Minister

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ministerurzędnik, który jest członkiem rządu i kieruje ministerstwem. Słowo minister pochodzi od łac. minister – sługa, pomocnik.

Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – organ pomocniczy zapewniający realizację konstytucyjnych uprawnień Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Działa na podstawie art. 143 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997. Prezydent RP nadaje Kancelarii statut oraz powołuje i odwołuje jej szefa.Dział administracji rządowej – pojęcie wprowadzone art. 149 Konstytucji RP i dookreślone ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 1997 r. Nr 141, poz. 943), mające na celu umożliwienie Prezesowi Rady Ministrów elastycznego kształtowania liczby i kompetencji członków Rady Ministrów, a co za tym idzie, wzmocnienie pozycji premiera w rządzie. Ograniczeniem jest ustawowy wymóg, by działami: budżet, finanse publiczne i instytucje finansowe kierował ten sam minister. Od początku 2010 r. jednemu ministrowi powierza się również działy: członkostwo Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej i sprawy zagraniczne.

Urząd ministra w prawie polskim[ | edytuj kod]

Minister jest naczelnym organem administracji państwowej. Kieruje wyodrębnionym działem lub działami administracji rządowej (dawniej mówiono o tzw. resorcie) lub jest tzw. ministrem bez teki. Wykonuje swoje zadania przy pomocy sekretarzy stanu i podsekretarzy stanu (zwyczajowo nazywanych wiceministrami) oraz specjalnego urzędu: ministerstwa. Wchodzi też w skład Rady Ministrów. Przepisy odnoszące się do ministra kierującego działem administracji rządowej stosuje się również wobec przewodniczących określonych w ustawach komitetów, jeżeli są członkami Rady Ministrów.

Ministerstwo – urząd administracji rządowej kierowany przez ministra odpowiedzialnego za wyodrębniony dział administracji rządowej.Ministrowie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów – grupa najwyższych urzędników w państwie. Kierowali kluczowymi dziedzinami zarządu państwem. Istniały osobne urzędy dla Korony i Wielkiego Księstwa jednak o identycznych kompetencjach w ramach każdego z państw (Korona i Litwa były prawnie dwoma osobnymi krajami).

Minister w znaczeniu potocznym[ | edytuj kod]

W mediach, niezależnie od uregulowań konstytucyjnych, mianem ministra powszechnie określa się także inne osoby pełniące ważne funkcje w administracji rządowej. Są to przede wszystkim sekretarze i podsekretarze stanu oraz pełnomocnicy rządu (funkcjonujący w ministerstwach, komitetach i Kancelarii Prezesa Rady Ministrów), jak również doradcy Prezesa Rady Ministrów oraz niektórzy szefowie urzędów centralnych (posiadający rangę centralnego organu administracji państwowej).

Prezes Rady Ministrów (potocznie premier) – polityk, osoba kierująca Radą Ministrów w ustroju politycznym Polski. Zwyczajowo Prezes Rady Ministrów nazywany jest premierem. W Polsce występuje w podwójnej roli, jako przewodniczący Rady Ministrów oraz jako odrębny naczelny organ administracji rządowej.Urzędnik – w potocznym znaczeniu osoba pracująca lub pełniąca funkcję w administracji publicznej. Stanowisko urzędnicze może przybrać formę pracownika służby cywilnej, urzędnika służby cywilnej, pracownika samorządowego lub inną.

Ministrami (prezydenckimi) zwyczajowo nazywani są ponadto urzędnicy Kancelarii Prezydenta RP, czyli szefowie i zastępcy szefa, sekretarze i podsekretarze stanu, a także niektórzy doradcy głowy państwa. Przed wejściem w życie Konstytucji z 1997 r. w kancelarii funkcjonowali również ministrowie stanu. W okresie obowiązywania Małej Konstytucji z 1992 r. określenie „minister prezydencki” stosowano także wobec szefów MON, MSW i MSZ ze względu na art. 61, który nakładał na premiera obowiązek zasięgnięcia opinii prezydenta przy składaniu wniosków o powołanie tych ministrów.

Sekretarz stanu – w Polsce to najwyższy rangą urzędnik w ministerstwie (zwyczajowo nazywany wiceministrem). Sekretarze stanu mianowani są również w Kancelarii Prezydenta RP.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Powołanie na urząd ministra[ | edytuj kod]

Minister (i przewodniczący komitetu) jest powoływany na stanowisko i odwoływany z niego postanowieniem Prezydenta RP na wniosek Prezesa Rady Ministrów. Minister obejmuje urząd dopiero po złożeniu przysięgi wobec Prezydenta RP, której treść określona jest art. 151 Konstytucji RP. Niezłożenie przysięgi wyklucza podsądność Trybunałowi Stanu osoby powołanej na urząd ministra.

Trybunał Stanu (TS) – w Polsce konstytucyjny organ władzy sądowniczej, którego główne zadanie polega na egzekwowaniu odpowiedzialności najwyższych organów i urzędników państwowych za naruszenie Konstytucji lub ustawy, w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania, jeśli czyn ten nie wyczerpuje znamion przestępstwa (inaczej: popełnienie deliktu konstytucyjnego) oraz za przestępstwa pospolite i skarbowe w przypadku Prezydenta RP.Mała Konstytucja z 1992 – Ustawa Konstytucyjna z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym. Uchwalona przez Sejm I kadencji 1991-1993. Obowiązywała od 8 grudnia 1992 do 16 października 1997.

Po powołaniu ministra premier, tzw. rozporządzeniem atrybucyjnym, wydanym na podstawie Ustawy o Radzie Ministrów, może określić szczegółowy zakres działania danego ministra: wskazując dział lub działy administracji, którymi kieruje minister, ustalić ministerstwo lub inny urząd obsługujący ministra, wskazując organy i jednostki podległe ministrowi lub przez niego nadzorowane. Podstawowe kompetencje i zadania ministra określają, zgodnie z art. 149 ust. 1 Konstytucji RP, ustawy.

Ministerstwo Obrony Narodowej (MON) – urząd administracji rządowej w Polsce podlegający ministrowi właściwemu do spraw obrony narodowej. W okresie II Rzeczypospolitej i II wojny światowej nosił nazwę Ministerstwa Spraw Wojskowych (M.S.Wojsk.).Rząd – kolegialny organ władzy wykonawczej, powoływany i odwoływany przez organ przedstawicielski. Do jego zadań należy koordynowanie działalności administracyjnej i realizacja zadań państwa, właściwy dla parlamentarno-gabinetowych systemów politycznych.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • komisarz ludowy
  • ministerstwa w III Rzeczypospolitej
  • ministrowie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów




  • Warto wiedzieć że... beta

    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Komisarz ludowy, (ludowy komisarz) ros. Народный комиссар , (skrót ros. Narkom) - określenie funkcji ministra, osoby kierującej komisariatem ludowym, odpowiednikiem ministerstwa.
    Ministerstwo Spraw Zagranicznych – resort odpowiedzialny za kształtowanie i prowadzenie polityki zagranicznej R.P. Do zadań Ministra Spraw Zagranicznych należy:
    Resort administracyjny – w doktrynie prawniczej wyodrębniona organizacyjnie część administracji państwowej, zajmująca się wydzielonym i powiązanym ze sobą kompleksem spraw, którą kieruje minister lub inny organ naczelny. W języku potocznym słowo resort jest traktowane jako synonim słowa ministerstwo (np. resort gospodarki, resort pracy). W ścisłym znaczeniu resort obejmuje jednak, obok ministerstwa, także kierującego resortem ministra i inne podmioty jemu podporządkowane (urzędy centralne, organy terenowe i inne jednostki organizacyjne). Po wejściu w życie w 1999 r. ustawy o działach administracji rządowej unika się zazwyczaj tego pojęcia, choć jest ono wciąż obecne w literaturze prawniczej i ma długie tradycje w nauce o administracji.
    Hiszpańska Biblioteka Narodowa (Biblioteca Nacional de España) – największa biblioteka w Hiszpanii i jedną z największych na świecie. Znajduje się w Madrycie, a dokładnie przy Paseo de Recoletos.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Minister bez teki – potoczne określenie ministra-członka Rady Ministrów, który nie kieruje działem administracji rządowej i nie jest obsługiwany przez ministerstwo, lecz wypełnia zadania określone przez Prezesa Rady Ministrów. W Polsce po wejściu w życie Konstytucji z 1997 r. możliwość taką stwarza jej art. 149. ust. 1. Minister zadaniowy, tak samo jak minister resortowy, pełni podwójną rolę, jest zarówno naczelnym organem administracji rządowej, jak i częścią organu kolegialnego – Rady Ministrów.

    Reklama