• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Murzyn

    Przeczytaj także...
    Wikicytaty – polska wersja serwisu Wikiquote, siostrzanego projektu Wikipedii, który działa jako jedno z przedsięwzięć Fundacji Wikimedia. Angielska wersja powstała 27 czerwca 2003, polska zaś 17 lipca 2004 roku. Wikicytaty są obecnie pierwszą pod względem wielkości wersją językową – zawierają ponad 22 tysiące artykułów. W lipcu 2007 uruchomiono czterdziestą wersję językową.Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.
    TOK FM – Pierwsze Radio Informacyjne – polska ponadregionalna stacja radiowa o charakterze informacyjno-publicystycznym, nadawana w siedemnastu miastach Polski: Elblągu, Gdańsku, Gdyni, Gorzowie Wielkopolskim, Katowicach, Kielcach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Opolu, Poznaniu, Płocku, Radomiu, Szczecinie, Toruniu, Warszawie i Wrocławiu, a także za pośrednictwem Internetu i jako niekodowana z satelity Hot Bird.
    Murzyn amerykański (Chicago, 1973)

    Murzyn – określenie osoby czarnoskórej w języku polskim. Etymologia słowa nie jest jednoznacznie ustalona, może wywodzić się od staropolskiego „murzyć” (czernić coś), a to z kolei z łac. maurus poprzez dodanie -in.

    Według słowników – w tym „Słownika Języka Polskiego” PWN – słowo „Murzyn” jest neutralne i nie jest opatrzone kwalifikatorem „pogardliwie”, którym z kolei oznaczone jest słowo „czarnuch” (ang. nigger). Opinię tę podzielają m.in. dwaj językoznawcy: profesorowie Jerzy Bralczyk i Jan Miodek. Początkowo podzielał ją też czarnoskóry były poseł na Sejm Rzeczypospolitej PolskiejJohn Godson (nazywający siebie Murzynem), który w 2011 roku stwierdził:

    Wiktionary – projekt Fundacji Wikimedia, którego założeniem jest stworzenie wolnego słownika w każdym języku opartego na mechanizmie wiki (zawierającego m.in. synonimy czy tłumaczenia). Wiktionary jest jednym z siostrzanych projektów Wikipedii.John Abraham Godson, wcześniej Godson Chikama Onyekwere (ur. 25 listopada 1970 w Umuahia w Nigerii) – polski polityk, nauczyciel akademicki, duchowny ewangelikalny i działacz samorządowy pochodzenia nigeryjskiego. Od 2010 poseł na Sejm VI i VII kadencji.

    „Naprawdę nie widzę nic złego w tym słowie. Przecież mówiąc o kimś, że jest ciemnoskóry możemy też mieć na myśli Meksykanina, Brazylijczyka czy Egipcjanina. Nie obrażam się na słowo „Murzyn”, jeśli słyszę je od osoby, która czuje szacunek do czarnoskórych”.

    Jednak w czerwcu 2020 roku Godson wyraził krytyczny stosunek wobec używania słowa „Murzyn”:

    Brazylijczycy – naród południowoamerykański, zamieszkujący Brazylię. Osoby deklarujące narodowość brazylijską są pochodzenia przede wszystkim europejskiego i afrykańskiego. Naród ukształtował się wskutek kolonizacji portugalskiej i przywozu afrykańskich niewolników.Słownik języka polskiego jest wydawnictwem należącym do słowników ogólnych jednojęzycznych. Jego podstawowym zadaniem jest dostarczenie wiedzy o znaczeniu ujętych w nim słów poprzez opisowe wyjaśnienie. W zależności od objętości zawiera elementy fleksji, ortografii, etymologii oraz przykłady użycia. Słowa (hasła) w słowniku są uszeregowane alfabetycznie, zgodnie z przyjętym porządkiem liter. Często słownik posiada jako oddzielne związane wydawnictwo indeks a tergo.

    Spory o słowo „Murzyn” jest podobnie do słowa „Dziewka”. Niby nic, ale która kobieta chciałby dziś być nazywany DZIEWKĄ? Podobnie jest do słowa Murzyn. Ewoluował. Skoro zainteresowani nie chcą być nazwani murzynami – proszę ich tak nie nazywać.

    Dla części osób, w tym niektórych czarnoskórych, jest to wyraz pejoratywny, obraźliwy. Polski poseł Killion Munyama zapytany, czy uważa słowo „Murzyn” za obraźliwe, odpowiedział twierdząco, dodając, że „Murzyn kojarzy się ze złymi powiedzeniami typu „sto lat za Murzynami” i jest obraźliwym określeniem”. W 2013 roku sam jednak miał użyć tego związku frazeologicznego kierując go do posła Godsona.

    Jerzy Bralczyk (ur. 23 maja 1947 w Ciechanowie) – polski językoznawca, specjalista w zakresie języka mediów, reklamy i polityki.YouTube – serwis internetowy, stworzony w lutym roku 2005, który umożliwia bezpłatne umieszczanie, oglądanie filmów oraz live streaming. Używa technologii FLV do wyświetlania szerokiego wyboru filmów zamieszczonych przez użytkowników (tzw. user-generated content), takich jak zwiastuny filmowe lub telewizyjne, teledyski, jak i dzieła amatorskie: wideoblogi i krótkie własne filmy. Większość materiałów została załadowana na YouTube przez prywatne osoby, ale wiele firm (na przykład Columbia Broadcasting System, BBC, Universal Music Group, w Polsce Polska Agencja Prasowa, Grupa TVN, CD Projekt), różne instytucje i organizacje oferują część swoich materiałów przez YouTube jako część programu partnerskiego.

    W badaniu CBOS z r. 2007 19% Polaków stwierdziło, że słowo to jest obraźliwe lub krzywdzące, a 12% – że czasem jest, a czasem nie jest.

    Na gruncie językoznawstwa argumentem za neutralnością wyrazu „Murzyn” w znaczeniu osoby przynależącej do rasy czarnej jest możliwość jego łączenia z wyrazami oznaczającymi cechy pozytywne, np. „piękna Murzynka”, „przystojny Murzyn”, w odróżnieniu od określeń o wydźwięku pejoratywnym, w przypadku których takie połączenia budziłyby przeciwstawne odczucia, np. „miły czarnuch”.

    Etymologia, źródłosłów – dział językoznawstwa badający pochodzenie wyrazów, zmiany ich znaczenia i formy w miarę upływu czasu. Jednocześnie wyraz ten oznacza objaśnienie pochodzenia konkretnego wyrazu i jego znaczenia.Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (Sejm RP), Sejm – izba niższa dwuizbowego parlamentu Rzeczypospolitej Polskiej; Izba Poselska wyłoniła się z Sejmu walnego w 1493; od uchwalenia konstytucji Nihil novi (1505) Sejm jest najwyższym organem władzy ustawodawczej w Polsce.

    Jednocześnie wyraz ten funkcjonuje także w pejoratywnym znaczeniu osoby ciężko pracującej nie na swoje nazwisko lub osoby wykorzystywanej do ciężkiej pracy (por. polisemia) i jest wówczas zapisywany małą literą. W tym drugim znaczeniu wyraz ten używany jest także w utartych związkach frazeologicznych (np. „robić za murzyna”) oraz w powiedzeniu „murzyn zrobił swoje, murzyn może odejść”. Dodatkowo wyraz „murzyn” występuje także w związku frazeologicznym „opalić się na murzyna” (opalić się bardzo mocno, na ciemny kolor).

    Witold Jan Doroszewski (ur. 1 maja 1899 w Moskwie, zm. 26 stycznia 1976 w Warszawie) – polski językoznawca, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, członek PAN, redaktor Słownika języka polskiego.Czarna odmiana człowieka – jedna z grup wydzielanych w podziałach antropologicznych gatunku ludzkiego. Po raz pierwszy podziału na odmiany, w którym kryterium był kolor skóry, dokonał Georges Cuvier w roku 1812. Podział na trzy odmiany, nazywane także rasami głównymi nie pozwala na przydzielenie kategorii wielu formom ludzkim takim jak Buszmeni, Polinezyjczycy, Aborygeni Australii, Ajnosi, Drawidzi.

    Przypisy

    1. Afrykańczyk nie jest Murzynem, Afryka.org, 7 sierpnia 2008 [dostęp 2020-06-12] (pol.).
    2. Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków: Krakowska Spółka Wydawnicza, 1927, s. 366, OCLC 749803663.
    3. Murzyn.
    4. Czarnuch – definicja, synonimy, przykłady użycia. Słownik języka polskiego. [dostęp 2020-05-04].
    5. Murzyn, „PolskieRadio.pl” [dostęp 2017-03-30].
    6. BezMaskiVideo: Bez Maski odc 10 Profesor Jerzy Bralczyk. YouTube. [dostęp 2020-05-04].
    7. Gusła, odc. 177. Słownik [email protected]. [dostęp 2020-05-04].
    8. Poseł, Afrykanin i mowa Reja.
    9. https://twitter.com/johngodson/status/1274660224935374854, Twitter [dostęp 2020-06-23] (pol.).goły link w tytule
    10. „Murzyn” dyskryminuje afryka.org.
    11. Jeliński, Julian (2014) Czy „Murzyn” odejdzie wreszcie na emeryturę? natemat.pl.
    12. Katarzyna Kłosińska, Kłopotliwy Murzyn – Poradnia językowa PWN, Poradnia językowa Wydawnictwa Naukowego PWN, 31 stycznia 2017 [dostęp 2020-05-04], Cytat: „Zdaję sobie jednak sprawę z tego, że część czarnoskórych Polaków uważa ją za niestosowną, obraźliwą czy wręcz raniącą. Wiedząc o tym, staram się jej przy nich nie używać – nie w imię politycznej poprawności, lecz zwykłej ludzkiej życzliwości.” (pol.).
    13. Edyta Gietka, Nie mów do mnie Murzyn, Przegląd, 7 sierpnia 2005 [dostęp 2020-05-04], Cytat: „Polak myśli, że jest sympatyczne, jak w waszym wierszyku dla dzieci. Ale gdy ktoś mówi do mnie „Murzynka”, nie czuję, że to coś dobrego. Nie brzmi tak, jakby powiedział „piękna”. W Kamerunie też jest takie jedno słowo na białych. Po polsku znaczy „świnia”.” (pol.).
    14. Michał Nogaś, Rusinek: Słowo „Murzyn” deprecjonuje, Podcast 8:10. Gazeta Wyborcza, 10 czerwca 2020 [dostęp 2020-06-15] (pol.).
    15. Dorota Wysocka-Schnepf, Stop calling me MURZYN. Rozmowa z mamą młodej aktywistki, Podcast 8:10. Gazeta Wyborcza, 11 czerwca 2020 [dostęp 2020-06-15] (pol.).
    16. Magda Fjołek, Czy słowo „Murzyn” jest obraźliwe? „Tu nie chodzi o cenzurę języka, lecz o empatię” – mówi prof. Kłosińska, 12 czerwca 2020 [dostęp 2020-06-15], Cytat: „Zaryzykuję tezę, że to nie musi być wyłącznie kwestia słowa „Murzyn” (choć, trzeba to jasno powiedzieć, niebagatelną rolę odgrywa tu to słowo, które – jak mówiłam – w odczuciu wielu osób jest obraźliwe).” (pol.).
    17. #DontCallMeMurzyn. Afropolki tłumaczą dlaczego to słowo boli, Noizz, 11 czerwca 2020 [dostęp 2020-06-15] (pol.).
    18. Śmigulec-Odorczuk 2012 ↓.
    19. Munyama do Godsona: „Jesteśmy sto lat za Murzynami”. „Newsweek” o kulisach dyskusji PO. Tok FM, 2013-02-25. [dostęp 2020-05-04].
    20. Michał Feliksiak, Społeczna percepcja przemocy werbalnej i mowy nienawiści. Komunikat z badań., Warszawa: CBOS, maj 2007, Tabela 3 [dostęp 2020-05-04].
    21. Wojciech Tymowski: Afrykanin to nie Murzyn. Jak mówić, by nie obrażać. Gazeta Wyborcza, 2010-06-11. [dostęp 2020-02-28].
    22. Tymowski 2010 ↓.
    23. Pomagamy, Problem z Murzynem.
    24. Murzyn – definicja, synonimy, przykłady użycia. Słownik języka polskiego. [dostęp 2020-05-04].
    25. Wielki słownik ortograficzny PWN, hasło: Murzyn.
    26. Słownik języka polskiego pod red. Witolda Doroszewskiego, hasło: „Murzyn”.

    Bibliografia

  • Wojciech Tymowski: Afrykanin to nie Murzyn. Jak mówić, by nie obrażać. wyborcza.pl, 2010-06-11. [dostęp 2019-05-06].
  • Anna Śmigulec-Odorczuk: Jeśli nie Murzyn, to kto?. wyborcza.pl, 2012-08-21. [dostęp 2019-05-06].
  • Linki zewnętrzne

  • Murzyn w Wikicytatach
  • Murzyn w Wikisłowniku
  • TVP Polonia (Telewizja Polonia, TV Polonia, TVPolonia) – polski, satelitarny kanał Telewizji Polskiej, skierowany głównie do Polaków mieszkających za granicą. TVP Polonia rozpoczął regularną emisję od 31 marca 1993 roku, choć wcześniej, od 24 października 1992 roku, nadawana była emisja próbna programu.Nigger (pol. wulg. "czarnuch") jest rasistowskim określeniem osoby o ciemnej karnacji, zwłaszcza Murzyna. W USA do połowy XX wieku było wariantem wówczas stosunkowo neutralnego słowa negro (dosł. "czarny", "czarnoskóry", obecnie również postrzeganego jako uwłaczające ciemnoskórym). Było w powszechnym użyciu, także wśród zwolenników równouprawnienia rasowego, używał go np. przeciwnik rasizmu i zwolennik integracji rasowej, gubernator Luizjany Earl Long.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Aleksander Brückner (ur. 29 stycznia 1856 w Brzeżanach, zm. 24 maja 1939 w Berlinie) – polski profesor, filolog i slawista, historyk literatury i kultury polskiej.
    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.
    Dorota Wysocka-Schnepf (ur. 4 października 1970 w Jeleniej Górze) – polska dziennikarka radiowa i telewizyjna, od 2016 dziennikarka dziennika „Gazeta Wyborcza”.
    Jan Franciszek Miodek (ur. 7 czerwca 1946 w Tarnowskich Górach) – polski językoznawca, profesor i dyrektor Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, członek Komitetu Językoznawstwa Polskiej Akademii Nauk i Rady Języka Polskiego; popularyzator wiedzy o języku polskim.
    Gazeta Wyborcza” (oficjalny skrót GW) – wysokonakładowy, ogólnopolski dziennik społeczno-polityczny wydawany w Warszawie od 8 maja 1989 przez koncern mediowy Agora S.A.. „Gazeta Wyborcza” powstała na podstawie uzgodnień Okrągłego Stołu, początkowo jako organ prasowy NSZZ „Solidarność”, a po zerwaniu współpracy ze związkiem – jako niezależna gazeta. Redaktorem naczelnym pisma jest Adam Michnik.
    Afroamerykanie (ang. African Americans, również Afro-Americans, Black Americans) – czarnoskórzy Amerykanie pochodzenia subsaharyjskiego. W głównej mierze są potomkami sprowadzanych od XVII do XIX wieku jako niewolnicza siła robocza Afrykanów, niektórzy wywodzą się z późniejszej imigracji z krajów Afryki oraz Karaibów i Ameryki Łacińskiej (gł. z Jamajki, Haiti i Dominikany).
    Polisemia (gr. polýs - liczny, sêma - znak) - w językoznawstwie zjawisko, w którym jedno słowo ma więcej niż jedno znaczenie, ale dają się one sprowadzić do wspólnego źródła.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.038 sek.