• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Monolog dramatyczny

    Przeczytaj także...
    Xantippe: a Fragment – wiersz angielskiej poetki Amy Levy z 1880. Został on opublikowany jako tytułowy liryk tomiku Xantippe and Other Verse w 1881. Utwór ten jest monologiem dramatycznym. Został napisany wierszem białym (blank verse), czyli nierymowanym pentametrem jambicznym. W niektórych miejscach bezrymowy tok wiersza jest inkrustowany aliteracją: The lamp burns low; low burns the lamp of life, Sorely have I sinned/In all my life. A fairer fate befall. Utwór liczy 279 linijek. Jego bohaterką jest Ksantypa, ponoć kłótliwa żona greckiego filozofa Sokratesa. Wiersz jest uważany za największe osiągnięcie poetki. Flawiusz Julian (Flavius Claudius Iulianus, ur. w 331 lub wiosną 332 w Konstantynopolu, zm. 26 czerwca 363 w dolinie Maranga koło dzisiejszej Samarry) – cesarz rzymski w latach 361-363, znany szerzej jako Julian Apostata.
    John Donne (ur. 22 stycznia 1572 w Londynie, zm. 31 marca 1631) – czołowy poeta wczesnego angielskiego baroku, główny przedstawiciel nurtu poezji metafizycznej.

    Monolog dramatyczny (ang. dramatic monologue) – gatunek poezji lirycznej, należący do liryki pośredniej, w którym przedstawiona zostaje wypowiedź określonej (najczęściej już w tytule) osoby, mówiącej w określonej sytuacji. Monolog dramatyczny jest w istocie zakamuflowanym dialogiem, z którego wyjęte zostały słowa tylko jednego uczestnika. Wypowiedzi innej osoby lub innych osób można się zresztą domyślić z tego, co mówi podmiot liryczny. Prekursorem gatunku był siedemnastowieczny poeta metafizyczny John Donne, jako autor elegii To His Mistress Going to Bed (Do jego pani idącej do łóżka). Gatunek rozwinął się zwłaszcza w epoce wiktoriańskiej. Jego mistrzami byli Alfred Tennyson i Robert Browning. Najbardziej znane przykłady to Święty Szymon Słupnik Tennysona i Moja ostatnia księżna Browninga. Browning w monologach dramatycznych opowiedział historię w poemacie Pierścień i księga. Monolog dramatyczny podjęli poeci anglosaskiego modernizmu, w tym T.S. Eliot (Podróż trzech króli). Najbardziej klasycznym przykładem monologu dramatycznego w literaturze jest wiersz Antoniego Słonimskiego Odszczepieniec, będący imaginacyjną wypowiedzią cesarza rzymskiego Juliana Apostaty. Monologi dramatyczne są najczęściej pisane wierszem białym. W ten sposób zbudowała swój monolog Ksantypa angielska poetka Amy Levy:

    Thomas Stearns Eliot (ur. 26 września 1888 w Saint Louis w USA, zm. 4 stycznia 1965 w Londynie) – poeta, dramaturg i eseista. Urodzony w USA, został brytyjskim poddanym w roku 1927, w tym roku przeszedł na anglikanizm. Studiował na uniwersytetach w USA (Harvard), Anglii (Oxford) i Francji (Sorbona). Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1948. Od 1915 do 1922 żonaty z Vivienne Haigh-Wood, w 1957 poślubił Esmé Valerie Fletcher. Większość życia zawodowego przepracował w banku Lloyds w Londynie oraz w wydawnictwie Faber and Gwyer (później Faber and Faber).Blank verse (także w spolszczonej wersji blankvers) – nierymowany pentametr jambiczny, będący najbardziej uniwersalnym rodzajem wiersza w literaturze angielskiej.
    What, have I waked again? I never thought To see the rosy dawn, or ev'n this grey, Dull, solemn stillness, ere the dawn has come. The lamp burns low; low burns the lamp of life: The still morn stays expectant, and my soul, All weighted with a passive wonderment, Waiteth and watcheth, waiteth for the dawn. Come hither, maids; too soundly have ye slept That should have watched me; nay, I would not chide-- Oft have I chidden, yet I would not chide In this last hour;--now all should be at peace. (Xantippe)

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Definicja w Encyclopaedia Britannica
    2. Michał Głowiński, Monolog dramatyczny, [w:] Michał Głowiński, Teresa Kostkiewiczowa, Aleksandra Okopień-Sławińska, Janusz Sławiński, Słownik terminów literackich, Ossolineum, Wrocław 2002.
    3. Przekład w Antologii poezji angielskiej
    Święty Szymon Słupnik (St Simeon Stylites) – wiersz angielskiego poety Alfreda Tennysona, będący przykładem monologu dramatycznego. Utwór został po raz pierwszy opublikowany w 1842. Powstał jednak dużo wcześniej, w 1833. Stanowi on wypowiedź świętego Szymona, zwanego Słupnikiem z racji tego, że sporą część życia spędził na wysokiej kolumnie. Podobnie jak wiele innych wiktoriańskich monologów dramatycznych, utwór jest napisany wierszem białym (blank verse), czyli nierymowanym pentametrem jambicznym. Liczy dwieście dwadzieścia wersów. Nie wiadomo, czy Tennyson uczynił bohaterem swojego wiersza św. Szymona Słupnika Starszego, czy św. Szymona Słupnika Młodszego. Amy Levy (właśc. Amy Judith Levy, ur. 10 listopada 1861, zm. 10 września 1889) – angielska powieściopisarka, eseistka i poetka pochodzenia żydowskiego. Była pierwszą kobietą narodowości żydowskiej na Cambridge University.




    Warto wiedzieć że... beta

    Moja ostatnia księżna (ang. My Last Duchess) – wiersz Roberta Browninga z 1842 roku. Utwór ten nie tylko jest jednym z najważniejszych utworów poety, ale także przykładem gatunku monolog dramatyczny, który bardzo się rozwinął w literaturze angielskiej w połowie XIX wieku.
    Robert Browning (ur. 7 maja 1812 w Camberwell (dzielnica Londynu), zm. 12 grudnia 1889 w Wenecji) – angielski poeta i dramatopisarz.
    Antoni Słonimski (ur. 15 listopada 1895 w Warszawie, zm. 4 lipca 1976 tamże) – polski poeta, felietonista, dramatopisarz, satyryk, krytyk teatralny i działacz.
    Pierścień i księga (ang. The Ring and the Book) – dzieło poetyckie Roberta Browninga, klasyfikowane jako poemat albo powieść wierszem, wydawane w latach 1868-1869.
    Podróż trzech króli (ang. The Journey of the Magi) – wiersz T.S. Eliota napisany w 1927 roku, jeden z jego najbardziej znanych krótszych wierszy.
    Sir Alfred Tennyson (6 sierpnia 1809 w Lincolnshire − 6 października 1892 w Aldworth) − największy poeta postromantyzmu wiktoriańskiego, uhonorowany tytułem "poeta laureatus".

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.