• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mierzeja

    Przeczytaj także...
    Kosa – długi i wąski piaszczysty półwysep powstający wskutek działania prądów przybrzeżnych, tworzony jako przedłużenie dotychczasowej linii brzegowej w miejscu, w którym brzeg zmienia kierunek. Przykładami kos są Mierzeja Helska w Polsce i Farewell Spit na Wyspie Południowej Nowej Zelandii.Mierzeja Kurońska (lit. Kuršių nerija, ros. Куршская коса [Kurszskaja kosa], łot. Kuršu kāpas) to wąski, długi półwysep, w postaci piaszczystego wału, w południowo-wschodniej części wybrzeża Morza Bałtyckiego. Mierzeja oddziela Zalew Kuroński od otwartego Morza Bałtyckiego
    Rewa, podwodzie – element rzeźby dna w strefie przybojów piaszczystych płytkowodnych wybrzeży. Jest to wał piaszczysty ze stromymi stokami odlądowymi o wysokości 0,5–2,5 metra i rozciągłości od kilkuset metrów do kilku kilometrów.
    Schemat powstawania mierzei oraz jeziora przybrzeżnego
    Mierzeja na wyspie Bruny na Tasmanii

    Mierzeja – rodzaj kosy cechujący się tym, że całkowicie lub w znacznym stopniu odcina przybrzeżny fragment morza od reszty akwenu morskiego . Jeśli odcięcie nie jest pełne i istnieje niewielkie połączenie (cieśnina) między zbiornikiem macierzystym a nowo powstałym, taki odcięty fragment morza nazywa się zalewem, natomiast gdy mierzeja oddziela całkowicie fragment morza (łączy dwa punkty wybrzeża), taki zbiornik staje się jeziorem przybrzeżnym (limanowym).

    Tombolo – wąski pas lądu łączący ląd stały z wyspą przybrzeżną, który powstał wskutek naniesienia piasku i żwiru przez przybrzeżne prądy opływające wyspę. Pasów takich może być kilka. Tombolo występuje m.in. u zachodnich wybrzeży Półwyspu Apenińskiego.Mierzeja Łebska – wąski przesmyk lądowy o długości około 19 km. oddzielający jezioro Łebsko od Bałtyku. Obszar mierzei jest objęty ochroną rezerwatu Mierzeja. Na wschodzie mierzeja przechodzi w Mierzeję Sarbską zaś na zachodzie w Mierzeję Gardnieńską. Cechą charakterystyczną mierzei są wysokie (dochodzące do 56 m. n.p.m.) wydmy (m.in. Łącka Góra, Biała Góra i Sowie Góry. Znajdują się tu odsłaniane przez ruchome piaski wydmowe, fragmenty zabudowań dawnej Łeby i Boleńca. Podczas II wojny światowej obszar mierzei stał się niemieckim poligonem rakietowym, zaś w latach 60. obszarem testowania rakiet meteorologicznych przez polskich naukowców.

    Formy mierzejowe powstają w wyniku działania prądów przybrzeżnych lub w efekcie migracji podwodnych piaszczystych nasypów podczas transgresji morza (na obszary pierwotnie lądowe). Zaliczane do nich bywają tombola.

    Mierzeje występują na wybrzeżu Bałtyku (Wiślana, Łebska, Kurońska), ale znane są też z innych mórz, na przykład Mierzeja Arabacka.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • rewa
  • cypel
  • przylądek
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Mieczysław Klimaszewski: Geomorfologia. PWN, Warszawa, 1978, s. 910 i 911.
    2. Piotr Migoń: Geomorfologia. PWN, Warszawa, 2006, s. 403–405. ​ISBN 978-83-01-15979-5​.
    3. Barbara Petrozolin-Skowrońska (red.), Andrzej Dyczkowski (red.): Nowy leksykon PWN. Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 1786. ISBN 978-83-01-12490-8. [dostęp 2015-07-28].
    4. Bogdan Suchodolski (red.): Wielka encyklopedia powszechna PWN. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1966, s. 279. [dostęp 2015-07-28].
    Przylądek – cypel, wystający fragment lądu, który wysuwa się w duży zbiornik wodny i stanowi załamanie linii brzegowej.Mieczysław Marian Klimaszewski (ur. 26 lipca 1908 w Stanisławowie, zm. 27 listopada 1995 w Krakowie) – polski geograf i geomorfolog, działacz państwowy, przewodniczący Krakowskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Jezioro limanowe – rodzaj jeziora przybrzeżnego, które kiedyś było limanem i zostało odcięte od morza piaszczystą barierą (mierzeją).
    Zalew – zbiornik wodny, dość płytki, utworzony w wyniku trwałego zalania określonego obszaru wodą. Ma dwa podstawowe znaczenia:
    Mierzeja Wiślana (313.53) – piaszczysty wał na południowo-wschodnim brzegu Zatoki Gdańskiej, rozciągający się od Gdańska na zachodzie po Lochstedt za Piławą w Federacji Rosyjskiej na północnym-wschodzie. Oddziela Zalew Wiślany i Żuławy Wiślane od otwartych wód Zatoki. Mierzeja podzielona jest między terytorium Polski i Federacji Rosyjskiej (część wschodnia).
    Jezioro przybrzeżne – zbiornik wodny całkowicie oddzielony od morza mierzeją, niegdyś zatoka morska, laguna (jezioro lagunowe), liman (jezioro limanowe) czy delta rzeki (jezioro deltowe). Po latach, z powodu braku dostępu do wody słonej, jeziora przybrzeżne zawierają wodę słodką. Ich powstanie tłumaczy się odcięciem zatok morskich piaszczystymi mierzejami, utworzonymi w wyniku akumulacyjnej działalności morza.
    Półwysep – część lądowej powierzchni Ziemi wysunięta w stronę zbiornika wodnego (np. morza lub jeziora), otoczona z trzech stron wodą. Miejsce, w którym półwysep łączy się z główną częścią lądu nazywane jest jego nasadą, a miejsce najdalej wysunięte w wodę to przylądek. Wąski, ale niezbyt duży półwysep nazywany jest cyplem.
    Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.
    Tasmania – wyspa u południowo-wschodnich wybrzeży kontynentu australijskiego, a zarazem najmniejszy stan Australii. W skład stanu Tasmania wchodzą też mniejsze wyspy w Cieśninie Bassa oraz wyspa Macquarie - pow. 128 km² (w południowej części Oceanu Indyjskiego).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.