• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Motet



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Melizmat (gr.) – figura melodyczna śpiewana na jednej sylabie tekstu. W praktyce oznacza to, że na jednej samogłosce wykonuje się wiele dźwięków.A cappella (wł. w dosłownym tłumaczeniu: "jak w kaplicy", w dalszym – "w stylu kościelnym") – termin określający styl muzyczny polegający na wykonywaniu przez chór utworów wielogłosowych bez towarzyszenia instrumentów. Ów styl wykształcił się na gruncie muzyki kościelnej XVI wieku, a jego teoretyczne dookreślenie dokonało się na kanwie teorii muzyki w I połowie XVII wieku.

    Motet (fr. le mot „słowo”) – gatunek muzyczny, wokalny a cappella lub wokalno-instrumentalny, trwale obecny w muzyce od XIII w. Największą rolę odegrał w okresach średniowiecza i renesansu, gdy był głównym polem rozwoju polifonii. W wiekach późniejszych wchłaniał techniki wykształcone w innych formach lub był używany jako archaizm. Stał się też źródłem wielu form – takich jak renesansowy ricercar i późniejsza fuga

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Przeimitowanie (imitacja syntaktyczna) – rodzaj techniki kompozytorskiej stosowanej na gruncie polifonii renesansowej polegającej na pojawieniu się frazy imitacyjnej we wszystkich głosach kompozycji polifonicznej. Gatunkami renesansowymi, w których przeimitowanie odegrało szczególną rolę, były motet oraz msze.

    Wstęp[ | edytuj kod]

    Średniowieczny motet zapoczątkował tradycje wyszukanych gatunków muzycznych, którymi delektowali się koneserzy w różnych epokach. W XVI wieku rolę taką spełniał madrygał, w XVII wieku sonata triowa, a na przełomie XVIII i XIX wieku kwartet smyczkowy. Tę wokalną, a później instrumentalną „kameralistykę” wykonywało się dla własnej przyjemności, ewentualnie w obecności słuchaczy z kręgu przyjaciół i gości.

    Johannes Ockeghem (ur. ok. 1410 lub 1420, Saint-Ghislain, Belgia - zm. 6 lutego 1497, Tours, Francja) - flamandzki kompozytor epoki renesansu, przedstawiciel szkoły franko-flamandzkiej.Josquin des Prés (Desprez, Jodocus Pratensis) (ur. 1450-1455, zm. 27 sierpnia 1521) – kompozytor i śpiewak flamandzki, dyrygent chórów kościelnych w Mediolanie, Rzymie, Ferrarze i Modenie.

    Wg XVI-wiecznej definicji Tinctorisa, motet jest to wszelka kompozycja, której tekst nie jest ani częścią ordinarium missae, ani kantyleną. Teksty motetów najczęściej podejmowały tematykę religijną, ale według powyższej definicji do motetów można zaliczyć także kompozycje do tekstów świeckich. Mogły one dotyczyć także proprium missae.

    Izorytmia (z gr. równy rytm) – technika kompozytorska, która pojawiła się we Francji w XIV wieku. Opisana jest w traktacie Ars nova Filipa de Vitry (ok. 1320). Polega na zastosowaniu tzw. ordo – periodycznego powtarzania schematu rytmicznego (czyli tzw. talea) i melodycznego (color) lub tylko jednego z nich. Rytmikę izorytmiczną stanowiło 6 modi – schematów rytmicznych opartych na greckich stopach metrycznych.Sopran (od wł. sopra - ponad) – najwyższy głos żeński. Zwykle obejmuje skalę - w muzyce chóralnej - od c do a (zobacz oktawa). Od solistek wymaga się zazwyczaj c, rzadziej cis, d czy es, a od niektórych rodzajów głosu nawet dźwięków e czy f.

    Najstarszy dokument, który wspomina motety, to traktat Johannesa de Grocheo. Motety cytuje także Robertsbridge Codex (manuskrypt 28550), pochodzący z opactwa Robertsbridge, datowany na lata (13201400). Obecnie znajduje się w Narodowej Bibliotece (British Library) w Londynie. Wymienione są w nim 3 estampie i 3 motety, z których dwa pochodzą z Roman de Fauvel.

    Estampie (estampida, łac. stantipes, wł. istanpitta) – średniowieczna pieśń i towarzyszący jej taniec, pochodzące z Prowansji, popularne między XII a XIV wiekiem we Francji, Włoszech, Anglii i Hiszpanii. W zakończeniu posiadały części szybsze: trotto i rotta. Tańczone były zrazem z saltarello. Czasami był to utwór wyłącznie instrumentalny.Ricercar (od wł. ricercare = szukać) – forma muzyczna rozwinięta w XVI i XVII wieku, komponowana na instrumenty solowe lub zespoły instrumentów, a we wczesnym okresie także do wykonania wokalnego. Nazwą tą określa się dwa typy utworów: imitacyjne i swobodne.

    Powstanie motetu – średniowiecze[ | edytuj kod]

    Powstanie gatunku wiąże się z organum melizmatycznym okresu Ars antiqua i zwyczajem dopisywania tekstu do melizmatycznych fragmentów wielogłosowego organum (Szkoła Saint-Martial w Limoges), a zwłaszcza tropowaniem głosu duplum w kompozycjach pisanych techniką discantową. Głos z dodanym tekstem nazywano motetus (franc. le mot – słowo), a z czasem fragmenty takie stały się samodzielne i stopniowo rozrastały się, przy czym każdy głos miał odrębny tekst, a motetem nazywano już cały utwór.

    Kwestia określenia ram chronologicznych renesansu zaistniała na początku XIX w., czyli od momentu, w którym zaczęto interesować się tym okresem. Pojawiały się nawet koncepcje niewyodrębniania w muzyce takiego okresu jak renesans.Fuga (łac. ucieczka) – jedna z najbardziej kunsztownych form muzycznych, oparta na ścisłej polifonii. Wymaga dwóch lub więcej głosów. Od momentu powstania w XVII wieku była swoistym sprawdzianem warsztatu kompozytorskiego twórcy. Występują fugi instrumentalne (na instrument solowy, zespół instrumentalny) i chóralne. Może stanowić samodzielny utwór muzyczny lub część większej formy (mszy, sonaty, opery itd.). Ze względu na ścisłość reguł panujących podczas jej pisania, często porównywana jest do jednej z najbardziej kunsztownych form literackich – sonetu. Na przestrzeni wieków – od momentu powstania, aż do współczesności - trudno znaleźć kompozytora, który chociaż raz nie zmierzyłby się z fugą.

    Motet stał się pierwszą formą samodzielną (polifoniczną) i uniezależnioną od liturgii. Wczesne motety posiadały tekst łaciński, który tematycznie związany był z tekstem tenoru (lub cantus firmus), czyli głosu chorałowego. Z czasem związek ten zatarł się i pojawiły się teksty francuskie, niekiedy świeckie. Motet był politekstowy (2 lub 3 teksty), czasem nawet i polijęzyczny. W tenorze zaczęto pomijać tekst, umieszczając na początku jedynie incipit tekstu, wskazujący, z jakiej melodii chorałowej pochodzi. Tekst tenoru miał znaczenie symboliczne, gdyż głos ten był w zasadzie przeznaczony do wykonania instrumentalnego i wyznaczał puls całego utworu. Fundament konstrukcji stanowił rytm zorganizowany w regularnie powtarzane motywy rytmiczne. Motet był rytmizowany zawsze według schematu rytmiki modalnej, jako pierwszy rytmizowany był tenor. Otrzymywał on krótkie schematy złożone z 4 do 6 nut, które ciągle powtarzały się. Taki zrytmizowany tenor nosi nazwę izorytmicznego. Z biegiem czasu wszystkie głosy otrzymały takie schematy - w tym momencie powstaje polifonia. Motet utrzymany był w tonacji modalnej, ale wchłaniał w siebie melodie ludowe. Od połowy XIII wieku motet ciągle rozkwitał, stając się reprezentacyjną formą epoki średniowiecza. Cieszył się popularnością wśród inteligencji związanej z Uniwersytetem Paryskim, traktowany prawdopodobnie jako intelektualna rozrywka. Typowym motetem stał się motet 3- lub 4-głosowy:

    Romantyzm w muzyce zaczął się rodzić już za życia Beethovena, w okresie po rewolucji francuskiej, kiedy to w całej Europie zaczęły zachodzić zmiany o przełomowym znaczeniu. Najwyższym celem romantyków było połączenie religii, nauki i życia w jedną wyższą, wspólną jakość, jaką była sztuka. Najkrócej można powiedzieć, że romantyzm zrodziła potrzeba i pragnienie wolności. Ta idea pozostała żywa we wszystkich następnych pokoleniach twórców, aż do dnia dzisiejszego. W latach osiemdziesiątych XIX w. zaczął się jednak odwrót od romantyzmu, czego efektem była muzyka modernistyczna.Max Reger (ur. 19 marca 1873 w Brand, zm. 11 maja 1916 w Lipsku) – kompozytor, dyrygent, pianista i organista niemiecki.
  • I głos – tenor (wyznacza puls),
  • II głos – motetus (melodia bardziej ruchliwa rytmicznie od tenoru),
  • III głos – triplum (najbardziej ruchliwa i zróżnicowana rytmicznie melodia),
  • IV głos – quadruplum.
  • Wczesny motet (z przełomu XII i XIII wieku) był dość prosty, najczęściej 3-głosowy. Jednym z głównych twórców motetu w epoce Ars antiqua był Petrus de Cruce.

    Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy (ur. 3 lutego 1809 w Hamburgu, zm. 4 listopada 1847 w Lipsku) – niemiecki kompozytor okresu romantyzmu. Uważany za najwybitniejsze cudowne dziecko po Mozarcie.Danuta Gwizdalanka (ur. 22 czerwca 1955 w Poznaniu) – polska muzykolog, autorka książek o muzyce, członkini Związku Kompozytorów Polskich. Żona Krzysztofa Meyera.

    Najważniejsi twórcy motetów okresu Ars nova to Philippe de Vitry i Guillaume de Machaut. Ich kompozycje wywarły znaczny wpływ na rozwój techniki izorytmii, uważanej za jedno z największych osiągnięć XIV-wiecznej polifonii.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Imitacja (z łac. oznacza naśladowanie) to najstarsza technika polifoniczna polegająca na powtórzeniu melodii z jednego głosu w innym.
    Homofonia - rodzaj faktury, w której melodii, znajdującej się zazwyczaj w najwyższym głosie, towarzyszy akompaniament. Muzyka powstała na fakturze homofonicznej nosi nazwę muzyki homofonicznej.
    Paul Marie Théodore Vincent d’Indy (ur. 27 marca 1851 w Paryżu, zm. 2 grudnia 1931 tamże) – francuski kompozytor i teoretyk muzyki.
    Forma muzyczna to ogólna budowa utworu muzycznego, efekt współdziałania elementów dzieła muzycznego. Jest to środek realizacji wyrazu emocjonalnego dzieła muzycznego, za pomocą technik kompozytorskich. Każdy utwór, będąc dziełem niepowtarzalnym, pozostaje w różnym stosunku do formy, a w wielu utworach schematy formalne krzyżują się ze sobą (np. forma pieśni z rondem). Każdy twór kojarzony z daną formą jest nierozerwalnie związany z konkretnym środkiem wykonawczym (obsadą).
    Stefan Śledziński-Lidzki ps. „Lidzki”, „Orzechowski” (ur. 8 sierpnia 1897 w Żytomierzu, zm. 19 czerwca 1986 w Warszawie) – polski muzykolog i pedagog, major kapelmistrz Wojska Polskiego.
    Terminem szkoła wenecka określa się styl muzyki tworzonej przez kompozytorów czynnych w Wenecji w latach od około 1550 do około 1610. Weneckie kompozycje polichóralne końca XVI wieku należały do najbardziej znanych wydarzeń muzycznych w Europie, a ich wpływ na praktykę muzyczną w innych krajach był ogromny. Innowacje wprowadzone przez szkołę wenecką w dużej mierze określają koniec renesansu w muzyce i początek baroku.
    Adrian Willaert (ur. ok. 1490, zm. 7 grudnia 1562 w Wenecji) – kompozytor flamandzki epoki renesansu; pierwszy przedstawiciel szkoły weneckiej. Należy do III generacji kompozytorów franko-flamandzkich, generacji Nicolasa Gomberta (1500-1556) i Jacoba Clamensa non Papy (1510-1555). Przez większość życia związany z Włochami.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.