• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mohylew



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Sobór Podwyższenia Krzyża Pańskiego – prawosławny sobór w Mohylewie, w jurysdykcji eparchii mohylewskiej i mścisławskiej Egzarchatu Białoruskiego Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.Ryga (łot. Rīga, niem. Riga, lit. Ryga, est. Riia, liw. Rīgõ, fin. Riika, jidysz ריגע, Rige, ros. Рига, Riga, ukr. Рига, Ryha) – stolica Łotwy, miasto położone nad rzeką Dźwiną w pobliżu jej ujścia do Bałtyku w Zatoce Ryskiej. Jest głównym ośrodkiem gospodarczo-przemysłowym, komunikacyjnym (port morski, lotniczy i węzeł kolejowy Ryga Centralna), kulturalnym i naukowym kraju. Posiada liczne zabytki, w tym jeszcze z czasów średniowiecza. Jest wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO. Stanowi jedno z największych w Europie skupisk architektury secesyjnej.

    Mohylew (biał. Магілёў, Mahiloŭ; ros. Могилёв, Mogilow; jid. מאָלעוו, Molew) – miasto na Białorusi, nad Dnieprem, blisko granicy z Rosją, siedziba administracyjna obwodu mohylewskiego i rejonu mohylewskiego. Liczący ok. 380 tys. mieszkańców (2017) Mohylew jest trzecim pod względem liczby ludności miastem białoruskim.

    Bolesław Hieronim Kłopotowski (ur. 13 marca 1848 w Szarogrodzie, zm. 24 lutego 1903 w Sankt Petersburgu) – polski duchowny katolicki, biskup łucko-żytomierski, arcybiskup mohylewski.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

    Historia[ | edytuj kod]

    Od XIV wieku Mohylew wraz z księstwem mścisławskim, w którym się znajdował, należał do Litwy, jednak nie miał jeszcze wtedy większego znaczenia. Od 2 połowy XIV wieku królowe polskie, w tym Jadwiga i Helena, otrzymywały czynsze z Mohylowa na podstawie zapisów ślubnych swoich mężów. W dokumentach historycznych Mohylew wymieniono w 1505 r., gdy żona króla Aleksandra zwolniła niektórych mieszczan od powinności miejskich. Jego rozwój zaczął się po upadku w 1514 r. Smoleńska, gdy zaczął się rozbudowywać jako nowy ważny ośrodek handlowy. Mohylew stanowił od tego czasu ważny punkt na drogach handlowych ze wschodu na zachód i z północy na południe, a wkrótce stał się największym miastem w tym rejonie Rzeczypospolitej. Przede wszystkim był ośrodkiem handlu futrami, pośrednicząc w handlu nimi na zachód. Przez Mohylew wiódł północny szlak handlowy do państwa moskiewskiego lądem na Witebsk, a z tego miasta Dźwiną do Rygi. W 1561 r. król Zygmunt August ustanowił w Mohylewie wójta i czterech setników oraz określił powinności, ilość i rodzaj podatków, pozostawiając też niektóre wolności mieszkańców. Król Stefan Batory w 1577 r. nadał mu prawo magdeburskie i wszelkie swobody z niego wypływające, a także ustanowił targi i jarmarki. W dniu 27 czerwca 1581 roku 30-tysięczna armia moskiewsko-tatarska spaliła kilkaset domów na przedmieściach, jednak 200 husarzy z roty Marcina Kazanowskiego (1523–1587) zaatakowało oblegających i powstrzymywało dalszy atak, a potem, po przybyciu odsieczy w postaci roty Temruka Szymkowicza i roty porucznika Halibeka, odparła spod miasta. Mimo najazdu na początku XVII w. był jednym z najważniejszych ośrodków rzemieślniczo-handlowych w Rzeczypospolitej, liczył ok. 13,5 tys. mieszkańców i stał się drugim co do wielkości po Wilnie miastem w Wielkim Księstwie Litewskim. Do roku 1633 Mohylew otrzymał nowe fortyfikacje, które miały trzy linie otaczające zamek, dawne podgrodzie (tzw. górne miasto) i dawne przedmieścia (tzw. dolne lub nowe miasto). Mohylew był ośrodkiem ekonomii mohylewskiej obejmującej część powiatu mohylewskiego i czausowskiego. Do połowy XVII w. wchodziło w jej skład 13 miejscowości. Ekonomie zostały wydzielone z królewszczyzn w latach 1589-1590 na zaspokojenie potrzeb monarchy i określone dobrami stołowymi. W 1605 roku ukończono budowę katolickiej katedry. W 1634 został stolicą jedynej wówczas na całej Białorusi prawosławnej administratury - eparchii mohylewskiej i mścisławskiej. W 1636 roku ukończono budowę soboru Objawienia Pańskiego w kompleksie monasteru pod tym samym wezwaniem.

    Diecezja tyraspolska – diecezja Kościoła rzymskokatolickiego w Imperium Rosyjskim, utworzona w 3 lipca 1848 r. przez papieża Piusa IX na podstawie bulli Universalis Ecclesiae cura, z inicjatywy cara Mikołaja I Romanowa. Podlegała metropolii mohylewskiej. Dominowali w niej katolicy pochodzenia niemieckiego. W 1917 r. biskupstwo liczyło 10 dekanatów ze 125 parafiami, w których pracowało 179 księży i zamieszkiwało 350 tysięcy wiernych. Diecezja zanikła w czasie dwudziestolecia międzywojennego, w wyniku przemian politycznych i prześladowania Kościoła przez władze radzieckie. Została reaktywowana w Mołdawii w 1993 r. jako administratura apostolska Mołdawii (od 2001 r. diecezja kiszyniowska) oraz na terytorium Rosji w 1999 r. jako administratura apostolska południowej europejskiej Rosji. Stolicami diecezji były kolejno: Chersoń (do 1852), Tyraspol i Saratów (od 1999). W 2002 papież Jan Paweł II zlikwidował diecezję i ustanowił na jej miejsce Diecezję Świętego Klemensa w Saratowie.Sawit Mohylew (biał. ФК «Савіт» Магілёў) – białoruski klub piłkarski z siedzibą w Mohylewie, grający w ekstraklasie białoruskiej.

    W dniu 3 września 1654 roku wojska moskiewskie opanowały miasto, które wojska polskie próbowały bez powodzenia odbić od lutego do połowy maja 1655 roku. Mohylew próbowano odzyskać ponownie podczas oblężenia w 1660 roku. Rzeczpospolita odzyskała miasto na skutek powstania mieszczan przeciwko moskiewskim okupantom, które wybuchło 1 lutego 1661 r. W nagrodę król Jan Kazimierz zrównał prawa miejskie Mohylewa z Wilnem, mieszczanom nadał prawo nabywania majątków ziemskich, a burmistrz Leonowicz i wielu mieszczan otrzymało szlachectwo, a miasto otrzymało pieczęć z napisem Sigillum civitatis Mohilowiensis. W 1664 roku święta Wielkanocne spędził w mieście król Jan Kazimierz powracający z wyprawy przeciwko wojskom moskiewskim w rejonie Siewska. W 1665 roku Mohylew został ponownie oblężony przez wojska moskiewskie Jakowa Czerkaskiego. W 1679 roku rozpoczęto budowę murowanego ratusza. W 1687 r. zbudowano barokowy kościół Bernardynów. W 1725 roku, przy istniejącym od XVII wieku murowanym klasztorze jezuitów, ukończono budowę kościoła św. Ksawerego. W latach 1738-1752 został zbudowany kościół karmelitów.

    Józef Dowbor-Muśnicki (ur. 25 października 1867 w Garbowie koło Sandomierza, zm. 26 października 1937 w Batorowie koło Poznania) – generał lejtnant Armii Imperium Rosyjskiego i generał broni Wojska Polskiego, naczelny dowódca Sił Zbrojnych Polskich w byłym zaborze pruskim.Stanisław Cywiński (ur. 29 sierpnia 1887 w Mohylewie, zm. 30 marca 1941 w Kirowie) – polski historyk literatury, doktor filozofii, docent Uniwersytetu Stefana Batorego, dziennikarz pism wydawanych w Wilnie w okresie międzywojennym: endeckiego Dziennika Wileńskiego (też jako redaktor naczelny) i konserwatywnego Słowa.

    Miasto królewskie położone było w końcu XVIII wieku w ekonomii mohylewskiej w powiecie orszańskim województwa witebskiego.

    Po pierwszym rozbiorze wraz z całym województwem mścisławskim wszedł w skład Imperium Rosyjskiego i stał się stolicą guberni mohylewskiej. Od 15 kwietnia 1783 stolica rzymskokatolickiej archidiecezji mohylewskiej obejmującej swoim zasięgiem terytorium niemal całej Rosji (a później ZSRR) z wyjątkiem dawnych ziem Rzeczypospolitej i utworzonej w 1848 roku diecezji tyraspolskiej. W czasie I wojny światowej, w okresie od sierpnia 1915 do listopada 1917 w mieście znajdowała się kwatera głównodowodzącego armii rosyjskiej. Pod koniec 1918 roku władzę w Mohylewie przejęli bolszewicy. 16 stycznia 1918 roku dokonali oni szeregu aresztowań, m.in. wśród działaczy narodowych i społecznych, w tym polskich: Mirosława Obiezierskiego, G. Wykowskiego, Joachima Gallera i księdza Eugeniusza Światopełk-Mirskiego. Ten ostatni został wkrótce przez bolszewików zamordowany. W 1919 wcielony do Białoruskiej SRR. Do 1927 roku w Mohylewie działała polska szkoła siedmioklasowa, do której uczęszczało 260 uczniów.

    Uładzimir Klimowicz (biał. Уладзімір Клімовіч, ros. Владимир Климович, Władimir Klimowicz; ur. 24 października 1974 w Mohylewie) - białoruski piłkarz, grający na pozycji pomocnika. Obecnie pozostaje bez klubu.Szymkent (kaz. Шымкент; ros. Шымкент, Szymkient, dawniej Чимкент, Czimkient; również Symkent, Czymkent) – miasto leżące na południowych krańcach Kazachstanu, przy granicy z Uzbekistanem. Ośrodek administracyjny obwodu południowokazachstańskiego. W mieście rozwinęło się górnictwo i hutnictwo ołowiu, przemysł maszynowy, chemiczny, mineralny, włókienniczy, skórzany (karakuły), spożywczy. Rafineria ropy naftowej; węzeł kolejowy; szkoły wyższe, teatry, muzeum.

    W latach 19411944 pod okupacją niemiecką. Po uzyskaniu niepodległości przez Białoruś w 1991 jest jednym z ważniejszych miast białoruskich.

    Historyczne widoki Mohylewa
    Miasto w XIX wieku
    Kościół Bernardynów pw. św. Antoniego po zburzeniu wież
    Kościół św. Stanisława w XIX wieku
    Napoleon Orda, Mohylew w 1877
    Kościół Jezuitów
    Monaster Objawienia Pańskiego


    Zabytki[ | edytuj kod]

    Cerkiew śś. Piotra i Pawła
    Kościół farny św. Kazimierza
    Deptak
  • Katedra św. Stanisława (dawniej karmelitów), z XVIII w.
  • Kościół św. Kazimierza (Fara). Ufundowany przez króla Zygmunta III Wazy w 1604 roku, przebudowany w 1810 roku w stylu klasycystycznym. Obecnie mieści magazyn, zachowany jedynie parter.
  • Monaster św. Mikołaja
  • Cerkiew św. Mikołaja z 1669 roku
  • Dzwonnica z końca XVII w.
  • Cerkiew św. Onufrego z 1798 r.
  • szpital z końca XVII w. (obecnie dom cerkiewny)
  • mur z basztami i bramą z końca XVII w.
  • Ratusz w Mohylewie z XVII-XVIII w. (zrekonstruowany w 2008 r.)
  • Pałacyk Antoszkiewicza w Mohylewie z XVII wieku
  • Pałac arcybiskupów z lat 80. XVIII w. w stylu klasycystycznym. Od 1827 roku stanowił siedzibę katolickiego arcybiskupa Stanisława Bohusz-Siestrzeńcewicza.
  • Pałac prawosławnego metropolity z lat 1762-1785 dla arcybiskupa Jerzego (Konisskiego), według projektu J. K. Glaubitza. Wchodził dawniej w skład niezachowanego monasteru Przemienienia Pańskiego.
  • Cmentarz katolicki w Mohylewie
  • kwatera książąt Ciechanowieckich na cmentarzu katolickim
  • Kościół ewangelicko-augsburski w Mohylewie
  • Dom Sowietów w Mohylewie z lat 1937–1939
  • Sobór Podwyższenia Krzyża Pańskiego
  • Cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiego, pomocnicza przy soborze
  • cmentarz polski z XIX w.
  • Kaplica grobowa Sianożęckich
  • Kaplica Aleksandra Żukowskiego
  • Pomnik marszałka szlachty mohylewskiej Włodzimierza Ciechanowieckiego
  • Bank z około 1900 roku
  • nieistniejące:

    Cmentarz katolicki w Mohylewie zwany Polskim (biał. Могілкі каталіцкія) – jedna z trzech dużych nekropolii istniejących w Mohylewie na przełomie XIX i XX wieku, obok cmentarzy prawosławnego i żydowskiego, położona przy ul. Łazarenki, zajmuje powierzchnię 2,5 ha.Port lotniczy Mohylew - port lotniczy położony w Mohylewie, w obwodzie mohylewskim. Jest jednym z największych portów lotniczych na Białorusi.
  • Kościół św. Franciszka Ksawerego i klasztor Jezuitów
  • Kościół i klasztor Dominikanów
  • Kościół św. Antoniego i klasztor Bernardynów. Zbudowany około 1720 roku, po 1865 roku pozbawiony wież i przebudowany na archiwum. Zburzony około 1950 roku.
  • Kościół i klasztor Zakonu Mariawitek
  • Monaster Objawienia Pańskiego z 1633 r. Zburzony w latach 50. XX w.
  • Monaster Przemienienia Pańskiego
  • Sobór św. Józefa w Mohylewie z 1780 r. Zburzony w 1938 r.
  • Cerkiew Przemienienia Pańskiego z 1740 roku w stylu barokowym
  • Cerkiew św. Piotra i Pawła w stylu barokowym
  • Cerkiew Opieki Matki Bożej
  • Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej

  • Irving Berlin, właśc. Israel Isidore Beilin lub Baline (ur. 11 maja 1888 w Mohylewie, zm. 22 września 1989 w Nowym Jorku) – amerykański kompozytor muzyki rozrywkowej (ok. 500 piosenek) pochodzenia żydowskiego, wolnomularz.HK Mohylew (ros. Хоккейный клуб Могилёв) – białoruski klub hokejowy z siedzibą w Mohylewie, występujący w rozgrywkach ekstraligi białoruskiej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Witebsk (biał. Віцебск, ros. Витебск) – miasto położone w północno-wschodniej części Białorusi, nad rzeką Dźwiną.
    Jidyszייִדיש (dosłownie: żydowski – od pierwotnego określenia w tym języku ייִדיש־טײַטש jidisz-tajcz; żydowski niemiecki) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie dialektu średnio-wysokoniemieckiego (Mittelhochdeutsch) z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich.
    Gabrowo (bułg.: Габрово) – miasto w północnej Bułgarii, siedziba władz obwodu Gabrowo. Położone w dolinie rzeki Jantry, na północnych stokach środkowej Starej Płaniny. Liczy blisko 59 000 mieszkańców (dane na rok 2011.
    Prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) – średniowieczne prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga. W 1035 Magdeburg otrzymał patent nadający miastu prawo do handlu i zjazdów. Prawo to spisane zostało w 1188 stając się wzorcem dla podobnych regulacji wielu miast środkowoeuropejskich.
    Janusz Dziewoński, pseud. Powalski (ur. 12 sierpnia 1890 w Mohylewie, zm. 6 grudnia 1953 w Warszawie) – polski aktor i reżyser teatralny, ojciec Edwarda Dziewońskiego, brat Elżbiety Dziewońskiej.
    Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија/ Republika Srbija – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie federacji Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie. De facto na południu Serbia graniczy z Kosowem, którego jednostronnie ogłoszoną niepodległość uznała część państw świata. Od 29 lutego 2012 r. kraj ten posiada status oficjalnego kandydata do Unii Europejskiej, a w czerwcu 2013 UE wyraziła zgodę na rozpoczęcie rozmów akcesyjnych w styczniu 2014.
    Rada Polska Ziemi Mohylewskiej – organizacja zrzeszająca Polaków zamieszkujących gubernię mohylewską Rosji. Jej celem było pełnienie roli organu samorządowego miejscowej społeczności polskiej. Utworzona została podczas zjazdu przedstawicieli Rad Powiatowych Ziemi Mohylewskiej w dniach 8–10 kwietnia 1917 roku w Mohylewie. Uczestniczyło w nim 188 delegatów reprezentujących różne grupy zawodowe i społeczne mieszkańców Mohylewszczyzny narodowości polskiej. Organizację reprezentowało 6 delegatów w Radzie Polskiej Ziem Białoruskich. Jej przedstawiciel, Mirosław Obiezierski, brał udział w Polskim Zjeździe Politycznym w Moskwie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.126 sek.