• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Moneta kolekcjonerska

    Przeczytaj także...
    Awers i rewers (łac.) to dwie strony jakiegoś zdobionego przedmiotu płaskiego, pokrytego jedno- lub dwustronnie malowidłem, grafiką lub drukiem, zawierającego płaskorzeźbę, wizerunek wykonany metodą rycia, kucia lub zdobionego w jeszcze inny sposób. Oba pojęcia funkcjonują wyłącznie razem, gdy w danym przedmiocie występuje swobodny dostęp do obu jego powierzchni, przy czym jedna z nich jest wyłączną lub główną stroną zawierającą przedstawiane treści.Gabinet Numizmatyczny Mennicy Polskiej – nieczynne obecnie muzeum, które znajdowało się na warszawskiej Woli przy ul. Waliców 11.
    De iure (łac. według prawa) – w języku prawniczym stan zgodny z treścią norm prawnych. Często używane dla przeciwstawienia stanu de facto wobec rzeczywistości prawnej.

    Moneta kolekcjonerskamoneta najczęściej z metalu szlachetnego, przede wszystkim złota lub srebra, bita przeważnie dla uczczenia ważnych osób lub wydarzeń, w przeważającej większości wprowadzana przez bank emisyjny na pierwotny rynek kolekcjonerski w cenach wyższych niż wynosi jej nominał.

    Znak pieniężny – emitowany przez państwo materialny znak posiadania przez okaziciela określonej ilości pieniądza. Znaki pieniężne emitowane są w formie monet i banknotów. Gwarantem wartości znaku pieniężnego jest państwo.Tampondruk – technika druku pośredniego, zaliczana do pochodnych druku wklęsłego, polegająca na nakładaniu farby drukarskiej za pomocą miękkiego gładkiego stempla zwanego tamponem. Za pomocą tamponu o odpowiednim kształcie wykonywany jest nadruk na nierównych i nieregularnych powierzchniach. Przez dobranie odpowiedniej farby możliwe jest drukowanie na podłożach takich jak tworzywa sztuczne, guma, szkło, metal itp.

    Na cenę za jaką monety kolekcjonerskie rozprowadzane są przez bank mają głównie wpływ:

  • ilość zawartego kruszcu,
  • wyższe w porównaniu do monet powszechnego obiegu koszty produkcji,
  • a w niektórych przypadkach (w odróżnieniu od monet bulionowych) także bieżące trendy rynkowe, określane jako tzw. wartość kolekcjonerska.
  • W zależności od emitenta przedmioty te mogą posiadać status monety de jure (czyli być prawnie określonym środkiem pieniężnym) lub też stanowić wyłącznie obiekt medalierski (emisje prywatne, niezwiązane z żadnym bankiem mającym prawo emisji środków pieniężnych). Żadne z nich nie są monetami de facto ze względu na brak praktycznego zastosowania jako środka płatniczego. Zaliczane są do pozornych znaków pieniężnych.

    5 złotych wzór 1994 – moneta pięciozłotowa bimetaliczna, wprowadzona do obiegu w dniu denominacji z 1 stycznia 1995 r., zarządzeniem z 29 listopada 1994 r. II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.

    Monety kolekcjonerskie bite są często w niestandardowych wymiarach lub z dodatkami mającymi zainteresować kolekcjonerów do kupna. Nietypowymi kształtami są najczęściej prostokątne klipy, a dodatkami m.in. cyrkonia, bursztyn, tampondruk. Monety te mogą być również poddawane procesom platerowania metalem szlachetnym lub oksydowaniu.

    Stan zachowania – w numizmatyce kategoria przypisywana monecie lub banknotowi w zależności od widocznych efektów zużycia lub stopnia zniszczenia numizmatu. W numizmatyce polskiej w odniesieniu do monet, głównie w popularnych katalogach, korzysta się zazwyczaj ze skali opartej na czterech kategoriach: De facto (łac. w rzeczywistości) – faktycznie, w rzeczy samej, w praktyce, rzeczywiście, w przeciwieństwie do prognoz lub zamierzeń; w języku prawniczym przeciwstawne do de iure. Figura stylistyczna stosowana do wzmocnienia znaczenia zdania.

    Zazwyczaj monety kolekcjonerskie bije się w niewielkich nakładach – kilkaset do kilkadziesiąt tysięcy egzemplarzy – ze względu na brak ich faktycznego uczestnictwa obiegu. Najchętniej kolekcjonowane są w idealnych stanach zachowania.

    Popularne nominały polskich monet kolekcjonerskich okresu podenominacyjnego III Rzeczypospolitej, tj od 1995 r., to:

  • 10 złotych (metal: srebro, masa: 16,5 g, średnica: 32 mm),
  • 20 złotych (metal: srebro, masa: 31,1 g, średnica 38,61 mm),
  • 100 złotych (metal: złoto, masa: 8 g, średnica 21 mm),
  • 200 złotych (metal: złoto, masie: 15,5 g, średnica: 27 mm).
  • Niektóre monety kolekcjonerskie NBP mają inne parametry od podanych powyżej.

    Narodowy Bank Polski (NBP) – polski bank centralny z siedzibą w Warszawie. Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP.Medalierstwo – dziedzina łącząca rzemiosło i sztuki plastyczne, obejmująca wykonywanie drobnych form rzeźbiarskich w formie medali, najczęściej w celu uczczenia jakiejś osoby lub wydarzenia. Medalierstwo jest dziedziną sztuki dekoracyjnej (rzemiosłem artystycznym), którą umieścić można pomiędzy numizmatyką, a złotnictwem i sztukami pięknymi.

    NBP wypuszcza też okazjonalnie monety kolekcjonerskie w innych nominałach: 5, 25, 30, 37, 1000, czy 2018 złotych. W 2019 r. dokonał również emisji kolekcjonerskich w srebrze oraz złocie monet powszechnego obiegu, od 1 grosza do 5 złotych.

    W latach 1964–1991 były również bite przez Mennicę Państwową kolekcjonerskie monety próbne, różniące się jedynie od monet kolekcjonerskich NBP statusem prawnym (nieobiegowym) i najczęściej umieszczonym na rewersie napisem „PRÓBA”.

    W II Rzeczypospolitej funkcję monet kolekcjonerskich pełniły w znacznym stopniu specjalne emisje wykonywane przez Mennicę Państwową, często z napisem „PRÓBA”, dystrybuowane przez Gabinet Numizmatyczny Mennicy Państwowej.

    Srebro (Ag, łac. argentum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.Metale szlachetne – zwyczajowa nazwa metali odpornych chemicznie, do których zazwyczaj zalicza się platynowce (ruten, rod, pallad, osm, iryd i platynę) oraz dwa metale z grupy miedziowców: srebro i złoto (miedź, ze względu na nieco wyższą reaktywność, zalicza się do metali półszlachetnych), czasem także rtęć i ren. Określa się je także jako metale, które w szeregu napięciowym przyjmują wartości dodatnie (mają dodatni potencjał standardowy). Metale szlachetne zaliczają się do metali nieżelaznych ciężkich (o ciężarze właściwym pow. 3,6).

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • monety kolekcjonerskie PRL
  • monety kolekcjonerskie III Rzeczypospolitej
  • monety próbne kolekcjonerskie
  • monety próbne II Rzeczypospolitej
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Narodowy Bank Polski - Internetowy Serwis Informacyjny, www.nbp.pl [dostęp 2020-04-21] (pol.).
    2. Narodowy Bank Polski - Internetowy Serwis Informacyjny, www.nbp.pl [dostęp 2020-04-21] (pol.).
    3. Janusz Parchimowicz, Katalog monet polskich obiegowych i kolekcjonerskich od 1916, wyd. 21, Szczecin: Nefryt, 2012, s. 204–284, ISBN 978-83-87355-68-5.
    4. Narodowy Bank Polski - Internetowy Serwis Informacyjny, www.nbp.pl [dostęp 2020-04-21] (pol.).
    5. Janusz Parchimowicz, Katalog monet polskich obiegowych i kolekcjonerskich od 1916, wyd. 21, Szczecin: Nefryt, 2012, s. 88–114, 285–286, ISBN 978-83-87355-68-5.
    6. Janusz Parchimowicz, Polskie monety próbne 1949–1990 (Polska Rzeczpospolita Ludowa), wyd. I, Szczecin: Nefryt, 2018, s. 18, ISBN 978-83-87355-88-3.
    7. Janusz Parchimowicz, Monety Rzeczypospolitej polskiej 1919 – 1939, wyd. pierwsze, Szczecin: Nefryt, 2010, s. 62, ISBN 978-83-87355-65-4.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Plan emisyjny monet kolekcjonerskich NBP
  • Monety kolekcjonerskie III Rzeczypospolitej – monety posiadające obiegowy status prawny, emitowane przez Narodowy Bank Polski od 1990 roku z umieszczonymi na awersie nazwą państwa „Rzeczpospolita Polska” oraz godłem w postaci orła w koronie, emitowane z rewersami poświęconymi wybranym tematom kolekcjonerskim, bite najczęściej w metalach szlachetnych, w podwyższonym standardzie w stosunku do monet powszechnego obiegu (np. stemplem lustrzanym), najczęściej wprowadzane do obiegu kolekcjonerskiego w cenach przekraczających ich nominał. Monety te są kontynuacją kolekcjonerskiej działalności emisyjnej Narodowego Banku Polskiego rozpoczętej w okresie PRL w 1972 r. 1 grosz wzór 2013 – moneta jednogroszowa, wprowadzona do obiegu w dniu 3 marca 2014 r. Zastąpiła jednogroszówkę wzór 1990 różniącą się wzorem awersu i materiałem z którego została wykonana.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Złoto (Au, łac. aurum) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 79. Złoto jest ciężkim, miękkim i błyszczącym metalem, będącym najbardziej kowalnym i ciągliwym spośród wszystkich znanych metali. Czyste złoto ma jasnożółty kolor i wyraźny połysk, nie utlenia się w wodzie czy powietrzu. Chemicznie złoto należy do metali przejściowych i pierwiastków grupy 11. Z wyjątkiem helowców (tzw. gazów szlachetnych) złoto jest najmniej reaktywnym pierwiastkiem. Złoto długo przed okresem spisanej historii było drogocennym i poszukiwanym metalem szlachetnym używanym w biciu monet, jubilerstwie, sztuce i zdobieniach.
    Monety próbne II Rzeczypospolitej i Generalnego Gubernatorstwa – monety bite i nie wprowadzone do obiegu w okresie II Rzeczypospolitej i czasach Generalnego Gubernatorstwa jako monety pamiątkowe, kolekcjonerskie lub próbne technologiczne. Niekiedy z grupy tej wyłączane są monety początkowo przeznaczone do wprowadzenia do obiegu, które jednak z różnych przyczyn nigdy nie znalazły się w obrocie pieniężnym. Dotyczy to wersji podstawowych monet:
    Monety kolekcjonerskie PRL – monety posiadające obiegowy status prawny, emitowane przez Narodowy Bank Polski w latach 1972–1989 z umieszczonymi na awersie nazwą państwa „Polska Rzeczpospolita Ludowa” oraz godłem w postaci orła bez korony, emitowane w nominałach od 50 złotych do 200 000 złotych, z rewersami poświęconymi wybranym tematom kolekcjonerskim, bite w metalach szlachetnych przeważnie stemplem lustrzanym, wprowadzane do obiegu kolekcjonerskiego w cenach przekraczających ich nominał.
    III Rzeczpospolita – użyte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (1997) określenie państwa polskiego po zasadniczych przemianach politycznych, jakie zaszły od 1989 roku. Oficjalna nazwa państwa to Rzeczpospolita Polska.
    Moneta – przeważnie metalowy znak pieniężny, o określonej formie, opatrzony znakiem emitenta. Emitent gwarantował umowną wartość monety. Pierwotnie wartość ta zbliżona była do rynkowej wartości kruszców zawartych w monecie.
    Kruszce – przestarzały termin odnoszący się do rud metali innych niż żelazo. Obecnie funkcjonujący głównie w zwrotach odnoszących się do metali szlachetnych. W ekonomii stosowane jest pojęcie pieniądza kruszcowego, oznaczające środek płatniczy (pieniądz) związany z masą określonego metalu; z czasem, dla uniknięcia konieczności każdorazowego ważenia, na sztukach kruszcu (później: monetach) zaczęto wybijać symbole oznaczające ich wartość. Kruszcem w tym znaczeniu były początkowo różne dostępne metale i minerały, z czasem zasób stosowanych kruszców ograniczono do metali szlachetnych.
    Bank emisyjny – jedyna instytucja mająca wyłączne prawo emitowania znaków pieniężnych (czyli ich drukowania), będących prawnym środkiem płatniczym w danym państwie. Obecnie rolę banków emisyjnych pełnią banki centralne. Emitowane pieniądze wprowadzają one do systemu gospodarczego udzielając kredytów bankom komercyjnym (w niektórych krajach – np. USA – bezpośrednim kredytobiorcą może być również rząd). Jednym z celów banku emisyjnego/centralnego jest dbałość o utrzymywanie wartości emitowanej waluty. Według współcześnie obowiązującej doktryny, banki emisyjne emitują taką ilość pieniądza, na jaką istnieje zapotrzebowanie w przy danych stopach procentowych. Chcąc ograniczyć emisję nowych pieniędzy (np. aby zahamować spadek ich wartości), podwyższają one oprocentowanie kredytów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.