• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Muszla



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Mezostrakum (mesostracum, z gr. mesos – środek; ostrakon – muszla) – środkowa, w przekroju poprzecznym, porcelanowa warstwa muszli mięczaków zbudowana z prostopadle do powierzchni muszli ułożonych pryzmatów wapiennych – aragonitu lub kalcytu.Vermetus, w języku polskim robacznik - rodzaj morskiego ślimaka, charakteryzującego się niezwykłym wyglądem i obyczajami. Młode robaczniki nie różnią się od innych ślimaków - są zwierzętami wolnożyjącymi i mają stożkowatą, spiralną muszlę. Wkrótce jednak przytwierdzają się do podłoża za pomocą wapiennej wydzieliny, zmieniając tryb życia na osiadły. Budowana od tego momentu część muszli przyjmuje postać nieregularnie powyginanej rurki, tak podobnej do domków wieloszczetów osiadłych, że w przypadku skamieniałości niejednokrotnie nie jest możliwa identyfikacja budowniczego schronienia. Długość muszli wynosi do 10 cm.
    Muszle
    Różne rodzaje muszli
    Muszle mogą osiągać bardzo różne rozmiary

    Muszla – jedno- lub dwuczęściowy wapienny szkielet zewnętrzny muszlowców (Conchifera) i ramienionogów (Brachiopoda), u niektórych grup częściowo lub całkowicie zredukowany. Do ciała zwierzęcia przytwierdzona jest jednym mięśniem, parą mięśni lub szeregiem mięśni parzystych.

    Belemnity (Belemnitida, z gr. belemnon - pocisk, strzała) – rząd wymarłych morskich głowonogów należący do Decabrachia (dziesięciornice). Według niektórych systemów klasyfikacyjnych belemnity wraz z pokrewnymi rzędami (np. Aulacocerida i Phragmoteuthida) mają status nadrzędu Belemnoidea.Ramienionogi (Brachiopoda, z gr. brachion – ramię + pous – noga) – typ drobnych morskich bezkręgowców, podobnych z wyglądu do małży. W zapisie kopalnym znane są z wczesnego kambru.
    muszla z Morza Czerwonego

    Budowa i kształt muszli[ | edytuj kod]

    Powierzchnia muszli określana jako "młotkowana"

    Muszle są charakterystycznym tworem mięczaków z grupy muszlowców: Monoplacophora, Gastropoda, Bivalvia, Scaphopoda i Nautilida.

    Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu.Głowonogi (Cephalopoda, z gr. kephalē – głowa + pous – noga) – gromada dwubocznie symetrycznych, morskich mięczaków o prostym rozwoju, nodze przekształconej w lejek, ramionach otaczających otwór gębowy, chitynowym dziobie i całkowicie zrośniętym płaszczu otaczającym organy wewnętrzne. Mają od 1 cm do ponad 20 m długości. Głowonogi są ewolucyjnie bardzo starą grupą – pojawiły się prawdopodobnie około 570 mln lat temu. Jest to najwyżej uorganizowana grupa mięczaków.

    Tworzone są przez specjalne gruczoły na powierzchni i na brzegu płaszcza, i narastają w ten sposób, że gdy zwierzę rośnie, brzegi płaszcza odsuwają się od siebie, odkładając coraz to nowe warstwy substancji budujących muszlę – tak więc początek muszli jest zawsze najmniejszy i najstarszy.

    U ślimaków obserwuje się największą różnorodność kształtu muszli. U ślimaków nagich spotyka się niewielkie szczątkowe płytki wewnątrz ciała. Większość brzuchonogów posiada jednak dość pokaźne muszle, skręcone spiralnie wokół osi, mniej lub bardziej stożkowato wzniesione, jak np. u błotniarek. Nieliczne muszle są skręcone płasko, w jednej płaszczyźnie np. u zatoczkowatych. Muszle zwinięte spiralnie, w jednej płaszczyźnie mają też łodziki (Nautilida).

    Błotniarkowate (Lymnaeidae) – rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych (Pulmonata) z rzędu nasadoocznych (Basommatophora), obejmująca gatunki średnie i duże, charakteryzujące się dużą różnorodnością w budowie i ubarwieniu muszli – od stożkowatej, wieżyczkowatej, jajowatej do kulistej. Wykazują przy tym znaczną jednorodność w budowie anatomicznej.Muszlowce, skorupowce (Conchifera) – podtyp w obrębie typu mięczaków (Mollusca), tradycyjnie przeciwstawiany obunerwcom (Amphineura), wyróżniany przez część systematyków na podstawie obecności zewnętrznego szkieletu w postaci jedno- lub dwuczęściowej muszli. U niektórych grup muszla uległa częściowej lub całkowitej redukcji. W zapisie kopalnym znane są z osadów kambryjskich. Conchifera obejmuje ponad 125 tys. gatunków, tj. większość mięczaków, znacznie różniących się morfologicznie, ale wykazujących typowy dla mięczaków plan budowy ciała. W analizach filogenetycznych muszlowce klasyfikowane są jako grupa siostrzana igłoskórych (Aculifera).

    U Bivalvia muszla jest dwuklapowa i składa się z dwóch części. Muszle Monoplacophora składają się z jednej części i mają kształt nieregularnego stożka lub okrągławego "serduszka". Polyplacophora mają osłonę składającą się z kilku płytek, upodabniającą zwierzę do segmentowanych stawonogów. U głowonogów muszla silnie zredukowana i zanurzona w tkance ciała, tworzy os sepiae, natomiast u Aplacophora brak muszli.

    Hipostrakum (hypostracum) – najbardziej wewnętrzna, perłowa warstwa muszli mięczaków wytwarzana całą powierzchnią płaszcza, w formie delikatnych płytek wapiennych, zwykle aragonitowych. Nadaje wnętrzu muszli opalizujący połysk.Wieżycznik (Turritella) - rodzaj niezbyt dużych, ciepłolubnych morskich ślimaków o wieżyczkowatych (tj. mających kształt bardzo wydłużonego stożka) muszlach. Powierzchnia muszli jest dość gładka, a ilość skrętów wynosi około 16. Wieczko, zamykające otwór - konchiolinowe. Wysokość muszli do 10 cm.

    Muszle mają także ramienionogi (Branchiopoda) nienależące do mięczaków. Ich muszla jest bardzo podobna do muszli małży, ale jedna część (grzbietowa) jest u nich wyraźnie mniejsza. Typy muszli

    Ze względu na sposób skręcenia muszle można podzielić na następujące typy:

  • ortokonowy – proste (łodzikowce z rodzajów Orthoceras, Suecoceras);
  • cyrtokonowy – lekko zagięte;
  • endogastryczny – strona brzuszna po wklęsłej stronie muszli;
  • egzogastryczny – strona brzuszna po wypukłej stronie muszli;
  • gyrokonowy – zwinięte, lecz bez przylegania skrętów;
  • planispiralny – zwinięte w jednej płaszczyźnie;
  • ewolutny (amonity z rodzaju Ceratites, Cardioceras, Perisphinctes, ślimaki z rodzaju Planorbis);
  • konwolutny – każdy następny skręt obejmuje częściowo skręt poprzedni;
  • inwolutny – każdy następny skręt obejmuje całkowicie skręt poprzedni (łodzikowce z rodzaju Nautilus, Pseudaganides, amonity z rodzaju Cheiloceras, Macrocephalites, ślimaki z rodzaju Cypraea);
  • trochokonowy (u głowonogów), trochospiralny (u ślimaków) – zwinięte wieżyczkowato (amonity z rodzaju Turrilites, ślimaki z rodzaju Gibbula, Turritella).
  • Ponadto mogą występować muszle o niejednorodnym (aberantnym) typie, np. u amonitów Baculites muszla planispiralna przechodzi w długi, prosty odcinek, u ślimaków Vermetus są skręcone nieregularnie. Mogą być również wtórnie uproszczone w kształcie płaskiego, nieskręconego stożka (ślimaki z rodzaju Diodora)

    Ślimaki, brzuchonogi (Gastropoda, z gr. gaster – brzuch + pous – noga) – jedna z najliczniejszych i najbardziej zróżnicowanych gromad mięczaków, zaliczana niekiedy do podtypu muszlowce.Łodziki (Nautilida) – rząd morskich głowonogów z podgromady łodzikowców (Nautiloidea) obejmujący liczne gatunki wymarłe oraz kilkanaście współcześnie żyjących. Muszli tych zwierząt używa się jako naczyń i do wyrobu ozdób, mięso jest jadalne.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Jednotarczowce, jednopłytkowce (Monoplacophora) – gromada morskich, reliktowych mięczaków charakteryzujących się pojedynczą, tarczowatą muszlą w kształcie stożka lub symetrycznej czapeczki frygijskiej – oraz seryjną powtarzalnością narządów.
    Perły – wytwory małży (głównie perłopławów z rodzajów Pteria i Pinctada), rzadko ślimaków. Zbudowane są z tej samej substancji co wewnętrzna strona muszli (masa perłowa), której głównymi składnikami są węglan wapnia (w postaci aragonitu) i rogowata substancja białkowa (konchiolina), która spaja mikrokryształy skupione koncentrycznie wokół jądra. Perły powstają najczęściej w wyniku reakcji organizmu na ciało obce, które przedostało się do muszli.
    Zatoczkowate (Planorbidae) – rodzina ślimaków płucodysznych z rzędu nasadoocznych (Basommatophora) obejmująca gatunki o zróżnicowanym kształcie i wielkości muszli (dyskowate, jajowato-stożkowate i czapeczkowate), drobnym ciele, nitkowatych czułkach i oczach położonych u ich nasady. Ślimaki te zamieszkują płytkie zbiorniki wody słodkiej. Spotykane w akwariach. Są żywicielami pośrednimi różnych gatunków przywr.
    Bezpłytkowce, beztarczowce, beztarczowe (Aplacophora) – gromada małych, morskich mięczaków (Mollusca), pozbawionych muszli. Na powierzchni ich ciała występują spikule. Długość ich ciała mieści się w przedziale od 0,8 mm do 30 cm, zwykle poniżej 5 cm. Bezpłytkowce początkowo nie były włączane do mięczaków. Obecność tarki uznano za cechę pozwalającą je do nich zaliczyć. Od 1987 roku klasyfikowane są w randze odrębnej gromady.
    Inwoluta - inaczej funkcja ewolwentowa - jest funkcją stosowaną do opisu kształtu zarysu ewolwentowego koła zębatego.
    Łodzikowce, łodzikowate (Nautiloidea, od gr. nautilos – żeglarz), czasami określane też nazwą łodziki – podgromada głowonogów (Cephalopoda) okrytych wielokomorową, pękatą, płaskospiralnie zwiniętą muszlą, znana od późnego kambru (rodzaj Plectronoceras), a przeżywająca swój rozkwit w paleozoiku. Do czasów współczesnych dotrwało jedynie kilkanaście gatunków – dawniej powszechnie określanych mianem żywej skamieniałości, choć są to wyspecjalizowane i nowoczesne, w skali ewolucyjnej, zwierzęta. Mają 2 pary skrzeli, dlatego dawniej nazywane były głowonogami czteroskrzelnymi (Tetrabranchiata). Inną synonimiczną nazwą spotykaną w literaturze jest Ectocochlia – zewnątrzmuszlowce. Przykładowym przedstawicielem tej grupy zwierząt jest współcześnie żyjący łodzik piękny (Nautilus pompilius). Łodziki są poławiane w rybołówstwie ze względu na jadalne mięso oraz dla muszli, które są wykorzystywane lokalnie jako naczynia oraz do wyrobu ozdób.
    Ewoluta (łac. evolutus, rozwinięty) a. rozwinięta krzywej k {displaystyle k} – krzywa utworzona ze środków krzywizny krzywej k {displaystyle k} .

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.