• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Morze Bałtyckie



    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Adam z Bremy, Adam Bremeński (ur. ok. 1050, zm. po 1081) – niemiecki kronikarz i geograf, piszący po łacinie. Przybył do Bremy w 1068 roku aby napisać historię "Hamburga i ziem północnych" (północnej Europy).Dziwnówek – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Dziwnów, 4,5 km na wschód od mostu zwodzonego w Dziwnowie.
    Biologia[]
    Zakwit fitoplanktonu. 3.06.2001

    Zoogeograficznie Morze Bałtyckie tworzy oddzielną dzielnicę bałtycką. Ze względu na niskie zasolenie jest ona wyjątkowo uboga biologicznie. Dla porównania w sąsiednim Morzu Północnym biomasa jest pięciokrotnie wyższa. Niskie zasolenie stanowi barierę nie do pokonania dla bardzo wielu zwierząt. Oprócz zachodnich krańców nie występuje ani jeden gatunek szkarłupni będącej ważnym składnikiem zwierzostanu innych mórz. Całkowicie brak chitonów, walconogów, głowonogów, ramienionogów i ściśle morskich ślimaków. Mięczaki są reprezentowane tylko przez sześć gatunków małżów. Bardzo skromnie reprezentowane są jamochłony, wstężnice i pierścienice. Nieliczne zwierzęta słonowodne jak omułki, małgwie, chełbia, śledzie czy dorsze żyjące w Bałtyku są o połowę mniejsze niż w Morzu Północnym. Z drugiej strony niskie zasolenie umożliwia tu życie wielu rybom słodkowodnym.

    Ławica – wał z piasku albo z innych osadów dennych, usypany w dużym akwenie albo rzece. Wyróżnia się cztery bliskoznaczne pojęcia z dziedziny geomorfologii:Ławica Słupska znajduje się około 25 mil morskich od brzegu, na północ od Ustki. Pokryta jest zwartym, piaszczysto-żwirowym dnem, z porozrzucanymi polami kamieni i głazów (nawet kilkumetrowych) polodowcowych – stąd pochodzi jej określenie – "kamienna rafa". Podłoże to służy wielu organizmom za idealne środowisko życia – osiedliły się tu m.in. krasnorosty żebrowce krwiste, omułki, liczne skorupiaki, jak np. niewielki (6 mm) obunóg - piaszczyk, babka piaskowa, turbot, dorsz. Ławica jest także ostoją ptaków (m.in. mewy srebrzystej). Najpłytsze miejsca Ławicy Słupskiej sięgają ok. 8 metrów, a umowna granica, do której sięga, wyznaczona jest na izobacie 20 metrów.

    Wlewające się do Bałtyku słone wody, z powodu większej gęstości, pozostają przy dnie i są izolowane od atmosfery warstwą mniej słonych wód powierzchniowych. Z tego powodu około 1/4 dna Bałtyku jest w strefie beztlenowej, gdzie rozwijające się bakterie wydzielają siarkowodór.

    Fauna Bałtyku[]

    Fauna Bałtyku jest stosunkowo uboga.

    Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).Zatoka Gdańska (kasz. Gduńskô Hôwinga, niem. Danziger Bucht, ros. Гданьская бухта) – zatoka w południowo-wschodniej części Morza Bałtyckiego, pomiędzy Polską i Rosją. Średnia głębokość wynosi około 50 m, a maksymalna 118 m. Przezroczystość wody w zależności od pory roku kształtuje się od 8 do 16 m. Zasolenie zatoki wynosi od 7 do 8 promili. W czasie silnych sztormów występują fale o wysokości przekraczającej 9 m. Nad Zatoką Gdańską znajdują się największe polskie porty: Gdańsk i Gdynia. Jeszcze w drugiej połowie XX w. ważnym zajęciem części zamieszkałej nad nią ludności było rybołówstwo przybrzeżne, uprawiane nawet przy plażach Gdańska, Sopotu i Gdyni, które dziś zanikło m.in. z powodu znacznego zanieczyszczenia wód zatoki i zmniejszenia ilości ryb.
    Foka szara drzemie na plaży w Niechorzu
    Kur diabeł

    Flora Bałtyku[]

    Glony wielokomórkowe występują na płytkich wodach Bałtyku (do 30 m).

  • rośliny naczyniowe
  • włosienicznik Baudota
  • wywłócznik kłosowy
  • zostera morska (trawa morska)
  • rdestnica przeszyta
  • rdestnica grzebieniasta
  • rdestnica nitkowata
  • rupia morska
  • zamętnica błotna
  • jezierza morska
  • zielenice
  • ulwa sałatowa (sałata morska)
  • monostroma bałtycka – endemit bałtycki
  • taśma
  • gałęzatka
  • ramienica bałtycka
  • ramienica szorstka
  • ramienica kędzierzawa (rosocha morska)
  • brunatnice
  • morszczyn pęcherzykowaty
  • morszczyn piłkowany
  • strunka witkowata
  • kłosek
  • pilajella
  • krasnorosty
  • żebrowiec krwisty
  • widlik
  • rozróżka
  • kraśnica ciemna
  • rurecznica
  • hildenbrandia Hildenbrandia rubra
  • Zobacz też[]

  • języki bałtyckie
  • kraje bałtyckie
  • Morze Alandzkie
  • Projekt Baltex
  • region bałtycki
  • Związek Miast Bałtyckich
  • Przypisy

    1. red. Lars Håkanson: Środowisko Morza Bałtyckiego, zeszyt 1. Charakterystyka fizycznogeograficzna zlewiska Morza Bałtyckiego.
    2. Bronisław Siadek, Bałtyk od A do Z, „Poznaj Świat” R. VIII, nr 7 (92), lipiec 1960, s. 28–32.
    3. Jan Szeliga, Bałtyk, w: „Poznaj Swój Kraj” R. XVIII, nr 6 (188), czerwiec 1975, s. 3–7.
    4. Aleksander Majewski. Podziały Morza Bałtyckiego. „Przegląd geofizyczny”. 2 (XXXIV), s. 167–168, 1989. Państwowe Wydawnictwo Naukowe. ISSN 0033-2135. 
    5. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami RP: Nazewnictwo Geograficzne Świata. T. Zeszyt 10: Morza i oceany. Warszawa: Główny Geodeta Kraju, 2008, s. 51. ISBN 976-83-254-0462-8.
    6. http://kalcyt.blogspot.com/2012/05/dlaczego-latem-woda-nad-batykiem-jest.html Dlaczego latem, woda nad Bałtykiem jest zimna?
    7. Na podstawie map zlodzenia przygotowywanych przez IMiGW.
    8. Wyjątki ze źródeł historycznych o nadzwyczajnych zjawiskach hydrologiczno-meteorologicznych na ziemiach polskich w wiekach od X do XVI, Ananiasz Rojecki (red.), Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1965.
    9. Marek Żukow-Karczewski, Anomalie pogodowe w dawnej Polsce, „Aura”, nr 7/1990.
    10. Krzysztof Kożuchowski, Wieloletnie wahania zlodzenia Bałtyku, „Problemy klimatologii polarnej”, nr 5, 1996.
    11. Mapa zlodzenia wykonana w IMiGW.
    12. Strona webowa „Zlodzenie Bałtyku” przygotowywana przez IMiGW; uaktualniana i dostępna w okresie zimowym.
    13. 'Panoramia: Zlodzenie Bałtyku w Jarosławcu'.
    14. Region – Zachodniopomorskie: Bałtyk zamarza. Kra lodowa sięga po horyzont (zobacz obraz z kamery w Świnoujściu) – 27 stycznia 2010.
    15. Bałtyk zamarza. Po morzu dryfują lodowe kry – 29 stycznia 2010.
    16. Raport o stanie środowiska w Polsce 2008. Warszawa: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2010, s. 78, seria: Biblioteka Monitoringu Środowiska.
    17. Maciej Stańczyk: Tykająca bomba na dnie Bałtyku. Portal Wiedzy/Grupa Onet.pl SA, 2011-10-09. [dostęp 2011-10-11].
    18. Robert Przybylski. Przetasowania na Bałtyku. „Rzeczpospolita”, 11 czerwca 2008. 
    19. Andrzej Rudnicki: Ryby wód polskich. Atlas. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1989, s. 20–21, 26–27, 98–99. ISBN 8302010715.
    20. Ludwik Żmudziński: Świat zwierzęcy Bałtyku. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1990. ISBN 8302023744.
    21. Tomasz Umiński: Zwierzęta i oceany. Popularna zoogeografia wód morskich. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1986, s. 167. ISBN 8302026808.
    22. Mały słownik zoologiczny. Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
    23. Czesław Jura: Bezkręgowce. Zarys morfologii, systematyki, filogenezy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 338, 551. ISBN 8301044896.
    24. Z. Strzelecki: Mieszkańcy Bałtyku. Krewetka Palaemon elegans (pol.). Muzeum Przyrodnicze Wydziału BiNoZ UMK.
    Zoogeografia, geografia zwierząt – jeden z działów zoologii oraz geografii zajmujący się geograficznym rozmieszczeniem gatunków zwierząt na kuli ziemskiej.Katastrofa promu Jan Heweliusz – zatonięcie polskiego promu MF Jan Heweliusz, które miało miejsce 14 stycznia 1993 w godzinach wczesnorannych na Morzu Bałtyckim u wybrzeży niemieckiej wyspy Rugia.


    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    Wulfstan - podróżnik, prawdopodobnie anglosaski, który ok. roku 890 odbył żeglugę z Hedeby na Półwyspie Jutlandzkim (dzisiejsza Dania) w kierunku wschodnim, wzdłuż południowego wybrzeża Bałtyku, w celu zebrania informacji geograficznych na temat ziem nadbałtyckich. Po siedmiu dniach żeglugi Wulfstan dotarł do ziem zamieszkanych przez Estów (Prusów) oraz do portu Truso położonego nad jeziorem Druzno. Następstwem podróży było opisanie podróży przez podróżnika, wraz z dokładnym opisem osady Truso i niektórych zwyczajów Estów.
    Język litewski (lit. lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, wchodzących w skład języków bałtosłowiańskich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.
    Taśma (Enteromorpha syn. Ulva) – rodzaj zielenic o podważanej pozycji taksonomicznej. Plecha zbudowana z jednej warstwy komórek tworzących spłaszczoną, przypominającą jelito (stąd łacińska nazwa) rurę, której światło wypełnione jest w naturalnych warunkach wodą morską i bąbelkami tlenu wytworzonego przez tę roślinę w procesie fotosyntezy. Taśma często również może przybierać postać nici.
    Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o. (WSiP) – wydawnictwo, które wydaje głównie podręczniki szkolne i inne materiały edukacyjne. Powstało zarządzeniem ministra edukacji narodowej 9 kwietnia 1945 r., jako Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych (PZWS), z których w 1951 roku wydzielone zostało Państwowe Wydawnictwo Szkolnictwa Zawodowego. W 1974 roku oba wydawnictwa zostały połączone w wydawnictwo pod obecną nazwą i działały w formie przedsiębiorstwa państwowego. Przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa zostało dokonane przez Ministra Skarbu Państwa w dniu 16 września 1998 r. Od 3 listopada 2004 do 30 sierpnia 2010 przedsiębiorstwo było notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.
    Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.
    Zielenice (Chlorophyta) – parafiletyczna grupa jednokomórkowych (o strukturze wiciowcowej, kapsalnej i kokoidalnej) lub wielokomórkowych, samożywnych roślin występujących w wodach słodkich i słonych, rzadko w środowisku lądowym – wówczas są to higrofity lub symbionty. Należy tu ok. 9000 gatunków. Swą polską nazwę wzięły od dominującej barwy chlorofilu a i b, występują jednak w nich również karoteny (α-, β- i γ-) i ksantofile (luteina, zeaksantyna, wiolaksantyna, neoksantyna, astaksantyna). Jako substancja zapasowa wykorzystywana jest głównie skrobia, a u niektórych również inulina lub podobne do niej związki, sacharoza, maltoza lub erytrytol. W ścianie komórkowej znajduje się celuloza, a czasem również mannany i ksylany. Zielenice stanowią jedną z trzech linii rozwojowych roślin (obok glaukofitów i krasnorostów). Współcześnie dzielone są na dwie lub cztery równorzędne grupy (gromady). W rygorystycznych ujęciach taksonomicznych do zielenic zaliczane są także rośliny lądowe, przy czym dla takiego ujęcia stosuje się odrębną nazwę rośliny zielone. Termin zielenice oznacza w aktualnym ujęciu wszystkie linie rozwojowe roślin zielonych po wyłączeniu z nich roślin lądowych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.051 sek.