• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Milczanie

    Przeczytaj także...
    Marchia Miśnieńska (niem. Markgrafschaft Meißen) – marchia założona przez cesarza Ottona I na ziemiach Serbów Połabskich w 966 roku w wyniku podziału Marchii Wschodniej. W 968 jej stolicą została Miśnia, gdzie znajdowała się też siedziba diecezji miśnieńskiej. Od 1089 we władaniu dynastii Wettynów, a od 1423 elektorów saskich.Bolesław I Chrobry (Wielki) (ur. 967, zm. 17 czerwca 1025) – pierwszy koronowany król Polski (od 1025 roku) z dynastii Piastów, w latach 1003-1004 także książę Czech jako Bolesław IV, książę Polski od 992 roku.
    Mieszko II Lambert (ur. 990, zm. 10 lub 11 maja 1034) – król Polski w latach 1025–1031, książę Polski 1032–1034 z dynastii Piastów, drugi syn Bolesława I Chrobrego, a pierwszy z małżeństwa z Emnildą, księżniczką słowiańską. Przejął władzę po śmierci ojca i prawdopodobnie wypędził z kraju swoich dwóch braci. Zorganizował dwa niszczycielskie najazdy na Saksonię w 1028 i 1030. Następnie prowadził wojny obronne przeciw Niemcom, Czechom i książętom Rusi Kijowskiej. Opuścił kraj w 1031 w wyniku kolejnej wyprawy Konrada II na ziemie polskie, oraz po ataku książąt ruskich Jarosława Mądrego i Mścisława, którzy pomogli na polskim tronie osadzić jego brata Bezpryma. Następnie uszedł do Czech, gdzie został uwięziony przez księcia Udalryka. Odzyskał władzę w 1032 jako książę jednej z trzech dzielnic. Zjednoczył państwo, ale nie udało mu się odtworzyć stabilnych struktur władzy. Za jego czasów od Polski odpadły nabytki terytorialne Bolesława Chrobrego: Milsko, Łużyce, Grody Czerwieńskie, Morawy i Słowacja.

    Milczanieplemię słowiańskie zamieszkałe w dorzeczu górnego biegu Czarnej Elstery, Sprewy i Nysy Łużyckiej.

    Etymolodzy wywodzą nazwę plemienia od nazwy żyznych gleb wokół górnej Sprewy, nazywanych po łużycku měl’ (grunt lessowy). Plemię Milczan należało do różnorodnej mozaiki plemion serbskich i jest ono przodkiem Górnołużyczan. Przypuszczalnie w X lub XI wieku wchłonięci zostali przez nich Bieżuczanie.

    Czarna Elstera (niem. Schwarze Elster, dolnołuż. Carny Halšter, górnołuż. Čorny Halštrow, czes. Černý Halštrov) – rzeka we wschodnich Niemczech, prawy dopływ Łaby o długości 188 km.Wacław I zwany Jednookim czes. Václav I. (ur. 1205; zm. 22 września 1253 w Počaplach, dziś część miasta Králův Dvůr) – król Czech w latach 1230–1253.

    Głównymi ich grodami Milczan były gród Busnic na górze Landeskrone w Gorlitz-Biesnitz, Zgorzelec, Ortenburg w Budziszynie, Ostro, Göda (Godobi) pod Budziszynem, Trebista, Ostrusna pod Ostriz (Blumberg/Bratkowo), Gau Milsca. Według noty Geografa Bawarskiego Milczanie posiadali w IX wieku 30 grodów (Milzane civitates XXX).

    Gród, gard – prehistoryczna lub średniowieczna osada obronna oznaczająca domostwa, gospodarstwo lub wczesne miasto, anglosaska geard lub yeard – otoczona wałem, murem lub ostrokołem.Sprewa, hist. także Szprewa i Szprowa (niem. Spree, łuż. Sprjewja lub Sprowja) to rzeka we wschodnich Niemczech (kraje związkowe Saksonia i Brandenburgia), lewy dopływ Haweli. Swoje źródła ma na Pogórzu Łużyckim (ok. 430 m n.p.m.). Czeskojęzyczna Wikipedia lokalizuje je w powiecie deczyńskim , natomiast niemieckojęzyczna Wikipedia podaje, że rzeka ma źródła na wzgórzu Kottmar (478 m n.p.m.), w Ebersbach oraz w Neugersdorf. . Przepływa przez Łużyce, w Spreewaldzie dzieli się na szereg odnóg, następnie przepływa przez jeziora Schwielochsee i Müggelsee. Od jeziora Schwielochsee rozpoczyna się odcinek drogi wodnej dostępnej dla jednostek o zanurzeniu do 1,2 metra. W miejscowości Beeskow jaz i śluza. Nastepnie w okolicy miejscowości Neuhaus i jeziora Wergnersee odchodzi od niej Speisekanal – 2,6 km kanał łączący ją z Kanałem Odra-Sprewa. Natomiast Sprewa kieruje się na północny zachód, poprzez zabytkowy jaz kozłowo-iglicowy i śluzę Neubrück po czym wpływa do Kanału Odra-Sprewa (89 km kanału), poniżej śluzy Kersdorf. Przyjmuje na tym odcinku nazwę Fürstenwalder Spree. Kanał opuszcza na jego 69 kilometrze, kierując się na północny zachód, poprzez jaz, przed dawną śluzą Große Tranke i przyjmuje nazwę Müggelspree. Poprzez jezioro Dämeritzsee wpływa do jeziora Müggelsee (nazywanym też Großer Müggelsee) z którego wypływa już jako Sprewa. Jednak większość wód Sprewy skierowanych jest Kanałem Odra-Sprewa do jeziora Seddinsee, następnie Langer See, które w berlińskiej dzielnicy Köpenick łaczy sie ze Sprewą. W centrum Berlina, w okolicy śluzy Mühlendammschleuse rozdwaja się i opływa Wyspę Muzeów. Po przejściu przez śluzę Charlottenburg, 6 kilometów dalej, w dzielnicy Spandau uchodzi do Haweli (29 m n.p.m.). Żeglowna na długości 182 km.

    Do 1031 roku ich ziemie były przedmiotem sporów między niemieckimi, czeskimi i polskimi władcami. Plemię Milczan utraciło swoją polityczną suwerenność w 932 roku, gdy podbił je król niemiecki Henryk I i zostało zmuszone do składania mu danin. W latach 965–975 jeden z książąt Milczan Dobromir (Dobremirus) był żonaty z córką saskiego hrabiego, a jego córka Emnilda została później żoną Bolesława Chrobrego. W 971 roku król niemiecki Otton I wprowadził nową organizację okręgów grodowych na terenie kraju Milczan. W 983 roku kraj Milczan został objęte najazdem w trakcie powstania Luciców. W 1002 roku gród Ortenburg (Budisin) zdobyły polskie oddziały Bolesława Chrobrego. W lecie 1015 podległy Polakom gród na Landeskrone w Görlitz został zdobyty przez cesarza Henryka II. W 1018 roku w pokoju w Budziszynie Milsko przypadło Polsce. W 1031 roku król Polski Mieszko II musiał w pokoju w Merserburgu zgodzić się na odstąpienie Milska cesarzowi Konradowi II, która stała się częścią Marchii Miśnieńskiej. Marchia ta wraz z Milskiem stała się lennem księcia czeskiego Wratysława w 1075 roku. W 1085 roku Wratysław przekazał Milsko jako posag jednemu z margrabiów, jednak po wymarciu jego rodziny powróciły we władanie czeskie w 1135 roku. Milczanie nie pojawiają się już więcej w historii i pozostało po nich tylko określenie ich kraju jako Milsca lub Milesco, które pojawia się po raz ostatni w 1131 roku w związku z wzniesieniem lub przebudową grodu w Görlitz przez czeskiego księcia Sobiesława I (w miejscu grodu Yzhorelik). Najpóźniej w 1158 roku terra Budissin znalazła się całkowicie w rękach czeskich. Niemieccy osadnicy na tereny Milska zaczęli przybywać około 1200 roku. W 1243 margrabia brandenburski Otton III otrzymał Milsko jako posag księżniczki Beatrycze, córki króla czeskiego Wacława I. W 1319 król czeski Jan Luksemburski zajął zachodnią część Milska, a wschodnią ze Zgorzelcem, Żytawą i Lubaniem przejął książę jaworski Henryk z dynastii Piastów. Milsko (Górne Łużyce) pozostała w większości pod kontrolą czeską do 1635 roku.

    Otton I Wielki (ur. 23 listopada 912, zm. 7 maja 973 w Memleben) – książę Saksonii 936–961, król niemiecki od 936 i cesarz rzymsko-niemiecki od 962, z dynastii Ludolfingów.Łużyce Dolne (niem. Niederlausitz, dlnłuż. Dolna Łužyca, grnłuż. Delnja Łužica, łac. Lusatia Inferior) - kraina historyczno-geograficzna położona w Niemczech i częściowo na terytorium Polski. Głównym miastem jest Chociebuż. Łużyce Dolne leżą w większości na południu kraju związkowego Brandenburgia, częściowo w kraju związkowym Saksonia. Tutaj leży Spreewald (łuż. Błota). Polska część Łużyc Dolnych wchodzi w skład województwa lubuskiego z głównymi miastami Gubinem i Żarami.

    Od początku XV wieku kraj Milczan, czyli Milsko określany jest jako Łużyce Górne.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Słowianie połabscy
  • Łużyczanie, Dolnołużyczanie
  • Łużyce Górne (Milsko), Łużyce Dolne
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Roman Maciej Józefiak. „FENOMEN ŁUŻYCKI” SPOŁECZNOŚĆ SERBOŁUŻYCKA PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ. „Rocznik Lubuski”. TOM XXX, CZ. I, 2004. 
    2. Jasper von Richtohofen, Bieżuczanie – Milczanie – Serbowie, Słowiańskie osadnictwo na niemieckich i polskich Górnych Łużycach po obu stronach Nysy, [w:] Milicz. Gród na pograniczu, Wrocław 2008.
    3. Geograf Bawarski, Descriptio civitatum et regionum ad septentrionalem plagam Danubii.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Waldemar Bena: Szlakiem grodzisk słowiańskich i średniowiecznych zamków. [dostęp 2017-12-31].
  • Krzysztof Jaworski: Wczesnośredniowieczne grodziska plemienne w Sudetach. 2017-02-26. [dostęp 2017-12-31].
  • Richthofen von Jasper (red.), Besunzane – Milzener – Sorben. Die slawische Oberlausitz zwischen Polen, Deutschen und Tschechen. Bieżuńczanie, Milczanie, Sorbowie. Słowiańskie Łużyce Górne pomiędzy Polakami, Niemcami i Czechami. Görlitz – Zittau 2004.&nbsp.
  • Stadtmuseum Bautzen (Hrsg.), Matthias Wilhelm (Text): Milceni et Silensi – Die Oberlausitz und Schlesien um das Jahr 1000 in der Zeit des Boleslaw Chrobry. Begleitheft zur Gemeinschaftsausstellung des Muzeum Miejskie Wroclawia, Abteilung Archäologisches Museum mit dem Stadtmuseum Bautzen vom 17. Juni bis zum 11. November im Stadtmuseum. Bautzen [2001].
  • Joachim Meffert: Die Ortenburg in Bautzen: Der archäologische Forschungsstand und die Ausgrabungen von 1999 bis 2001. Arbeits- und Forschungsberichte zur sächsischen Bodendenkmalpflege 44 (2002), S. 75–177, ISSN 0402-7817.
  • Jasper von Richthofen: Die Landeskrone bei Görlitz – eine bedeutende slawische Befestigung in der östlichen Oberlausitz. Arbeits- und Forschungsberichte zur sächsischen Bodendenkmalpflege 45 (2003), S. 263–300, ISSN 0402-7817.
  • Jasper von Richthofen (Hrsg.): Besunzane, Milzener, Sorben: die slawische Oberlausitz zwischen Polen, Deutschen und Tschechen. Schriftenreihe der Städt. Sammlungen für Geschichte und Kultur Görlitz N.F. Bd. 37. Oettel, Görlitz, Zittau 2004, ​ISBN 3-932693-90-6​.
  • Karin J. Sczech: Archäologische Untersuchungen zu Bautzen in der Oberlausitz in slawischer Zeit. Archäologische Forschungen am GWZO. Berichte und Beiträge des Geisteswissenschaftlichen Zentrums Geschichte und Kultur Ostmitteleuropas e.V. 2003, S. 49–64.
  • Geograf Bawarski – mnich znany ze sporządzenia spisu grodów zwanego "Zapiską karolińską", nota Descriptio civitatum et regionum ad septentrionalem plagam Danubii (po. Opis grodów i ziem z północnej strony Dunaju) spisana około roku 845 w Ratyzbonie dla Ludwika Niemca, odkryta w bibliotece elektora bawarskiego, w księdze z XII w., przez hrabiego de Buat, ministra pełnomocnego Ludwika XV, który ogłosił ją drukiem w 1772. Zawiera informacje o ludach i plemionach (zwłaszcza plemionach zachodniosłowiańskich), żyjących na wschód od Łaby i na północ od Dunaju, określając ilość grodów każdego z plemion.Piastowie – pierwsza historyczna dynastia panująca w Polsce od ok. 960 do 1370 roku. Za jej protoplastę uchodzi legendarny Piast, syn Chościska, rataj spod Gniezna. Według legendy syn Piasta – Siemowit został pierwszym księciem Polan. Kolejnymi byli Lestek i Siemomysł. Pierwszym władcą z dynastii Piastów, którego historyczność nie jest kwestionowana, był Mieszko I.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Nysa Łużycka (czes. Lužická Nisa, niem. Lausitzer Neisse, górnołuż. Łužiska Nysa, dolnołuż. Łužyska Nysa) – rzeka w Czechach (kraj liberecki), Niemczech (Saksonia) i Polsce (woj. dolnośląskie i lubuskie); lewobrzeżny dopływ Odry. Długość rzeki wynosi (według różnych publikacji) od 251,6 km do 254,6 km.
    Dobromir (X w.) – ojciec Emnildy, trzeciej żony Bolesława I Chrobrego, księcia, a później króla Polski. Wspomniany jedynie w Kronice Thietmara. Przy tej okazji został określony jako czcigodny senior.
    Konrad II (Konrad Starszy) (ur. ok. 990; zm. 4 czerwca 1039 w Utrechcie) – król Niemiec od 1024, król Włoch od 1026, Święty Cesarz Rzymski od 1027, król Burgundii od 1032. Pierwszy władca niemiecki z dynastii salickiej. Konrad kontynuował działania swojego poprzednika Henryka II dążąc do powiększenia potęgi Rzeszy. Starał się o wzrost znaczenia niemieckiego kościoła i równocześnie unikał konfliktu z papieżem. Mimo kilku buntów jego władza nigdy nie była poważnie zagrożona. Konrad zabezpieczył północne i wschodnie granice Rzeszy częściowo poprzez ustępstwa terytorialne. Przyłączając Burgundię powiększył terytorium państwa.
    Górne Łużyce (niem. Oberlausitz, górnołuż. Hornja Łužica, dolnołuż. Górna Łužyca, łac. Lusatia Superior) – kraina historyczno-geograficzna w Niemczech (kraj związkowy Saksonia, częściowo Brandenburgia), część tego obszaru leżąca na zachód od rzeki Kwisy znajduje się na terytorium Polski (województwo dolnośląskie, kilka miejscowości w województwie lubuskim). Głównym miastem jest Budziszyn. Do XV wieku tereny te znane były jako Milsko, od zamieszkującego je plemienia słowiańskiego Milczan. Na tych ziemiach wykształcił się język górnołużycki.
    Sobiesław I (ur. 1086-1087, zm. 14 lutego 1140 w Hostinném) – książę Czech z dynastii Przemyślidów od 12 kwietnia 1125 do swojej śmierci.
    Drugi traktat pokojowy w Merseburgu – traktat pokojowy kończący wojnę polsko-niemiecką toczącą się w latach 1028 - 1031. Zawarty pomiędzy Mieszkiem II Lambertem a cesarzem Konradem II, został podpisany 7 lipca 1032.
    Emnilda słowiańska (ur. pomiędzy 970 a 975, zm. 1016 lub 1017) – córka Dobromira, być może władcy z książęcego rodu z Moraw (Ołomuńca) lub zachodnich krańców Słowiańszczyzny (Łużyce lub Milsko), trzecia żona księcia polskiego Bolesława I Chrobrego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.071 sek.