• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Monte Rosa

    Przeczytaj także...
    Dolina Aosty (wł. Valle d’Aosta, fr. Vallée d’Aoste, franko-prow. Vâl d’Outa, gwara Walser Augschtalann lub Ougstalland) – kraina historyczna i autonomiczny region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech. Od zachodu graniczy z Francją, od północy ze Szwajcarią a od wschodu i południa z regionem Piemont. Najistotniejszą gałęzią gospodarki regionu jest turystyka. Gornergrat – grzbiet w Alpach Pennińskich, części Alp Zachodnich. Leży w Szwajcarii w kantonie Valais, niedaleko granicy z Włochami. Należy do grupy Alpy Mischabel i Weissmies. Pod szczytem, na wysokości 3089 m znajduje się hotel oraz najwyższa, końcowa stacja kolejki górskiej Gornergratbahn. Szczyt leży między dwoma lodowcami: Gornergletscher i Findelgletscher. Jest znakomitym punktem widokowym oferując panoramę, której główną atrakcją jest ponad 20 czterotysięczników, np. Monte Rosa, Liskamm, Matterhorn, Dom i Weisshorn. Na szczycie znajduje się obserwatorium astronomiczne Gornergrat.
    Masyw górski (ang., fr. massif, niem. massiv; od łac. massa – "bryła") – zwarty górotwór, zbudowany zwykle ze skał pochodzenia magmowego lub metamorficznego, czasami osadowego podobnego typu, występujący samodzielnie lub jako część większego łańcucha górskiego; również wyraźnie wydzielona (np. szerokimi przełęczami) część grzbietu górskiego. Niekiedy jako masyw określa się niewielką grupę górską, np. Masyw Śnieżnika, Masyw Ślęży, Masyw Magury Wątkowskiej.
    Główna część masywu Monte Rosa

    Monte Rosa (wł.), Mont Rose (fr.; we wł. dial. roëse – lodowiec) – najpotężniejszy masyw górski całych Alp. Leży w Alpach Pennińskich, na granicy między Włochami (regiony Dolina Aosty i Piemont), a Szwajcarią (kanton Valais). Na północ od masywu znajdują się doliny Mattertal i Saastal, na południe doliny Val di Gressoney (Valle del Lys) w Dolinie Aosty i Valsesia w Piemoncie, a na wschód dolina Valle Anzasca w Piemoncie.

    Piemont (wł. Piemonte) – kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech. Od zachodu graniczy z Francją, od północy ze Szwajcarią i regionem Dolina Aosty, od wschodu z Lombardią i Emilią-Romanią, a od południa z Ligurią.Balmenhorn – szczyt w Alpach Pennińskich, części Alp Zachodnich. Leży w północnych Włoszech na granicy regionów Piemont i Dolina Aosty, blisko granicy ze Szwajcarią. Należy do masywu Monte Rosa. Szczyt można zdobyć ze schronisk Bivacco Felice Giordano (3167 m) i Capanna (3559 m). Na szczycie znajduje się statua Cristo delle Vette. Pod szczytem zalega lodowiec Ghiacciaio del Lys.

    W grzbiecie głównym Alp Pennińskich masyw ciągnie się (z zachodu na wschód) od przełęczy Colle del Lys (4246 m), za którą znajduje się masyw Breithorn - Lyskamm, do przełęczy Passo di Monte Moro (2846 m), gdzie graniczy z masywem Andolla. Od zachodu wznoszą się tu m.in. szczyty: Ludwigshöhe (4341 m), Parrotspitze (4436 m), Signalkuppe (4554 m), Zumsteinspitze (4563 m), Grenzgipfel (4618 m), Nordend (4609 m), Jägerhorn (3970 m), Fillarjoch (3586 m), Cima Brioschi (3635 m), Cima di Jazzi (3803 m), Schwarzberghorn (3609 m), Steinchalchhorn (3333 m) i Monte Moro (2985 m).

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Signalkuppe (wł. Punta Gnifetti) – szczyt w Alpach Pennińskich, części Alp Zachodnich. Leży na granicy między Szwajcarią (kanton Valais) a Włochami (region Piemont). Należy do masywu Monte Rosa. Szczyt można zdobyć ze schronisk Monte Rosa Hut (2795 m), Rifugio Città di Mantova (3470 m) oraz Rifugio Gnifetti (3611 m). Lodowce pod szczytem to Gornergletscher i Grenzgletscher. Na szczycie Signalkuppe znajduje się małe schronisko Rifugio Regina Margherita, najwyżej położone schronisko w Europie. Nazwane zostało na cześć królowej Włoch – Małgorzaty Sabaudzkiej. Włoska nazwa szczytu (Punta Gnifetti) pochodzi od nazwiska Giovanniego Gnifetti, który był pierwszym zdobywcą szczytu.

    Od szczytu Ludwigshöhe odchodzi na południe potężny boczny grzbiet ze szczytami Schwarzhorn (4322 m), Piramide Vincent (4215 m), Balmenhorn (4167 m), Punta Giordani (4046 m), Punta Vittoria (3435 m). Dzieli się on na kilka grani. Są tu m.in. szczyty Alta Luce (3184 m), Corno del Camoscio (3024 m), Corno Bianco (3320 m), Punta di Ciampono (3233 m).Grzbiet ten oddziela dolinę Val di Gressoney (Valle del Lys) od doliny Valsesia i jest granicą między regionami Dolina Aosty i Piemont.

    Grenzgipfel (wł. Punta Parrot) - szczyt w Alpach Pennińskich, części Alp Zachodnich. Leży na granicy między Szwajcarią (kanton Valais) a Włochami (region Piemont). Należy do masywu Monte Rosa. Leży na południe od Dufourspitze, blisko leżą też Signalkuppe i Piramide Vincent. Nazwa szczytu pochodzi od niemieckiego doktora nazwiskiem Johann Jakob Friedrich Wilhelm Parrot. Szczyt można zdobyć ze schronisk Monte Rosa Hut (2795 m) po stronie szwajcarskiej, Rifugio Gnifetti (3647 m) i Rifugio Citta di Mantova (3498 m) po stronie włoskiej. Szczyt przykrywa lodowiec Grenz.Maggiore (wł. Lago Maggiore lub Lago Verbano, fr. Lac Majeur, niem. Langensee, łac. Lacus Verbanus) – jezioro polodowcowe we Włoszech i Szwajcarii.

    Od szczytu Signalkuppe odchodzi na wschód grzbiet m.in. ze szczytami Punta Grober (3497 m), Punta Rizzetti (3196 m), Pizzio Bianco (3215 m) i Corno di Faller (3128 m). Grzbiet ten oddziela dolinę Valsesia od doliny Valle Anzasca.

    Od szczytu Grenzgipfel odchodzi na zachód (na stronę szwajcarską) boczna grań kończąca się szczytami Ostspitze (4632 m) i Dufourspitze (4634 m).

    Na północ od głównego masywu, w dolinie Mattertal, oddzielona lodowcami, ciągnie się równoleżnikowo niewielka grań ze szczytami Riffelhorn (2927 m), Gornergrat (3130 m), Hohtälli (3286 m), Rote Nase (3251 m) i Stockhorn (3405 m).

    Mattertal (fr. Vallée de Saint-Nicolas lub Vallée de Zermatt) – dolina w Szwajcarii w kantonie Valais, w Alpach Pennińskich. Jej wylot znajduje się w miejscowości Stalden, gdzie dolina Vispertal rozdziela się na dwie doliny: zachodnią Mattertal i wschodnią Saastal. Stamtąd Mattertal biegnie na południe między masywami Weisshornu od zachodu oraz Mischabel i Allalin od wschodu i dochodzi do położonych wśród lodowców masywów Monte Rosa, Matterhorn i Breithorn - Lyskamm na granicy z Włochami. Znajduje się tu m.in. drugi co do wielkości lodowiec Alp – Gornergletscher. Przez dolinę przepływa potok Matter Vispa. Łańcuch górski – teren górski o równolegle ułożonych pasmach wraz z kotlinami i przylegającymi doń pogórzami.

    Na północ od Schwarzberghorn (3609 m) odchodzi krótka grań z przełęczą Schwarzberg-Weisstor ( 3535 m), za którą znajduje się masyw Allalin. Przełęcz ta oddziela też dolinę Mattertal od doliny Saastal.

    Dufourspitze i lodowiec Monte Rosa Gletscher. Widok z Gornegrat

    Na północ i zachód od grzbietu głównego masyw otaczają m.in lodowce: Grenzgletscher, Monte Rosa Gletscher, Gornergletscher, Findelgletscher, Szwarzberggletscher i Seewjinengletscher.

    Południowe i wschodnie zbocza masywu są bardziej strome. Wschodnia ściana masywu (ściana Macugnaga) o wysokości 2400 metrów jest najwyższą ścianą w Alpach. Są tu niewielkie lodowce takie jak na przykład Ghiacciaio del Lys, Ghiacciaio di Indren, Ghiacciaio del Belvedere czy Ghiacciaio delle Piode.

    Suddivisione Orografica Internazionale Unificata del Sistema Alpino (w skrócieSOIUSA) – system klasyfikacji podziału Alp z punktu widzenia geograficznego i toponimii. Zaprojektowany przez włoskiego badacza Sergio Marazzi w 2005 roku.Corno Nero (niem. Schwarzhorn) – szczyt w masywie Monte Rosa w Alpach Pennieńskich. Leży w północnych Włoszech na granicy regionów Dolina Aosty i Piemont w pobliżu granicy ze Szwajcarią. Jest to charakterystyczny skalny wierzchołek, pięknie położony na południe od Ludwigshöhe.

    Szczyty w masywie powyżej 4000 metrów n.p.m.:

    Dufourspitze (4634 m)

    Ostspitze (4632 m)

    Grenzgipfel (4618 m)

    Nordend (4609 m)

    Signalkuppe (4554 m)

    Zumsteinspitze (4563 m)

    Parrotspitze (4436 m)

    Ludwigshöhe (4341 m)

    Schwarzhorn (4322 m)

    Piramide Vincent (4215 m)

    Balmenhorn (4167 m)

    Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe, ret. Alps) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².Andolla – masyw górski w Alpach Pennińskich. Leży na granicy między Włochami (region Piemont), a Szwajcarią (kanton Valais). Na północ od masywu znajdują się doliny Saastal i Zwischbergental, a na południe doliny Valle Anzasca, Val di Antrona i Val Bognanco.

    Punta Giordani (4046 m)

    Na obszarze masywu funkcjonuje kolej zębata z Zermatt na Gornergrat (3136 m).

    Według klasyfikacji Suddivisione Orografica Internazionale Unificata del Sistema Alpino masyw Monte Rosa i masyw Breithorn - Lyskamm tworzą grupę górską Alpy Monte Rosa.

    Panorama[ | edytuj kod]

  • Masyw Monte Rosa od południowo-wschodniej strony. Widok znad jeziora Maggiore

    Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Monte Rosa. Encyclopaedia Britannica Online. [dostęp 16 sierpnia 2014].
    2. Wanderkarte, Zermatt - Cervinia (Breuil) - Täsch, Bundesamt der Landestopographie, 1998
    3. Punta Gnifetti Mountain Information, www.mountain-forecast.com [dostęp 2018-07-28] (ang.).
    4. Jan Babicz, Alpy Szwajcarskie, Warszawa: Sklep Podróżnika, 1995, ISBN 83-7136-027-4, OCLC 749441384.
    5. Vallèe d’Aoste, Studio F.M.B. Bologna, ​ISBN 88-7775-316-1​.
    6. Jan Babicz, Dariusz Tkaczyk, Alpy, Sklep Podróżnika, Warszawa, 1993
    7. Wielka Encyklopedia Gór i Alpinizmu, tom 3, Góry Europy, Wydawnictwo STAPIS, Katowice, 2007, ​ISBN 978-83-60429-04-4​.
    8. Encyklopedia Powszechna PWN. T. 4. R-Z. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976, s. 55.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Relacja i galeria zdjęć z wyprawy
  • Nordend (w jęz. niem. północny koniec) – szczyt w masywie Monte Rosa w Alpach Pennińskich o wysokości 4609 metrów. Drugi co do wysokości i najbardziej wysunięty na północ szczyt masywu Monte Rosa. Leży na granicy między Szwajcarią (kanton Valais) a Włochami (region Piemont).Dufourspitze (wł. Punta Dufour, 4634 m n.p.m.) – szczyt w Alpach Pennińskich. Najwyższy szczyt masywu Monte Rosa oraz Szwajcarii, drugi co do wysokości samodzielny szczyt Alp (po Mont Blanc), a także Europy, jeśli nie uznaje się Kaukazu za jej część. Leży w Szwajcarii w kantonie Valais, blisko granicy z Włochami. Nazwa („szczyt Dufoura”) została nadana na cześć szwajcarskiego kartografa Guillaume’a Henriego Dufoura.




    Warto wiedzieć że... beta

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Valais (niem. Wallis, fr. Valais, wł. Vallese, romansz Vallais) – kanton w południowej Szwajcarii. Jego stolicą jest Sion. Jest to trzeci pod względem powierzchni kanton Szwajcarii. Na całej długości kantonu rozciąga się dolina Rodanu, który wypływa z lodowca, w pobliżu Oberwaldu. Od tej głównej doliny odchodzi wiele bocznych odgałęzień, wśród nich Mattertal, w której leży Zermatt – słynna miejscowość turystyczna, u stóp Matterhornu (4477 m n.p.m.).
    Saastal (fr. Vallée de Saas) – dolina w Szwajcarii w kantonie Valais, w Alpach Pennińskich. Jej wylot znajduje się w miejscowości Stalden, gdzie dolina Vispertal rozdziela się na dwie doliny: zachodnią Mattertal i wschodnią Saastal. Stamtąd Saastal biegnie na południe między masywami Mischabel i Allalin, a Weissmies. Masywy Mischabel i Allalin oddzielają ją od doliny Mattertal.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Alpy Pennińskie lub Alpy Walijskie (fr. Alpes pennines lub Alpes valaisannes, niem. Walliser Alpen, wł. Alpi Pennine) – pasmo górskie w Alpach Zachodnich. Leży na pograniczu Włoch (regiony Piemont i Dolina Aosty) i Szwajcarii (kanton Valais). Alpy Pennińskie ciągną się z zachodu na wschód, z licznymi i długimi grzbietami bocznymi, wybiegającymi ku północy i południu. Sąsiadują z Alpami Graickimi na zachodzie (przez przełęcz Col Ferret), Alpami Berneńskimi na północy (przez dolinę Rodanu) oraz z Alpami Lepontyńskimi na wschodzie (przez przełęcz Simplon).
    Ludwigshöhe – szczyt w Alpach Pennińskich, części Alp Zachodnich. Leży na granicy między Szwajcarią (kanton Valais) a Włochami (regiony Piemont i Dolina Aosty). Należy do masywu Monte Rosa. Leży na południe od Dufourspitze i Ostspitze. Szczyt można zdobyć ze schronisk Monte Rosa Hut (2795 m) po stronie szwajcarskiej oraz Capanna Gnifetti (3611 m) i Rifugio Citta di Mantova (3498 m) po stronie włoskiej. Szczyt przykrywa lodowiec Piode.
    Kolej zębata – kolej z dodatkową szyną zębatą umieszczoną pośrodku toru, na którą oddziałują zębate koła napędowe i hamujące taboru trakcyjnego, mogąca pokonywać trasę o dużych nachyleniach profilu podłużnego. Technologia ta może być zastosowana na całej długości wydzielonej linii kolejowej albo tylko na bardziej stromych fragmentach trasy.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.