• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mikrokontynent

    Przeczytaj także...
    Australia – szósty pod względem wielkości kontynent, jego powierzchnia (wraz z Tasmanią i innymi wyspami przybrzeżnymi) wynosi 7,7 mln km² (7,5 mln km² bez wysp).Terran - jednostka tektoniczna o stosunkowo jednorodnej budowie geologicznej, oddzielona od innych podobnych jednostek relatywnie ostro wyrażoną strefą nieciągłości (tzw. szwem tektonicznym). Terrany powstają z odrębnych bloków skorupy ziemskiej, przede wszystkim kontynentalnej, które zderzyły się ze sobą, przyrastając do istniejącego kratonu lub do siebie nawzajem.
    Ryft − typ rowu tektonicznego o rozciągłości setek lub nawet tysięcy kilometrów, ograniczony równoległymi do siebie uskokami normalnymi.
    Mikrokontynent Zelandia, obecnie w większości zanurzony pod wodami Pacyfiku.
    Mikrokontynent Jan Mayen i otaczające ryfty.

    Mikrokontynent – fragment skorupy kontynentalnej, czy też szerzej – kontynentalnej litosfery, oddzielony od większych kontynentów i nie leżący w obrębie szelfu kontynentalnego. Nie ma fizycznego rozgraniczenia między tym, co nazywamy kontynentem, a co mikrokontynentem, za mikrokontynenty uważa się te wszystkie lądy, które spełniają powyższą definicję i mają powierzchnię mniejszą niż Australia. Nie są nimi wyspy powstałe nad plamami gorąca, jak Islandia i Hawaje. Prehistoryczne mikrokontynenty, które zostały scalone z większymi kontynentami, są rozpoznawalne w geologii jako terrany.

    Sahul – prehistoryczny kontynent, obejmujący współczesną Australię wraz z wyspami Nową Gwineą i Tasmanią. Geologicznie stanowi on szelf kontynentalny Australii i jest częścią płyty indoaustralijskiej.Laurencja, Laurentia – kraton północnoamerykański, który dryfując, był w niektórych okresach geologicznych częścią różnych superkontynentów, niekiedy sam tworzył kontynent.

    Czasem stosowana jest także definicja określająca tym mianem każdy fragment litosfery zbudowany w dużym stopniu z granitów, jak kontynent, także wyspy takie jak Nowa Gwinea, geologicznie będąca częścią kontynentu australijskiego.

    Istniejące mikrokontynenty[]

    Wiele takich fragmentów powstało wskutek oderwania od większej masy lądowej – kontynentu lub superkontynentu. W wyniku rozpadu Gondwany utworzyły się dzisiejsze kontynenty półkuli południowej oraz kilka mikrokontynentów:

  • subkontynent indyjski, który był połączony z Afryką i Australią, a w okresie od 90 do 50 mln lat temu stanowił odrębny ląd, obecnie zaś jest częścią Azji,
  • Madagaskar, który oddzielił się od Afryki wraz z Indiami,
  • część podwodnego Wyniesienia Kergueleńskiego, pokryta później wylewami lawy; jego największą wynurzoną część stanowią Wyspy Kerguelena,
  • tzw. Mauritia, pokryta przez wypływy lawy tworzące współcześnie Grzbiet Maskareński,
  • Seszele,
  • tzw. Zelandia, której wynurzonymi dziś częściami są Nowa Zelandia i Nowa Kaledonia,
  • przypuszczalnie niektóre spośród Małych Wysp Sundajskich, w szczególności Timor i Sumba.
  • Innymi istniejącymi współcześnie mirokontynentami są:

    Grzbiet Maskareński (ang. Mascarene Plateau, Seychelles Ridge) – podwodny płaskowyż w Oceanie Indyjskim, położony na północ i na wschód od Madagaskaru. Płaskowyż rozciąga się w przybliżeniu 2000 km od Seszeli na północy do wyspy Reunion na południu i obejmuje obszar ponad 115 000 km² płycizny, z głębiami od 8–150 metrów, górujący ponad dochodzącą do 4000 metrów równiną abisalną. Jest to największy podmorski płaskowyż w Oceanie Indyjskim.Małe Wyspy Sundajskie, Nusa Tenggara – archipelag stanowiący część Archipelagu Malajskiego. Położony jest w południowo-wschodniej Azji na wschód od wyspy Jawy.
  • Grzbiet Jan Mayen, który odzielił się od Grenlandii. Sama Grenlandia stanowi część kratonu północnoamerykańskiego,
  • Wielkie Antyle: Kuba, Jamajka, oraz Haiti i Portoryko.
  • Przypisy[]

    1. microcontinent. Encarta Dictionary. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-12-15)].
    2. Glossary M. Geologylink.
    3. Glossary Database. Idaho Museum of Natural History.
    4. Glossary G-P. Geological Society of Minnesota. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-03-14)].
    5. Frey, F.A., Coffin, M.F., Wallace, P.J., Weis, D.. Leg 183 synthesis: Kerguelen Plateau-Broken Ridge—a large igneous province. „Proceedings of the Ocean Drilling Program, scientific results”. 183, s. 1-48, 2003. 
    6. Trond H. Torsvik, Hans Amundsen. A Precambrian microcontinent in the Indian Ocean. „Nature Geoscience”, 2013-02-24. DOI: 10.1038/ngeo1736 (ang.). 
    7. Fragments of Continents Hidden Under Lava in Indian Ocean: New Micro-Continent Detected Under Reunion and Mauritius (ang.). ScienceDaily, 2013-02-22. [dostęp 2013-02-25].
    8. When Continents Split - the Formation of the Seychelles. Imperial College London, grudzień 2004.
    9. Rapid Continental Breakup and Microcontinent Formation in the Western Indian Ocean. „EOS”. 85 (46). 
    10. Zealandia: the New Zealand continent. Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand.
    11. Rey, S.S., Eldholm, O., Planke, S.. Formation of the Jan Mayen Microcontinent, the Norwegian Sea. „American Geophysical Union, Fall Meeting 2003”. T31D-0872. Bibcode2003AGUFM.T31D0872R. 
    12. R. Higgs: Caribbean Arc Revised Geological History Affecting Circum-Caribbean Oil Exploration. AAPG Search and Discovery.
    Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.Jamajka (ang. Jamaica) – wyspa i państwo na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli, położone na południe od Kuby i na zachód od Haiti.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Mauritia – zatopiony 84–60 mln lat temu mikrokontynent na obszarze Oceanu Indyjskiego, zlokalizowany na północ i na wschód od Madagaskaru pomiędzy obecnym Mauritiusem i Seszelami. Obecnie wypiętrzenie dna w tym rejonie tworzy Grzbiet Maskareński – największy podmorski płaskowyż w Oceanie Indyjskim.
    Grenlandia (gren. Kalaallit Nunaat, duń. Grønland) – autonomiczne terytorium zależne Danii położone na wyspie o tej samej nazwie w Ameryce Północnej, o obszarze 2175,6 tys. km² (największa wyspa na świecie), pokrytej w 84% przez lądolód (341,7 tys. km² jest wolnych od lodu) i o ludności 57 695 (według stanu z lipca 2012). Przeważającą część (89%) mieszkańców Grenlandii stanowią Inuici.
    Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).
    Portoryko (hiszp. Puerto Rico – "bogaty port") – terytorium zorganizowane nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych o statusie wspólnoty (US Commonwealth), leżące na wyspie o tej samej nazwie (i kilku innych mniejszych wyspach) w Ameryce Środkowej, nad Oceanem Atlantyckim i Morzem Karaibskim.
    Nowa Zelandia – archipelag na Oceanie Spokojnym, ok. 1600 km na południowy wschód od wybrzeży Australii. Obejmuje on dwie duże wyspy: Północną (114,6 tys. km²) i Południową (151,7 tys. km²) oraz szereg małych okolicznych wysepek (Stewart, Campbell, Kermadec itd.). Archipelag ten wchodzi w całości w skład Nowej Zelandii.
    Litosfera, sklerosfera – zewnętrzna sztywna powłoka Ziemi obejmująca skorupę ziemską i warstwę perydotytową zaliczaną do górnej części płaszcza ziemskiego. Termin "litosfera" jest często błędnie używany jako zamiennik terminu "skorupa ziemska". Litosfera jest pojęciem szerszym niż skorupa ziemska. Jest ściśle związana z biosferą oraz hydrosferą, a także atmosferą. Miąższość litosfery wynosi od ok. 10-100 km a jej temperatura dochodzi do 700°C.
    Kuba – wyspa na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. Wyspa ta, wraz z licznymi otaczającymi ją znacznie mniejszymi wyspami (m.in. Isla de la Juventud), stanowi trzon terytorium państwa Kuby.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.