• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Monolog wypowiedziany

    Przeczytaj także...
    Stanisław Wygodzki (przed wojną Szyja Wygodzki) (ur. 13 stycznia 1907 r. w Będzinie, zm. 9 maja 1992 r. w Giwatajim koło Tel Awiwu, Izrael) – polski prozaik, poeta i krytyk literacki pochodzenia żydowskiego, również tłumacz literatury niemieckiej (m.in. dzieł Brechta) i żydowskiej (m.in. Alejchema i Asza).Kazimierz Brandys (ur. 27 października 1916 w Łodzi, zm. 11 marca 2000 w Paryżu) – polski prozaik, eseista, autor scenariuszy filmowych. Jako ostatni z Polaków pochowany na paryskim cmentarzu Pere Lachaise.
    Albert Camus /albɛʀ kamy/ (ur. 7 listopada 1913 w Mondovi, zm. 4 stycznia 1960 w Villeblevin) – francuski pisarz, dramaturg, eseista i reżyser teatralny. Urodzony w Algierii francuskiej, tworzył swoje dzieła głównie we Francji europejskiej. Jest czołowym reprezentantem egzystencjalizmu w literaturze i uważa się go za jednego z najwybitniejszych intelektualistów Europy w II połowie XX wieku. Był laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1957.

    Monolog wypowiedziany – forma pierwszoosobowej narracji, ukształtowana pod wpływem powieści Upadek Alberta Camusa i popularna w latach 50. i 60. XX wieku. Za twórcę tej formy wypowiedzi uważa się niekiedy Fiodora Dostojewskiego z Notatkami z podziemia.

    W utworach skonstruowanych na zasadzie monologu wypowiedzianego narratorem jest bohater, kierujący swoją wypowiedź do rozmówcy, którego słowa nie pojawiają się w utworze bezpośrednio, czytelnik poznaje je jedynie poprzez reakcje i odpowiedzi bohatera-narratora. Podmiot mówiący zazwyczaj przedstawia swoją autobiografię (najczęściej osadzoną silnie w wydarzeniach historycznych) i poddaje ją interpretacji. Fragmenty przedstawiające wydarzenia przybierają zwykle formę pozornie chaotycznego, nieformalnego mówienia, natomiast części, w których podmiot dokonuje ich interpretacji są bardziej uporządkowane i zawierają właściwości retoryczne. Związane jest to celem wypowiedzi – bohater-narrator chce nie tylko opowiedzieć o swoim życiu, ale także je zrozumieć i uzyskane wnioski narzucić rozmówcy. Podejmuje przy tym problematykę moralną, związaną m.in. z podejmowaniem wyborów w sytuacjach ostatecznych, stosunkiem jednostki do społeczeństwa, rozrachunku ze swoim życiem itp.

    Upadek (fr. La Chute) – jest to powieść filozoficzna autorstwa Alberta Camusa. Po raz pierwszy opublikowana w 1956 roku, jest jego ostatnim ukończonym dziełem literackim. Z akcją umiejscowioną w Amsterdamie, Upadek składa się z serii monologów samozwańczego Jeana – Baptiste Clemence’a, rozmyślającego nad swoim życiem w obecności nieznajomego. W formie przypominającej spowiedź, Clemence opowiada o jego sukcesie, kiedy to był bogatym paryskim adwokatem, cieszącym się wielkim szacunkiem wśród jego współpracowników, także o jego kryzysie, i wreszcie o spadku z piedestału świetności, co w świeckiej terminologii odnosi się do upadku człowieka w Edenie.Fiodor Michajłowicz Dostojewski (ros. Фёдор Миха́йлович Достое́вский, Ѳедоръ Михайловичъ Достоевскій) (ur. 11 listopada [30 października st.st.] 1821 w Moskwie, zm. 9 lutego [28 stycznia st.st.] 1881 w Petersburgu) – pisarz rosyjski.

    Pierwszym polskim utworem pisanym w formie monologu wypowiedzianego był Wzlot Jarosława Iwaszkiewicza (stanowiący polemikę z Upadkiem Camusa), opublikowany w 1957. Kolejne to m.in. Koncert życzeń Stanisława Wygodzkiego, Jak być kochaną Kazimierza Brandysa i Jawa i mrzonka Antoniego Słonimskiego.

    Antoni Słonimski (ur. 15 listopada 1895 w Warszawie, zm. 4 lipca 1976 tamże) – polski poeta, felietonista, dramatopisarz, satyryk, krytyk teatralny i działacz.Retoryka (gr. ῥητορική rhetorike, od wyrazu ῥήτωρ rhetor "mówca") – krasomówstwo, sztuka wymowy, umiejętność opisania swojego punktu widzenia i przekonywania słuchaczy do swoich racji, czyli sztuka perswazji.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Michał Głowiński: Monolog wypowiedziany. W: Słownik literatury polskiej XX wieku. Alina Brodzka (red.). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992. ISBN 83-04-03942-7.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Jarosław Leon Iwaszkiewicz, pseudonim Eleuter (ur. 20 lutego 1894 w Kalniku w gub. kijowskiej, zm. 2 marca 1980 w Warszawie) – polski pisarz (prozaik, poeta i eseista), tłumacz i librecista, współtwórca grupy poetyckiej Skamander, współpracownik „Wiadomości Literackich”, wieloletni redaktor naczelny „Twórczości”.
    Notatki z podziemia (ros. tytuł oryg. Записки из подполья) – powieść Fiodora Dostojewskiego z 1864.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.552 sek.