• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mielec



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]
    Przeczytaj także...
    Jan Karol Chodkiewicz herbu własnego (ur. 1560, zm. 24 września 1621 r. w Chocimiu) – hetman wielki litewski od 1605, hetman polny litewski od 1600, wojewoda wileński od 1616, starosta generalny żmudzki od 1599, w 1596 mianowany podczaszym litewskim, hrabia na Szkłowie, Nowej Myszy i Bychowie, pan na Mielcu i Kraśniku (w latach 1593-1611). Jeden z najwybitniejszych europejskich dowódców wojskowych początku XVII w.Jerzy Mamcarz (ur. 31 lipca 1952 roku w Mielcu) - polski poeta, kompozytor, pieśniarz, autor piosenek, gitarzysta, satyryk, członek ZASP - egzamin u profesora Aleksandra Bardiniego), członek ZAKR - sekcja literacka, członek ZAIKS - sekcja literacka i kompozytorów, członek STOART, członek ZZTK, twórca Warszawskiej Sceny Bardów, od 2006 roku dyrektor art. Festiwalu im. Jonasza Kofty Moja Wolności. Absolwent Politechniki Krakowskiej.

    Mielecmiasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim. Miasto położone w dolinie Wisłoki, w Kotlinie Sandomierskiej, historycznie znajdujące się w Małopolsce. Ośrodek przemysłowy na terenie województwa podkarpackiego. Miasto liczy 60 827 mieszkańców i ma powierzchnię 46,89 km² (stan na 1 stycznia 2015 r.). Jest członkiem Związku Miast Polskich.

    Droga wojewódzka nr 984 (DW984) – droga wojewódzka w województwach podkarpackim i małopolskim o długości 43 km łącząca Tarnów i Mielec.Puchar CEV siatkarek (ang. CEV Cup Women) – międzynarodowe rozgrywki organizowane cyklicznie przez Europejską Konfederację Piłki Siatkowej (CEV) w ramach europejskich pucharów, przeznaczone dla żeńskich drużyn klubowych zajmujących czołowe miejsca w europejskich ligach krajowych, które nie zostały zakwalifikowane do Ligi Mistrzyń.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Początki miejscowości
  • 1.2 Nadanie praw miejskich i miasto w I Rzeczypospolitej
  • 1.3 Zabór austriacki i czasy I wojny światowej
  • 1.4 Dwudziestolecie międzywojenne
  • 1.5 II wojna światowa
  • 1.6 Czasy powojenne
  • 2 Demografia
  • 3 Gospodarka
  • 3.1 Dawne mieleckie produkty
  • 3.2 Współczesne mieleckie produkty
  • 4 Budżet
  • 5 Transport
  • 5.1 Transport drogowy
  • 5.1.1 Obwodnica miasta
  • 5.1.2 Połączenie z autostradą
  • 5.1.3 Dworzec autobusowy
  • 5.2 Transport kolejowy
  • 5.3 Transport lotniczy
  • 6 Zabytki
  • 7 Kultura
  • 8 Oświata
  • 9 Media
  • 9.1 Prasa
  • 9.2 Radio i telewizja
  • 10 Podział administracyjny
  • 11 Osiedla Mielca
  • 12 Religia
  • 13 Sport
  • 14 Miasta partnerskie
  • 15 Ludzie związani z Mielcem
  • 15.1 Znani mielczanie
  • 15.2 Inne osoby związane z Mielcem
  • 15.3 Honorowi obywatele miasta
  • 15.4 Przyjaciele miasta Mielca
  • 16 Zobacz też
  • 17 Uwagi
  • 18 Przypisy
  • 19 Bibliografia
  • 20 Linki zewnętrzne
  • Antoni Weryński (ur. 19 maja 1949, zm. 13 listopada 2012) – polski piłkarz ręczny, młodzieżowy reprezentant Polski, działacz sportowy i samorządowy, przedsiębiorca oraz cukiernik. Dawny zawodnik Stali Mielec, z którą zdobył wicemistrzostwo Polski oraz Puchar Polski, a od 1999 do swojej śmierci w 2012 roku prezes tego klubu. Uhonorowany został tytułem Mielczanina Roku 2010 w plebiscycie tygodnika „Korso”, a 30 września 2012 otrzymał od Związku Piłki Ręcznej w Polsce Diamentową Odznakę za Zasługi dla Piłki Ręcznej. Był również jednym z właścicieli rodzinnej cukierni.Stal Mielec S.A. − polski kobiecy klub piłki siatkowej z Mielca. W sezonie 2012/2013 drużyna seniorek będzie rywalizowała w I lidze piłki siatkowej kobiet.

    Historia[]

    Początki miejscowości[]

    Pierwsze wzmianki na temat miejscowości o nazwie Mielec pojawiają się w XIII i XIV wieku w bulli papieża Grzegorza IX z 1229 roku. W II połowie XIV wieku istniała już parafia mielecka (wymieniana jest w spisach świętopietrza).

    Nadanie praw miejskich i miasto w I Rzeczypospolitej[]

    Miasto Mielec powstało 17 marca 1457 roku, kiedy to król Kazimierz Jagiellończyk wydał zezwolenie na lokalizację miasta pod nazwą Nowy Targ, jednak z niewiadomych przyczyn Jan Mielecki, który to zezwolenie otrzymał, nie założył miasta. Dokonali tego jego dwaj synowie Jan i Bernardyn aktem z dnia 18 XII 1470 roku. W 1522 roku powstała najstarsza organizacja cechowa – cech kowalski, a następnie powstały cechy: krawiecki, szewski, garncarski, sukienniczy i tkacki. Kolejnymi właścicielami miasta byli Ossolińscy i Morsztyni. W 1629 roku właścicielem miasta położonego w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego był Maksymilian Ossoliński. Ród Mieleckich był właścicielem miasta Mielec aż do bezpotomnego wygaśnięcia rodu w roku 1771. Za jego rządów w mieście miał miejsce intensywny rozwój rzemiosła.

    Paulina Buziak (ur. 16 grudnia 1986) – polska lekkoatletka, chodziarka. Mistrzyni kraju w chodzie na 20 kilometrów (2012), halowa mistrzyni Polski w chodzie sportowym na 3000 metrów (2009 & 2012), 10. zawodniczka Młodzieżowych Mistrzostw Europy (Chód na 20 km Debreczyn 2007). W 2012 startowała na igrzyskach olimpijskich w Londynie, na których zajęła 45. miejsce w chodzie na 20 kilometrów. W 2013 zajęła 29. miejsce na mistrzostwach świata. Wychowanka i zawodniczka OTG Sokoła Mielec.Mikrus MR-300 – polski samochód osobowy o bardzo uproszczonej budowie produkowany w latach 1957-1960 przez WSK Mielec (nadwozie) we współpracy z WSK Rzeszów (silnik). Wyprodukowano 1728 sztuk.

    Zabór austriacki i czasy I wojny światowej[]

    Widok Mielca od strony Wisłoki z 1847 r. autorstwa Macieja Bogusza Stęczyńskiego

    Tragiczny w dziejach Polski rok 1772 zapisał się najpierw wielką powodzią, która na ziemi mieleckiej spowodowała olbrzymie szkody, a następnie I rozbiorem Polski, w wyniku którego Mielec dostał się pod zabór austriacki. W 1775 Anna Osolińska poślubiła Jana Pieniążka, wnosząc w posagu odziedziczoną część miasta. Następnym właścicielem został Ignacy Suchorzewski poślubiając córkę Pieniążków Paulinę. Suchorzewski odsprzedał dobra mieleckie Ludwikowi Starzeńskiemu w 1847, który z kolei pozbył się ich dziesięć lat później na rzecz żydowskiej rodziny Gross. Ostatnimi właścicielami Mielca była rodzina Oborskich w 1891 roku. W 1853 roku Mielec został miastem powiatowym obejmującym obszar, na którym znajdowało się 106 osad i 91 gmin katastralnych. W 1892 roku przy ulicy Kościuszki powstał budynek Rady Miejskiej oraz koszary żandarmerii. W 1900 rozwój powiatowego miasta przerwał ogromny pożar, który strawił 3/4 obszaru Mielca. Rok później zwrócono się do Sejmu Krajowego o państwową pożyczkę w wysokości 100 000 koron przeznaczoną na odbudowę miasta. Otrzymano bezzwrotną zapomogę w kwocie 12 000 koron. Na początku dwudziestego wieku mielecki rynek otoczony był rzędem murowanych kamieniczek, wzniesiono gmach sądu (1902), utworzono i zbudowano gimnazjum (1912) oraz siedzibę Rady Powiatowej. Rozwój miasta został przerwany przez wybuch I wojny światowej, która była przyczyną wielu zniszczeń i nadwerężyła potencjał ludności powiatu mieleckiego.

    M-15 to odrzutowy samolot rolniczy polskiej konstrukcji, produkowany na eksport do ZSRR w zakładach WSK-Mielec, znany też pod nieoficjalną nazwą "Belphegor" (Belfegor - nawiązującą do upiora Luwru) , nadaną mu przez Andrzeja Abłamowicza po prezentacji w 1976 roku na Paryskim Salonie Lotniczym na lotnisku Le Bourget. M-15 był jedynym na świecie odrzutowcem rolniczym i jednym z dwóch odrzutowców w układzie dwupłata (pierwszym był Coandă 1910).Andrzej Osnowski (ur. 27 listopada 1948 w Rzemieniu) – polski polityk, działacz związkowy, nauczyciel, poseł na Sejm III kadencji.

    Dwudziestolecie międzywojenne[]

    W latach międzywojennych wybudowano w mieście wiele brukowanych ulic, zakładów rzemieślniczych, placówek handlowych i prywatną elektrownię. W 1934 roku region mielecki nawiedziła największa powódź, która zniszczyła ponad 11 tysięcy gospodarstw. W 1936 roku w ramach rozwoju Centralnego Okręgu Przemysłowego powstała w Mielcu państwowa fabryka płatowców (Państwowe Zakłady Lotnicze – Wytwórnia Płatowców nr 2), gdzie rozpoczęto budowę samolotu bombowego PZL P-37 „Łoś”. Budowa zakładu lotniczego pociągnęła za sobą rozwój infrastruktury mieszkaniowej-zbudowano osiedle dla pracowników fabryki oraz domy dla kadry kierowniczej.

    Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) – narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń. Instytut wydaje kwartalnik „Ochrona Zabytków”.Województwo sandomierskie – jednostka terytorialna Korony Królestwa Polskiego, później Rzeczypospolitej Obojga Narodów istniejąca od XIV wieku do 1795 r., część prowincji małopolskiej. Obejmowała powierzchnię 23 860 km² posiadając 7 powiatów. Siedzibą wojewody był Sandomierz, a sejmiki ziemskie odbywały się w Opatowie.

    II wojna światowa[]

    Po wybuchu II wojny światowej miasto (09.09.1939) i zakład lotniczy (13.09) dostały się w ręce okupanta. 13 września Niemcy spalili synagogę wraz z kilkudziesięcioma osobami narodowości żydowskiej. Nikt nie przeżył. W latach 1939–1944 fabryka lotnicza, przemianowana na Flugzeugwerke Mielec (w skrócie: FWM) pracowała na rzecz hitlerowskiego przemysłu lotniczego produkując usterzenie do niemieckich samolotów bombowych, m.in. He-111 i He-117. Mielec spod okupacji niemieckiej wyzwolony został 6 sierpnia 1944 r. przez wojska 1 Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej z pomocą oddziałów Armii Krajowej dowodzonych przez K. Łubieńskiego.

    Władysław Zenon Ortyl (ur. 27 czerwca 1954 w Mielcu) – polski polityk, inżynier, samorządowiec, senator VI, VII i VIII kadencji, wiceminister rozwoju regionalnego, od 2013 marszałek podkarpacki.Hrabia – tytuł szlachecki, w Polsce od wyrazu grabia i graf, wyraz pochodzenia czeskiego i niemieckiego, w czasach wczesnośredniowiecznych comes, jednakże średniowieczni comites byli wyższymi urzędnikami, kasztelanami oraz wojewodami.
    Miejsca pamięci
    Bunkier z czasów II wojny światowej w SSE w Mielcu
    Tablica upamiętniająca zamordowanych w 1939 Żydów w Mielcu, (2012)
    Tablica upamiętniająca ofiary II wojny światowej na ścianie Zespołu Szkół im. J. Groszkowskiego w Mielcu
    Pomnik żołnierzy polskich i radzieckich w Mielcu - Usunięty z postumentu w nocy 28/29 listopada 2015.
    Pomnik Armii Krajowej w Mielcu, (2014)

    Czasy powojenne[]

    Po wyzwoleniu miasta w 1944 roku powołano na terenie przedwojennych zakładów lotniczych nową fabrykę. Początkowo naprawiano tam zepsute na froncie samoloty radzieckie, a już po całkowitym wyzwoleniu kraju i kapitulacji III Rzeszy przestawiono się na przemysł cywilny. Ze względu na powojenne zapotrzebowania Polski produkowano tam m.in. wagi, garnki oraz nadwozia do autobusów i wozów strażackich. Jeszcze przed II wojną światową zakupiono dla PZL Mielec prasy do metalu. Były one tak duże, że nie wywieźli ich ani uciekający Niemcy, ani Rosjanie w 1945 roku. Po wojnie, kiedy zrujnowano przemysł motoryzacyjny, prasy te przydały się do produkcji części głęboko tłoczonych do ciągnika Ursus C-45. Zmiany w produkcji przesądziły o zmianie nazwy: w 1949 roku na Wytwórnie Sprzętu Komunikacyjnego i w 1952 roku na Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego PZL Mielec (WSK-PZL Mielec). Zakład ten był podstawowym źródłem zatrudnienia dla osób na terenie Mielca i okolicznych gmin oraz ośrodkiem kształtującym życie w mieście. W okresie jego działalności wyprodukowano w nim ponad 16 tysięcy samolotów własnej konstrukcji oraz licencjonowanych, głównie na eksport do byłego ZSRR. W Mielcu istniał ośrodek sportowy, którego wizytówką była drużyna piłkarska odnosząca wiele sukcesów na krajowej i zagranicznej arenie sportowej. Rozwój infrastruktury budowlanej zwrócony był głównie na budownictwo osiedli, budynków administracji publicznej oraz sieci dróg w mieście i okolicach. Sytuację zmienił rok 1995, w którym powstała pierwsza w Polsce Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO-PARK MIELEC. 16 marca 2007 wytwórnia Sikorsky Aircraft Corporation nabyła PZL Mielec od rządu polskiego z zamiarem rozpoczęcia produkcji śmigłowców.

    Tarnobrzeg – miasto na prawach powiatu w województwie podkarpackim. Siedziba władz powiatu tarnobrzeskiego w latach 1867-1975 oraz od 1999. Siedziba władz województwa tarnobrzeskiego w latach 1975-1998. W latach 1973-1976 miasto było siedzibą gminy wiejskiej Tarnobrzeg. Jeden z większych ośrodków przetwórstwa siarki w Polsce.Związek Literatów Polskich (ZLP) – organizacja twórcza i zawodowa pisarzy, którymi w rozumieniu statutu są także „eseiści, krytycy, tłumacze literatury pięknej”.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Arriva PLC – brytyjska spółka działająca głównie w sektorze transportu publicznego i obecna na rynkach kilkunastu krajów Europy, w tym w Polsce. Jest własnością przedsiębiorstwa Deutsche Bahn.
    Dom przy Rynku 3 w Mielcu – budynek znajdujący się w południowej pierzei rynku. Jest wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa podkarpackiego pod numerem 1099 z 24.06.1981. Zbudowany został pod koniec XIX wieku. Jest to budynek piętrowy z balkonem, murowany i otynkowany. Posiada dwuspadowy dach kryty blachą. Na parterze mieści się salon fryzjerski „Laura”, wcześniej był tu bar „Jigger”.
    Kościół Zielonoświątkowy w Rzeczypospolitej Polskiej – chrześcijański wolny Kościół protestancki o charakterze ewangelikalnym nurtu zielonoświątkowego; drugi, pod względem wielkości Kościół protestancki w Polsce (po Kościele Ewangelicko-Augsburskim w RP), posiadający ponad 23 tysięcy wiernych zrzeszonych w ramach 217 zborów; największy polski Kościół protestancki nurtu ewangelicznego; największa, choć nie jedyna, wspólnota zielonoświątkowców w Polsce, związana z pentekostalną tradycją amerykańskich Zborów Bożych i przyjmująca ustrój kongregacjonalno-synodalny. Kościół Zielonoświątkowy w RP jest członkiem Europejskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej, Światowej Wspólnoty Zborów Bożych oraz Towarzystwa Biblijnego w Polsce. Organem prasowym Kościoła jest miesięcznik „Chrześcijanin”. Siedzibą władz Kościoła jest miasto stołeczne Warszawa. Podstawą prawną działalności Kościoła jest Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 20 lutego 1997. Obecnym Przewodniczącym Naczelnej Rady Kościoła i Prezbiterem Naczelnym Kościoła jest bp dr Marek Kamiński.
    Lądowisko Mielec – lądowisko sanitarne w Mielcu, w województwie podkarpackim, położone przy ul. Żeromskiego 22. Przeznaczone jest do wykonywania startów i lądowań śmigłowców sanitarnych i ratowniczych w dzień i w nocy o dopuszczalnej masie startowej do 5700 kg.
    Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie (AGH; dawniej: Akademia Górnicza w Krakowie; nazwa międzynarodowa: AGH University of Science and Technology; dawniej: University of Mining and Metallurgy) – jedna z największych polskich wyższych uczelni, została powołana 8 kwietnia 1919 uchwałą Rady Ministrów. Jest zaliczana do najlepszych uczelni technicznych w kraju. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities z lipca 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a na świecie 526. pośród wszystkich typów uczelni.
    Rafał "Rasta" Piotrowski (ur. 17 września 1985 w Mielcu), znany również jako sVirus - polski wokalista i autor tekstów. Piotrowski działalność artystyczną rozpoczął w 2006 roku w zespole Forgotten Souls. Wraz z grupą nagrał wydany w 2008 roku album zatytułowany Nine Syndromes. W latach 2008-2010 występował w formacji Ketha. W 2009 roku dołączył do grupy Decapitated w której zastąpił Adriana "Covana" Kowanka. Wraz z zespołem nagrał album pt. Carnival is Forever wydany w lipcu 2011 roku nakładem Nuclear Blast.
    Droga wojewódzka nr 875 (DW875) – droga wojewódzka o długości ok. 76 km. Łączy cztery miasta: Mielec, Kolbuszową, Sokołów Małopolski i Leżajsk.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.164 sek.