok. 1760 p.n.e. Charakteryzujący się polityczną jednością i odbudową potęgi monarchii zapoczątkowaną przez faraona Mentuhotepa II.
    Piękne Święto Doliny - w starożytnym Egipcie święto obchodzone co roku przez dwa dni na zachodnim brzegu Teb podczas nowiu w Paini.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Święto Opet - w starożytnym Egipcie święto poświęcone boskiej triadzie Amona-Re, Mut i Chonsu. W trakcie tego święta faraon składał ofiarę w świątyni w Karnaku, następnie ofiarowywał kadzidło i wodę przed barkami kultowymi Amona, Mut i Chonsu. Następnie wraz z królewskim orszakiem barki były holowane brzegiem Nilu do Luksoru. W Luksorze faraon wraz z kapłanami składał ofiarę Amonowi-Re i Mut. W podobny sposób odbywano podróż powrotną do świątyni w Karnaku. Uroczystości kończyło ofiarowanie przez faraona bukietu papirusu Amonowi-Re.
    Medinet Habu – położone w Tebach Zachodnich w Egipcie ruiny zespołu świątyni Totmesa III, świątyni grobowej i pałacu Ramzesa III. W skład zespołu wchodzi także kilka kaplic związanych z kultem Amona. Do najpiękniejszych zabytków należy Brama Południowa, znajdująca się pomiędzy dwiema wieżami.
    Karnak, egip. Ipet-sut - "Najbardziej Dobrane z Miejsc" – miejscowość w Górnym Egipcie na wschodnim brzegu Nilu, 2,5 km na północ od Luksoru. W starożytności miejscowość była częścią Teb, a obecnie postrzegana jest przez wielu jako część Luksoru, jako że obie miejscowości tworzą zwarty zespół miejski.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.