• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Moc kotłowa - parowóz

    Przeczytaj także...
    Ty51 - polski parowóz towarowy produkowany w zakładach HCP w latach 1953-1958, najcięższy parowóz zbudowany w Polsce.Ol49 – Parowozy budowane w latach 1951-1954 w Fabryce Lokomotyw im. F. Dzierżyńskiego w Chrzanowie. Wyprodukowano łącznie 112 sztuk dla PKP i 4 sztuki na eksport do Korei.
    Czas – skalarna (w klasycznym ujęciu) wielkość fizyczna określająca kolejność zdarzeń oraz odstępy między zdarzeniami zachodzącymi w tym samym miejscu. Pojęcie to było również przedmiotem rozważań filozoficznych.

    Moc kotłowa parowozu to wydajność kotła parowozu w jednostce czasupotocznie zdolność kotła do dostarczenia dla potrzeb silnika parowozu pary o znamionowych parametrach roboczych takich jak ciśnienie i temperatura.

    Z uwagi na swą specyfikę silnik parowozu wykazuje dużą zmienność w zapotrzebowaniu na parę. Największe zapotrzebowanie występuje przy wysokim wskaźniku napełnienia, szczególnie gdy wysoki wskaźnik napełnienia wiąże się z dużą prędkością parowozu. Ponieważ po ruszeniu składu stopniowo maleje zapotrzebowanie na siłę maszynista parowozu nastawnikiem zmniejsza stopniowo wskaźnik napełnienia, podając przepustnicą stopniowo coraz wyższe ciśnienie pary na rozrząd – aby nie tracić energii w dławieniu przepływu pary na przepustnicy i aby jak najbardziej wykorzystać zdolność pary do rozprężania w cylindrze i wykonywania w tym momencie pracy użytecznej.

    Maszyna parowa to parowy silnik tłokowy. Czasem do maszyn parowych zalicza się pompy parowe powstałe przed silnikiem tłokowym. Za wynalazcę maszyny parowej uważa się Jamesa Watta, który w 1763 roku udoskonalił atmosferyczny silnik parowy zbudowany wcześniej przez Thomasa Newcomena.Przegrzewacz – część kotła parowego, przeważnie w postaci wiązki rur, służy do ogrzania pary nasyconej powyżej temperatury nasycenia i otrzymania pary przegrzanej. Wprowadzenie przegrzewaczy podniosło sprawność maszyn parowych tłokowych i umożliwiło zastosowanie turbin parowych. Ogólnie, im wyższa temperatura pary, tym większa jest sprawność termiczna maszyny. Dlatego zadaniem przegrzewacza jest wytworzenie pary o możliwie wysokiej temperaturze.

    Z tego też względu moc kotłowa jest zwykle mniejsza niż chwilowa, maksymalna moc silnika parowozu. Jednakże brak rezerw kotła (zbyt mała moc kotłowa) skutkuje wyczerpywaniem się zasobów pary w kotle, co wiąże się z obniżeniem ciśnienia i temperatury pary zasilajacej silnik parowozu i ogranicza to cechy trakcyjne parowozu. Aby to niekorzystne zjawisko usunąć konstruktorzy w niektórych kotłach (zob. Pt31) zastosowali rury cyrkulacyjne do zaprojektowanego po 1945 roku parowozu Pt47. Rury te bardzo poprawiały obieg wody w skrzyni ogniowej. Przy niezmienionych gabarytach i ogólnej konstrukcji walczaka znacznie poprawiła się moc kotłowa parowozu, co było szczgólnie ważne na trudnym profilu trasy (stromy podjazd pod wzniesienie, ciężki skład, łuki o małym promieniu). W przypadku Ty45 zmiany były dużo bardziej widoczne – doszło do zmiany rozmiarów kotła, powierzchni ogrzewczej i przegrzewacza i tak narodził się Ty51 mający zdecydowanie większe zdolności trakcyjne. Duża moc kotłowa ułatwiała pracę drużyny parowozu, pozwalała np. odrobić pewne opóźnienie pociagu na szlaku. Odpowiednie wykorzystanie mocy kotłowej poprzez optymalne dobranie nastawnikiem wskaźnika napełnienia i przepustnicą ciśnienia pary na rozrządzie świadczyło o kunszcie maszynisty i oszczędnościach w zużyciu opału na potrzeby kotła.

    Temperatura – jedna z podstawowych wielkości fizycznych (parametrów stanu) w termodynamice. Temperatura jest związana ze średnią energią kinetyczną ruchu i drgań wszystkich cząsteczek tworzących dany układ i jest miarą tej energii.Ty37 – seria ciężkich parowozów towarowych PKP, polskiej konstrukcji. Skonstruowana w związku z rosnącą w drugiej połowie lat 30. XX wieku masą składów towarowych. Był odpowiedzią na niewystarczające parametry robocze parowozu Ty23, miał też wyższą od niego sprawność z uwagi na wyższe ciśnienie pary w kotle. Do wybuchu II wojny światowej, w latach 1937–1938, zbudowano w zakładach H. Cegielski w Poznaniu tylko 27 parowozów. 15 z nich zostało po wybuchu wojny przejęte przez koleje niemieckie jako seria 58.29, ponadto po zajęciu fabryki przez Niemców, zmontowano w 1940 z przygotowanych części 10 kolejnych maszyn tej serii. Po wojnie na stan PKP wróciło 17 parowozów, które pracowały do połowy lat 70. XX wieku. Ostatnią lokomotywą wycofaną z ruchu w 1978 był Ty37-17, który jako jedyny zachował się do dnia dzisiejszego - znajduje się on w skansenie w Chabówce.

    Przykładowe parowozy w których występowało zjawisko wyczerpywania się kotła (mała moc kotłowa)

  • Ty37
  • Ty45
  • Pt31
  • Przykładowe parowozy w których sporadycznie występowało zjawisko wyczerpywania się kotła (duża moc kotłowa)

  • Ty51
  • Ty246
  • Pt47
  • Ol49
  • Przypisy

    1. Wskaźnikiem napełniania nazywamy procentowy udział skoku tłoka maszyny parowej w trakcie tłoczenia do cylindra pary z kotła w stosunku do skoku całkowitego tłoka.
    2. Napełnienie rzedu 80%, czasem 70%
    3. Napełnienie do wskaźnika rzędu 30%, w niektórych parowozach (np. Ty246 rzędu 40%)
    4. Występuje tzw. wyczerpywanie się kotła

    Bibliografia[]

  • Józef Fijałkowski "Biblioteczka maszynisty parowozowego - Kocioł parowozowy" (Wydawnictwa Komunikacyjne, Warszawa 1955)
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Lokomotywa parowa (również parowóz) – lokomotywa napędzana maszyną parową lub rzadziej turbiną parową. Para pochodzi z kotła opalanego węglem, rzadziej drewnem, ropą czy mazutem, a w parowozach bezogniowych z zasobnika pary.Pt47 – parowóz polskiej konstrukcji przeznaczony do prowadzenia pociągów pospiesznych. Jego rodowód jest związany z udaną konstrukcją Pt31, której stanowił rozwinięcie. Zasadniczą różnicą było dodanie rur cyrkulacyjnych w komorze ogniowej, przez co wyraźnie wzrosła wydajność kotła. Zwiększono także powierzchnię płomieniówek i przegrzewacza. Wiele parowozów z tej serii miało także mechaniczny podajnik węgla do paleniska.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pociąg – w transporcie kolejowym skład sprzęgniętych ze sobą wagonów lub innych pojazdów kolejowych (w odpowiedniej konfiguracji mogą to być wagon, człony zestawu trakcyjnego, zespół trakcyjny, wagon silnikowy albo sama lokomotywa) połączonych z co najmniej jedną czynną lokomotywą albo mających samodzielny napęd, osygnalizowany zgodnie z przepisami, odpowiednio wyposażony (obsługa, materiały eksploatacyjne), przygotowany do drogi albo będący w drodze. Podstawowym przeznaczeniem pociągu jest zaspokajanie potrzeb przewozowych polegających na przemieszczaniu osób i towarów.
    Pt31 – polski parowóz konstrukcji inż. Kazimierza Zembrzuskiego produkowany w latach 1932-1940. Osiągał prędkość maksymalną 110 km/godz. Zapas wody wynosił 32 m³, a węgla 10 t.
    Ciśnienie – wielkość skalarna określona jako wartość siły działającej prostopadle do powierzchni podzielona przez powierzchnię na jaką ona działa, co przedstawia zależność:
    Paliwo – substancja wydzielająca przy intensywnym utlenianiu (spalaniu) duże ilości ciepła. Energia uzyskana ze spalania paliwa wykorzystywana jest:
    Moc – skalarna wielkość fizyczna określająca pracę wykonaną w jednostce czasu przez układ fizyczny. Z definicji, moc określa wzór:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.