• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Muhammad Ali - pasza



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]
    Przeczytaj także...
    Darfur, arab. دار فور, "kraj Furów" - region leżący w zachodniej części Sudanu, mający około 6 milionów mieszkańców.Tunis, (arab. تونس; [Tūnis]) – stolica Tunezji, położona w odległości ok. 10 km od Zatoki Tuniskiej na Morzu Śródziemnym, nad zachodnim brzegiem Jeziora Tuniskiego.

    Muhammad Ali (arab. ‏محمد علي باشا‎ = Muhammad 'Alī Bāšā, ur. ok. 1769 w Kawali, zm. 2 sierpnia 1849 w Kairze) – wicekról Egiptu w latach 1805–1848 oraz 1848–1849. Często nazywany przez historyków twórcą potęgi tego kraju. Założyciel dynastii panującej w Egipcie do połowy XX wieku.

    Górny Egipt (egip. Ta Shemau) – kraina starożytnego Egiptu nazwana tak dla odróżnienia od leżącej na północ od niej krainy Dolnego Egiptu. Za panowania faraonów zwana była "ziemią jęczmienia".Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Podczas inwazji Napoleona na Egipt był członkiem oddziału albańskiego walczącego w wojsku osmańskim przeciwko Francuzom. Wsparty po ewakuacji francuskich wojsk przez lokalnych przywódców wymusił na sułtanie przyznanie tytułu paszy.

    Zorganizował czynny opór wobec inwazji brytyjskiej powstrzymując Anglików przed opanowaniem Egiptu. Poskromił wewnętrzną opozycję, krwawo rozprawiając się z mamelukami, za co został skrytykowany na arenie międzynarodowej. Przy pomocy zagranicznych specjalistów, pochodzących głównie z Francji, ulepszył armię i przyczynił się do rozwoju gospodarki.

    Damaszek (arab. دمشق, transk. naukowa Dimašq, transk. polska Dimaszk; dialekt damasceński: š-Šām) – stolica oraz największe miasto Syrii – 1,71 mln mieszkańców (XII 2009), cały zespół miejski – 4,36 mln mieszkańców (2007). Leży w południowo-zachodniej części kraju, w oazie nad rzeką Barada u podnóża gór Antyliban, na skraju Pustyni Syryjskiej. Jest to największy ośrodek przemysłowy i naukowy w Syrii, jedno z czterech świętych miast islamu, a także (od 1268) siedziba prawosławnego Patriarchatu Antiochii, znaczący ośrodek handlowy. Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostką administracyjną Syrii.Akka (hebr. עכו, Akko; arab. عكا, Akka; ang. Akko; w językach zachodnioeuropejskich na ogół zwane Akra, fr. Saint-Jean-d’Acre) – miasto położone w Dystrykcie Północnym w Izraelu.

    Prowadził wiele wojen (w Arabii, Sudanie, Grecji oraz przeciwko sułtanowi w Syrii i w Turcji), których celem było przekształcenie Egiptu w imperium. Początkowo Muhammad, walcząc przeciwko słabym i skłóconym plemionom, wygrywał każdą wojnę. Jednak gdy doszło do konfrontacji z krajami zachodnimi, której zwieńczeniem była klęska pod Navarino, pasza Egiptu został zmuszony do radykalnego zredukowania kosztownej armii.

    Stambuł (tur. İstanbul) – największe i najludniejsze miasto Turcji i jej centrum kulturalne, handlowe oraz finansowe. Rozciąga się od północnego wybrzeża morza Marmara po obu stronach Bosforu, cieśniny morskiej między Morzem Śródziemnym a Morzem Czarnym. Położenie zarówno w europejskiej Tracji, jak i azjatyckiej Anatolii sprawia, że Stambuł jest jedną z dwóch (obok rosyjskiego miasta Magnitogorsk) metropolii świata znajdujących się na dwóch kontynentach.Miód – słodki produkt spożywczy, w warunkach naturalnych wytwarzany głównie przez pszczoły właściwe (miód pszczeli) oraz nieliczne inne błonkówki, m.in. osy z podrodziny Polistinae (Brachygastra, Polistes i Polybia), poprzez przetwarzanie nektaru kwiatowego roślin miododajnych, a także niektórych wydzielin występujących na liściach drzew iglastych. Miód pszczeli różni się składem od miodu wytwarzanego przez inne owady. Osy pobierają nektar także z roślin trujących dla człowieka, dlatego wytwarzany przez nie miód nierzadko jest przyczyną ciężkich zatruć. Substytutem miodu naturalnego jest miód sztuczny.

    Dzięki centralizacji władzy przeprowadził reformę rolną, administracyjną i edukacyjną. Określany mianem „obrońcy fellahów” stworzył przepisy, mające na celu ochronę ludności wiejskiej przed wyzyskiem ze strony posiadaczy ziemskich. Za jego panowania powstawało wiele fabryk, portów, rozwijały się miasta, handel i rzemiosło. Wprowadził monopol państwowy na większość strategicznych towarów. Za rządów Muhammada chłopi rozpoczęli masową uprawę bawełny, co w kolejnych latach doprowadziło do przekształcenia gospodarki Egiptu w monokulturową.

    Kakao (nah. cacahuatl – ziarno kakaowe) – nasiona z owoców kakaowca, z których proszek stosowany jest jako składnik wielu wyrobów cukierniczych: tabliczek czekolady, napojów, polew, wiórków czekoladowych, mas czekoladowych, cukierków.İskenderun (dawniej Aleksandretta) – miasto w południowo-wschodniej Turcji, w prowincji (il) Hatay, nad Zatoką İskenderun, u podnóża gór Amonos (tur. Elma Dagh). 176 tys. mieszkańców (1989), 230 tys. mieszkańców (2004) – ponad połowę stanowią Turcy, reszta to Arabowie i Ormianie. Ośrodek przemysłu hutniczego i chemicznego, końcowy terminal rurociągu naftowego biegnącego z Iraku. Największy turecki port nad Morzem Śródziemnym – wywóz ropy naftowej i rudy chromu.

    Przeprowadzane reformy w armii, zmianę systemu podatkowego oraz zmiany administracyjne oparł na wzorcach europejskich, które ze zmiennym szczęściem starał się zaadaptować do lokalnych warunków. Określany mianem „wschodniego despoty” scentralizował władzę w kraju, dzięki czemu doszło do szybkiego rozwoju państwa w początkowych latach panowania. Pod koniec rządów stworzony przez niego system ujawnił jednak swoje wady.

    Bitwa pod Konyą – starcie zbrojne, które miało miejsce 21 grudnia 1832 roku pomiędzy siłami Imperium Osmańskiego dowodzonymi przez wielkiego wezyra Raszida Paszę, a wojskami egipskimi kierowanymi przez Ibrahima Paszę.Szarwark – przymusowe świadczenie nakładane na ludność wiejską w postaci robót publicznych, głównie na rzecz budowy i utrzymania dróg, mostów, wałów przeciwpowodziowych i urządzeń wodnych.

    Spis treści

  • 1 Pierwsze lata
  • 2 W stronę imperium
  • 3 Walka z opozycją mamelucką
  • 4 Walka o utrzymanie stabilności Egiptu
  • 5 Nowoczesna armia
  • 5.1 Flota
  • 5.2 Organizacja wojska
  • 6 Kampanie w latach 1811–1824
  • 6.1 Kampania arabska
  • 6.2 Kampania sudańska
  • 7 Kampania przeciw Grekom
  • 7.1 Walki na Krecie
  • 7.2 Walki w Morei
  • 7.3 Zainteresowanie międzynarodowe
  • 7.4 Konsekwencje
  • 8 Pomiędzy Wielką Brytanią a Francją
  • 9 Konflikt z Turcją (1831–1833)
  • 10 Rządy w Syrii
  • 11 Sprawa arabska w latach 30. XIX w.
  • 12 Stosunki egipsko-tureckie w latach 1835–1840
  • 13 Reformy wewnętrzne
  • 13.1 Sprawy podatkowe
  • 13.2 Wprowadzanie monopoli
  • 13.3 Uprawa bawełny
  • 13.4 Fellahowie
  • 13.5 Duże miasta
  • 13.6 Zarządzanie krajem
  • 13.7 Oświata
  • 14 Ostatnie lata
  • 15 Postrzeganie Muhammada
  • 16 Przynależność narodowościowa
  • 17 Odznaczenia
  • 18 Zobacz też
  • 19 Uwagi
  • 20 Przypisy
  • 21 Bibliografia
  • 22 Linki zewnętrzne
  • Pierwsze lata[ | edytuj kod]

    Muhammad Ali urodził się w miejscowości Kawala, leżącej w północnej Grecji, na granicy z Macedonią, a wchodzącej w skład imperium osmańskiego. Jego ojciec był agą policji. Muhammad wcześnie został sierotą. Opiekujący się nim wujowie nauczyli go przede wszystkim żołnierki. W wieku 18 lat ożenił się z krewną gubernatora Kawali. Nie była ona jego jedyną kobietą (później posiadał wiele nałożnic, z którymi podobno miał aż 90 dzieci).

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Okręt liniowy – nazwa historycznej najsilniejszej klasy okrętów artyleryjskich, wywodząca się od ich taktyki walki w szyku liniowym, w składzie floty liniowej.

    W młodości utrzymywał się z handlu tytoniem. Następnie został oficerem w armii osmańskiej. W 1799 roku został zastępcą dowódcy 300-osobowego oddziału skierowanego pod Abukir, gdzie doszło do bitwy z Francuzami. Po tej potyczce Muhammad został dowódcą wydzielonego oddziału, a dwa lata później generalnym dowódcą sił albańskich walczących dla imperium.

    Bitwa pod Nisibis – starcie zbrojne, które miało miejsce 24 czerwca 1839 roku pomiędzy siłami Imperium Osmańskiego, a wojskami Egiptu. Była to decydującą bitwa w kampanii wojennej w latach 1839–1840, która ostatecznie dzięki pomocy udzielonej Osmanom przez mocarstwa europejskie, zakończyła się klęską Egiptu Muhammada Alego.Ministerstwo – urząd administracji rządowej kierowany przez ministra odpowiedzialnego za wyodrębniony dział administracji rządowej.

    W stronę imperium[ | edytuj kod]

    W 1798 roku Napoleon Bonaparte zaatakował należący do Turcji Egipt. Pokonał mameluków w bitwie pod piramidami. W 1799 roku jednak francuska armia wycofała się z Afryki zostawiając jedynie kilka oddziałów okupacyjnych, których resztki dokonały odwrotu w dwa lata później. Sułtan wysłał w celu odbicia Egiptu zbrojną ekspedycję, jednak narodowościowe i polityczne podziały wewnątrz armii uniemożliwiały skuteczne działanie. Państwo ogarnęła anarchia, a w społeczeństwie narastała irytacja z powodu przedłużającej się tureckiej okupacji. Muhammad Ali, młody oficer, zaczął tworzyć podstawy władzy, złożonej z lokalnych szejków, duchownych i bogatych kupców z Kairu. Dzięki sojuszowi z lokalnymi szejkami oraz ulemami Muhammad zyskiwał sobie coraz większe rzesze zwolenników. Po objęciu legalnie władzy nagrodził swych byłych sprzymierzeńców wpływowymi posadami, do których należało m.in. przedstawicielstwo we władzach miejskich lub przywództwo duchowe.

    Missolungi (nowogr.: Μεσολόγγι - Mesolongi), również: Mesolongion, Mesolongi, Messolongi - miasto w Grecji Zachodniej, stolica nomosu Etolia i Akarnania (oraz demosu Missolungi).Kreta (gr. Κρήτη od słowa krateia – silna, łac. Creta, tur. Kirid, wen. Candia) – grecka wyspa położona na Morzu Śródziemnym. Jest ona największą grecką wyspą i piątą co do wielkości wyspą śródziemnomorską. Linia brzegowa ma długość ok. 1040 km. Największym miastem jest Heraklion (Iraklion).

    Gdy siły francuskie opuszczały Egipt w 1801 roku, ich miejsce zajęły, za zgodą Stambułu, siły brytyjskie. Do Egiptu powracały również siły mameluckie, zainteresowane ponownym przejęciem władzy. Wkrótce doszło do konfliktów pomiędzy starszyzną mamelucką a Turkami. W 1801 roku zgromadzonym na dziedzińcu kairskiej cytadeli mamelukom odczytano sułtańskie orędzie, które głosiło amnestię oraz gwarantowało utrzymanie włości przez starych właścicieli. Po tej ceremonii Turcy niespodziewanie otwarli ogień do mameluków zabijając większość spośród zgromadzonych. Zaniepokojeni tym incydentem Brytyjczycy wymusili zwolnienie z więzień opozycjonistów. Mamelucy, świadomi zagrożenia, zaczęli koncentrować swe siły w Górnym Egipcie.

    Meczet (arab. مسجد masdżid; l.mn. مساجد masadżid) – miejsce kultu muzułmańskiego. Słowo meczet oznacza dowolny budynek, w którym oddaje się cześć Bogu, niezależnie od jego architektury.Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.

    Nowym paszą Egiptu został Muhammad Chusrew. W 1803 roku, na mocy pokoju z Amiens między Francją a Wielką Brytanią, wojska angielskie opuściły Egipt. Trzecia część kraju kontrolowana była przez siły podporządkowane Chusrewowi. Jednak skonfliktowane środowisko mameluckie nie potrafiło dojść do porozumienia i opracowania wspólnej polityki zarządzania państwem. Powstało wśród nich kilka zwalczających się nawzajem frakcji.

    Ryż (Oryza L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych obejmujący 25 gatunków. Występuje w strefie klimatów gorących i ciepłych na całym świecie. Ryż spożywczy, będący podstawą wyżywienia 1/3 ludności świata , jest produktem otrzymywanym z ziarna ryżu siewnego.Dongola, Dunqulah (arab. دنقلا Dunqulā) − miasto w północnym Sudanie, w wilajecie Asz-Szamalija i stolica tego stanu, nad Nilem; ok. 6 tys. mieszkańców. Jest to ośrodek handlowy sztucznie nawadnianego regionu rolniczego (uprawa bawełny, zbóż).

    W tym samym roku nieopłacana gwardia albańska Muhammada zbuntowała się. Zaatakowano Chusrewa, który musiał ratować się z Kairu ucieczką. Muhammad zawarł krótkotrwały sojusz z jednym z przywódców mameluckich. Wspólnymi siłami Muhammad Chusrew został pojmany i uwięziony. Kolejny pasza przysłany na polecenie Stambułu został pochwycony i stracony. Wszystkie te działania niewątpliwie wskazują na rodzącą się świadomość narodową Egipcjan, jako narodu będącego pod okupacją Turków. Muhammad działał w tym czasie na dwa fronty: starał się być lojalny wobec Stambułu (jego gwardia była opłacana z pieniędzy mameluków), ale zarazem dążył do zdobycia pełni władzy.

    Tarsus (gr. Tarsos, łac. Tarsus) – miasto w południowej Turcji, w Cylicji, nad rzeką Kydnos, w prowincji (il) Içel, 245 671 mieszkańców (2012). W starożytności i średniowieczu Tars.Medresa albo madrasa (z arab. مدرسة, madrasa = szkoła) – teologiczna szkoła muzułmańska, początkowo mieszcząca się przy meczecie, później samodzielna, w której nauczano Koranu, prawa oraz języka arabskiego. Od około X wieku medresy uzyskały pewną samodzielność, zaczęto wykładać w nich także nauki ścisłe.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]




    Warto wiedzieć że... beta

    Arabia Saudyjska (arab. السعودية As-Su’udijja), Królestwo Arabii Saudyjskiej (arab. المملكة العربيّة السّعوديّة Al-Mamlaka al-Arabijja as-Su’udijja) – państwo położone w zachodniej Azji, na Półwyspie Arabskim. Graniczy z Irakiem, Jordanią, Kuwejtem, Omanem, Katarem, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi i Jemenem. Stolica znajduje się w Rijadzie. Arabia Saudyjska jest jednym z państw założycielskich Ligi Państw Arabskich.
    Wahhabizm (lub wahabizm) (arab. ‏ لوهابية‎, al-Wahhābija) – ruch reformatorski i religijno-polityczny w łonie islamu sunnickiego powstały w XVIII wieku na terenie Arabii. Jest określany terminami; "ultrakonserwatywny", "surowy", "fundamentalistyczny", "purytański". Jego głównymi inspiracjami są Ahmad Ibn Hanbal i Ibn Tajmijja, a także sam twórca ruchu, Muhammad Ibn Abd al-Wahhab.
    Królestwo Egiptu - to arabskie państwo powstałe po uzyskaniu (oficjalnej) niepodległości od Brytyjczyków. Położone częściowo w północno-wschodniej Afryce i częściowo w Azji (półwysep Synaj), nad Morzem Śródziemnym i nad Morzem Czerwonym.
    Klinika - specjalistyczny oddział szpitalny wchodzący w skład uczelni lub instytutu naukowego, który oprócz leczenia chorych prowadzi prace dydaktyczne oraz badawcze.
    Kair (arab. القاهرة; - trl. Al-Qāhirah, trb. Al-Kahira) – stolica i największe miasto Egiptu (214 km², liczba ludności 6 787 000 stałych mieszkańców, zespół miejski 17,285 mln mieszkańców (tzw. Wielki Kair) – największe miasto Afryki i Bliskiego Wschodu). Nie ma dokładnych statystyk na temat liczby ludności Kairu. Powodują to ciągłe wędrówki mieszkańców. Szacuje się, że codziennie przybywa tu tysiąc nowych mieszkańców. Ponad 2 mln osób mieszka w tzw. „Mieście umarłych”. Kair nazywane jest „Miastem tysiąca minaretów” lub „Matką Świata”. To największy ośrodek świata islamskiego. Położone jest nad Nilem.
    Sułtan (tur. "władca", arab. as-sulṭān – "ten, który ma władzę") – tytuł władcy islamskiego, używany w wielu krajach muzułmańskich, m.in. w Turcji osmańskiej do 1922. Państwo rządzone przez sułtana to sułtanat.
    Fasola (Phaseolus L.) – rodzaj roślin jednorocznych lub bylin należący do rodziny bobowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej i do Europy dotarła po odkryciu Ameryki przez Krzysztofa Kolumba. Do rodzaju tego, liczącego ponad 30 gatunków, należą jedne z ważniejszych roślin uprawnych. W Polsce nie rosną dziko, wyłącznie jako rośliny uprawne. Gatunkiem typowym jest Phaseolus vulgaris.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.165 sek.