• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Misecznica proszkowata

    Przeczytaj także...
    Glony protokokkoidalne – glony z grupy zielenic, które wraz z grzybami tworzą porosty. Glony te występują u około 90% gatunków porostów i są eukariontami (pozostałe 10% to sinice, które są prokariontami). W porostach glony pełnią rolę fotobionta.Porosty (łac. Lichenes z gr. λειχήνα, leichena) – tradycyjna nazwa organizmów składających się z grzybów (Fungi), tworzących obligatoryjne symbiozy – głównie z prokariotycznymi cyjanobakteriami (Cyanobacteria) lub eukariotycznymi zielenicami (Chlorophyta). Jako samodzielna jednostka taksonomiczna przestała istnieć w 1981 roku w wyniku zmian, wprowadzonych przez Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej. Pojęcie to ujmowane jest obecnie w kategoriach ekologicznych (podobnie jak grzyby mykoryzowe), a nie systematycznych. Systematyka i nomenklatura porostów dotyczy ich komponentu grzybowego.
    Synonim w taksonomii (skrót syn.) – nierównoważne określenia odnoszące się do tego samego taksonu. Wyróżnia się synonimy nomenklatoryczne (homotypowe) i taksonomiczne (heterotypowe). Taksony opisane synonimami pierwszego rodzaju oparte są na tym samym typie nomenklatorycznym. Zgodnie z międzynarodowymi kodeksami nomenklatorycznymi tylko jedna nazwa może być ważna, tj. zgodna z tymi przepisami. W sytuacji, gdy dwie lub więcej nazw opisują ten sam takson, ustalana jest nazwa ważna (pierwsza prawidłowo opisana), pozostałe stają się synonimami nomenklatorycznymi. Synonimy taksonomiczne powstają, gdy w wyniku rozwoju wiedzy, pewne taksony są dzielone, łączone lub przenoszone. Nazwy określane jako synonimy taksonomiczne odnoszą się do taksonów posiadających różne typy nomenklatoryczne i stają się synonimami w wyniku taksonomicznego osądu.

    Misecznica proszkowata, misecznica pylasta (Lecanora conizaeoides Nyl. ex Cromb.) – gatunek grzybów z rodziny misecznicowatych (Lecanoraceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do porostów.

    Systematyka i nazewnictwo[ | edytuj kod]

    Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lecanora, Lecanoraceae, Lecanorales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

    Niektóre synonimy nazwy naukowej:

    Reakcje barwne porostów – związane ze zmianą barwy reakcje chemiczne niektórych związków chemicznych z kwasami porostowymi. Wykorzystywane są przy oznaczaniu gatunków porostów. Najczęściej w reakcjach tych stosuje się następujące związki chemiczne :Urwistki, soredia – drobne wytwory plechy porostów, które składają się z komórki glonu oplecionej strzępkami grzyba. Urwistki powstają w soraliach i jednocześnie umożliwiają one wegetatywne rozmnażanie się wszystkich rodzajów porostów.
  • Lecanora conizaea var. conizaeoides (Nyl. ex Cromb.) A.L. Sm. 1921
  • Lecanora farinaria var. conizaeoides (Nyl. ex Cromb.) A.L. Sm. 1918
  • Lecanora pityrea Erichsen 1930
  • Nazwy polskie według Krytycznej listy porostów i grzybów naporostowych Polski.

    Morfologia[ | edytuj kod]

    Ma cienką lub grubą plechę skorupiastą. Może ona być gładka, ziarenkowata, proszkowata, pokryta gruzełkami lub brodawkami. Ma barwę szarozieloną, białozielonawą, jasnozieloną, czasami (rzadko) brunatnozieloną. Znajdują się w niej glony protokokkoidalne. Przeważnie licznie występują lekanorowe apotecja, w skupiskach lub w rozproszeniu. Mają średnicę 0,4–1 mm, kształt kolisty lub nieregularnie tępo kanciasty. Brzeżek plechowy jest trwały, tej samej barwy co plecha, cienki lub średnio gruby, gładki lub pokryty urwistkami i często powyginany.

    Gatunek wskaźnikowy, bioindykator (rzadziej biowskaźnik) – gatunek o wąskim zakresie tolerancji (stenobiont) względem niewielkiej liczby czynników ograniczających (bioindykatorem może być też inny takson niż gatunek). Wykorzystuje się je np. do oznaczania stopnia zanieczyszczenia powietrza (głównie porosty – skala porostowa ), stopnia zanieczyszczenia wody (wybrane gatunki ryb, i larwy niektórych owadów), zawartości różnych substancji w glebie (gatunki roślin) i innych. Większość z nich znajduje się pod ochroną prawną ze względu na znaczną degradację środowiska. Metoda oceny zanieczyszczenia na podstawie występowanie bioindykatorów to bioindykacja.Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:

    Hymenium ma grubość 45–70 μm i jest bezbarwne. Jednokomórkowe i cienkościenne zarodniki mają rozmiar 10–14 × 4–6 μm, są elipsoidalne i bezbarwne.

    Reakcje barwne: Pd+ czerwony, K–. Kwasy porostowe: kwas fumarioprotocetrariowy, kwas usninowy.

    Występowanie i siedlisko[ | edytuj kod]

    Jest szeroko rozprzestrzeniona w Ameryce Północnej i Europie, poza tymi regionami podano jeszcze jej występowanie w Korei i Australii. Jej zasięg występowania ciągnie się od Meksyku po Arktykę. W Polsce jest pospolita na terenie całego kraju. Rośnie najczęściej na korze drzew, zarówno liściastych, jak i szpilkowych, a także na drewnie.

    Askokarp (łac. ascoma, l.mn. ascomata) – owocnik grzybów workowych, spotykany też u porostów. Składa się z bardzo zbitych strzępek, i może zawierać miliony worków, z których każdy typowo zawiera osiem zarodników (askospor).Zarodnik, spora – termin stosowany w botanice, mykologii i mikrobiologii w odniesieniu do komórki służącej do rozmnażania protistów, roślin (mszaki, paprotniki) i grzybów. Zarówno termin „zarodnik” jak i „spora” są stare – pochodzą z czasów, gdy nie znano jeszcze dokładnie procesów rozmnażania tych grup organizmów, stąd też też używane są zarówno do określania komórek służących do rozmnażania bezpłciowego, jak i płciowego.

    Jest gatunkiem wskaźnikowym używanym przy określaniu czystości powietrza (w skali porostowej).

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
    2. Wiesław Fałtynowicz: The Lichenes, Lichenicolous and allied Fungi of Poland.Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003. ISBN 83-89648-06-7.
    3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2014-04-25].
    4. Hanna Wójciak: Porosty, mszaki, paprotniki. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-552-4.
    5. Consortium of North American Lichen Herbaria (ang.). [dostęp 2016-04-16].
    6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-08-18].
    Kwas usninowy – związek chemiczny, należący do metabolitów wtórnych porostów. Występuje w postaci dwóch enancjomerów różniących się usytuowaniem grupy metylowej w pozycji 9b. Kwas usninowy spotykany jest jedynie w porostach, jednak nie we wszystkich. Można go znaleźć wśród rodzajów takich jak: żyłecznik (Alectoria), chrobotek (Cladonia), brodaczka (Usnea), misecznica (Lecanora), odnożyca (Ramalina) i mąkla (Evernia)Skala porostowa – skala, za pomocą której, poprzez obserwacje typów plech porostów rosnących na korze drzew liściastych, można ocenić poziom zanieczyszczenia powietrza na danym terenie. Porosty pełnią tu rolę gatunku wskaźnikowego (bioindykatora). Opracowana została przez J. Kiszkę w 1990 r. i zmodernizowana przez U. Bielczyk w 2001 r..




    Warto wiedzieć że... beta

    Kwasy porostowe – wytwarzane przez porosty związki organiczne będące metabolitami wtórnymi. Są pochodnymi kwasów tłuszczowych i fenoli. Znajdują się na zewnętrznej stronie strzępek porostów w postaci kryształków o różnej barwie.
    Glony, algi (łac. Algae, gr. Phykos) – grupa morfologiczno-ekologiczna, składająca się tradycyjnie z kilku niespokrewnionych linii ewolucyjnych organizmów plechowych, tj. beztkankowych.
    Plecha (thallus) – wegetatywne ciało organizmów zaliczanych w dawnych systemach taksonomicznych do roślin niezróżnicowane na korzeń i pęd. Większość botaników za plechę nie uważa ciał jednokomórkowych, z wyjątkiem komórczaków,. Rzadziej plechą określa się ponadto ciała jednokomórkowych glonów i grzybów (lub protistów grzybopodobnych) lub beztkankowych roślin lądowych, np. wątrobowców. Organizmy zbudowane z plechy określa się zbiorczą nazwą plechowce (Thallophyta), do których należą glony i grzyby (w szerokim tych pojęć znaczeniu, łącznie z protistami). U grzybów plecha nazywana jest grzybnią i składa się z nitkowatych strzępek.
    Hymenium, obłocznia (obłócznia), warstwa hymenialna, warstwa rodzajna – warstwa grzybni hymenoforu u grzybów, w której wytwarzane są zarodniki. Występuje ona w owocniku grzybów podstawczaków i workowców. Składa się z elementów rozrodczych – podstawek (basidium) lub worków (ascus) oraz elementów płonnych, np. cystyd, parafiz, szczecinek. U podstawczaków warstwa komórek leżących bezpośrednio pod hymenium nosi nazwę subhymenium. Worki lub podstawki ułożone są na ogół ściśle obok siebie, palisadowo. Część owocnika, w której występuje hymenium nosi nazwę hymenoforu. Nazwę obłocznia (obłócznia) stosuje się zwykle dla określenia warstwy rodzajnej u niektórych podstawczaków.
    Grzyby (Fungi Juss.) R. T. Moore – królestwo należące do domeny jądrowców (Eucaryota). Dawniej, w zależności od ujęcia systematycznego takson ten miał rangę podkrólestwa (Fungi R.T. Moore, 1971), podtypu, (Fungi Engl. 1889) i klasy (Fungi Bartling, 1830).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.886 sek.