• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Miedziane Ławki

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Robert Townson (ur. 1762 w hrabstwie Surrey w Wielkiej Brytanii, zm. 27 czerwca 1827, pochowany w Parramatta) – angielski uczony, lekarz i podróżnik, jeden z pierwszych badaczy Tatr.
    Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani głównej ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.
    function mfTempOpenSection(id){var block=document.getElementById("mf-section-"+id);block.className+=" open-block";block.previousSibling.className+=" open-block";}
    Miedziane Ławki, widok z Jagnięcego Szczytu
    Miedziane Ławki widoczne jako dwie skośne rysy

    Miedziane Ławki (słow. Medené lávky, niem. Kupferbänke, węg. Rézpadok) – dwa długie i piarżyste zachody w północnych ścianach Kieżmarskiego Szczytu, Wideł i Łomnicy w słowackich Tatrach Wysokich. Położone są ponad Miedzianą Kotliną, pod nimi znajduje się Miedziany Śnieżnik – nigdy nie topniejący płat śniegu (tzw. śnieżnik).

    Kieżmarski Szczyt, w części literatury Kiezmarski Szczyt (słow. Kežmarský štít, niem. Kesmarker Spitze, węg. Késmárki-csúcs) – zwornikowy szczyt o wysokości 2558 m n.p.m., położony w długiej południowo-wschodniej grani Wyżniego Baraniego Zwornika w słowackich Tatrach Wysokich, pomiędzy Granią Wideł (Vidly) na południowym zachodzie a Małym Kieżmarskim Szczytem (Malý Kežmarský štít) na północy.Przełączka pod Łomnicą (słow. Sedielko pod Lomnickým, niem. Noack-Habel-Scharte, węg. Noack-Habel-rés) – przełęcz w słowackich Tatrach Wysokich, w długiej południowo-wschodniej grani Wyżniego Baraniego Zwornika. Jest jedną z pięciu przełączek na odcinku pomiędzy Durnym Szczytem a Łomnicą, położoną tuż poniżej tej ostatniej. Dokładnie znajduje się pomiędzy Małą Poślednią Turniczką na północnym zachodzie a kopułą szczytową Łomnicy na południowym wschodzie. Przełączka pod Łomnicą nie jest dokładnie pomierzona, więc wysokość, na której jest położona, nie jest znana.

    Oba zachody – Niżnia Miedziana Ławka (Dolná Medená lávka) i Wyżnia Miedziana Ławka (Horná Medená lávka) – zaczynają się w Miedzianym Ogródku (ok. 2195 m), będącym kociołkowatym rozszerzeniem północno-zachodniego żlebu Wyżniej Kieżmarskiej Przełęczy. Stamtąd wznoszą się łagodnie w kierunku południowo-zachodnim. Niżnia Miedziana Ławka prowadzi początkowo na piarżysty i spłaszczony wierzchołek Miedzianej Kazalnicy (ok. 2300 m), znajdujący się w linii spadku Przełęczy w Widłach, po czym lekko obniża się, a następnie biegnie poziomo. Przed osiągnięciem Miedzianego Potoczka rozdwaja się, a obie odnogi dochodzą do żlebu zbiegającego z Pośledniej Przełączki. Szerokość zachodu wynosi na ogół 1,5–3 m, najszerszy jest on za Miedzianą Kazalnicą. Wyżnia Miedziana Ławka jest na ogół węższa, a za linią spadku Kieżmarskiej Przełęczy występuje przerwa w zachodzie, której przebycie wymaga asekuracji liną. Początkowo biegnie skośnie do Niżniej Miedzianej Ławki, w środkowej części równolegle do niej w odległości 35 m, po czym znów oddala się, dochodząc tuż pod Przełączkę pod Łomnicą.

    Poślednia Przełączka (słow. Posledná štrbina, niem. Chmielowskischarte, węg. Chmielowski-rés, ok. 2510 m) – przełęcz w słowackich Tatrach Wysokich, w długiej południowo-wschodniej grani Wyżniego Baraniego Zwornika. Znajduje się pomiędzy Poślednią Turnią na północnym zachodzie a Małą Poślednią Turniczką na południowym wschodzie i jest drugą od południowego wschodu z pięciu przełączek pomiędzy Łomnicą a Durnym Szczytem.Jagnięcy Szczyt (słow. Jahňací štít, niem. Weißseespitze, węg. Fehér-tavi csúcs) – szczyt o wysokości 2230 m n.p.m., najbardziej na północny wschód wysunięty wierzchołek grani głównej Tatr Wysokich (Szalony Wierch znajduje się już w Tatrach Bielskich).

    Nazwa Miedzianych Ławek pochodzi stąd, że w XVIII wieku (być może nawet wcześniej) górnicy wydobywali na nich rudy miedzi, poszukiwali także złota. Były to prace finansowane przez kieżmarską rodzinę szewców o nazwisku Fabri (Fabry). Górnicy do tej wyczerpującej i bardzo niebezpiecznej pracy wychodzili wprost z Doliny Dzikiej lub przez Niemiecką Drabinę. Stanisław Staszic, który w 1805 jako jeden z pierwszych turystów zdobył Łomnicę i spędził na niej noc, pisał: ... zastałem tu kilka osób pracujących nad dobywaniem żyły cynobru i miedzi. Praca ta dwa, a najdalej trzy miesiące do roku tylko trwać może. Górnicy tu nocować nie mogą dla wielkiego zimna i dla braku wszelkiego drzewa. Schodzą przeto codziennie z góry na dół, aż do zielonej wody. Penetrowali ten rejon także poszukiwacze skarbów, ich głosy słyszał w 1793 Robert Townson, który jako pierwszy odnotowany turysta wszedł na Łomnicę (prawdopodobnie wcześniej od niego był na niej Jakob Fabri senior, ale brak na to dowodów).

    Niemiecka Drabina (słow. Nemecký rebrík, niem. Deutsche Leiter, węg. Német Létra) – wysoko położony (około 1990–2230 m), piarżysty żleb w północnych ścianach Małego Kieżmarskiego Szczytu (2513 m) w słowackich Tatrach Wysokich. Opada skośnie spod wybitnej Złotej Przełączki (2230 m) pomiędzy Złotą Turnią a ścianami Małego Kieżmarskiego Szczytu do Złotego Kotła (1986 m) znajdującego się w jednej trzeciej wysokości potężnej ściany Kieżmarskiego.Wyżnia Kieżmarska Przełęcz lub Kieżmarska Przełęcz Wyżnia, w części literatury tatrzańskiej Wyżnia Kiezmarska Przełęcz (słow. Vyšná Kežmarská štrbina, niem. Obere Kesmarker Scharte, węg. Felső Késmárki csorba, 2463 m) – wąska przełęcz w słowackich Tatrach Wysokich, w długiej południowo-wschodniej grani Wyżniego Baraniego Zwornika, znajdująca się między Kieżmarskim Szczytem a Małym Kieżmarskim Szczytem. Z przełęczy łatwo dostępne są oba te szczyty.

    Obecnie przez Miedziane Ławki prowadzą drogi wspinaczkowe dla taterników i jedna ze ścieżek dojściowych na Łomnicę (nie najłatwiejsza). Dla turystów jest to rejon niedostępny.

    Przypisy

    1. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XXI. Klimkowa Przełęcz – Łomnicka Grań. Warszawa: Sport i Turystyka, 1977, s. 45–83.

    Bibliografia[]

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    2. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.
    3. Tatry Wysokie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-26-8.


    Kieżmarska Przełęcz, w części literatury tatrzańskiej Kiezmarska Przełęcz (słow. Kežmarská štrbina, niem. Kesmarker Scharte, węg. Késmárki-csorba) – wąska przełęcz położona na wysokości ok. 2463 m n.p.m. w słowackich Tatrach Wysokich, w długiej południowo-wschodniej grani Wyżniego Baraniego Zwornika, między Wschodnim Szczytem Wideł w Grani Wideł na zachodzie a Kieżmarskim Szczytem na wschodzie.Łomnica (słow. Lomnický štít, niem. Lomnitzer Spitze, węg. Lomnici-csúcs) – drugi co do wysokości (2634 lub 2632 m n.p.m.) po Gerlachu (2655 m n.p.m.) wybitny szczyt Tatr, położony w słowackiej części Tatr Wysokich. Do przeprowadzenia dokładniejszych pomiarów ok. 1860 r. uchodził za najwyższy w Tatrach.
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Przełęcz w Widłach (słow. Vidlové sedlo, niem. Gabelscharte, węg. Villa-horhos) – przełęcz położona na wysokości 2417 lub ok. 2413 m n.p.m. w słowackich Tatrach Wysokich, w długiej południowo-wschodniej grani Wyżniego Baraniego Zwornika. Znajduje się w Grani Wideł pomiędzy Zachodnim Szczytem Wideł na południowym zachodzie a Wielkim Szczytem Wideł na północnym wschodzie.Dolina Dzika (słow. Veľká Zmrzlá dolina, niem. Großes Papirustal, węg. Nagy Papirusz-völgy) – niewielka wisząca dolinka polodowcowa, odgałęzienie Doliny Zielonej Kieżmarskiej (dolina Zeleného plesa) w Tatrach Wysokich na terenie Słowacji.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Józef Nyka (ur. 5 grudnia 1924 w Łysininie k. Żnina) – alpinista, taternik, popularyzator alpinizmu i turystyki górskiej, autor wielu przewodników turystycznych po polskich górach. Ma na koncie szereg najwyższej klasy przejść dróg i pierwszych przejść w Tatrach oraz w Dolomitach. Członek honorowy prestiżowych międzynarodowych organizacji alpinistycznych i górskich, między innymi Polskiego Związku Alpinizmu.
    Kieżmark, Kiezmark (słow. Kežmarok, węg. Késmárk, niem. Käsmark / Kesmark) – miasto powiatowe we wschodniej Słowacji, w kraju preszowskim, w historycznym regionie Spisz. Nazwa miasta pochodzi od niemieckiego złożenia Käsemarkt, oznaczającego „targ serowy”.
    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.
    Śnieżnik – całoroczny, nie topniejący nawet w upalne lata płat wiecznego śniegu, noszący znamiona szczątkowego lodowca.
    Droga wspinaczkowa – następstwo miejsc położonych na zboczu dowolnej ściany skalnej możliwych do przejścia w kierunku szczytu.
    Miedziana Kotlina (słow. Medená kotlina, niem. Kupferkessel, Kupferbankkar, węg. Rézpad-katlan) – duża tatrzańska kotlina będąca odnogą Doliny Dzikiej w Tatrach Wysokich na terenie Słowacji. Położona jest na wysokości ok. 1850–2250 m n.p.m. i przypomina ogromny żleb wciśnięty pomiędzy granie i wypełniony przez prawie cały rok śniegiem. Miedziana Kotlina graniczy:
    Zachód – w taternickim rozumieniu jest to pozioma lub pochyła, długa i wąska część zbocza lub ściany, tworząca jak gdyby chodnik biegnący skośnie lub w poprzek góry. Jest rodzajem półki, ale jest zwykle dłuższy od niej i mniej regularny. Ponadto półka jest zwykle pozioma, zachód natomiast często jest skośny. Przykładem zachodu w polskich Tatrach może być Kobylarzowy Zachód w Małołączniaku.

    Reklama