• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Music-hall

    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.
    Folies Bergère jest to paryska sala koncertowa, której szczytowa sława oraz popularność przypada na lata 90. XIX wieku oraz lata 20. XX wieku. Jednak do dnia dzisiejszego, Folies Bergère pozostaje jedną z najsławniejszych sal koncertowych w Paryżu.
    Oxford Music Hall – City of Westminster, Londyn, 1875
    Therèse (Emma Valadon) – XIX-wieczna gwiazda music-hallu. Portret z lat 1875-1877 autorstwa Edgara Degas
    Program „Moulin Rouge Music-Hall”

    Music-hall (wym. mjụ:zık ho:l) – widowisko łączące muzykę, taniec, teatr, piosenki, występy mimów, żonglerów, akrobatów, prestidigitatorów, iluzjonistów, woltyżerów, treserów, kontorsjonistów, klownów, śpiewaków, aktorów, monologistów i parodystów. Cechą charakterystyczną gatunku jest luźny, składankowy, epizodyczny charakter. Poszczególnych występów nie łączy wspólny wątek przewijający się przez cały spektakl. Nazwa „music-hall” jest także używana dla określenia teatru lub sali, w której wystawiane są takie przedstawienia, albo komedie lub wodewile.

    Taniec – forma sztuki performance, składająca się z celowo wybranych sekwencji ludzkiego ruchu. Ruch ten ma wartość estetyczną i symboliczną, i jest uznawany jako taniec przez wykonawców i obserwatorów w danej kulturze. Taniec może być podzielone i opisany ze względu na rodzaj choreografii, rodzaj ruchów lub historyczne pochodzenie.London Borough of Lambeth – jedna z 32 gmin Wielkiego Londynu położona w jego południowej części. Wraz z 11 innymi gminami wchodzi w skład tzw. Londynu Wewnętrznego. Władzę stanowi Rada Gminy Miejskiej Lambeth (ang. Lambeth London Borough Council). Miejsce konferencji biskupów Kościoła anglikańskiego. Odbywa się w Londynie co 10 lat, przewodzi jej arcybiskup Canterbury. Decyzje biskupów w sprawach wiary (doktryny) nie są obowiązujące, ale często wciela się je w życie.

    Protoplastami music-hallu jako przedstawienia, były tawerny i winiarnie, w których od średniowiecza serwowano gościom rozrywkę opartą na występach wędrownych żonglerów i kuglarzy. Na kontynencie europejskim następcami tych lokali były kawiarnie, a w Anglii puby. We Francji wyewoluowały z nich café-chantants, a później w café-concerts (kawiarnie koncertowe), zaś w Anglii music-hall. Angielskie puby były miejscem występów pantomimów i akrobatów, zaś francuskie kawiarnie dodatkowo także ulicznych śpiewaków.

    Spektakl lub widowisko teatralne (fr. spectacle, łac. spectaculum) – utwór dramatyczny lub inne dzieło sztuki teatralnej odegrane przez aktorów przed zgromadzoną w tym celu publicznością. Widowisko teatralne stanowi efekt połączenia różnych sztuk – literatury (w wypadku przedstawienia dramatu), sztuki aktorskiej, muzyki (zwłaszcza w przedstawieniach muzycznych, jak opera lub operetka), choreografii (zwłaszcza w przypadku widowisk baletowych). Koordynatorem i właściwym twórcą widowiska teatralnego jest przeważnie reżyser.Śpiew – czynność polegająca na wytwarzaniu dźwięków o charakterze muzycznym za pomocą głosu. Każda osoba potrafiąca mówić potrafi też śpiewać, ponieważ śpiew pod wieloma względami jest jedynie formą przedłużonej mowy.

    Występy odbywały się w sali muzycznej między widzami-konsumentami. Z czasem performance zostały zamknięte na scenie, a publiczność siedziała za stołami na widowni. Koszty występów pokrywała sprzedaż napojów alkoholowych. Władze brytyjskie starały się zniechęcić do tej formy rozrywki. W 1751 wprowadzono akt prawny wprowadzający wymóg uzyskiwania przez organizatorów licencji. Przepis spowodował efekt przeciwny do zamierzonego przez władze. Mniejsze puby zaczęły szukać sposobów na uniknięcie obowiązku licencyjnego i zamieniały się w kluby muzyczne, które nie podlegały pod wspomniany akt prawny. Z kolei większe tawerny, korzystając z reklamy jako licencjonowany organizator rozrywki, zaczęły dbać o scenografię i zatrudnienie muzyków, by ostatecznie przenieść działalność do bogato zdobionych wnętrz, które umożliwiały osiąganie bardziej efektownych aranżacji widowisk. Miejsce dowolnej popularnej rozrywki określane było jako „saloon”, miejsca przeznaczone na wieczory z mieszanymi zabawami nazywane były „variety” (różnorodność, rozmaitości), zaś „music-hall” stał się określeniem dla sali koncertowej przeznaczonej na występy łączące rozrywkę muzyczną i komiczną.

    Woltyżerka – dyscyplina jeździecka, obecnie jako jedna z 7 dyscyplin wspierana jest przez Międzynarodową Federację Jeździecką (FEI). W dyscyplinie tej zawodnik lub grupa zawodników wykonuje zróżnicowane ćwiczenia gimnastyczne i akrobatyczne na galopującym lub stępującym koniu, prowadzonym na lonży.Spółgłoska szczelinowa krtaniowa bezdźwięczna - rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczana jest symbolem: [h]

    W XIX-wieczny wzrost populacji miejskiej przyczynił się do wzrostu zapotrzebowania na popularne formy rozrywki. Brytyjska ustawa teatralna (Theatre Regulations Act of 1843) zniosła wyłączne prawa licencjonowanych teatrów do organizowania przedstawień. Dała także przyzwolenie na podawanie alkoholu i palenie tytoniu w lokalach music-hallowych, choć zabraniała tego w licencjonowanych teatrach. W konsekwencji właściciele pubów i tawern poszerzali działalność, by przyciągnąć widzów klasy średniej i robotników.

    Klaun (ang. clown) – artysta komediowy występujący najczęściej w cyrku. Wyróżnia się specjalnym makijażem, w którym dominuje biel i czerwień. Klauni nie mówią podczas występów. Co najwyżej wydają dźwięki odzwierciedlające nastrój niebędące słowami. Bardzo ważną rolę odgrywa mimika. Biały puder pokrywający całą twarz, szminka wykraczająca poza usta i rumieńce pozwalają dostrzegać niewerbalne przekazy nawet tym widzom, którzy siedzą na odległych miejscach. Inne cechy to strój, którego charakterystyczne elementy to: groteskowo duże buty oraz luźne lub w inny sposób niedopasowane ubranie, sztuczny nos w kształcie czerwonej kuli jakby miał katar. Może być maleńki kapelusik z kwiatkiem na długiej antence. Peruka lub sztuczna łysina. Całe ubranie powinno składać się z wielu jaskrawych kolorów. Może być jednolitym kombinezonem imitującym ogromny brzuch i uda. Skecze klaunów stanowią zwykle przerywnik głównego przedstawienia. Zawierają one najczęściej elementy slapstickowe i wymagające zdolności akrobatycznych.Kawiarnia - lokal gastronomiczny będący przede wszystkim miejscem spotkań towarzyskich. Podawane są tam głównie napoje i dania deserowe, głównie kawa, zazwyczaj również: ciastka, lody, herbata, czy wino.

    Publiczność przedstawień music-hallowych nie była jednorodna. We Francji widownię częściej zapełniali wykwintni i bogaci klienci, podczas gdy w Anglii czy w Niemczech publiczność była bardziej zróżnicowana. Widowisko zawsze miało jednak trywialny charakter. Tawerny i puby były miejscami niezbyt przyjaznymi dla wykonawców. Publiczność głośno rozmawiała, paliła tytoń i piła alkohol. Na poszczególne „atrakcje” reagowała żywiołowo i bez oporów wyrażała swoją opinię na ich temat – ciskając butelką, starym butem, albo nawet martwym kotem. W miastach przemysłowych zdarzało się, że do występujących rzucano metalowymi nitami. W niektórych salach orkiestra była chroniona metalowymi kratkami, a butelki roznoszone przez kelnerów były przymocowane do tac.

    Gracie Fields, właśc. Grace Stansfield (ur. 9 stycznia 1898 w Rochdale, zm. 27 września 1979 w Capri) – angielska aktorka i piosenkarka.Żyrandol (z fr. girandole) - zazwyczaj elektryczne urządzenie oświetleniowe lub świecznik montowany do sufitu pomieszczenia. Występuje zarówno w mieszkaniach, jak i w wielkogabarytowych salach, holach i widowniach. Zawiera od jednego do bardzo wielu punktów świetlnych. W pomieszczeniach bardzo wielkich może mieć skomplikowaną konstrukcję i składać się z wielkiej ilości elementów ozdobnych, często szklanych lub kryształowych.

    Pierwszym wzorcem music-hallu był otworzony w Londynie w 1840 roku „Winchester Music-Hall”, później „Surrey Music-Hall”. Duża przestrzeń sceniczna była miejscem składankowego, rewiowego spektaklu, podczas którego prezentowano popisy śpiewaków, tancerzy, żonglerów, parodystów, akrobatów, prestidigitatorów, iluzjonistów, woltyżerów, treserów, kontorsjonistów, klaunów, aktorów i monologistów. Stanowili oni tzw. „atrakcje” programu, zaś głównym punktem były występy „tour de chant”, przysługującego „vedetcie”, zwanej też „diseuse”. Jedną ze słynnych XIX-wiecznych gwiazd-vedettes była Emma Valadon, która występując pod pseudonimem Therèse utrzymywała się na szczycie przez lat 40, aż do 1893 roku. Centralne miejsce rewii zajmował taniec i śpiew. Podczas występów łączone były cechy sztuki wyższej, jaką był w epoce wiktoriańskiej teatr, z pubem i teatrem rozumianym jako miejsce niższej formy rozrywki, połączonej z konsumpcją, piciem, paleniem tytoniu i korzystaniem z towarzystwa prostytutek. Music-hall był rozrywką adresowaną do ludu i drobnego mieszczaństwa.

    Napój alkoholowy – napój zawierający etanol. Napoje alkoholowe dzielone są na piwa, wina oraz alkohole spirytusowe. Spożywanie napojów alkoholowych jest legalne w większości krajów a ponad 100 państw posiada przepisy regulujące ich produkcję, sprzedaż i spożywanie. W Polsce, według definicji ustawowej napój alkoholowy to każdy produkt przeznaczony do spożycia zawierający więcej niż 0,5% alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego.Piosenka – forma muzyczna powszechnie stosowana w muzyce ludowej i rozrywkowej. Jest uproszczoną formą pieśni. Do słowa piosenka dodaje się często przymiotnik bliżej określający jej charakter, np. piosenka ludowa, piosenka miłosna, piosenka popowa, piosenka rockowa, piosenka jazzowa itd. Dzieła muzyki poważnej oraz ambitne i bardziej złożone dzieła jazzowe i rockowe określa się mianem utworu muzycznego lub krótko – utworu.

    Jednym z ojców ewoluującego music-hallu był szynkarz z tawerny Canterbury w Lambeth Charles Morton, który w 1852 zbudował w Londynie „Morton's Canterbury Hall” (lub „Canterbury Hall”). Wzniesiony obiekt mógł pomieścić 700 osób. Publiczność została zebrana za stołami, a występ odbywał się na platformie usytuowanej na końcu sali. Morton stworzył program muzyczny, łączący klasykę i muzykę popularną. Do grona wybitnych wykonawców zaliczani byli: Albert Chevalier, Gracie Fields, Lillie Langtry, Harry Lauder, Dan Leno i Vesta Tilley. „Canterbury Hall” odniosła tak wielki sukces, że Morton zdecydował się na wybudowanie kolejnej, większej sali. Bogato zdobiona, wyposażona w żyrandole i balkon sala mieściła 1500 osób. Została otwarta 1856 roku. Sukces Mortona spowodował lawinowy wzrost ilości music-halli. W 1875 roku w Wielkim Londynie było już 375 takich obiektów. Główne music-halle West Endu, takie jak „Palace” i „Coliseum”, zaczęły przyciągać wyższe klasy społeczne, często w wieczorowych strojach. Przedstawienia stawały się coraz bardzie wyszukane i ozdobne. Pod koniec XIX wieku przedstawienie mogło zawierać aż 20 atrakcji-aktów, a występy trwały do czterech godzin. We Francji powstały między innymi music-halle: Ba-Ta-Clan, Gaîté (zamieniony na Bobino), Folies Bergère i Le Moulin Rouge.

    Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.Performance (z ang.: przedstawienie, wykonanie) – sytuacja artystyczna, której przedmiotem i podmiotem jest ciało performera w określonym kontekście czasu, przestrzeni i własnych ograniczeń.

    Formą spektaklu music-hallowego była także rewia revue à grand spectacle, która składała się z trzech części o zróżnicowanym charakterze. Na początku był występ tours de chant, pantomimów, baletu i innych „atrakcji”. Później następował występ zespołu girls, a na końcu przedstawiano lasy tropikalne, wizję antyczna lub wyspę na Pacyfiku. W rewii liczył się głównie efekt sceniczny.

    Pub (skrót od ang. public house, czyt. pub) – specyficzny rodzaj lokalu, będący skrzyżowaniem baru z klubem, gdzie podaje się głównie piwo. Puby spotyka się przede wszystkim w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii oraz innych krajach pozostających pod wpływem kultury brytyjskiej. Pub jest nie tylko miejscem konsumpcji napojów alkoholowych, ale również miejscem spotkań towarzyskich, gier stolikowych, jak np. domino, szachy a także ruchowych, np. darts, kręgle. W wielu pubach można oglądać telewizyjne relacje ze spotkań sportowych. Niektóre z pubów oferują również usługi hotelowe.Rewia (z fr. la revue) – widowisko teatralne czerpiące z różnych estetyk i gatunków, m.in. spektaklu, kabaretu, opery, operetki, baletu. Wykorzystuje elementy gry aktorskiej, tańca i śpiewu. Często charakteryzuje się przepychem dekoracji i kostiumów artystów w niej występujących.

    Do zmierzchu popularności music-halli przyczynił się rozwój sztuki filmowej. Pod koniec lat 20. XX wieku brytyjskie teatry rozmaitości przekształcały się w sale kinowe. W okresie przejściowym właściciele lokali wprowadzali „cine-variety” – spektakle będące mieszaniną filmów i piosenek. Starali się także złagodzić spadek poprzez wydłużanie czasu dostępu rozrywki i utrzymywanie lokali otwartych już od południa do północy. Jednym z niewielu ocalałych po II wojnie światowej brytyjskich music-halli był teatr Windmill w pobliżu Piccadilly Circus w Londynie.

    Parodia – odmiana parafrazy, która spełnia funkcję humorystyczną (rodzaj zabawy literackiej), bądź satyryczną (używana jako element polemiki).Kino – rodzaj sztuki widowiskowej uwiecznionej na taśmie filmowej lub wideo, w której aktor lub grupa aktorów odgrywa role dla widowni, lub nagrany jest obraz ruchomy z podkładem dźwiękowym lub bez. Terminem tym określa się też czasem sam spektakl lub też budynek, w którym on jest wyświetlany.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Dobrochna Ratajczakowa: Galeria gatunków widowiskowych, teatralnych i dramatycznych. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2015, s. 242-248. ISBN 978-83-232-2864-6.
    2. music-hall, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2018-05-20].
    3. Encyclopædia Universalis: Music-hall (fr.). Encyclopædia Universalis. [dostęp 2018-05-21].
    4. The Editors of Encyclopaedia Britannica: Music hall and variety (ang.). W: Encyclopaedia Britannica [on-line]. Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2018-05-21].
    5. Muzeum Wiktorii i Alberta: The Story of Music Hall (ang.). Victoria and Albert Museum. [dostęp 2018-05-21].
    6. Jacques Feschotte: Histoire du music-hall. Paryż: Presses Universitaires de France, 1965, s. 134.
    7. Grzegorz Piotrowski. Teatr piosenki. „Teksty Drugie”. 4, s. 357-379, 2014. Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN. ISSN 0867-0633 (pol.). 
    Muzyka (gr. mousike, cz. hudba, staropol. gędźba) – sztuka organizacji struktur dźwiękowych w czasie. Jedna z dziedzin sztuk pięknych, która wpływa na psychikę człowieka przez dźwięki.Film – utwór audiowizualny, składający się ze scen, które z kolei składają się z jednego lub więcej (do kilkudziesięciu) ujęć. Pierwotnie filmy wyświetlano w kinach, współcześnie również w telewizji i za pomocą innych urządzeń, takich jak magnetowidy, odtwarzacz DVD, Blu-ray i komputery.




    Warto wiedzieć że... beta

    Edgar Degas, właśc. Hilaire-Germain-Edgar de Gas, wym. [ilɛʀ ʒɛʁmɛ̃ ɛdɡɑʀ dəˈɡɑ] (ur. 19 lipca 1834 w Paryżu, zm. 27 września 1917 tamże) – francuski malarz i rzeźbiarz impresjonistyczny. Pełna inwencji kompozycja, świetna kreska i umiejętność przedstawiania postaci w ruchu przyczyniły się do uznania go za jednego z największych malarzy końca XIX wieku.
    Muzeum Wiktorii i Alberta (ang. Victoria and Albert Museum) – największe muzeum sztuki i rzemiosła artystycznego w Londynie. Stała kolekcja liczy ponad 4,5 mln eksponatów. Znajduje się w dzielnicy South Kensington, w pobliżu Muzeum Historii Naturalnej w Londynie i Muzeum Nauki, między stacjami South Kensington a Knightsbridge. Zostało założone w 1852 jako South Kensington Museum.
    Mim – aktor nie posługujący się głosem, lecz mową ciała. Występuje on najczęściej w teatrze oraz na ulicach miast. Ponieważ jego sztuka polega na ruchu, a nie na bezruchu, dlatego mylne jest nazywanie mimami ulicznych „staczy”. Mimowie często charakteryzują się umalowanymi na biało twarzami. Przedstawienie mimów to pantomima lub mimodram.
    Moulin Rouge (pol. Czerwony Młyn) – tradycyjny kabaret otwarty 5 października 1889 przez Josepha Ollera, właściciela paryskiej Olympii. Położony w dzielnicy czerwonych latarni niedaleko Montmartre w Paryżu, jest znany z wielkiej, czerwonej imitacji młyna na dachu.
    Tawerna (wł. taverna, łac. taberna) – słowo to w podanych językach oznacza tyle, co: ubogie mieszkanie, uboga karczma, szopa. Określenie to na przestrzeni lat przyjęło znaczenie odnoszące się do ubogiej karczmy portowej, przeznaczonej głównie dla rybaków i żeglarzy. Swoje pochodzenie wraz z nazwą wywodzi z krajów płd. Europy położonych nad Morzem Śródziemnym, zwłaszcza z Włoch.
    City of Westminster – gmina Wielkiego Londynu położona w środkowej części miasta, nad Tamizą, w sąsiedztwie City of London. Wraz z 11 innymi gminami wchodzi w skład tzw. Londynu Wewnętrznego. Władzę stanowi Rada Gminy Westminster (ang. Westminster City Council). W City of Westminster znajduje się, oprócz Buckingham Palace – oficjalnej siedziby królowej, także większość centralnych instytucji rządowo-politycznych, ambasady, liczne teatry, kina, muzea, sklepy i główne siedziby wielu firm o zasięgu globalnym.
    Aktor (łac. agere – działać) – osoba odgrywająca za pomocą szczególnego zachowania, technik cielesnych i głosowych rolę w teatrze lub w filmie. Od zwykłego człowieka odróżnia go ze strony samego aktora świadomość gry, ze strony widzów – szczególny sposób traktowania osoby jako aktora. Wobec widza istnieje na sposób dwoisty, jako odtwarzana postać, w którą się tymczasowo wciela, i zarazem jako żywy człowiek, posiadający własną rzeczywistą tożsamość i biografię.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.