• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Most Kierbedzia



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Ignacy Aleksander Gierymski (ur. 30 stycznia 1850 w Warszawie, zm. między 6 a 8 marca 1901 w Rzymie) – polski malarz, przedstawiciel realizmu, prekursor polskiego impresjonizmu; młodszy brat Maksymiliana Gierymskiego.Wiadukt Pancera w Warszawie – wiadukt w Warszawie łączący plac Zamkowy i most Kierbedzia, wzniesiony w 1846, zburzony w 1944. Wiaduktem tym szła ulica Nowy Zjazd.
    Budowa mostu Kierbedzia, 1862
    Stalowa konstrukcja mostu, 1864

    Most Kierbedzia, oficjalnie most Aleksandryjski, także I most – pierwszy warszawski stalowy most na Wiśle zbudowany w latach 1859–1864 według projektu Stanisława Kierbedzia.

    Most miał sześć przęseł i długość 474 m. Został wysadzony w sierpniu 1915 przez wojska rosyjskie oraz we wrześniu 1944 przez wojska niemieckie. Obecnie w jego miejscu znajduje się most Śląsko-Dąbrowski.

    Most Księcia Józefa Poniatowskiego (wcześniej most Mikołajewski, Nowy III most) - zbudowany w latach 1904-14 most przez Wisłę w Warszawie, wtedy tzw. III most. Razem z mostem zbudowano 700 metrowy wiadukt nad Powiślem, będący przedłużeniem Alei Jerozolimskich. Most nosi imię księcia Józefa Poniatowskiego. Instytut Badawczy Dróg i Mostów (IBDiM) – polski instytut badawczy, istniejący od 1955 r. z siedzibą główną w Warszawie (filiami w Kielcach i Żmigrodzie). Jest jednostką naukową nadzorowaną przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju, działającą na podstawie ustawy o instytutach badawczych. Zatrudnia około 200 pracowników. To wiodąca placówka naukowa kategorii A, nadanej przez MNiSW, zajmująca się problematyką infrastruktury komunikacyjnej.

    Historia[ | edytuj kod]

    Budowa[ | edytuj kod]

    Most powstał z inicjatywy Towarzystwa Rosyjskich Kolei Żelaznych. Według pierwotnej koncepcji miał być mostem kolejowym łączącym Dworzec Petersburski (obecnie Wileński) z Dworcem Wiedeńskim. Został wybudowany w linii prostej na przedłużeniu trasy Kolei Warszawsko-Petersburskiej. Zaniechano jednak przeprowadzenia linii kolejowej przez centrum Warszawy i most ukończono wyłącznie jako drogowy. Most kolejowy zbudowano kilka lat później, na północ od mostu Kierbedzia, przy warszawskiej Cytadeli (most przy Cytadeli). Zamiast linii kolejowej na moście ułożono szyny dla tramwajów konnych, nazywanych przez mieszkańców Warszawy „ropuchami”.

    Ernest Goüín (ur. 1815, zm. 1885) - francuski inżynier i przedsiębiorca. Twórca m.in. mostu Małgorzaty w Budapeszcie. Jego nazwisko pojawiło się na liście 72 nazwisk na wieży Eiffla.Wilhelm II (ur. 27 stycznia 1859 w Poczdamie, zm. 4 czerwca 1941 w Doorn w Holandii) – ostatni niemiecki cesarz i król Prus, przedstawiciel dynastii Hohenzollernów.

    Mimo iż most Kierbedzia był pierwszym stałym mostem od czasów Zygmunta Augusta, ówczesna prasa nie wspominała o budowie i postępach prac. Prace rozpoczęto latem 1859, a ukończono w 1864. Kamień węgielny pod jego budowę wmurowano uroczyście w 1860. Głównym projektantem był Stanisław Kierbedź, który z udziałem Juliana Majewskiego nadzorował budowę przeprawy.

    Warszawska Wytwórnia Wódek „Koneser” – zlokalizowany na warszawskiej Pradze kompleks budynków fabrycznych z końca XIX wieku, utrzymany w stylu neogotyckim.Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

    W pierwszej fazie budowy wniesiono tymczasowy most drewniany, zbliżony konstrukcją i wyglądem do późniejszego stalowego. Później po jego północnej stronie wykonano kesonowe fundamenty filarów. Po zmontowaniu stalowej konstrukcji most drewniany został rozebrany. Jego relikty są widoczne w czasie niskiego stanu wody w Wiśle.

    Plac Zamkowy w Warszawie – plac w Warszawie, w Śródmieściu, na granicy Starego Miasta i Śródmieścia Północnego, wytyczony w latach 1818–1821 według projektu Jakuba Kubickiego w miejscu wcześniej istniejących zabudowań w postaci Bramy Krakowskiej, miejskich murów obronnych i zabudowy przylegającej do narożnika zachodniej fasady zamku. Plac ma kształt nieregularnego czworokąta u wylotu pięciu ulic, zniszczony w 1944, odbudowany w latach 1949–1958 w jednolitym stylu architektonicznym. Od lat 70. XX wieku wschodnią pierzeję placu stanowi zrekonstruowana fasada Zamku Królewskiego w Warszawie.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Tunelowa konstrukcja mostu nadawała mu wygląd okratowanego korytarza. Wewnątrz znajdowała się brukowana jezdnia z dwoma torami tramwajowymi, a chodniki wykonano jako galerie wzdłuż zewnętrznych boków przęseł. Z placu Zamkowego na przeprawę prowadziła ulica Nowy Zjazd, schodząca z placu wiaduktem Pancera, a później nasypem ziemnym. Po stronie praskiej wytyczono i doprowadzono do mostu nową ulicę Aleksandryjską, częściowo biegnącą po nasypie. Pierwotnie jako nawierzchnię jezdni na moście wykorzystano kraty żeliwne, wyprodukowane przez Zakłady Ostrowieckie. Później zastąpiono je drewnianym brukiem.

    Aleksander II Nikołajewicz, ros. Александр II Николаевич (ur. 29 kwietnia 1818 w Moskwie, zm. 13 marca 1881 w Petersburgu) – cesarz Wszechrusi, król Polski i wielki książę Finlandii oraz wielki książę Litwy w latach 1855-1881, syn Mikołaja I (1825-1855) z dynastii Romanowów i Charlotty Hohenzollern (1798-1860), księżniczki pruskiej, która po przejściu na prawosławie przyjęła imię Aleksandra Fiodorowna.Wisła (łac. Vistula) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką uchodzącą do Morza Bałtyckiego.

    Ogólny koszt budowy przeprawy wyniósł ok. 2,7 mln rubli. Prace zostały wykonane przez francuskie firmy „Goüin et C-ie Batignolles” i „Schneider Creuzot”, której przedstawicielem był francuski inżynier Gottard oraz polski inżynier i wynalazca Stanisław Janicki. Otwarcie przeprawy nastąpiło 22 listopada 1864.

    W czasie zaborów most nosił oficjalną nazwę mostu Aleksandryjskiego (od imienia cara Aleksandra II). Powszechnie nazywany był jednak mostem Kierbedzia (od nazwiska projektanta i budowniczego). Funkcjonowały także potoczne nazwy „Kierbedź” i „Kierbedziak”.

    Stanisław Janicki (ur. 1836 w Warszawie, zm. 1888 tamże) – polski inżynier budowlany, hydrolog oraz wynalazca. Kierował budową obiektów kolei warszawsko-petersburskiej oraz portu w Fiume (obecnie Rijeka). Współpracował przy budowie m.in. mostu Kierbedzia w Warszawie oraz Kanału Sueskiego. Był twórcą własnej, nowoczesnej koncepcji uspławniania rzek oraz w 1871 roku wynalazł dok pływający.Ulica Nowy Zjazd w Warszawie – dwie jednokierunkowe uliczki stanowiące południową część węzła komunikacyjnego Wisłostrady i Trasy W-Z, umożliwiające wjazd na Most Śląsko-Dąbrowski i zjazd z Trasy:

    Lata 1865–1939[ | edytuj kod]

    W 1865 rosyjskie Towarzystwo, właściciel Kolei Warszawsko-Persburskiej, w celu ułatwienia przesiadania się podróżnym między warszawskimi dworcami, rozpoczęło budowę linii tramwajów konnych, biegnącej przez nowo wybudowany most. Łącznie położono 6,2 km torów o rozstawie szyn 1525 mm. Trasa, oddana do użytku w grudniu 1866, prowadziła od Dworca Petersburskiego do Dworca Wiedeńskiego ulicami: Wileńską, Targową, Aleksandryjską, mostem Kierbedzia (Aleksandryjskim), Nowym Zjazdem, Krakowskim Przedmieściem, Królewską i Marszałkowską.

    Ulica Targowa – ulica w Warszawie na Pradze Północ oraz częściowo na Pradze Południe. Ulica jest dwujezdniowa, nie posiada drogi rowerowej.Kolej Warszawsko-Petersburska (Петербурго-Варшавская железная дорога, Petierburgo-Warszawskaja żeleznaja doroga) – historyczna linia kolejowa łącząca Warszawę z Petersburgiem w Rosji. Była to druga linia kolejowa na ziemiach ówczesnego Królestwa Polskiego, otwarta w 1862.

    Budowa przeprawy umożliwiła świadczenie usług komunalnych w prawobrzeżnej Warszawie przez obiekty znajdujące się na lewym brzegu Wisły. W 1867 pod mostem podwieszono przewód gazowy, w 1882 kable telefoniczne, w 1894 dwie rury dostarczające wodę ze Stacji Filtrów, a ok. 1905 przewody elektroenergetyczne.

    W 1900 przy moście Kierbedzia otwarto początkową stację Warszawa Most nowo uruchomionej kolei Jabłonowskiej.

    Mława – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim. Miasto powiatowe leżące na Północnym Mazowszu, na Wzniesieniach Mławskich, w pobliżu rzeki Mławki, tuż przy granicy z województwem warmińsko-mazurskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa ciechanowskiego. Według danych z 30 czerwca 2012 w mieście zameldowanych było 30 957 mieszkańców. Była miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.Armia Czerwona, ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od 23 lutego 1946 roku Armia Radziecka (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – wojska lądowe Sił Zbrojnych ZSRR, istniejące do grudnia 1991 (przemianowane m.in. na Wojska Lądowe Republiki Białoruś, Wojska Lądowe Federacji Rosyjskiej oraz wojska lądowe każdej z pozostałych dawnych republik ZSRR).

    5 sierpnia 1915 około 6 rano wycofujące się z Warszawy pod naporem Niemców wojska rosyjskie wysadziły dwa środkowe przęsła przeprawy, nie uszkadzając jednak filarów. 30 września 1915 na rusztowaniach odbudowywanego mostu zawieszono rurę, wznawiając dostawy wody do prawobrzeżnej części miasta z zakładu na Koszykach (od 5 sierpnia Praga była zasilana z czterech studzien artezyjskich z terenu Monopolu Spirytusowego i Rektyfikacji).

    Piaskarze – realistyczny obraz olejny polskiego malarza Aleksandra Gierymskiego. Powstały w roku 1887, a więc pod koniec pobytu artysty w Warszawie, obecnie znajduje się w Muzeum Narodowym w Warszawie.Stal – stop żelaza z węglem, plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie, o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,10%, co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali stopowych zawartość węgla może być dużo wyższa). Węgiel w stali najczęściej występuje w postaci perlitu płytkowego. Niekiedy jednak, szczególnie przy większych zawartościach węgla, cementyt występuje w postaci kulkowej w otoczeniu ziaren ferrytu.

    W tym samym miesiącu do Warszawy przybyła złożona z niemieckich inżynierów specjalna komisja, która zadecydowała o odbudowie wszystkich mostów. Podjęto decyzję, że koszty naprawy mostów: Aleksandrowskiego (Kierbedzia) i Mikołajewskiego (Poniatowskiego) poniesie miasto, natomiast odbudowę mostu kolejowego, ze względu na konieczność szybkiego przywrócenia komunikacji kolejowej z Mławą, sfinansują władze niemieckie.

    Trasa W-Z (Trasa Wschód-Zachód) – pierwsza większa inwestycja komunikacyjna po II wojnie światowej w Warszawie, budowana w latach 1947-1949, oddana 22 lipca 1949 w 5. rocznicę uchwalenia manifestu PKWN; od roku 1996 nieodłączny element trasy turystycznych linii tramwajowych (T, W, M), obsługiwanych zabytkowym taborem przez warszawski Klub Miłośników Komunikacji Miejskiej. Przez wiele lat oprócz łączenia dzielnic Warszawy, pełniła także rolę ważnej drogi tranzytowej przez Warszawę. Obecnie stanowi część drogi wojewódzkiej numer 629.Most drogowy im. Józefa Piłsudskiego w Toruniu - kratownicowy most stalowy położony w Toruniu na dolnej Wiśle, łączący Rybaki na Bydgoskim Przedmieściu z Piaskami na Stawkach.

    We wrześniu 1915 obok zniszczonej przeprawy oddano do użytku tymczasowy most palowy, któremu nadano nazwę mostu gen. H. von Beselera. Został on zniesiony przez krę w grudniu 1915.

    Odbudowę mostu Kierbedzia Niemcy rozpoczęli 12 września 1915 r. Wykonanie nowej konstrukcji i jej montaż powierzono firmom niemieckim: C.H. Jucho z Dortmundu i Philipp Holzmann & Cie., G.m.b.H. z Frankfurtu nad Menem, pod kierunkiem inż. Martina Arndta. Komunikację pieszą przez most Kierbedzia umożliwiono 27 listopada 1915. Oficjalnego otwarcia odbudowanego mostu dokonano, jak planowano, 27 stycznia 1916, w dniu urodzin króla Prus Wilhelma II Hohenzollerna.

    Cytadela Warszawska – twierdza w Warszawie. Po upadku powstania listopadowego twierdza była punktem kontrolno-pacyfikacyjnym na całą Warszawę, będącą ośrodkiem polskiego ruchu niepodległościowego. Pełniła także rolę więzienia śledczego (X Pawilon) oraz miejsca straceń polskich działaczy narodowych i rewolucjonistów.Most Śląsko-Dąbrowski – most na Wiśle w Warszawie. Zbudowano go w latach 1947–1949 na ocalałych po II wojnie światowej filarach mostu Kierbedzia. Ze względu na zupełnie inną konstrukcję został uznany za nowy most, a nie odbudowę zniszczonego.

    Nowe przęsła różniły się konstrukcyjnie i wizualnie od oryginalnych. Były wyższe i zamknięte od góry parabolicznie. Po spaleniu się w tym samym roku prowizorycznie naprawionego mostu Poniatowskiego przejął ruch z tej przeprawy.

    W 1915, po wycofaniu się Rosjan z Warszawy, nazwa „most Kierbedzia” stała się nazwą oficjalną.

    II wojna światowa i okres powojenny[ | edytuj kod]

    1 sierpnia 1944 powstańcy z batalionu „Bończa” podjęli nieudaną próbę opanowania mostu Kierbedzia, którego broniły m.in. dwie kompanie Wehrmachtu stacjonujące w sąsiadującym z przeprawą domu Schichta przy ul. Nowy Zjazd 1. Poległo ok. 40 Polaków.

    Dworzec Wiedeński – nieistniejący dworzec kolejowy w Warszawie. Był budowany od 14 lipca 1844 do 14 czerwca 1845 dla Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, według projektu Henryka Marconiego. Był położony na rogu Alej Jerozolimskich i ulicy Marszałkowskiej. 14 czerwca 1845 dokonano otwarcia drogi dworca i pierwszego odcinka linii kolejowej.Zespół Stacji Filtrów – warszawskie filtry wody znajdujące się przy ul. Koszykowej 81. Zajmują teren między ulicami: Koszykową, Krzywickiego, Filtrową i Raszyńską.

    Most został wysadzony 13 września 1944 o 23.30 przez 2. Kompanię 654. Batalionu Pionierów Wehrmachtu (2. Kompanie der Pionier-Bataillon 654), dowodzoną przez oberleutnanta Karla Eymera, która wycofywała się na lewy brzeg Wisły przed Armią Radziecką oraz 1 Armią Wojska Polskiego. Całkowitemu zniszczeniu uległy wówczas nowe przęsła z 1916 roku, zaś przęsła skrajne wraz z filarami zostały poważniej uszkodzone. Po raz drugi Praga została odcięta od dostaw wody z lewego brzegu Wisły.

    Keson (fr. caisson) – skrzynia stalowa lub żelbetowa, z której po zatopieniu (np. w rzece) dnem do góry usuwa się wodę za pomocą sprężonego powietrza, połączona z atmosferą poprzez śluzę powietrzną, służąca do prowadzenia w niej prac hydrotechnicznych na dnie zbiorników wodnych.Tramwaj konny – dawny lekki pojazd szynowy służący do komunikacji miejskiej, zaprzęgany w jednego lub dwa konie, rozpowszechniony od połowy XIX wieku.

    Dwa przęsła, które nie zostały zniszczone, rozebrano, wysadzając je w powietrze. Dział Zleceń Biura Odbudowy Stolicy przeprowadził przetarg na wydobycie z dna Wisły zniszczonej konstrukcji. W jego wyniku roboty powierzono Przedsiębiorstwu Państwowemu „Hydrotrust” z Katowic.

    Po wojnie na ocalałych filarach zbudowano most Śląsko-Dąbrowski, będący elementem Trasy W-Z. Obecny most jest konstrukcyjnie i wizualnie innym mostem niż most Kierbedzia. Oddano go do użytku w 1949 roku, pomimo że pierwotnie planowano odbudowę do stycznia 1946 roku.

    Korozja (łac. corrosio – zżeranie) – procesy stopniowego niszczenia materiałów, zachodzące między ich powierzchnią i otaczającym środowiskiem. Zależnie od rodzaju materiału dominujące procesy mają charakter reakcji chemicznych, procesów elektrochemicznych, mikrobiologicznych lub fizycznych (np. topnienie i inne przemiany fazowe, uszkodzenia przez promieniowanie).Julian Adam Majewski ( ur. 22 maja 1826 w Grabówce koło Kraśnika, zm. 6 stycznia 1920 w Warszawie) − polski oficer, architekt, budowniczy i inżynier budownictwa lądowego i wodnego, twórca pierwszego polskiego mostu o konstrukcji stalowej wybudowanego w latach 1865–1866 w Kaliszu.
     Osobny artykuł: most Śląsko-Dąbrowski.

    We wrześniu 2011 na zlecenie Zakładu Mostów Instytutu Badawczego Dróg i Mostów znaleziono i wydobyto z Wisły m.in. 6-metrowy fragment kratownicy mostu Kierbedzia. Po przeprowadzeniu prac antykorozyjnych, elementy mostu od 2013 są eksponowane na terenie Instytutu.

    Huta Ostrowiec – kombinat metalurgiczny zlokalizowany w Ostrowcu Świętokrzyskim. Jest obecnie własnością hiszpańskiej grupy Celsa. Największy zakład przemysłowy województwa świętokrzyskiego i jeden z największych w Polsce południowo-wschodniej, znajdujący się na 261 miejscu Listy 500 największych firm Europy Środkowo-Wschodniej za rok 2008 publikowanego przez Rzeczpospolitą.Lech Wojciech Królikowski (ur. 23 kwietnia 1944 w miejscowości Czyżów Szlachecki) – polski varsavianista i samorządowiec, burmistrz Mokotowa (1990–1992), radny Ursynowa i przewodniczący Rady Dzielnicy (od 2010), profesor i rektor Wyższej Szkoły Komunikowania i Mediów Społecznych im. Jerzego Giedroycia.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Batalion „Bończa” – oddział bojowy Armii Krajowej, istniejący od 1940 r., stanowiący Zgrupowanie I w Rejonie I Obwodu Śródmieście AK. Nazwa batalionu została przyjęta od pseudonimu dowódcy – rtm. Edwarda Sobeskiego. Oddział brał udział w walkach w powstaniu warszawskim. Walczył na Starym Mieście w Zgrupowaniu „Róg”, w ramach Grupy AK „Północ”, od 3 do 6 września znajdował się w składzie Grupy „Powiśle” broniącej Powiśla, zaś od 6 września do 3 października w Grupie „Róg”, w ramach obrony Śródmieścia-Północ. Od 20 września 1944 r. oddział przekształcił się w 1 kompanię I batalionu strzelców 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej AK.
    Jerzy Passendorfer (ur. 8 kwietnia 1923 w Wilnie, zm. 20 lutego 2003 w Skolimowie) – polski reżyser filmowy, znany z filmów o tematyce okupacyjno-wojennej oraz popularnego serialu telewizyjnego Janosik, poseł na Sejm II kadencji.
    Wehrmacht – całość sił zbrojnych III Rzeszy Niemieckiej z wyłączeniem Waffen-SS, utworzona 16 marca 1935 ustawą o powszechnym obowiązku służby wojskowej, która stanowiła jednostronne zerwanie klauzul militarnych traktatu wersalskiego (1919).
    Zygmunt II August (ur. 1 sierpnia 1520 w Krakowie, zm. 7 lipca 1572 w Knyszynie) – od 1529 wielki książę litewski, od 1530 król Polski (koregent), samodzielne rządy od 1548, od 1569 władca zjednoczonego państwa – Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
    O 7:00 łączniczki alarmowe przejęły rozkaz płk. Chruściela (ps. "Monter") o wybuchu powstania. Zostały uruchomione mechanizmy mobilizacyjne. W godzinach przedpołudniowych kilka tysięcy osób przekazało rozkaz o wybuchu powstania oraz przenosi broń i amunicję.
    Warszawa Wileńska – jeden z warszawskich dworców kolejowych. Znajduje się przy zbiegu al. „Solidarności” i ulicy Targowej, oraz cerkwi Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny i zespołu budynków b. Dyrekcji Kolei Państwowych. Niebawem powstanie w niewielkiej odległości stacja II linii metra warszawskiego, tworząc tym samym z dworcem kolejowym duży węzeł komunikacyjny. Stacja obsługiwana jest przez Koleje Mazowieckie.
    Kamień węgielny (rzadziej węgłowy) – w budownictwie tradycyjnym - kamień w narożu ściany wieńcowej, na którym opiera się węgieł ściany. Współcześnie najczęściej określa się tak pierwszy położony kamień lub cegłę, rozpoczynającą budowę. Dawniej umieszczano na nim imię budowniczego, dziś dołącza się także informacje o dacie budowy, inwestorze itp. Wmurowanie kamienia węgielnego jest zazwyczaj związane z ceremonią podpisania aktu erekcyjnego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.052 sek.