• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mir - stacja orbitalna



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Orbita – tor ciała (ciała niebieskiego lub sztucznego satelity) krążącego wokół innego ciała niebieskiego. W Układzie Słonecznym Ziemia, inne planety, planetoidy, komety i mniejsze ciała poruszają się po swoich orbitach wokół Słońca. Z kolei księżyce krążą po orbitach wokół planet macierzystych.Deorbitacja – sprowadzenie statku kosmicznego z orbity w gęste warstwy atmosfery. Początek deorbitacji powoduje praca silnika rakietowego o wstecznym ciągu czyli o ciągu ze zwrotem przeciwnym do zwrotu prędkości statku kosmicznego. Impuls całkowity silnika rakietowego niezbędny do inicjacji deorbitacji zależy od masy statku kosmicznego i wysokości orbity.

    Mir (ros. Мир, pol. pokój, świat) – zbudowana przez Związek Radziecki załogowa stacja orbitalna, która od wystrzelenia jej pierwszego modułu w 1986 roku, do jej kontrolowanej deorbitacji w 2001 roku, okrążała Ziemię poruszając się po niskiej orbicie okołoziemskiej. W pierwszych latach swojego istnienia Mir był używany tylko przez ZSRR i współpracujące z nim państwa w ramach programu Interkosmos. Po rozpadzie ZSRR na stację zaczęli latać również astronauci innych narodowości, w tym ze Stanów Zjednoczonych.

    Reflektor – rosyjsko-gruziński eksperyment radiotechniczny, w formie rozkładanej anteny, przeprowadzany na stacji kosmicznej Mir między 23 a 28 lipca 1999.Endeavour – ostatni, piąty prom kosmiczny zbudowany przez NASA, oznaczony symbolem OV-105. Został zbudowany w celu zastąpienia wahadłowca Challenger, głównie z części zamiennych.

    Mir był największą konstrukcją, jaką zdołał zbudować człowiek na orbicie do czasu powstania ISS i jest zaliczany, obok wystrzelenia Sputnika 1 w 1957 roku oraz lotu Jurija Gagarina w 1961 roku, do największych osiągnięć radzieckiej kosmonautyki.

    Budowa i konstrukcja[ | edytuj kod]

    Mir był pierwszą stacją kosmiczną zbudowaną w celach naukowych i doświadczalnych. Związek Radziecki wystrzelił w latach 70 i 80 XX wieku w kosmos kilka stacji typu Salut, jednak, poza celami naukowymi, były one wykorzystywane również do zadań militarnych. Stacje Salut znajdowały się na orbicie przez ok. 4 lata i stworzone były z jednego modułu, natomiast Mir był zbudowany z kilku modułów wystrzelonych osobno i złożonych potem na orbicie. Prawie wszystkie moduły stacji Mir wystrzelono z kosmodromu Bajkonur za pośrednictwem rakiety Proton. Jedynie moduł dokujący dla wahadłowców został wyniesiony przez prom kosmiczny Atlantis z Kennedy Space Center.

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Atlantis – czwarty wahadłowiec NASA, który odbył lot kosmiczny. Był on jednym z pięciu zbudowanych w USA orbiterów wielorazowego użytku przeznaczonych do transportu ludzi oraz sprzętu na orbitę oraz z powrotem.
    Moduły stacji Mir z modułem dokującym dla promu kosmicznego

    Przez wiele lat Mir pozostawał jedynym przyczółkiem ludzkości w kosmosie. Obok wielu przeprowadzonych tu eksperymentów naukowych, zdobyto również duże doświadczenie, jeśli chodzi o długotrwały pobyt ludzi w przestrzeni kosmicznej. Kilku kosmonautów znajdowało się na stacji dłużej niż jeden rok.

    Klaus-Dietrich Flade (ur. 23 sierpnia 1952 w Büdesheim) – niemiecki pilot doświadczalny, inżynier chemik i astronauta. Iron Sky (ang. Żelazne niebo) – komedia fantastycznonaukowa zrealizowana przez fińskiego reżysera Timo Vournasolę. Jest to pierwszy w historii kinematografii film, przy którym współpracowano ze społecznością internautów: 2418 osób z różnych stron świata wsparło produkcję m.in finansowo (blisko 1 mln €), projektując modele pojazdów kosmicznych i częściowo komponując muzykę.

    Modularna budowa Mira została przejęta przy konstrukcji Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, a moduł Zwiezda z ISS jest zmodyfikowanym modułem głównym stacji.

    Moduł bazowy (DOS)[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: DOS-7.
    Moduł bazowy

    Moduł bazowy Mira (zwany też głównym) został wystrzelony 19 lutego 1986 roku. Dysponował on sześcioma węzłami, do których przytwierdzano inne moduły (5 węzłów) oraz do których dokowały pojazdy kosmiczne (1 węzeł).

    DOS służył załodze jako moduł mieszkalny i był wyposażony w urządzenia sanitarne (np. toaleta), sterujące stacją i służące do komunikacji z Ziemią. Jego masa startowa wynosiła 20,4 tony. Moduł bazowy miał 13,3 m długości i średnicę 4,2 m. Energia była pozyskiwana z baterii słonecznych. W momencie, gdy adapter cumowniczy (znajdujący się z przodu modułu) był wolny, możliwe było opuszczanie za jego pomocą stacji i wykonywanie spacerów kosmicznych.

    Armageddon – amerykański film katastroficzny w reżyserii Michaela Baya z Brucem Willisem i Benem Affleckiem w rolach głównych, nakręcony w 1998 roku.Teleskop (gr. tēle-skópos – daleko widzący) – jest narzędziem, które służy do obserwacji odległych obiektów poprzez zbieranie promieniowania elektromagnetycznego (np. światła widzialnego). Pierwsze znane praktyczne teleskopy zostały skonstruowane przy użyciu soczewek ze szkła w Holandii na początku XVII wieku przez Hansa Lippersheya, a wkrótce potem przez Galileusza we Włoszech. Znalazły zastosowanie w działaniach militarnych i w astronomii.

    Moduł naukowy Kwant[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Kwant-1.
    Moduł Kwant

    Moduł Kwant został wystrzelony 31 marca 1987 roku i zadokował po opóźnieniu tego manewru 9 kwietnia do stacji, stając się tym samym pierwszym modułem Mira w jego rozbudowie. W przeciwieństwie do reszty modułów Kwant nie zadokował do adaptera cumowniczego, lecz do węzła z tyłu modułu bazowego. Dzień później kosmonauci weszli na pokład nowego modułu i rozpoczęli jego pełną aktywację.

    Przestrzeń kosmiczna – przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery. Za granicę pomiędzy atmosferą a przestrzenią kosmiczną przyjmuje się umownie wysokość 100 km nad powierzchnią Ziemi, gdzie przebiega umowna linia Kármána. Ściśle wytyczonej granicy między przestrzenią powietrzną a przestrzenią kosmiczną nie ma. Fizycy przyjmują 80–100 km.NASA (National Aeronautics and Space Administration) (pl. Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej) – agencja rządu Stanów Zjednoczonych odpowiedzialna za narodowy program lotów kosmicznych, ustanowiona 29 lipca 1958 r. na mocy National Aeronautics and Space Act, zastępując poprzednika – National Advisory Committee for Aeronautics. Jest wydziałem Departamentu Obrony USA i jest mu bezpośrednio podległa.

    Kwant służył do prac naukowych, głównie z dziedziny fizyki. Masa startowa modułu wyniosła 11 ton, długość 5,3 m, a średnica 4,35 m. Kwant posiadał dwa porty cumownicze, z czego jeden był wykorzystany do połączenia z głównym modułem stacji, a drugi do połączenia ze statkami Sojuz i Progress. Dzięki systemowi rur i pomp w module możliwe było przepompowywanie paliwa ze statków Progress do modułu bazowego.

    Jurij Aleksiejewicz Gagarin, ros. Юрий Алексеевич Гагарин (wym. ˈjurʲɪj ɐlʲɪˈksʲeɪvʲɪtɕ gɐˈgarʲɪn) (ur. 9 marca 1934 w Kłuszynie, zginął 27 marca 1968 w okolicach Kirżacza) – radziecki kosmonauta, pierwszy człowiek w przestrzeni kosmicznej, Bohater Związku Radzieckiego, Lotnik Kosmonauta ZSRR.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Moduł naukowy Kwant 2[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Kwant-2.
    Moduł Kwant 2

    Moduł Kwant 2 został wystrzelony 26 listopada 1989 roku i dziesięć dni późnej przyłączony do bocznego węzła adaptera cumowniczego. Służył do obserwacji Ziemi i dla eksperymentów biotechnologicznych. Dodatkowo był wyposażony w systemy higieny osobistej załogi, podtrzymywania życia i udoskonaloną śluzę powietrzną. Panele baterii słonecznych zapewniały dostawy energii. Masa startowa wynosiła 19,6 t, a długość modułu 12,2 m.

    Androgynous Peripheral Attach System lub Androgynous Peripheral Assembly System, w skrócie APAS (ang. Androgyniczny Peryferyjny System Łączenia / Przyłączania) - seria systemów dokowania używana w radzieckich i rosyjskich pojazdach i stacjach orbitalnych. System podobny do systemu APAS używany jest także chińskich statkach Shenzhou.Sojuz TM-2 – radziecka załogowa misja kosmiczna, stanowiąca drugą ekspedycję na stację Mir. Jurij Romanenko pozostał na pokładzie stacji ponad 326 dni. Ławiejkin został zmuszony do powrotu przez problemy z sercem.

    Moduł naukowy Kristałł[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Kristałł (moduł stacji Mir).
    Moduł Kristałł

    Moduł naukowy Kristałł (zwany również Kwant 3) został wystrzelony 31 maja 1990 roku, ze stacją połączył się 10 dni później. Zadokował do adaptera cumowniczego naprzeciwko modułu Kwant 2. Kristałł służył do eksperymentów biologicznych jak i z materiałami różnego typu. Posiadał dwa dodatkowe porty cumownicze, które planowano wykorzystać przy lotach promu kosmicznego Buran i do zamontowania specjalnego teleskopu. Plany te jednak się nie powiodły. Mimo to 27 czerwca 1995 roku wahadłowiec Atlantis zadokował do tegoż modułu przywożąc specjalny węzeł cumowniczy dla promów kosmicznych. Aby umożliwić dokowanie amerykańskich promów kosmicznych moduł został przeniesiony na dolny węzeł adaptera cumowniczego, dzięki czemu uzyskano miejsce dla modułu Spiektr. Kristałł miał taką samą masę i wymiary co Kwant 2 i podobnie jak on dysponował bateriami słonecznymi.

    Muhammad Ahmad Faris (ur. 26 maja 1951 w Aleppo) – syryjski lotnik wojskowy, podpułkownik, pierwszy syryjski kosmonauta. STS-81 (ang. Space Transportation System) - to misja amerykańskiego wahadłowca Atlantis na rosyjską stację orbitalną Mir. Był to osiemnasty lot promu Atlantis i osiemdziesiąty pierwszy programu lotów wahadłowców.

    Moduł naukowy Spiektr[ | edytuj kod]

    Moduł Spiektr
     Osobny artykuł: Spiektr.

    20 maja 1995 roku wystrzelony został kolejny moduł Mira o nazwie Spiektr. Ze stacją połączył się 12 dni później do wolnego, bocznego portu adaptera cumowniczego (naprzeciwko modułu Kwant 2), który wcześniej zwolnił Kristałł. Spiektr został wyposażony w aparaturę do badań ziemskiej atmosfery, procesów geofizycznych i promieniowania kosmicznego. Po raz pierwszy był wyposażony w sprzęt naukowy NASA, który wykorzystywano przy programie Shuttle-Mir. Z panelami słonecznymi ułożonymi w kształcie litery x wyróżniał on się znacząco z pozostałych modułów stacji. Masa startowa wyniosła 20 t, a długość 14 m, co dało Spiektrowi miano najdłuższego modułu stacji. Podczas wypadku z udziałem Progressa 25 czerwca 1997 roku został on tak poważnie uszkodzony, iż możliwe było wykorzystywanie go jedynie do zasilania stacji.

    Thomas Arthur Reiter (ur. 23 maja 1958 we Frankfurcie nad Menem (Hesja), Niemcy) – pułkownik lotnictwa, astronauta niemiecki oraz Europejskiej Agencji Kosmicznej.Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.

    Moduł dokujący dla promów kosmicznych (Shuttle Docking Module)[ | edytuj kod]

    Shuttle Docking Module
     Osobny artykuł: Moduł cumowniczy Mira.

    Moduł dokujący dla amerykańskich wahadłowców został wyniesiony w kosmos na pokładzie promu Atlantis z Kennedy Space Center 13 listopada 1995 roku. Trzy dni później połączono go z modułem Kristałł. Shuttle Docking Module miał długość 4,7 m. Ułatwiał on dokowanie wahadłowcom podobnie jak planowany moduł dla promu Buran. Został wykorzystany przez orbitery 8 razy podczas 11 misji w ramach programu Shuttle-Mir (jedna misja dokowała bezpośrednio do modułu Kristałł, a dwie tylko się zbliżyły do stacji nie dokując do niej). Do cumowania wykorzystano zmodyfikowaną wersję systemu Androgynous Peripheral Attach System (zaprojektowanego pierwotnie na potrzeby lotu Sojuz-Apollo) znaną jako APAS-89.

    Ubikacja (toaleta, szalet) – pomieszczenie sanitarne, w którym człowiek dokonuje świadomego aktu defekacji lub mikcji (oddania moczu). Powinna wchodzić w skład każdego mieszkania jako osobne pomieszczenie lub będące częścią łazienki. W skład jego wyposażenia wchodzi: muszla klozetowa z sedesem, często osobna umywalka i – jeśli pomieszczenie jest dostatecznie obszerne – bidet.Sojuz TM-26 (Союз ТМ-26) – rosyjska załogowa misja kosmiczna, stanowiąca trzydziestą drugą wyprawę na pokład stacji Mir.

    Moduł doświadczalny Priroda[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Priroda.
    Moduł Priroda

    Moduł Priroda wystartował 23 kwietnia 1996 roku i połączył się, trzy dni później, z górnym węzłem adaptera cumowniczego, naprzeciw modułu Kristałł. Był to ostatni moduł użyty do rozbudowy stacji Mir. Priroda dysponowała oprzyrządowaniem do badań nad mikrograwitacją. Posiadał długość 12 metrów oraz wagę 19 ton, wizualnie przypominał moduły Kwant 2 i Kristałł. Moduł zawierał systemy baterii, które miały być zapasowym systemem zasilania, jednak z powodu problemów na orbicie baterie zawiodły, przez co możliwa była tylko jedna próba zadokowania do stacji. Mimo obaw (większość dotychczasowych modułów wymagała więcej niż jednej próby dokowania), operacja przebiegła bez problemów.

    Dziennikarz, dziennikarka – osoba zajmująca się przygotowaniem i prezentowaniem materiałów w środkach masowego przekazu. Księżyc (łac. Luna, gr. Σελήνη Selḗnē; pol. fraz. „Srebrny Glob”, „srebrny glob”; pol. przest. gw. poet. „miesiąc”; pol. przest. poet. „luna”) – jedyny naturalny satelita Ziemi (nie licząc tzw. księżyców Kordylewskiego, które są obiektami pyłowymi i przez niektórych badaczy uważane za obiekty przejściowe). Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym. Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 403 km, co stanowi mniej więcej trzydziestokrotność średnicy ziemskiej. Średnica Księżyca wynosi 3474 km, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.

    Przy końcu rozbudowy Mira, stacja miała masę ponad 135 ton i miała 31 m szerokości oraz 33 m długości.

    Eksploatacja[ | edytuj kod]

    Stacja Mir po zakończeniu rozbudowy.

    Stację kosmiczną Mir odwiedziło w sumie 96 kosmonautów. 19 z nich gościło na niej dwa razy, a Aleksandr Wiktorienko i Anatolij Sołowjow pięć razy. Najdłużej na stacji przebywał Walerij Polakow – 679 dni. Od stycznia 1994 do maja 1995 roku ustanowił on rekord ilości spędzonego czasu w kosmosie podczas jednej misji – 438 dni. Takie długie pobyty na stacji służyły przede wszystkim do badań nad długotrwałym pobytem ludzi w kosmosie.

    Sojuz TM-30 (Союз ТМ-30) – rosyjska załogowa misja kosmiczna, stanowiąca trzydziestą dziewiątą i ostatnią załogową wyprawę na pokład stacji Mir. Załoga miała za zadanie wykonać naprawy na pokładzie czternastoletniej stacji, przede wszystkim skorygować orientację jednego z paneli słonecznych i zlokalizować i naprawić przyczynę wycieku powietrza. Misję częściowo sfinansowało przedsiębiorstwo Mir-Corp.Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, MSK (ang. International Space Station, ISS; ros. Международная Космическая Станция, МКС; trb.: Mieżdunarodnaja Kosmiczeskaja Stancyja, MKS) – pierwsza stacja kosmiczna wybudowana z założenia przy współudziale wielu krajów. Składa się obecnie z 15 głównych modułów (docelowo ma ich liczyć 16) i umożliwia jednoczesne przebywanie sześciu członków stałej załogi (trzech do roku 2009). Pierwsze moduły stacji zostały wyniesione na orbitę i połączone ze sobą w 1998 roku. Pierwsza stała załoga zamieszkała na niej w roku 2000. Źródłem zasilania ISS są baterie słoneczne, transportem ludzi i materiałów do 19 lipca 2011 zajmowały się amerykańskie wahadłowce programu STS (od lutego 2003 do 26 lipca 2005 wstrzymane z powodu katastrofy Columbii) oraz rosyjskie statki kosmiczne Sojuz i Progress.

    1986 – pierwsza załoga[ | edytuj kod]

    Pierwsza załoga w składzie: Leonid Kizim i Władimir Sołowjow wystartowała 13 marca 1986 roku na pokładzie Sojuza T-15. Dwa dni później weszła ona na stację w celu jej całkowitej aktywacji. Do tych zadań należało m.in. rozładowanie statków Progress 25 i Progress 26, które przywiozły wyposażenie stacji. Podczas trwania misji wykonano jedną 50-dniową wizytę na stacji Salut 7, w celu przejęcia części wyposażenia dla stacji Mir. Był to jak na razie jedyny taki przypadek, aby jedna załoga podczas lotu wizytowała dwie stacje kosmiczne. Po powrocie załogi na Ziemię 16 lipca 1986 Mir pozostał niezamieszkany przez okres pół roku.

    Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).Discovery (oznaczenie NASA dla orbitera – OV-103) – skonstruowany przez NASA amerykański wahadłowiec kosmiczny, przystosowany do odbywania wielokrotnych podróży na orbitę. Był trzecim promem NASA, który odbył lot w przestrzeń kosmiczną (wcześniej taką podróż odbyły Columbia i Challenger). Jego pierwsza podróż kosmiczna miała miejsce 30 sierpnia 1984, a ostatnia zakończyła się 9 marca 2011. Jego zadaniem w ostatnich latach był transport załogi i wymiana zaopatrzenia Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).

    1987 – 1989[ | edytuj kod]

    Wraz ze startem Sojuza TM-2 z Jurijem Romanienką i Aleksandrem Ławiejkinem na pokładzie 5 lutego 1987 roku rozpoczęty został okres nieprzerwanej pracy załóg na pokładzie stacji, który trwał do kwietnia 1989 roku (do zakończenia misji Sojuz TM-7). W tym czasie stację odwiedzili pierwsi nieradzieccy kosmonauci: Syryjczyk Muhammed Achmed Faris, Abdul Ahad z Afganistanu oraz Francuz Jean-Loup Chrétien. Na stacji znalazło się wtedy w sumie sześć misji, a moduł Kwant został przyłączony do stacji.

    STS-86 (ang. Space Transportation System) – misja amerykańskiego wahadłowca Atlantis na rosyjską stację orbitalną Mir. Był to dwudziesty lot promu kosmicznego Atlantis i osiemdziesiąty siódmy programu lotów wahadłowców.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,

    1989 – 1991[ | edytuj kod]

    Z 4-miesięczną przerwą – spowodowaną problemami technicznymi statków Sojuz – rozpoczęto ponowne loty do stacji. Sojuz TM-8 wystartował we wrześniu 1989 roku rozpoczynając tym samym drugą fazę eksploatacji, trwającą do sierpnia 1999 roku. W tym czasie stacja pozostawała cały czas zamieszkana i przeprowadzano dalszą jej rozbudowę. Wykonano również 22 loty statków Sojuz i 9 lotów amerykańskich wahadłowców.

    Aleksandr Stiepanowicz Wiktorienko (ros. Алекса́ндр Степа́нович Викторе́нко, ur. 29 marca 1947 we wsi Olginka w obwodzie północnokazachstańskim) – radziecki i rosyjski lotnik i kosmonauta, Bohater Związku Radzieckiego (1987). Roskosmos (ros. Роскосмос), właśc. Federalna Agencja Kosmiczna (Федеральное космическое агентство), FKA (ФКА) lub RKA (РКА) – rosyjska agencja kosmiczna założona 25 lutego 1992.

    W roku 1990 na stację poleciał japoński dziennikarz Toyohiro Akiyama, a rok później austriacki astronauta Franz Viehböck.

    Astronauci misji Sojuz TM-13 Aleksandr Wołkow i Toktar Aubakirow znaleźli się na stacji jako kosmonauci sowieccy, a powrócili jako rosyjscy. W czasie ich pobytu na stacji ZSRR został rozwiązany. Z tego powodu pobyt załogi przedłużył się o pół roku. Misja zakończyła się po 311 dniach 25 marca 1992 roku.

    1992 – 1999[ | edytuj kod]

    Po przemianach politycznych w republikach Związku Radzieckiego, coraz więcej astronautów z zachodnich krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych odwiedzało stację, która pozostawała pod rosyjskim nadzorem. Z przybyciem misji EO-11 rozpoczął się również na stacji nowy „wiek”, tym razem rosyjskiej kosmonautyki.

    DOS-7 – główny moduł radzieckiej (od 1992 rosyjskiej) stacji kosmicznej Mir, umieszczonej na niskiej orbicie okołoziemskiej w latach 1986-2001, zbudowany przez Zakłady Chruniczewa w Moskwie. Początkowo planowany jako kolejna stacja programu Salut, został modułem bazowym znacznie większej stacji Mir. Na potrzeby modułu, jak i całej stacji, opracowano pojazdy Sojuz-TM i Progress M.Zwiezda (ros. звезда - gwiazda) - moduł serwisowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej należący do rosyjskiej części stacji. Jest to jedyny w pełni rosyjski element stacji (drugi rosyjski moduł Zarja został sfinansowany przez NASA). Zaprojektowany i budowany początkowo jako DOS-8 – główny moduł planowanej stacji Mir 2, następcy rosyjskiej stacji Mir, a wcześniej jako zapasowy moduł bazowy Mira. Dlatego też Zwiezda jest bardzo podobna do głównego modułu stacji Mir (DOS-7). Budowa rozpoczęła się w połowie lat 80. Gdy Rosja włączyła się do projektu budowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS, zrezygnowano ze stacji Mir 2, a zbudowany moduł nazwany Zwiezda stał się trzecim z głównych modułów ISS.

    W latach 1992, 1994 i 1997 stacje odwiedzili trzej niemieccy astronauci , kolejno: Klaus-Dietrich Flade, Ulf Merbold i Reinhold Ewald. W 1997 roku na stacji znalazł się też Francuz Michel Tognini.

    Równocześnie do dalszej rozbudowy stacji z Bajkonuru, w roku 1995 roku, wystartował pierwszy Amerykanin na pokładzie statku Sojuz – Norman Thagard. W czerwcu tegoż roku rozpoczęła się pierwsza z 11 misji wahadłowców w ramach programu Shuttle-Mir. We wrześniu na stację przybył Thomas Reiter – niemiecki astronauta ESA, który spędził na stacji 179 dni. W roku 1996 zakończono rozbudowę stacji przyłączeniem modułu Priroda.

    Chris Austin Hadfield (ur. 29 sierpnia 1959 w Sarnii) – kanadyjski astronauta, który jako pierwszy Kanadyjczyk odbył spacer w przestrzeni kosmicznej. Pilot wojskowy, pułkownik Królewskich Kanadyjskich Sił Lotniczych.Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.

    Ostatnie lata[ | edytuj kod]

    Mir widziany z wahadłowca Atlantis

    20 listopada 1998 roku wystartowała Zarja – pierwszy moduł Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. W jej budowę zaangażowana została również Rosja, co spowodowało, iż budżet agencji nie był wystarczający do utrzymania dwóch stacji kosmicznych jednocześnie. Również zagraniczni partnerzy nie mieli odpowiedniej ilości funduszy, aby utrzymywać Mira dalej na orbicie. W 1999 roku w Holandii powstało MirCorp – przedsiębiorstwo, które chciało – dzięki prywatnym funduszom – utrzymać stację Mir na orbicie i wykorzystać ją do celów komercyjnych (turystyka kosmiczna).

    Promieniowanie kosmiczne – promieniowanie złożone, zarówno korpuskularne jak i elektromagnetyczne, docierające do Ziemi z otaczającej ją przestrzeni kosmicznej. Korpuskularna część promieniowania składa się głównie z protonów (90% cząstek), cząstek alfa (9%), elektronów (ok 1%) i nielicznych cięższych jąder. Promieniowanie docierające bezpośrednio z przestrzeni kosmicznej nazywamy promieniowaniem kosmicznym pierwotnym. Cząstki docierające do Ziemi w wyniku reakcji promieniowania kosmicznego pierwotnego z jądrami atomów gazów atmosferycznych, to promieniowanie wtórne.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    W dniach 23-28 lipca 1999 roku na pokładzie stacji funkcjonował rosyjsko-gruziński eksperyment radiotechniczy Reflektor, w formie 6,5 metrowej anteny reflektorowej zamocowanej do masztu-kratownicy Sofora.

    Na pokładzie statku Sojuz TM-30 4 kwietnia 2000 roku wystartowała ostatnia załoga na stację Mir, która od 7 miesięcy nie gościła żadnego astronauty. Finansowana przez MirCorp misja trwała 72 dni i był to 39 załogowy lot na stację Mir. Kosmonauci Siergiej Zalotin i Aleksandr Kaleri zajęli się pracami naprawczymi stacji. Roskosmos, podczas powrotu załogi w czerwcu 2000 roku, sądziła jeszcze, iż uda się utrzymać stację na orbicie przez minimum dwa lata, dzięki funduszom prywatnych inwestorów. Jednak koszty utrzymania stacji na orbicie okazały się zbyt duże. 23 października 2000 roku rosyjska agencja kosmiczna zdecydowała o deorbitacji stacji.

    Space Transportation System (STS) – System Transportu Kosmicznego – program załogowych lotów kosmicznych zrealizowany przez NASA odbywanych za pomocą wahadłowców kosmicznych (ang. Space Shuttles) rozpoczęty lotem promu Columbia 12 kwietnia 1981 roku, a zakończony 21 lipca 2011 roku lotem wahadłowca Atlantis w misji STS-135.Władimir Sołowjow (ur. 11 listopada 1946 roku w Moskwie) – radziecki kosmonauta. W roku 1970 ukończył Politechnikę Moskiewską im. Baumana i podjął pracę w biurze konstrukcyjnym przy rozwiązywaniu nowych problemów techniki kosmicznej. Do zespołu kosmonautów został powołany w roku 1978. Ukończył kurs przygotowawczy do lotów w statkach typu Sojuz T i stacji orbitalnej Salut. Był dublerem przy locie załogi radziecko-francuskiej w statku Sojuz T-6.

    Deorbitacja[ | edytuj kod]

    Trajektoria spadku stacji Mir

    Mir został usunięty z orbity 23 marca 2001 roku. Był tymczasowym domem dla licznych kosmonautów, astronautów i gości z innych agencji kosmicznych. Schodzenie z orbity zaczęło się 24 stycznia 2001 roku od startu bezzałogowego statku transportowego Progress M1-5, który miał na pokładzie również dodatkowe paliwo potrzebne do mającej się zacząć kilka tygodni później procedury hamowania. W oznaczonym czasie Progress trzy razy uruchomił układ odrzutowy, by spowolnić lot Mira, jednocześnie zmieniając jego orbitę z kołowej na eliptyczną o apogeum 220 km i perygeum 160 km. Kiedy dokonano korekcji orbity rozpoczęto program wejścia w atmosferę. Ostatnie takie spowolnienie zmniejszyło prędkość stacji o 17,3 m/s, co wystarczyło, by zniżyła się ona do górnych warstw atmosfery. We wczesnych godzinach porannych 23 marca 2001 roku zdeorbitowano stację Mir. Stacja weszła w górne warstwy atmosfery spalając się na skutek tarcia. Niespalone resztki spadły do Pacyfiku o 6:57 UTC niedaleko wysp Fidżi. Jedyne, co po niej pozostało to śmieci wyrzucane przez kosmonautów bezpośrednio na orbitę, stanowiące dziś część kosmicznego śmietniska.

    Niska orbita okołoziemska (ang. low Earth orbit – LEO) jest orbitą dookoła Ziemi, przebiegającą między powierzchnią Ziemi a Pasami Van Allena, czyli na wysokości od 200 do 2000 kilometrów nad Ziemią. Nad nią znajdują się średnia orbita okołoziemska i orbita geostacjonarna.Spiektr (ros. Спектр, widmo) – piąty moduł stacji orbitalnej Mir. Przeznaczony był do obserwacji Ziemi; zawierał sprzęt do obserwacji powierzchni, atmosfery i środowiska ziemskiego. Cztery charakterystycznie ustawione panele słoneczne generowały połowę energii potrzebnej stacji na orbicie.

    W swojej 15-letniej historii (mimo, iż żywotność planowano na 7 lat) Mir okrążył Ziemię 86 067 razy lecąc na wysokości około 390 km i przebywając 3 638 470 307 km. Przeprowadzono na nim 78 spacerów kosmicznych.

    Na Mirze wykonano ponad 16 500 doświadczeń naukowych włącznie z takimi, które przygotowywały przyszłe technologie i procedury, na przykład kosmiczną uwięź czy system komunikacji laserowej, a także testowały możliwości przyszłych stacji kosmicznych.

    Leonid Denisowicz Kizim ros. Леонид Денисович Кизим (ur. 5 sierpnia 1941 w mieście Krasnyj Liman, obwód doniecki na Ukrainie, wówczas ZSRR, zm. 14 czerwca 2010), generał pułkownik lotnictwa, radziecki kosmonauta, Lotnik Kosmonauta ZSRR.Program Shuttle-Mir - wspólny program kosmiczny Rosji i Stanów Zjednoczonych, którego celem była realizacja długoterminowych wypraw na rosyjską stację orbitalną Mir. W ramach tej współpracy transport rosyjskich kosmonautów był dokonywany przez amerykańskie wahadłowce, a amerykańskich astronautów przez rosyjskie pojazdy kosmiczne Sojuz.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Spacer kosmiczny (ang.Extra-vehicular activity (EVA) - zajęcia pozapojazdowe) - działania wykonywane przez astronautów na zewnątrz statku kosmicznego w specjalnym skafandrze dysponującym własnym zasilaniem. Terminem EVA najczęściej określa się wyjścia poza statek obiegający Ziemię (spacer kosmiczny – ang. spacewalk), choć odnosi się on również do pobytów na powierzchni Księżyca (ang. moonwalk)
    Sojuz (ros. Союз, "związek, zjednoczenie, sojusz") – nazwa serii radzieckich i rosyjskich wielomiejscowych pojazdów kosmicznych przeznaczonych do długotrwałych lotów po orbicie okołoziemskiej oraz do manewrowania i łączenia się z innymi obiektami w przestrzeni kosmicznej. Mogą one zabrać na swój pokład załogi liczące maksymalnie do trzech osób. Od 1967 r. Sojuzy są środkiem transportu kosmonautów na orbitę. Zgodnie z radziecką tradycją nazwy Sojuz zaczęto również używać do rakiety nośnej, która wynosiła na orbitę ten statek kosmiczny.
    Europejska Agencja Kosmiczna (ang. European Space Agency, ESA) – międzynarodowa organizacja krajów europejskich, której celem jest eksploracja i wykorzystanie przestrzeni kosmicznej.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Kristałł (ros. Кристалл, kryształ) – został wystrzelony 31 maja 1990 roku, ze stacją połączył się 10 dni później. Był to czwarty moduł stacji Mir. Zadokował do adaptera cumowniczego naprzeciwko modułu Kwant 2. Kristałł służył do eksperymentów biologicznych jak i z materiałami różnego typu. Miał taką samą masę i wymiary, jak Kwant-2 i podobnie jak on dysponował bateriami słonecznymi. Zwany również Kwant 3.
    Mikrograwitacja – zjawisko opisywane jako stan przestrzeni, w której panuje znikomo małe przyspieszenie grawitacyjne pochodzące ze źródeł zewnętrznych – nie wchodzących w skład danego układu w przestrzeni.
    Zaria (ros. заря́, dosł. zorza) – pierwszy moduł Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, należący do rosyjskiej części stacji. Została sfinansowana przez Amerykanów, a budowana od grudnia 1994 do stycznia 1998 przez Rosjan. Zaria, w początkowym okresie budowy stacji, zapewniała energię elektryczną, stabilizację, manewry i komunikację. Obecnie, po przejęciu jego roli przez moduł Zwiezda, pełni funkcję magazynu i zbiornika materiałów pędnych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.065 sek.