• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mikrokontynent

    Przeczytaj także...
    Australia – szósty pod względem wielkości kontynent, jego powierzchnia (wraz z Tasmanią i innymi wyspami przybrzeżnymi) wynosi 7,7 mln km² (7,5 mln km² bez wysp).Terran - jednostka tektoniczna o stosunkowo jednorodnej budowie geologicznej, oddzielona od innych podobnych jednostek relatywnie ostro wyrażoną strefą nieciągłości (tzw. szwem tektonicznym). Terrany powstają z odrębnych bloków skorupy ziemskiej, przede wszystkim kontynentalnej, które zderzyły się ze sobą, przyrastając do istniejącego kratonu lub do siebie nawzajem.
    Ryft − typ rowu tektonicznego o rozciągłości setek lub nawet tysięcy kilometrów, ograniczony równoległymi do siebie uskokami normalnymi.
    Mikrokontynent Zelandia, obecnie w większości zanurzony pod wodami Pacyfiku.
    Mikrokontynent Jan Mayen i otaczające ryfty.

    Mikrokontynent – fragment skorupy kontynentalnej, czy też szerzej – kontynentalnej litosfery, oddzielony od większych kontynentów i nie leżący w obrębie szelfu kontynentalnego. Nie ma fizycznego rozgraniczenia między tym, co nazywamy kontynentem, a co mikrokontynentem. Za mikrokontynenty uważa się te wszystkie lądy, które spełniają powyższą definicję i mają powierzchnię mniejszą niż Australia. Nie są nimi wyspy powstałe nad plamami gorąca, jak Islandia i Hawaje. Prehistoryczne mikrokontynenty, które zostały scalone z większymi kontynentami, są rozpoznawalne w geologii jako terrany.

    Sahul – prehistoryczny kontynent, obejmujący współczesną Australię wraz z wyspami Nową Gwineą i Tasmanią. Geologicznie stanowi on szelf kontynentalny Australii i jest częścią płyty indoaustralijskiej.Laurencja, Laurentia – kraton północnoamerykański, który dryfując, był w niektórych okresach geologicznych częścią różnych superkontynentów, niekiedy sam tworzył kontynent.

    Czasem stosowana jest także definicja określająca tym mianem każdy fragment litosfery zbudowany w dużym stopniu z granitów, jak kontynent, także wyspy takie jak Nowa Gwinea, geologicznie będąca częścią kontynentu australijskiego.

    Istniejące mikrokontynenty[ | edytuj kod]

    Wiele takich fragmentów powstało wskutek oderwania od większej masy lądowej – kontynentu lub superkontynentu. W wyniku rozpadu Gondwany utworzyły się dzisiejsze kontynenty półkuli południowej oraz kilka mikrokontynentów:

  • subkontynent indyjski, który był połączony z Afryką i Australią, a w okresie od 90 do 50 mln lat temu stanowił odrębny ląd, obecnie zaś jest częścią Azji,
  • Madagaskar, który oddzielił się od Afryki wraz z Indiami,
  • część podwodnego Wyniesienia Kergueleńskiego, pokryta później wylewami lawy; jego największą wynurzoną część stanowią Wyspy Kerguelena,
  • tzw. Mauritia, pokryta przez wypływy lawy tworzące współcześnie Grzbiet Maskareński,
  • Seszele,
  • tzw. Zelandia, której wynurzonymi dziś częściami są Nowa Zelandia i Nowa Kaledonia,
  • przypuszczalnie niektóre spośród Małych Wysp Sundajskich, w szczególności Timor i Sumba.
  • Innymi istniejącymi współcześnie mikrokontynentami są:

    Grzbiet Maskareński (ang. Mascarene Plateau, Seychelles Ridge) – podwodny płaskowyż w Oceanie Indyjskim, położony na północ i na wschód od Madagaskaru. Płaskowyż rozciąga się w przybliżeniu 2000 km od Seszeli na północy do wyspy Reunion na południu i obejmuje obszar ponad 115 000 km² płycizny, z głębiami od 8–150 metrów, górujący ponad dochodzącą do 4000 metrów równiną abisalną. Jest to największy podmorski płaskowyż w Oceanie Indyjskim.Małe Wyspy Sundajskie, Nusa Tenggara – archipelag stanowiący część Archipelagu Malajskiego. Położony jest w południowo-wschodniej Azji na wschód od wyspy Jawy.
  • Grzbiet Jan Mayen, który oddzielił się od Grenlandii. Sama Grenlandia stanowi część kratonu północnoamerykańskiego,
  • Wielkie Antyle: Kuba, Jamajka, oraz Haiti i Portoryko.
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • subkontynent
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. microcontinent. Encarta Dictionary. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-12-15)].
    2. Glossary M. Geologylink.
    3. Glossary Database. Idaho Museum of Natural History.
    4. Glossary G-P. Geological Society of Minnesota. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-03-14)].
    5. Frey, F.A., Coffin, M.F., Wallace, P.J., Weis, D.. Leg 183 synthesis: Kerguelen Plateau-Broken Ridge—a large igneous province. „Proceedings of the Ocean Drilling Program, scientific results”. 183, s. 1-48, 2003. 
    6. Trond H. Torsvik, Hans Amundsen. A Precambrian microcontinent in the Indian Ocean. „Nature Geoscience”, 2013-02-24. DOI: 10.1038/ngeo1736 (ang.). Sprawdź autora:1.
    7. Fragments of Continents Hidden Under Lava in Indian Ocean: New Micro-Continent Detected Under Reunion and Mauritius (ang.). ScienceDaily, 2013-02-22. [dostęp 2013-02-25].
    8. When Continents Split - the Formation of the Seychelles. Imperial College London, grudzień 2004.
    9. Rapid Continental Breakup and Microcontinent Formation in the Western Indian Ocean. „EOS”. 85 (46). 
    10. Zealandia: the New Zealand continent. Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand.
    11. Rey, S.S., Eldholm, O., Planke, S.. Formation of the Jan Mayen Microcontinent, the Norwegian Sea. „American Geophysical Union, Fall Meeting 2003”. T31D-0872. Bibcode2003AGUFM.T31D0872R. 
    12. R. Higgs: Caribbean Arc Revised Geological History Affecting Circum-Caribbean Oil Exploration. AAPG Search and Discovery.
    Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.Islandia – wyspa pochodzenia wulkanicznego na Ocean Atlantycki, w całości zajmuje ją państwo Islandia. Wyspa jest tektonicznie odrębna od Europy, ale Islandia kulturowo należy do europejskich krajów nordyckich, więc wyspę zalicza się do tej części świata.




    Warto wiedzieć że... beta

    Jamajka (ang. Jamaica) – wyspa i państwo na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli, położone na południe od Kuby i na zachód od Haiti.
    Mauritia – zatopiony 84–60 mln lat temu mikrokontynent na obszarze Oceanu Indyjskiego, zlokalizowany na północ i na wschód od Madagaskaru pomiędzy obecnym Mauritiusem i Seszelami. Obecnie wypiętrzenie dna w tym rejonie tworzy Grzbiet Maskareński – największy podmorski płaskowyż w Oceanie Indyjskim.
    Grenlandia (gren. Kalaallit Nunaat, duń. Grønland) – autonomiczne terytorium zależne Danii położone na wyspie o tej samej nazwie w Ameryce Północnej, o obszarze 2175,6 tys. km² (największa wyspa na świecie), pokrytej w 84% przez lądolód (341,7 tys. km² jest wolnych od lodu) i o ludności 57 695 (według stanu z lipca 2012). Przeważającą część (89%) mieszkańców Grenlandii stanowią Inuici.
    Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).
    Portoryko (hiszp. Puerto Rico – "bogaty port") – terytorium zorganizowane nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych o statusie wspólnoty (US Commonwealth), leżące na wyspie o tej samej nazwie (i kilku innych mniejszych wyspach) w Ameryce Środkowej, nad Oceanem Atlantyckim i Morzem Karaibskim.
    Nowa Zelandia – archipelag na Oceanie Spokojnym, ok. 1600 km na południowy wschód od wybrzeży Australii. Obejmuje on dwie duże wyspy: Północną (114,6 tys. km²) i Południową (151,7 tys. km²) oraz szereg małych okolicznych wysepek (Stewart, Campbell, Kermadec itd.). Archipelag ten wchodzi w całości w skład Nowej Zelandii.
    Litosfera, sklerosfera – zewnętrzna sztywna powłoka Ziemi obejmująca skorupę ziemską i warstwę perydotytową zaliczaną do górnej części płaszcza ziemskiego. Termin "litosfera" jest często błędnie używany jako zamiennik terminu "skorupa ziemska". Litosfera jest pojęciem szerszym niż skorupa ziemska. Jest ściśle związana z biosferą oraz hydrosferą, a także atmosferą. Miąższość litosfery wynosi od ok. 10-100 km a jej temperatura dochodzi do 700°C.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.