• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Morze śródlądowe

    Przeczytaj także...
    Zatoka – część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami, przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia.Afryka Północna – region Afryki, obejmujący północną część kontynentu. Zazwyczaj do krajów Afryki Północnej zalicza się:
    Europa Środkowa – region położony pomiędzy różnie definiowanymi Europą Zachodnią i Europą Wschodnią. Europa Północna, Południowa i Południowo-Wschodnia również wpływają na zakres tego pojęcia, w zależności od ujęcia ich granic. Pojęcie rozumiane jest różnie w zależności od okresu historycznego.
    Morze Śródziemne – przykład morza śródlądowego. Widać, że połączone jest z Oceanem Atlantyckim tylko wąską Cieśniną Gibraltarską.
    Morze Bałtyckie

    Morze śródlądowe (morze śródziemne) – morze otoczone prawie ze wszystkich stron powierzchnią lądową, połączone z oceanem jedynie poprzez wąskie cieśniny.

    Cieśnina – zwężenie obszaru wodnego, łączące dwa akweny (oceany, morza lub jeziora), a rozdzielające dwa obszary lądowe. Szeroką cieśninę morską, zwłaszcza oddzielającą wyspę od kontynentu określa się mianem kanału morskiego. Obce statki mogą przekraczać wody cieśnin należące do państwa nadbrzeżnego w oparciu o prawo niezakłóconego tranzytu.Ląd - obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów. Lądy zajmują około 29% powierzchni Ziemi, łącznie 149 milionów km². Dla większych, zwartych obszarów lądu przyjęto nazwę kontynent, mniejsze obszary lądu to wyspy. Średnie wzniesienie lądu ponad poziom morza wynosi 875 metrów. W odniesieniu do kontynentów zamiennie używa się nazwy „stały ląd”, w odróżnieniu od wysp, których nie zalicza się do powierzchni lądu.

    Morza śródlądowe dzielimy na morza międzykontynentalne – np. Morze Śródziemne, Morze Czarne, oraz morza wewnątrzkontynentalne (śródkontynentalne) – np. Morze Bałtyckie.

    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.Bałkany – region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego. Jednak nazwa ta mniej odnosi się do geografii, a bardziej do wspólnoty historyczno-kulturowej. Przy takim podejściu o przynależności danego kraju do Bałkanów decydują cechy kulturowe (np. język należący do ligi bałkańskiej, pewne elementy kultury ludowej), społeczne (np. wieloetniczność, współwystępowanie katolicyzmu, prawosławia i islamu) oraz historyczne (np. dawna przynależność do Cesarstwa Bizantyjskiego, zasiedlenie przez Słowian w VI wieku naszej ery, a przede wszystkim doświadczenie panowania tureckiego).

    Przykłady mórz śródlądowych[]

  • Morze Bałtyckie – położone pomiędzy Europą Środkową a Europą Północną i Półwyspem Skandynawskim, oddzielone od Oceanu Atlantyckiego Cieśninami Duńskimi
  • Morze Śródziemne – położone pomiędzy Europą Zachodnią, Europą Środkową a Afryką Północną i Azją Mniejszą, oddzielone od Oceanu Atlantyckiego cieśniną Gibraltarską
  • Morze Czarne – położone pomiędzy Europą Południowo-Wschodnią a Azją Mniejszą
  • Morze Czerwone – położone pomiędzy Półwyspem Arabskim a Afryką, oddzielone od Oceanu Indyjskiego cieśniną Bab al-Mandab
  • Zatoka Hudsona – głęboko wcinająca się w Amerykę Północną zatoka, oddzielona od Oceanu Atlantyckiego Cieśniną Hudsona, ze względu na duże rozmiary uznawana za morze śródlądowe.
  • Zobacz też[]

  • państwo śródlądowe
  • Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Cieśnina Gibraltarska (arab. جبل طارق, hiszp. Estrecho de Gibraltar) – cieśnina łącząca Morze Śródziemne z Oceanem Atlantyckim, oddzielająca Afrykę od Europy, pomiędzy dzisiejszym Marokiem i Ceutą (posiadłością hiszpańską) a Hiszpanią i Gibraltarem (posiadłością brytyjską). W cieśninie znajduje się kilka małych wysp, m.in. terytorium sporne Perejil. Cieśnina ma około 300 m głębokości, jej najmniejsza szerokość wynosi 14 km, a współrzędne geograficzne – 36°00′N 5°21′W/36,000000 -5,350000.
    Morze międzykontynentalne – morze otoczone lądem różnych kontynentów, związane z akwenem aktywności sejsmicznej na granicach płyt kontynentalnych, połączone z oceanem wąską cieśniną, która przyczynia się do utrudniania wymiany wód. Charakteryzuje się występowaniem rowów oceanicznych oraz zróżnicowaniem rozwoju hydrologicznego w niskich szerokościach geograficznych. Do mórz międzykontynentalnych zaliczamy m. in. Morze Czarne, Morze Czerwone, Morze Śródziemne i Ocean Arktyczny.
    Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Ma 30,37 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.
    Morze Czarne (w starożytności: gr. Εύξεινος Πόντος, łac. Pontus Euxinus, co znaczy „Morze Gościnne”) – morze śródlądowe rozciągające się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.
    Morze wewnątrzkontynentalne – to morze leżące wewnątrz jednego kontynentu, np. Morze Bałtyckie, Morze Białe, Morze Azowskie.
    Morze Bałtyckie, Bałtyk (łac. balteus — pas. Nazwa Bałtyku pojawia się po raz pierwszy u Adama z Bremy) – płytkie morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w północnej Europie. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały i Wielki Bełt) oraz Kattegat i Skagerrak. Za zachodnią granicę Bałtyku właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser (wyspa Falster) do przylądka Darßer Ort (Darß); na zachód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także Ostsee; akwen ten obejmuje m.in. część wód Cieśnin Duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu) a także mniejsze: Alsenbelt, Fehmarnbelt, Langelandsbælt.
    Bab al-Mandab (arab. باب المندب, "Brama Łez", "Wrota łez") – cieśnina pomiędzy Afryką a Półwyspem Arabskim należącym do Azji, łącząca Morze Czerwone z Oceanem Indyjskim (Zatoka Adeńska). Jest to ważny punkt żeglugowy na trasie Europa-Daleki Wschód, zwłaszcza od czasu otwarcia Kanału Sueskiego.

    Reklama