• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Modyfikacja potranslacyjna

    Przeczytaj także...
    Palmitylacja - modyfikacja lipidowa białek, polegająca na dołączeniu do cząsteczki białka reszty kwasu palmitynowego, poprzez resztę aminokwasową cysteiny.Glikozylacja – reakcja łączenia węglowodanów z innymi związkami organicznymi z wytworzeniem wiązania glikozydowego. Produktem glikozylacji są glikozydy.
    Ubikwityna (Ub) jest małocząsteczkowym białkiem obecnym we wszystkich komórkach eukariotycznych i pełniącym kluczową rolę w naznaczaniu białek (ubikwitynacja), które mają ulec nielizosomalnej proteolizie.

    Modyfikacja potranslacyjna – modyfikacja białka po jego translacji. Wpływa ona na jego właściwości chemiczne i fizyczne, stabilność i aktywność, a zatem na jego funkcjowanie.

    Defosforylacja jest procesem odwrotnym do fosforylacji, polegającym na odszczepieniu reszty fosforanowej od cząsteczki białka (a w ogólności każdego innego związku organicznego). Enzymami odpowiedzialnymi za ten proces są fosfatazy alkaliczne i kwasowe.Grupa alkilowa (alkil) – fragment organicznego związku chemicznego, jednowartościowa grupa utworzona formalnie przez oderwanie jednego atomu wodoru od cząsteczki alkanu. Oznacza się ją literą R (symbol "R" nie jest jednak jednoznaczny i może też oznaczać dowolną resztę chemiczną), a wzór ogólny to: CnH2n+1. Najprostszą z nich jest grupa metylowa (-CH3):

    Procesy wykorzystywane przez organizmy do modyfikowania białek to, między innymi:

    Adenina (gr. ἀδήν aden – gruczoł), 6-aminopuryna – organiczny związek chemiczny z grupy puryn, jedna z pięciu zasad azotowych, wchodzących w skład podstawowych nukleotydów kwasów nukleinowych (DNA i RNA). W dwuniciowych kwasach nukleinowych adenina tworzy parę komplementarną z tyminą lub uracylem za pomocą dwóch wiązań wodorowych.Formylowanie – reakcja chemiczna polegająca na wprowadzaniu do cząsteczki związku organicznego grupy formylowej (-CH=O).
  • obróbka proteolitycznaproteazy usuwają zbędne fragmenty
  • aktywacja białka poprzez usunięcie zbędnych fragmentów
  • usunięcie sekwencji liderowych
  • splicing polipeptydowy – usunięcie fragmentów ze środka łańcucha
  • usunięcie pierwszych podstawników
  • N-acetylacja, N-metylacja, N-formylacja – dołączenie grupy acetylowej, metylowej i formylowej
  • S-nitrozylacja – dołączenie tlenku azotu do grupy tiolowej
  • hydroksylacja – dołączenie grupy hydroksylowej −OH
  • fosforylacja – aktywacja białka przez dołączenie grupy fosforanowej
  • defosforylacja – dezaktywacja przez odłączenie grupy fosforanowej
  • polirybozylacja – dołączenie adeniny
  • dołączenie lipidów i metali
  • glikozylacja – enzymatyczne przyłączenie reszt cukrowych
  • ubikwitynacja – przyłączenie ubikwityny i późniejsza degradacja
  • sumoilacja – kowalencyjne przyłączenie białek SUMO do białka docelowego, powodujące zmianę jego funkcji i właściwości
  • palmitylacja – lipidowa modyfikacja białek polegająca na dołączeniu reszty kwasu palmitynowego poprzez resztę aminokwasową cysteiny.
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Sławomir Pikuła: Białka – struktura, synteza, funkcje. W: Polskie i światowe osiągnięcia nauki. Nauki biologiczne [on-line]. Fundacja im. Wojciecha Świętosławskiego na rzecz Wspierania Nauki i Rozwoju Potencjału Naukowego w Polsce. s. 93-126. [dostęp 2014-05-22].ISBN 978-83-87576-52-3
  • Sławomir Pikuła (ur. 1954) – profesor dr hab. nauk biologicznych, pracownik Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN, sekretarz Polskiego Towarzystwa Biochemicznego, redaktor naczelny kwartalnika Postępy Biochemii, członek redakcji miesięcznika Kosmos. W latach 1985-1986 sekretarz redakcji czasopisma Feniks.Fosforylacja – reakcja przyłączenia reszty fosforanowej do nukleofilowego atomu dowolnego związku chemicznego. Zazwyczaj fosforylowane są grupy hydroksylowe (estryfikacja alkoholi) lub aminowe (tworzenie amidów). Przeciwieństwem fosforylacji jest defosforylacja.




    Warto wiedzieć że... beta

    Metylowanie – termin z dziedziny chemii organicznej oznaczający wprowadzanie do cząsteczki substratu grupy metylowej. Jest to jedna z najczęściej stosowanych reakcji alkilowania. W biochemii częściej używa się terminu "metylacja".
    Proteoliza – hydrolityczny rozkład wiązania peptydowego. Prowadzi do rozpadu białek na peptydy i aminokwasy. Jest katalizowana za pomocą proteaz.
    Splicing, składanie genu, wycinanie intronów – usunięcie intronów (sekwencji niekodujących) i połączenie eksonów (sekwencji kodujących) z prekursorowego mRNA organizmów eukariotycznych. Proces ten zachodzi podczas obróbki posttranskrypcyjnej po to, by dojrzały mRNA, przygotowany do translacji, kodował ciągły łańcuch polipeptydowy (od kodonu start do stop). Splicing katalizowany jest przez kompleks białek i RNA zwany spliceosomem. W niektórych przypadkach następuje samowycinanie się intronów, bez udziału spliceosomu, funkcję katalityczną pełni wówczas RNA (rybozym).
    Acetylowanie − reakcja chemiczna typu acylowania, polegającą na podstawieniu atomu wodoru w cząsteczce związku organicznego grupą acetylową. Zwykle acetylowaniu ulegają związki chemiczne zawierające ugrupowanie z labilnym atomem wodoru (np. -O-H, >N-H, -S-H).
    Hydroksylowanie - reakcja chemiczna polegająca na wprowadzeniu do cząsteczki związku chemicznego jednej lub więcej grup hydroksylowych (-OH).
    S-nitrozylacja – modyfikacja potranslacyjna białek polegającą na kowalencyjnym przyłączeniu tlenku azotu (-NO) do grupy tiolowej w cysteinie, w efekcie powstanie SNO-białka.
    Translacja (łac. translatio - tłumaczenie) – w biologii molekularnej, proces syntezy łańcucha polipeptydowego białek na matrycy mRNA. W jego wyniku dochodzi do ostatecznego przetłumaczenia informacji genetycznej zawartej pierwotnie w kodzie genetycznym DNA na konkretną strukturę białka, zależną od uszeregowania aminokwasów w łańcuchu polipeptydowym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.653 sek.