• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mohylew



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Jadwiga Andegaweńska (ur. między 3 października 1373 a 18 lutego 1374 w Budzie, zm. 17 lipca 1399 w Krakowie) – najmłodsza córka Ludwika Węgierskiego i Elżbiety Bośniaczki, król Polski od 1384, święta Kościoła katolickiego, patronka Polski.Sobór Podwyższenia Krzyża Pańskiego – prawosławny sobór w Mohylewie, w jurysdykcji eparchii mohylewskiej i mścisławskiej Egzarchatu Białoruskiego Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.

    Mohylew (biał. Магілёў, Mahiloŭ; ros. Могилёв, Mogilow; jid. מאָלעוו, Molew) – miasto na Białorusi, nad Dnieprem, blisko granicy z Rosją, siedziba administracyjna obwodu mohylewskiego i rejonu mohylewskiego. Liczący ok. 357 tys. mieszkańców (2020) Mohylew jest czwartym pod względem liczby ludności miastem białoruskim.

    Ryga (łot. Rīga, niem. Riga, lit. Ryga, est. Riia, liw. Rīgõ, fin. Riika, jidysz ריגע, Rige, ros. Рига, Riga, ukr. Рига, Ryha) – stolica Łotwy, miasto położone nad rzeką Dźwiną w pobliżu jej ujścia do Bałtyku w Zatoce Ryskiej. Jest głównym ośrodkiem gospodarczo-przemysłowym, komunikacyjnym (port morski, lotniczy i węzeł kolejowy Ryga Centralna), kulturalnym i naukowym kraju. Posiada liczne zabytki, w tym jeszcze z czasów średniowiecza. Jest wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO. Stanowi jedno z największych w Europie skupisk architektury secesyjnej.Bolesław Hieronim Kłopotowski (ur. 13 marca 1848 w Szarogrodzie, zm. 24 lutego 1903 w Sankt Petersburgu) – polski duchowny katolicki, biskup łucko-żytomierski, arcybiskup mohylewski.

    Historia[ | edytuj kod]

    Od XIV wieku Mohylew wraz z księstwem mścisławskim, w którym się znajdował, należał do Litwy, jednak nie miał jeszcze wtedy większego znaczenia. Od 2. połowy XIV wieku królowe polskie, w tym Jadwiga i Helena, otrzymywały czynsze z Mohylewa na podstawie zapisów ślubnych swoich mężów. W dokumentach historycznych Mohylew wymieniono w 1505 r., gdy żona króla Aleksandra zwolniła niektórych mieszczan od powinności miejskich. Jego rozwój zaczął się po upadku w 1514 r. Smoleńska, gdy zaczął się rozbudowywać jako nowy ważny ośrodek handlowy. Mohylew stanowił od tego czasu ważny punkt na szlakach handlowych ze wschodu na zachód i z północy na południe, a wkrótce stał się największym miastem w tym rejonie Rzeczypospolitej. Przede wszystkim był ośrodkiem handlu futrami, pośrednicząc w handlu nimi na zachód. Przez Mohylew wiódł północny szlak handlowy do państwa moskiewskiego lądem na Witebsk, a z tego miasta Dźwiną do Rygi. W 1561 r. król Zygmunt August ustanowił w Mohylewie wójta i czterech setników oraz określił powinności, ilość i rodzaj podatków, pozostawiając też niektóre wolności mieszkańców. Król Stefan Batory w 1577 r. nadał mu prawo magdeburskie i wszelkie swobody z niego wypływające, a także ustanowił targi i jarmarki. W dniu 27 czerwca 1581 roku 30-tysięczna armia moskiewsko-tatarska spaliła kilkaset domów na przedmieściach, jednak 200 husarzy z roty Marcina Kazanowskiego (1523–1587) zaatakowało oblegających i powstrzymywało dalszy atak, a potem, po przybyciu odsieczy w postaci roty Temruka Szymkowicza i roty porucznika Halibeka, odparła spod miasta. Mimo najazdu na początku XVII w. był jednym z najważniejszych ośrodków rzemieślniczo-handlowych w Rzeczypospolitej, liczył ok. 13,5 tys. mieszkańców i stał się drugim co do wielkości po Wilnie miastem w Wielkim Księstwie Litewskim. Do roku 1633 Mohylew otrzymał nowe fortyfikacje, które miały trzy linie otaczające zamek, dawne podgrodzie (tzw. górne miasto) i dawne przedmieścia (tzw. dolne lub nowe miasto). Mohylew był ośrodkiem ekonomii mohylewskiej obejmującej część powiatu mohylewskiego i czausowskiego. Do połowy XVII w. wchodziło w jej skład 13 miejscowości. Ekonomie zostały wydzielone z królewszczyzn w latach 1589–1590 na zaspokojenie potrzeb monarchy i określone dobrami stołowymi. W 1605 roku ukończono budowę katolickiej katedry. W 1634 został stolicą jedynej wówczas na całej Białorusi prawosławnej administratury – eparchii mohylewskiej i mścisławskiej. W 1636 roku ukończono budowę soboru Objawienia Pańskiego w kompleksie monasteru pod tym samym wezwaniem.

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Diecezja tyraspolska – diecezja Kościoła rzymskokatolickiego w Imperium Rosyjskim, utworzona w 3 lipca 1848 r. przez papieża Piusa IX na podstawie bulli Universalis Ecclesiae cura, z inicjatywy cara Mikołaja I Romanowa. Podlegała metropolii mohylewskiej. Dominowali w niej katolicy pochodzenia niemieckiego. W 1917 r. biskupstwo liczyło 10 dekanatów ze 125 parafiami, w których pracowało 179 księży i zamieszkiwało 350 tysięcy wiernych. Diecezja zanikła w czasie dwudziestolecia międzywojennego, w wyniku przemian politycznych i prześladowania Kościoła przez władze radzieckie. Została reaktywowana w Mołdawii w 1993 r. jako administratura apostolska Mołdawii (od 2001 r. diecezja kiszyniowska) oraz na terytorium Rosji w 1999 r. jako administratura apostolska południowej europejskiej Rosji. Stolicami diecezji były kolejno: Chersoń (do 1852), Tyraspol i Saratów (od 1999). W 2002 papież Jan Paweł II zlikwidował diecezję i ustanowił na jej miejsce Diecezję Świętego Klemensa w Saratowie.

    W dniu 3 września 1654 roku wojska moskiewskie opanowały miasto, które wojska polskie próbowały bez powodzenia odbić od lutego do połowy maja 1655 roku. Mohylew próbowano odzyskać ponownie podczas oblężenia w 1660 roku. Rzeczpospolita odzyskała miasto na skutek powstania mieszczan przeciwko moskiewskim okupantom, które wybuchło 1 lutego 1661 r. W nagrodę król Jan Kazimierz zrównał prawa miejskie Mohylewa z Wilnem, mieszczanom nadał prawo nabywania majątków ziemskich, a burmistrz Leonowicz i wielu mieszczan otrzymało szlachectwo, a miasto otrzymało pieczęć z napisem Sigillum civitatis Mohilowiensis. Powracający z wyprawy przeciwko wojskom moskiewskim w rejonie Siewska król Jan Kazimierz spędził w mieście święta Wielkanocne 1664 roku. W 1665 roku Mohylew został ponownie oblężony przez wojska moskiewskie Jakowa Czerkaskiego. W 1679 roku rozpoczęto budowę murowanego ratusza. W 1687 r. zbudowano barokowy kościół bernardynów. W 1725 roku, przy istniejącym od XVII wieku murowanym klasztorze jezuitów, ukończono budowę kościoła św. Ksawerego. W latach 1738–1752 został zbudowany kościół karmelitów. Miasto królewskie położone było w końcu XVIII wieku w ekonomii mohylewskiej w powiecie orszańskim województwa witebskiego.

    Sawit Mohylew (biał. ФК «Савіт» Магілёў) – białoruski klub piłkarski z siedzibą w Mohylewie, grający w ekstraklasie białoruskiej.Józef Dowbor-Muśnicki (ur. 25 października 1867 w Garbowie koło Sandomierza, zm. 26 października 1937 w Batorowie koło Poznania) – generał lejtnant Armii Imperium Rosyjskiego i generał broni Wojska Polskiego, naczelny dowódca Sił Zbrojnych Polskich w byłym zaborze pruskim.

    Po pierwszym rozbiorze wraz z całym województwem mścisławskim wszedł w skład Imperium Rosyjskiego i stał się stolicą guberni mohylewskiej. Od 15 kwietnia 1783 stolica rzymskokatolickiej archidiecezji mohylewskiej obejmującej swoim zasięgiem terytorium niemal całej Rosji (a później ZSRR) z wyjątkiem dawnych ziem Rzeczypospolitej i utworzonej w 1848 roku diecezji tyraspolskiej.

    Stanisław Cywiński (ur. 29 sierpnia 1887 w Mohylewie, zm. 30 marca 1941 w Kirowie) – polski historyk literatury, doktor filozofii, docent Uniwersytetu Stefana Batorego, dziennikarz pism wydawanych w Wilnie w okresie międzywojennym: endeckiego Dziennika Wileńskiego (też jako redaktor naczelny) i konserwatywnego Słowa.Uładzimir Klimowicz (biał. Уладзімір Клімовіч, ros. Владимир Климович, Władimir Klimowicz; ur. 24 października 1974 w Mohylewie) - białoruski piłkarz, grający na pozycji pomocnika. Obecnie pozostaje bez klubu.

    W czasie I wojny światowej, w okresie od sierpnia 1915 do listopada 1917 w mieście znajdowała się kwatera głównodowodzącego armii rosyjskiej. Pod koniec 1918 roku władzę w Mohylewie przejęli bolszewicy. 16 stycznia 1918 roku dokonali oni szeregu aresztowań, m.in. wśród działaczy narodowych i społecznych, w tym polskich: Mirosława Obiezierskiego, G. Wykowskiego, Joachima Gallera i księdza Eugeniusza Światopełk-Mirskiego. Ten ostatni został wkrótce przez bolszewików zamordowany. W 1919 wcielony do Białoruskiej SRR. Do 1927 roku w Mohylewie działała polska szkoła siedmioklasowa, do której uczęszczało 260 uczniów. W latach 20 i 30 w. sowieckie organy bezpieczeństwa dokonywały masowych egzekucji, m.in. księży katolickich i prawosławnych, w kamieniołomie przy prospekcie Dimitrowa, koło Mohylewskich Zakładów Mięsnych. Ekshumowano tam szczątki ponad 500 ofiar. W okresie wielkiego terroru w latach 1937-1938 NKWD rozstrzeliwało ludzi w lesie przy drodze z Mohylewa do Homla, w okolicy wsi Waschod.

    Szymkent (kaz. Шымкент; ros. Шымкент, Szymkient, dawniej Чимкент, Czimkient; również Symkent, Czymkent) – miasto leżące na południowych krańcach Kazachstanu, przy granicy z Uzbekistanem. Ośrodek administracyjny obwodu południowokazachstańskiego. W mieście rozwinęło się górnictwo i hutnictwo ołowiu, przemysł maszynowy, chemiczny, mineralny, włókienniczy, skórzany (karakuły), spożywczy. Rafineria ropy naftowej; węzeł kolejowy; szkoły wyższe, teatry, muzeum.Cmentarz katolicki w Mohylewie zwany Polskim (biał. Могілкі каталіцкія) – jedna z trzech dużych nekropolii istniejących w Mohylewie na przełomie XIX i XX wieku, obok cmentarzy prawosławnego i żydowskiego, położona przy ul. Łazarenki, zajmuje powierzchnię 2,5 ha.

    W latach 1941–1944 Mohylew znajdował się pod okupacją niemiecką. Po uzyskaniu niepodległości przez Białoruś w 1991 jest jednym z ważniejszych miast białoruskich.

    Historyczne widoki Mohylewa
    Miasto w XIX wieku
    Kościół Bernardynów pw. św. Antoniego po zburzeniu wież
    Kościół św. Stanisława w XIX wieku
    Napoleon Orda, Mohylew w 1877
    Kościół Jezuitów
    Monaster Objawienia Pańskiego


    Zabytki[ | edytuj kod]

    Cerkiew śś. Piotra i Pawła
    Kościół farny św. Kazimierza
    Deptak
  • Katedra św. Stanisława (dawniej karmelitów), z XVIII w.
  • Kościół św. Kazimierza (Fara). Ufundowany przez króla Zygmunta III Wazy w 1604 roku, przebudowany w 1810 roku w stylu klasycystycznym. Obecnie mieści magazyn, zachowany jedynie parter.
  • Monaster św. Mikołaja
  • Cerkiew św. Mikołaja z 1669 roku
  • Dzwonnica z końca XVII w.
  • Cerkiew św. Onufrego z 1798 r.
  • szpital z końca XVII w. (obecnie dom cerkiewny)
  • mur z basztami i bramą z końca XVII w.
  • Ratusz w Mohylewie z XVII-XVIII w. (zrekonstruowany w 2008 r.)
  • Pałacyk Antoszkiewicza w Mohylewie z XVII wieku
  • Pałac arcybiskupów z lat 80. XVIII w. w stylu klasycystycznym. Od 1827 roku stanowił siedzibę katolickiego arcybiskupa Stanisława Bohusz-Siestrzeńcewicza.
  • Pałac prawosławnego metropolity z lat 1762–1785 dla arcybiskupa Jerzego (Konisskiego), według projektu J. K. Glaubitza. Wchodził dawniej w skład niezachowanego monasteru Przemienienia Pańskiego.
  • Cmentarz katolicki w Mohylewie
  • kwatera książąt Ciechanowieckich na cmentarzu katolickim
  • Kościół ewangelicko-augsburski w Mohylewie
  • Dom Sowietów w Mohylewie z lat 1937–1939
  • Sobór Podwyższenia Krzyża Pańskiego
  • Cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiego, pomocnicza przy soborze
  • cmentarz polski z XIX w.
  • Kaplica grobowa Sianożęckich
  • Kaplica Aleksandra Żukowskiego
  • Pomnik marszałka szlachty mohylewskiej Włodzimierza Ciechanowieckiego
  • Bank z około 1900 roku
  • nieistniejące:

    Port lotniczy Mohylew - port lotniczy położony w Mohylewie, w obwodzie mohylewskim. Jest jednym z największych portów lotniczych na Białorusi.Irving Berlin, właśc. Israel Isidore Beilin lub Baline (ur. 11 maja 1888 w Mohylewie, zm. 22 września 1989 w Nowym Jorku) – amerykański kompozytor muzyki rozrywkowej (ok. 500 piosenek) pochodzenia żydowskiego, wolnomularz.
  • Kościół św. Franciszka Ksawerego i klasztor Jezuitów
  • Kościół i klasztor Dominikanów
  • Kościół św. Antoniego i klasztor Bernardynów. Zbudowany około 1720 roku, po 1865 roku pozbawiony wież i przebudowany na archiwum. Zburzony około 1950 roku.
  • Kościół i klasztor Zakonu Mariawitek
  • Monaster Objawienia Pańskiego z 1633 r. Zburzony w latach 50. XX w.
  • Monaster Przemienienia Pańskiego
  • Sobór św. Józefa w Mohylewie z 1780 r. Zburzony w 1938 r.
  • Cerkiew Przemienienia Pańskiego z 1740 roku w stylu barokowym
  • Cerkiew św. Piotra i Pawła w stylu barokowym
  • Cerkiew Opieki Matki Bożej
  • Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej

  • HK Mohylew (ros. Хоккейный клуб Могилёв) – białoruski klub hokejowy z siedzibą w Mohylewie, występujący w rozgrywkach ekstraligi białoruskiej.Witebsk (biał. Віцебск, ros. Витебск) – miasto położone w północno-wschodniej części Białorusi, nad rzeką Dźwiną.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Jidyszייִדיש (dosłownie: żydowski – od pierwotnego określenia w tym języku ייִדיש־טײַטש jidisz-tajcz; żydowski niemiecki) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie dialektu średnio-wysokoniemieckiego (Mittelhochdeutsch) z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich.
    Gabrowo (bułg.: Габрово) – miasto w północnej Bułgarii, siedziba władz obwodu Gabrowo. Położone w dolinie rzeki Jantry, na północnych stokach środkowej Starej Płaniny. Liczy blisko 59 000 mieszkańców (dane na rok 2011.
    Prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) – średniowieczne prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga. W 1035 Magdeburg otrzymał patent nadający miastu prawo do handlu i zjazdów. Prawo to spisane zostało w 1188 stając się wzorcem dla podobnych regulacji wielu miast środkowoeuropejskich.
    Janusz Dziewoński, pseud. Powalski (ur. 12 sierpnia 1890 w Mohylewie, zm. 6 grudnia 1953 w Warszawie) – polski aktor i reżyser teatralny, ojciec Edwarda Dziewońskiego, brat Elżbiety Dziewońskiej.
    Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија/ Republika Srbija – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie federacji Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie. De facto na południu Serbia graniczy z Kosowem, którego jednostronnie ogłoszoną niepodległość uznała część państw świata. Od 29 lutego 2012 r. kraj ten posiada status oficjalnego kandydata do Unii Europejskiej, a w czerwcu 2013 UE wyraziła zgodę na rozpoczęcie rozmów akcesyjnych w styczniu 2014.
    Rada Polska Ziemi Mohylewskiej – organizacja zrzeszająca Polaków zamieszkujących gubernię mohylewską Rosji. Jej celem było pełnienie roli organu samorządowego miejscowej społeczności polskiej. Utworzona została podczas zjazdu przedstawicieli Rad Powiatowych Ziemi Mohylewskiej w dniach 8–10 kwietnia 1917 roku w Mohylewie. Uczestniczyło w nim 188 delegatów reprezentujących różne grupy zawodowe i społeczne mieszkańców Mohylewszczyzny narodowości polskiej. Organizację reprezentowało 6 delegatów w Radzie Polskiej Ziem Białoruskich. Jej przedstawiciel, Mirosław Obiezierski, brał udział w Polskim Zjeździe Politycznym w Moskwie.
    Dom Sowietów w Mohylewie – siedziba administracji obwodu mohylewskiego na Białorusi położona przy pl. Lenina, zbudowana pod koniec lat trzydziestych XX wieku w stylu radzieckiego modernizmu, zabytek o znaczeniu republikańskim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.094 sek.