• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Morze Wattowe

    Przeczytaj także...
    Rezerwat biosfery (ang. biosphere reserve) jest to wyznaczony obszar chroniony zawierający cenne zasoby przyrodnicze. Rezerwaty biosfery na świecie powstały w ramach programu UNESCO MAB (ang. Man and the Biosphere, pol. Człowiek i biosfera).Zatoka Niemiecka (niem. Deutsche Bucht, niderl. Duitse Bocht, fryz. Dútske Bocht, duń. Tyske Bugt) – zatoka w południowo-wschodniej części Morza Północnego, na zachód od Półwyspu Jutlandzkiego. Wybrzeże zatoki należy do Danii, Niemiec (kraje związkowe Szlezwik-Holsztyn i Dolna Saksonia) i Holandii. Wewnętrzna część zatoki, gdzie znajdują się estuaria rzek Łaby i Wezery, nosi nazwę Zatoki Helgolandzkiej.
    Park Narodowy Schiermonnikoog – park narodowy w prowincji Fryzja, w Holandii. Obejmuje głównie wyspę Schiermonnikoog.

    Morze Wattowe (czasami też Morze Wattów; duń. Vadehavet; fryz. Waadsee; hol. Waddenzee; niem. Wattenmeer) – akwen, pomimo nazwy niebędący morzem, obejmujący przybrzeżne wody Zatoki Niemieckiej (południowo-wschodnia część Morza Północnego) położony pomiędzy kontynentem a łańcuchem Wysp Fryzyjskich. Morze Wattowe obejmuje przybrzeżne wody Holandii, Niemiec i Danii, jednak czasami wśród polskich geografów głoszony jest pogląd, że akwen ten znajduje się wyłącznie w Holandii pomiędzy Wyspami Zachodniofryzyjskimi, a kontynentalnym wybrzeżem Holandii.

    Lista światowego dziedzictwa (ang. World Heritage List; fr. Liste du patrimoine mondial) – lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2013) 981 obiektów w 160 krajach, w tym 759 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 193 przyrodniczego (P) i 29 mieszanych (K, P). O wpisaniu danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 r. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. Jeżeli wniosek o wpisanie danego miejsca na listę nie zostanie uwzględniony, może być złożony ponownie.UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization;pol. Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.

    Morze Wattowe, rozciągające się od wyspy Texel w Holandii do wyspy Fanø w Danii, ma około 450 km długości i 10–30 km szerokości. Jest to akwen płytki, znaczną jego część stanowią watty (in. osuchy), tj. szerokie równiny pływowe odsłaniane w czasie odpływu morza.

    Ze względu na swoje unikatowe walory przyrodnicze, cały obszar Morza Wattowego jest obecnie objęty ochroną i uznany, na podstawie konwencji ramsarskiej, za „obszar wodno-błotny mający znaczenie międzynarodowe”. Cała część holenderska i niemal cała niemiecka tworzą cztery światowe rezerwaty biosfery. Dodatkowo w części holenderskiej akwenu utworzono Park Narodowy Schiermonnikoog (hol. Nationaal Park Schiermonnikoog) oraz Park Narodowy Duinen van Texel (hol. Nationaal Park Duinen van Texel), w części niemieckiej Park Narodowy Szlezwicko-Holsztyńskiego Morza Wattowego (niem. Nationalpark Schleswig-Holsteinisches Wattenmeer), Park Narodowy Hamburskiego Morza Wattowego (niem. Nationalpark Hamburgisches Wattenmeer), Park Narodowy Dolnosaksońskiego Morza Wattowego (niem. Nationalpark Niedersächsisches Wattenmeer).

    Park Narodowy Eifel (niem. Nationalpark Niedersächsisches Wattenmeer) – jeden z 16 parków narodowych i drugi co do wielkości (3450 km) na terenie Niemiec. Znajduje się na części niemieckiego wybrzeża Morza Północnego, między zatoką Dollard na granicy z Holandią na zachodzie, a Cuxhaven u ujścia kanału żeglugowego Łaby na wschodzie. Od czerwca 2009 roku park jest wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wyspy Fryzyjskie (nid. Waddeneilanden lub Friese Eilanden, niem. Friesische Inseln, płnfryz. Friisk Ailönen lub Fresk Eilunen, duń. Vadehavsøer lub Frisiske Øer) - archipelag wysp w północno-zachodniej Europie, na Morzu Północnym, który rozciąga się wzdłuż wybrzeży Holandii, Niemiec i zachodniej części Półwyspu Jutlandzkiego.

    Trzy państwa leżące nad Morzem Wattowym prowadzą ciągłą współpracę w zakresie chronienia tego akwenu – w tym celu m.in. utrzymywany jest stały Wspólny Sekretariat Morza Wattowego.

    W 2009 roku obszar Morza Wattowego został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, jako obiekt transgraniczny w Niemczech i Holandii. Obecnie, po zmianie wpisu w 2014 roku, jest to obiekt transgraniczny w trzech państwach: Niemczech, Holandii i Danii.

    Galeria[ | edytuj kod]

  • Mapa Morza Wattowego

    Język fryzyjski (Frysk) to język, którym posługują się Fryzowie. Fryzyjski składa się z wielu dialektów, często bardzo się od siebie różniących.Park Narodowy Szlezwicko-Holsztyńskiego Morza Wattowego (niem. Nationalpark Schleswig-Holsteinisches Wattenmeer) - niemiecki park narodowy nad Morzem Wattowym położony na północy kraju. Jest jednym z trzech sąsiadujących parków narodowych nad wybrzeżem Morza Północnego. Park powstał w r. 1985 a jego powierzchnia wynosi 4410 km
  • Morze Wattowe przy wyspie Rømø w Danii

  • Morze Wattowe widziane z przystani promowej niedaleko Holwerd we Fryzji, Holandia

  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Secretariat of the Trilateral Cooperation on the Protection of the Wadden Sea: strona oficjalna (ang.). [dostęp 2010-08-04].
  • Nationalpark Wattenmeer: strona oficjalna (niem.). [dostęp 2010-08-04].




  • Warto wiedzieć że... beta

    Język duński (duń. dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.
    Język niderlandzki (nid. Nederlandse taal, Nederlands, niekiedy również określany jako język holenderski, język flamandzki) – język indoeuropejski z grupy języków germańskich zaliczany do języków dolnoniemieckich. Językiem niderlandzkim posługuje się ok. 27 milionów ludzi. Dla 23 milionów jest językiem ojczystym (pierwszym) lub językiem kultury i literatury, a dla kolejnych 4 milionów drugim językiem. Większość użytkowników tego języka mieszka na zachodzie Europy. Niderlandzki jest oficjalnym językiem urzędowym w Holandii i Belgii (Flandria), a poza Europą w Surinamie i dawnych Antylach Holenderskich, czyli Bonaire, Curaçao, Sabie, Sint Eustatius, Sint Maarten i Arubie. Niderlandzki jest blisko spokrewniony z językiem niemieckim i wykazuje podobieństwo do angielskiego i duńskiego. Języki o mniejszym zasięgu, które są blisko spokrewnione z niderlandzkim to afrikaans (do 1925 uważany za lokalną odmianę niderlandzkiego) i fryzyjski (w mniejszym stopniu, gdyż nie należy do języków dolnofrankońskich).
    DaniaKrólestwo Danii (duń. Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też formalnie Grenlandia oraz Wyspy Owcze, które posiadając szeroką autonomię tworzą z kontynentalną Danią Wspólnotowe Królestwo Danii (Rigsfællesskabet). Dania graniczy od południa z Niemcami, zaś przez cieśninę Sund sąsiaduje ze Szwecją.
    Texel - wyspa w Holandii, wysunięta najdalej na zachód w grupie Wysp Zachodniofryzyjskich. Całe terytorium wyspy oraz otaczające je wody stanowią gminę miejską Texel, wchodzącą w skład prowincji Holandia Północna. Oddzielona na północy cieśniną od wyspy Vlieland. Siedziba władz mieści się w Den Burg.
    Rømø – wyspa należąca do Danii, na Morzu Północnym w zatoce Waddena (Wyspy Północnofryzyjskie); powierzchnia 128,86 km²; ludność 850 mieszkańców (2007); gęstość zaludnienia 6,6 os./km². Należy do archipelagu Wysp Fryzyjskich.
    Wyspy Zachodniofryzyjskie (nid. Nederlandse Waddeneilanden lub West-Friese Eilanden; fryz. Westfryske eilannen) – część archipelagu Wysp Fryzyjskich, należąca do Holandii. Wyspy powstały w XIII wieku w wyniku potężnego wdarcia się morza w głąb lądu.
    Fanø – wyspa w Danii, na Morzu Północnym (Wyspy Północnofryzyjskie), położona naprzeciw Esbjerga, zlokalizowana ok. 50 km na północ od w. Sylt. Jej wymiary wynoszą: długość 16 km, szerokość 5 km. Całkowita powierzchnia wynosi 55,78 km²; ludność 3207 mieszkańców (I 2009), a gęstość zaludnienia 57,5 osób/km².

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.915 sek.