• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Morze Egejskie

    Przeczytaj także...
    Zatoka – część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami, przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia.Limnos (gr. Λήμνος, dawniej także Lemnos) – górzysta wyspa grecka, położona na Morzu Egejskim. Administracyjnie jest częścią nomosu Lesbos. Ma powierzchnię 476 km² oraz 4,027 mieszkańców. Główne gałęzie gospodarki Limnos to turystyka, uprawa winorośli, owoców i warzyw. Na wyspie istnieje grecka baza wojskowa.
    Półwysep Bałkański (Bałkany) – półwysep położony w południowo-wschodniej części Europy. Jego granice wyznacza od zachodu Morze Adriatyckie i Morze Jońskie, od wschodu Morze Czarne i morze Marmara (cieśniny Bosfor i Dardanele), od południowego wschodu Morze Egejskie. Północna granica półwyspu ma charakter umowny. Zgodnie z tradycją przebiega następująco: wzdłuż Dunaju od Morza Czarnego do ujścia Sawy (rejon Belgradu), następnie wzdłuż Sawy do ujścia Kupy (rejon miasta Sisak), następnie wzdłuż Kupy aż do jej źródła (rejon Osilnicy), następnie przekracza pasmo Gorski Kotar przez tzw. Bramę Liburnijską (chorw. i wł. Vrata) na południe od góry Risnjak i dochodzi do Morza Adriatyckiego w rejonie Rijeki. Oprócz tej najpopularniejszej konwencji były i są proponowane inne linie stanowiące granicę między Półwyspem Bałkańskim a resztą kontynentu, np. linia prosta styczna do brzegów Adriatyku i Morza Czarnego, a także linia łącząca Triest z Odesą.

    Morze Egejskie (gr. Αιγαίο Πέλαγος - Egeo Pelagos, łac. Mare Aegeum) – morze wewnątrz-kontynentalne we wschodniej części Morza Śródziemnego, położone między Półwyspem Bałkańskim, Azją Mniejszą a wyspami Kretą, Karpatos i Rodos. Poprzez cieśninę Dardanele łączy się z Morzem Marmara i Morzem Czarnym, a przez Kanał Koryncki z Morzem Jońskim. Linia brzegowa tego morza jest doskonale rozwinięta (liczne półwyspy i zatoki), a powierzchnię wodną urozmaicają liczne wyspy (archipelagi Cykladów, Dodekanezu, Sporadów Północnych, pojedyncze wyspy: Eubea, Chios, Limnos, Lesbos, Samotraka, Imroz i inne). Dodatkowo wyróżniono więc trzy akweny: Morze Trackie na północy, Morze Mirtejskie i Kreteńskie na południu. Pochodzenie nazwy jest najczęściej wiązane z postacią Egeusza, mitycznego króla Aten.

    Kanał Koryncki – kanał wodny żeglugi morskiej w Grecji, łączący Morze Egejskie (Zatoka Sarońska) z Morzem Jońskim (Zatoka Koryncka). Kanał ten przecina Przesmyk Koryncki, oddzielając tym samym półwysep Peloponez od głównej części Grecji, czyniąc go faktycznie wyspą. Niemal u wylotu Kanału Korynckiego leżą miasta Korynt i Lutraki.Cieśnina – zwężenie obszaru wodnego, łączące dwa akweny (oceany, morza lub jeziora), a rozdzielające dwa obszary lądowe. Szeroką cieśninę morską, zwłaszcza oddzielającą wyspę od kontynentu określa się mianem kanału morskiego. Obce statki mogą przekraczać wody cieśnin należące do państwa nadbrzeżnego w oparciu o prawo niezakłóconego tranzytu.

    Informacje ogólne[]

  • długość: 649 km
  • szerokość: 320 km
  • duże porty morskie: Pireus, Saloniki, Eleusis (Grecja), Izmir (Turcja)
  • zasoby geologiczne: bogate złoża gazu ziemnego, nieeksploatowane.
  • Geografia[]

    Obszar Morza Egejskiego podzielony jest pomiędzy Grecję i Turcję. Pomiędzy tymi państwami istnieje poważny spór dotyczący zarówno przynależności państwowej niektórych wysp Morza Egejskiego (powstały wskutek pewnych nieścisłości w traktatach międzynarodowych z początku XX w.), jak i interpretacji przepisów prawa międzynarodowego dotyczących zasięgu wód terytorialnych i szelfu kontynentalnego i związanych z tym praw do eksploatacji zasobów ekonomicznych morza (Turcja m.in. sprzeciwia się poszerzeniu przez Grecję pasa wód terytorialnych do 10 mil morskich). Spór ten jest jednym z czynników wpływających na pojawianie się napięć w stosunkach grecko-tureckich, w jego trakcie dochodziło do szeregu incydentów międzynarodowych, niekiedy skutkujących ofiarami w ludziach.

    Sporady - nazwa odnosząca się do dwóch archipelagów wysp greckich na Morzu Egejskim, znanych pod nazwą Sporady Południowe i Sporady Północne.Morze terytorialne – pas wód wraz z wodami przybrzeżnymi, na którym obowiązuje prawodawstwo i władza państwa, do którego należy dany odcinek wybrzeża. Pod względem prawnym status morza terytorialnego nie różni się od statusu terytorium lądowego państwa nadbrzeżnego (stanowiąc część terytorium danego kraju), z wyjątkiem obowiązywania na tym morzu prawa nieszkodliwego przepływu. W skład terytorium państwa (wód terytorialnych), poza morzem terytorialnym, mogą wchodzić wody wewnętrzne (morskie wody wewnętrzne) i wody archipelagowe (w przypadku państw archipelagowych). Szerokość pasa morza terytorialnego nie może przekroczyć 12 mil morskich – art. 3 konwencji o prawie morza) od linii podstawowej. W pasie wód morza terytorialnego wszystkie statki (statki handlowe, rybackie, sportowe i inne, w tym pozostające w niehandlowej służbie państwowej, jak okręty, statki straży granicznej) mogą korzystać z prawa nieszkodliwego przepływu (bez potrzeby uzyskania zezwolenia czy notyfikacji - patrz: konwencja genewska o morzu terytorialnym i wyrok Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie cieśniny Korfu z 1949 r.)

    Pod względem budowy geologicznej Morze Egejskie leży na obszarze płyty tektonicznej (mikropłyty) egejskiej.

    Fauna[]

    W morzu poławia się makrele i sardynki. Morze Egejskie zamieszkuje około 35 gatunków rekinów.

    Zobacz też[]

  • kultura egejska
  • Wyspy Egejskie
  • Przypisy

    1. Por. m.in.: John C. K. Daly: [tt_news=34146 Greece and Turkey Spar over Offshore Oil Exploration]. W: Eurasia Daily Monitor Volume: 5 Issue: 222 [on-line]. The Jamestown Foundation, 2008-11-19. [dostęp 2010-12-02].; William Mallinson: Cyprus: A Modern History. London: I.B. Tauris, 2005, s. 126–130. ISBN 1-85043-580-4.; Constantinos Stephanopoulos: Aegean peace: international law and the Greek-Turkish conflict. W: Harvard International Review [on-line]. AllBusiness.com, 1998-12-22. [dostęp 2010-12-02].; Deniz Bölükbaşı: Turkey and Greece: The Aegean Disputes: A Unique Case in International Law. London/Portland: Cavendish Publishing, 2004. ISBN 1-85941-953-4.
    2. Np.: William Mallinson: Cyprus: A Modern History. London: I.B. Tauris, 2005, s. 126. ISBN 1-85043-580-4.; Greek, Turkish jetfighters collide over Aegean Sea. Embassy of Greece, Press Office, 2006-05-24. [dostęp 2010-12-02].
    3. Rekiny Morza Egejskiego - forum.gazeta.pl
    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Morze Trackie - morze w północnej części Morza Egejskiego, położone między wyspami Lemnos i Imroz a wybrzeżem Tracji.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Cyklady (gr. Κυκλάδες Kikládes) – archipelag znajdujący się w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Grecji. Cyklady to także jedna z prefektur (nomosów) w regionie administracyjnym Wyspy Egejskie Południowe, ze stolicą w Ermupolis na wyspie Síros.
    Kreta (gr. Κρήτη od słowa krateia – silna, łac. Creta, tur. Kirid, wen. Candia) – grecka wyspa położona na Morzu Śródziemnym. Jest ona największą grecką wyspą i piątą co do wielkości wyspą śródziemnomorską. Linia brzegowa ma długość ok. 1040 km. Największym miastem jest Heraklion (Iraklion).
    Konstandinos (Kostis) Stefanopulos (gr. Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος; ur. 15 lipca 1926) – prawnik, prezydent Grecji w latach 1995-2005.
    Sardynka, sardyna, pilchard – zbiorcze nazwy grupy jadalnych ryb z rodziny śledziowatych (Clupeidae), początkowo odnoszone do sardynki europejskiej (Sardina pilchardus), z czasem objęły inne, blisko z nią spokrewnione i bardzo podobne gatunki. Obecnie nazwy sardynki, sardyny lub pilchardy stosowane są dla ryb z rodzajów:
    Eleusis (gr. Ελευσίνα = Elefsina; staroż. Eleusis albo Eleuzis) – miejscowość w Grecji w Attyce, na przedmieściach Aten nad Zatoką Sarońską, stolica nomarchii Attyka Zachodnia, około 25,8 tys. mieszkańców (stan z 2001 roku). Miejscowość znana przede wszystkim ze stanowiska archeologicznego.
    Płyta egejska (ang. Aegean Sea Plate) – niewielka płyta tektoniczna (mikropłyta), położona we wschodniej części Morza Śródziemnego. Obejmuje Półwysep Peloponeski, Morze Egejskie, Kretę i wschodnie wybrzeże Turcji.
    Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.

    Reklama