• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mikołaj z Kuzy



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Panteizm – pogląd filozoficzny i teologiczny (niekiedy religijny) utożsamiający wszechświat (lub naturę) z Bogiem (lub absolutem). Neguje istnienie Boga jako istoty rozumnej, głosi zaś przenikanie absolutu we wszystkie substancje ziemskie. Panteizm często łączył się z ideami rozumnego rozwoju wszechświata, jedności, wieczności oraz żywości świata materialnego.Teologia (gr. θεος, theos, „Bóg”, + λογος, logos, „nauka”) – dyscyplina wiedzy posługująca się metodami filozoficznymi w wyjaśnianiu świata w jego relacji do Boga. Klasycznie uznawana za dziedzinę naukową, także w Polsce znajduje się na liście dziedzin naukowych, ustalonej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów. Stanowi metodyczne studium prawd religijnych objawionych przez Boga, w myśl maksymy (łac.) fides quaerens intellectum – wiara szukająca zrozumienia. Współcześnie zasadność uznawania pytań o Boga za naukowe jest kwestionowana. Według części autorów teologia nie spełnia współczesnych wymagań stawianych nauce, chociażby poprzez brak weryfikowalności stawianych przez nią hipotez oraz oparcie na dogmatach jako punkcie wyjściowym swoich rozważań zamiast na metodzie naukowej, czy paradygmatach naukowych. Polemikę z tymi zarzutami przedstawił m.in. papież Benedykt XVI w Wykładzie ratyzbońskim.

    Mikołaj z Kuzy, Mikołaj Kuzańczyk (łac. Nicolaus Cusanus), właśc. Nicolaus Krebs (ur. w 1401 w Kues, zm. 11 sierpnia 1464 w Todi) – średniowieczny filozof, teolog, matematyk, dyplomata i kardynał.

    Spis treści

  • 1 Życie
  • 1.1 Biblioteka w Kues
  • 2 Pisma
  • 2.1 Teoria państwa i Kościoła
  • 2.2 Filozofia i teologia
  • 2.3 Matematyka i nauki przyrodnicze
  • 3 Poglądy
  • 3.1 Ogólna charakterystyka myśli Mikołaja z Kuzy
  • 3.2 Koncepcja Boga
  • 3.3 Matematyk
  • 4 Przypisy
  • 5 Polskie tłumaczenia dzieł
  • 6 Bibliografia
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Mikołaj V (łac. Nicolaus V, właśc. Tommaso Parentucelli; ur. 15 listopada 1397 w Sarzana, zm. 24 marca 1455 w Rzymie) – papież w okresie od 6 marca 1447 do 24 marca 1455.Eugeniusz IV (łac. Eugenius IV, właśc. Gabriele Condulmaro OSA; ur. między 24 lutego 1383 a 23 lutego 1384 w Wenecji, zm. 23 lutego 1447 w Rzymie) – papież w okresie od 3 marca 1431 do 23 lutego 1447.

    Życie[]

    Mikołaj, którego nazwisko rodowe brzmiało Krebs, urodził się w roku 1401 w miasteczku Kues (Kuza) nad Mozelą jako drugi z czwórki dzieci Johanna Krebsa i Katarzyny Roemer. Jego młodszy brat Jan przyjął święcenia i był m.in. kanonikiem w Trewirze i Moguncji. Dwie siostry wyszły za mąż za bogatych mieszczan trewirskich. Ojciec Mikołaja należał do najzamożniejszych mieszkańców Kues i czerpał dochód z handlu i przewoźnictwa.

    Plotyn (gr. Πλωτῖνος Plotinos, ur. ok. 204 w Lykopolis w Egipcie, zm. 269) – filozof starożytny, twórca systemu filozoficznego zwanego neoplatonizmem. Młodość spędził w Aleksandrii. Tam w 28 roku życia rozpoczął studia filozoficzne pod okiem Ammoniosa Sakkasa. 12 lat później, ok. 244 roku, przeniósł się do Rzymu, gdzie założył własną szkołę (najpierw w Mitylenie, potem w Atenach).Prawo kanoniczne – w Kościołach chrześcijańskich różnych tradycji system norm prawnych określających funkcjonowanie poszczególnych Kościołów, prawa i obowiązki poszczególnych członków (duchownych i świeckich), sposób zarządzania Kościołem, jego strukturę, przestępstwa i kary za nie oraz elementarne przepisy liturgiczne.

    Istnieje legenda, że Mikołaj uczęszczał we wczesnej młodości do szkoły Braci Wspólnego Żywota w Deventer, nie ma jednak na to przekonujących dowodów. Pierwsze potwierdzone informacje na temat jego edukacji dotyczą Uniwersytetu w Heidelbergu, gdzie studiował sztuki wyzwolone. Jego obecność w Heidelbergu, znanym wtedy szeroko w Europie dzięki działalności filozoficznej nominalisty i koncyliarysty Marsiliusza z Inghem, jest poświadczona dla roku 1417. Następnie, w latach 1418-1423, studiował w Uniwersytecie Padewskim, sławnym w XV w. przede wszystkim dzięki uprawianym tam badaniom matematycznym, medycznym i prawniczym. W 1423 roku Mikołaj uzyskał w Padwie tytuł doktora prawa kanonicznego. Jego zainteresowania obejmowały także astronomię, medycynę i matematykę. Wtedy również zetknął się z awerroizmem i humanizmem. W Padwie Kuzańczyk zawarł wieloletnią przyjaźń z uczonymi Julianem Cesarinim (1398-1444) i Pawłem Toscanellim (1397-1482). Paweł Toscanelli był jednym z najważniejszych matematyków, fizyków i astronomów XV w., rozmówcą Kuzańczyka w dialogach matematycznych i świadkiem jego śmierci. Od kwietnia 1425 Mikołaj krótko studiował w Uniwersytecie w Kolonii filozofię i teologię. Uniwersytet Koloński był wtedy zdominowany przez albertynizm, którego głównym reprezentantem był nauczyciel Mikołaja Heimaric de Campo.

    Medycyna (łac. medicina „sztuka lekarska”) – nauka empiryczna (oparta na doświadczeniu) obejmująca całość wiedzy o zdrowiu i chorobach człowieka oraz sposobach ich zapobiegania, oraz ich leczenia. Medycyna weterynaryjna rozszerza zakres zainteresowań medycyny na stan zdrowia zwierząt. Za prekursora medycyny starożytnej uważa się Hipokratesa, a nowożytnej Paracelsusa. W czasach najnowszych wprowadza się zasady medycyny opartej na faktach.Byt konieczny – w odróżnieniu od bytu przygodnego byt niepodlegający przyczynom oraz taki, który nie może nie istnieć (analogicznie byt przygodny istnieć nie musi ale może). Jako że zjawiska takie jak czas nie dotyczą bytu koniecznego, nie można powiedzieć o jego początku lub końcu. Zakłada się, że byt konieczny może być tylko jeden. Bytem takim miałby być, według teistów, Bóg, istniejący samoistnie i będący przyczyną wszelkich innych bytów. Byt konieczny urealnia przez stwarzanie istnienia pochodne. Koncepcja bytu koniecznego posłużyła św. Tomaszowi z Akwinu do konstrukcji trzeciej drogi mającej dowodzić istnienia Boga:

    Po krótkich studiach w Kolonii Mikołaj rozpoczął działalność prawniczą – właśnie jako prawnik ściągnął na siebie uwagę Giordano Orsiniego, legata papieskiego w Niemczech. Orsini mianował go swoim sekretarzem – w tym czasie Mikołaj kontynuował rozległe studia. Badał wtedy przede wszystkim rękopisy, odkrył dwanaście nieznanych komedii Plauta. W roku 1431 został dziekanem koblenckiego Kościoła św. Floriana. Jako dziekan brał udział w Soborze w Bazylei w latach 1431-1437, a jego napisane w roku 1433 dzieło De concordantia catholica stało się ważnym zapisem działalności koncyliarystów działających na soborze, a także jednym z najważniejszych późnośredniowiecznych pism politycznych. To pismo i działalność na soborze przyniosły mu sławę prawnika, uczonego i teoretyka koncyliaryzmu. W następnych latach Mikołaj z nieznanych powodów odszedł jednak od koncyliaryzmu i związał się ze stronnictwem papieskim. Główną postacią stronnictwa papieskiego był w latach życia Kuzańczyka jego przyjaciel Julian Cesarini.

    Bóg lub bóstwo – istota nadprzyrodzona, której istnienie postuluje większość religii. Zajmuje się nim teologia i filozofia, gdzie jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję (co dodatkowo utrudniają założenia teologiczne związane z tym zagadnieniem, pochodzące z poszczególnych religii). Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm.Agnieszka Maria Kijewska, z d. Nowodworska (ur. 20 grudnia 1961) - prof. dr hab., historyk filozofii starożytnej i średniowiecznej.

    W 1438 roku papież Eugeniusz IV wysłał Mikołaja z Kuzy w charakterze legata do Konstantynopola, aby zaprosił patriarchów Kościoła Wschodniego i cesarza Jana VIII Paleologa na Sobór w Ferrarze, a następnie we Florencji powołany w celu przygotowania unii Kościołów. Mikołaj wyruszył w tę podróż z dwoma towarzyszami. Misja Kuzańczyka była udana, ale nie wziął on bardzo czynnego udziału w obradach soboru zjednoczeniowego. Jednocześnie pobyt w Konstantynopolu był bardzo ważny dla działalności naukowej Kuzańczyka – mógł on tam bowiem prowadzić szeroko zakrojone poszukiwania rękopisów greckich. Przywiózł z Bizancjum na Zachód wiele cennych tekstów; do najważniejszych należała kopia Teologii Platońskiej.

    Uniwersytet Ruprechta-Karola w Heidelbergu (Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg) – najstarsza niemiecka uczelnia z siedzibą w Heidelbergu. Uczelnia rokrocznie zajmuje wysokie pozycje w międzynarodowych rankingach. Według QS World University Rankings 2011/2012 Uniwersytet w Heidelbergu był najlepszym niemieckim uniwersytetem, natomiast na swiecie zajmował 53. miejsce. Szczególnie dobrą reputacją cieszy się Fakultet Fizyki i Astronomii (26. miejsce). Od 15 lipca 2012 roku Uniwersytet Ruprechta-Karola w Heidelbergu nalezy ponownie do elitarnych uniwersytetow w Niemczech i w ramach Inicjatywy Doskonalosci niem. Exzellenzinitiative bedzie dalej wspierany finansowo przez rząd.Awerroizm to filozoficzna doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa. Głównymi filozofami uznającymi tę doktrynę byli Siger z Brabancji oraz Boecjusz z Dacji.

    Prawdopodobnie między rokiem 1436 a 1440 Kuzańczyk przyjął święcenia kapłańskie. Lata 1438-1448 spędził w Niemczech, gdzie był legatem papieskim i towarzyszącym Eneaszowi Sylwiuszowi Piccolominiemu, późniejszemu papieżowi Piusowi II. Działalność Kuzańczyka i Piccolominiego w Niemczech miała także charakter polityczny, a jej najważniejszym skutkiem był podpisany 17 lutego 1448 w Wenecji konkordat między królem Niemiec Fryderykiem III a papieżem Eugeniuszem IV, w którym król niemiecki uznał zwierzchność papieską w sprawach religijnych. Tego samego roku papież Mikołaj V wyniósł Mikołaja do godności kardynała z kościołem tytularnym św. Piotra w Okowach i przydzielił biskupstwo Brixen w Tyrolu.

    Kwadratura koła – problem polegający na skonstruowaniu kwadratu, którego pole równe jest polu danego koła przy użyciu wyłącznie cyrkla i linijki bez podziałki. Jest to jeden z trzech wielkich problemów starożytnej matematyki greckiej (obok trysekcji kąta i podwojenia sześcianu), sformułowany przez szkołę pitagorejską.Jerzy z Podiebradu (czes. Jiří z Kunštátu a Poděbrad) (ur. 6 kwietnia 1420 w Podiebradach - zm. 22 marca 1471 w Pradze) – król Czech w latach 1458-1471. Był pierwszym w historii królem państwa europejskiego, który odrzucił wiarę katolicką - przyjął nauki Jana Husa.

    Nim Kuzańczyk objął biskupstwo, papież Mikołaj V powierzył mu nową misję. Jako legat miał przygotować Niemcy i Czechy do Roku Jubileuszowego 1450, mającego stanowić święto pokoju, który zapanować miał w całym świecie chrześcijańskim. Kuzańczyk potraktował to zadanie nie tylko jako misję polityczną, ale także duchową i religijną – wszędzie, gdzie się znajdował w czasie jej pełnienia, głosił konieczność duchowej odnowy życia świeckich, duchowieństwa i całego Kościoła. W działalności tej spotykał się przeważnie z obojętnością, czy nawet z wrogością – niektórych jednak poruszała jego pobożność i żarliwość religijna, co miało miejsce np. w klasztorze benedyktyńskim w Tagernsee. W czasie podróży Kuzańczyk prowadził stałe negocjacje pokojowe z husytami, które nie zakończyły się jednak sukcesem, choć spotkał się nawet z przywódcą kalikstynów Jerzym z Podiebradu.

    Papież (Ojciec Święty) (łac. Summus Pontifex, od staroż. Pontifex Maximus; wł. papa, gr. pappas; forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, zwierzchnik Kościoła katolickiego, głowa Stolicy Apostolskiej oraz Suweren Państwa Miasto Watykan. Obecnym papieżem jest Franciszek.Dyplomacja – negocjowanie umów między państwami, w celu zawarcia korzystnych umów handlowych oraz pozyskania wsparcia wojskowego dla reprezentowanego kraju. Dyplomacja wiąże się też z rozwiązywaniem w pokojowy sposób problemów między państwami. Dwa tysiące lat temu wielki rzymski prawnik i filozof, Cyceron powiedział: „Istnieją dwa sposoby rozstrzygania sporów: jeden przy pomocy argumentów, drugi przy użyciu siły; a ponieważ pierwszy z nich jest właściwy człowiekowi, a drugi dzikim zwierzętom, należy uciec się do drugiego sposobu tylko wówczas, gdy nie możemy użyć pierwszego”. Inaczej mówiąc, siła argumentów, a nie argument siły – oto kwintesencja dyplomacji.

    Biskupstwo Brixen Kuzańczyk objął w roku 1452. Od razu przystąpił do reformy miejscowych stosunków kościelnych, co szybko przysporzyło mu wielu wrogów. Popadł też w ostry spór z lokalnym władcą Zygmuntem Tyrolskim. W roku 1459 na polecenie papieża Piusa II opuścił Brixen i udał się do Rzymu, gdzie przebywał do następnego roku. Jego nieobecność wykorzystał książę Zygmunt, który utworzył opozycję przeciw biskupowi i nie pozwolił mu powrócić w roku 1460 do Brixen. Uwięził Mikołaja i zmusił do obietnicy ustępstw oraz starań o absolucję papieską za swój czyn. Po uwolnieniu Mikołaj udał się do Ampezzo, nie miał jednak zamiaru spełnić obietnic danych pod przymusem księciu. Historia ta stała się głośna i przysporzyła Kuzańczykowi wielu zwolenników, dzięki czemu papież Pius II mógł przy pomocy cesarza Fryderyka III przejąć administrację w diecezji Brixen i nałożyć na księcia Zygmunta ekskomunikę.

    Paolo dal Pozzo Toscanelli (ur. w 1397 we Florencji, zm. 10 maja 1482 tamże) – włoski matematyk, astronom i kosmograf.Patriarcha – (gr. πατριάρχης „praojciec”) w Nowym Testamencie określenie protoplastów Izraelitów (Abraham, Izaak, Jakub oraz dwunastu synów Jakuba), ale także protoplastów ludzkości, oraz protoplastów rodów, np. Dawid.

    Mikołaj jednak, powodowany żalem za nadmierne zaangażowanie w sprawy świata, nie powrócił już do swojej diecezji i osiadł na stałe w Rzymie. Okazjonalnie służył jako doradca papieża. Żył w ubóstwie i oddając się kontemplacji wraz z nielicznymi przyjaciółmi, do których należał wtedy Paweł Tocanelli. Zmarł w Todi 11 sierpnia 1464. Zgodnie z życzeniem Mikołaja jego ciało pochowano w kościele tytularnym św. Piotra w Okowach, a serce w rodzinnym Kues.

    Akt ((łac.) Actus, (gr.) ενέργεια) – pojęcie należące do podstawowych terminów metafizyki klasycznej, biorące swój początek w filozofii Arystotelesa, a następnie rozwijane przez średniowieczną myśl scholastyczną.Fryderyk III (ur. 21 września 1415 w Innsbrucku, zm. 19 sierpnia 1493 w Linz) – król Niemiec od 1440, Święty Cesarz Rzymski od 1452, arcyksiążę austriacki od 1457 (jako Fryderyk V), z dynastii Habsburgów. Syn księcia Styrii Ernesta Żelaznego i Cymbarki, córki Siemowita IV, księcia mazowieckiego.

    Biblioteka w Kues[]

    Świadectwem wielkiej erudycji Mikołaja jest wielka biblioteka, którą założył w rodzinnym mieście razem ze szpitalem i kaplicą, gdzie pochowane jest jego serce. Fundusze na budowę szpitala Kuzańczyk uzyskał w roku 1450 z beneficjów papieskich, a w 1459 objął nad nim patronat dzięki wydanej specjalnie w tym celu bulli Piusa II. W bibliotece znajdowało się co najmniej 270 manuskryptów, przede wszystkim filozoficznych i teologicznych, z których wiele Kuzańczyk zgromadził w czasie swoich podróży. Z dzieł starożytnych biblioteka posiadała pisma Cyryla z Aleksandrii, Grzegorza z Nazjanzu, Bazylego, Orygenesa, Tertuliana, Hieronima, Cypriana, oraz Ambrożego. Liczne były w niej pisma św. Augustyna, biblioteka posiadała także pisma Pseudo-Dionizego O Teologii Mistycznej i O Hierarchii Niebieskiej w tłumaczeniu Roberta Grosseteste'a. Z pism filozofów pogańskich w zbiorach Kuzańczyka znajdowały się dzieła platońskie – komentarz Chalcydiusza do Timajosa, przekład Elementow Teologii Proklosa, tłumaczone przez Wilhelma z Moerbecke komentarze do Parmenidesa i Timajosa. Bogaty był także zbiór pism Arystotelesa, obejmujący cały Corpus w przekładzie Ambrożego Travesari oraz tłumaczenia najnowsze – Retorykę Filelfa i Metafizykę Bessariona. Spośród dzieł średniowiecznych w bibliotece znajdowały się pisma Eriugeny (przynajmniej pierwsza księga Periphyseonu), Teodoryka z Chartres, Sentencje Piotra Lombarda, komentarze św. Bonawentury, pisma Dunsa Szkota i innych autorów franciszkańskich, dzieła mistyczne Hildegardy z Bingen i Mistrza Eckharta. Nieobca Kuzańczykowi była także myśl tomistyczna, posiadał bowiem kopie Sumy teologicznej i Summa contra gentiles. Zaskakuje natomiast w bibliotece Kuzańczyka niemal całkowity brak pism współczesnych autorów scholastycznych, prócz polemiki heidelberskiego teologa Jana Wencka z De docta ignorantia. Mikołaj nie był związany z kręgiem scholastyki niemieckiej, współdziałał natomiast z humanistami Rzymu i Florencji, którym patronował papież Mikołaj V – takimi jak Bessarion, Filelfo, Alberti, Brunelleschi, Jerzy z Trapezuntu, a zwłaszcza Toscanelli, jego główny współpracownik w studiach nad matematyką starożytną.

    Koncyliaryzm, Teoria koncyliarna - w XIV i XV wieku doktryna w katolicyzmie, twierdząca, że sobory powszechne są najwyższą władzą Kościoła, mającą nawet władzę sędziowską nad papieżem. Ze względu na zdecydowane przeciwstawianie się jej papieży stawała się przyczyną odstępstwa od Kościoła katolickiego tych chrześcijan, którzy nie akceptowali nieograniczonej władzy papieża i w konsekwencji jedną z przyczyn reformacji, a także m.in. gallikanizmu.Jedność - cecha lub zespół cech danego bytu takich jak jego wewnętrzna niesprzeczność, niepodzielność, zwartość, koherencja. Przeciwieństwo wielości. Termin "jedność" odniesiony do różnych dziedzin rzeczywistości nabiera odmiennych kontekstów znaczeniowych - mówi się np. o jedności Boga, jedności rodzaju ludzkiego, jedności dziejów, jedności kultury, jedności Kościoła, jedności analogicznej, jedności gatunkowej, jedności rodzajowej, jedności numerycznej, jedności pojęciowej, jedności logicznej. Naukę o jedności nazywamy henologią. Ze względu na to, że filozofia klasyczna uzasadnia jedność każdego bytu absolutną jednością Boga, mówi się w niej o zasadzie wyższości jedności nad wielością, która głosi, że żadna wielość nie może istnieć bez jakiejś jedności stojącej u jej podstaw.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.
    Titus Maccius Plautus (ok.250 p.n.e. w Sarsina - ok.184 p.n.e.) - komediopisarz rzymski, jeden z najstarszych (obok Katona Starszego) pisarzy rzymskich, których utwory zachowały się w czymś więcej niż fragmentach, a przy tym jeden z dwóch (obok Terencjusza) komediopisarzy rzymskich, których komedie znamy z autopsji.
    Rektyfikacja okręgu czyli wyprostowanie okręgu – zadanie polegające na skonstruowaniu przy użyciu cyrkla i linijki bez podziałki, odcinka, którego długość jest równa obwodowi danego okręgu. Konstrukcja ta jest niewykonalna, co wynika z faktu, iż π jest liczbą przestępną. Znanych jest wiele konstrukcji przybliżonych, jedna z nich została podana w 1685 roku przez nadwornego matematyka króla Jana III Sobieskiego, Adama Adamandego Kochańskiego.
    Kardynał (łac. cardinalis – główny, zasadniczy, mocno z czymś związany), formalnie - Kardynał Świętego Kościoła Rzymskiego (łac. Cardinalis Sanctae Romanae Ecclesiae ), potocznie nazywany purpuratem z racji koloru noszonego mucetu – najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim. Wszyscy kardynałowie razem tworzą Kolegium Kardynałów.
    Pius II (łac. Pius II, właśc. Eneasz Sylwiusz Piccolomini (lub Enea Silvio de Piccolomini) (ur. 18 października 1405 w Corsignano, zm. 14 lub 15 sierpnia 1464 w Ankonie) – włoski humanista, poeta, papież w okresie od 19 sierpnia 1458 do 14 lub 15 sierpnia 1464.
    Husytyzm – ruch religijny i polityczny zapoczątkowany działalnością kaznodziejską, między innymi praskiego teologa Jana Husa.
    Potencja (łac. potentia - zdolność, możliwość) - według Arystotelesa jest to moment możliwości (gr. dýnamis), który oznacza, że to, co rzeczywiste, ma możliwość stać się zupełnie czymś innym, niż jest w tej chwili. Drugi moment to moment aktualności (gr. enérgeia) - czyli akt (łac. actus)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.051 sek.