• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Miecz

    Przeczytaj także...
    Kord, hauswehre (nie.) - pierwotnie krótki miecz albo długi nóż, sztylet, puginał. Później spokrewniony z szablą w wieku XVI. Używany przez uboższe warstwy społeczne.Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.
    Bitwa pod Grunwaldem (w literaturze niemieckiej pierwsza bitwa pod Tannenbergiem) – jedna z największych bitew w historii średniowiecznej Europy (pod względem liczby uczestników), stoczona na polach pod Grunwaldem 15 lipca 1410 w czasie trwania wielkiej wojny między siłami zakonu krzyżackiego wspomaganego przez rycerstwo zachodnioeuropejskie (głównie z Czech, z wielu państewek na Śląsku, z Pomorza Zachodniego i z pozostałych państewek Rzeszy), pod dowództwem wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena, a połączonymi siłami polskimi i litewskimi (złożonymi głównie z Polaków, Litwinów i Rusinów) wspieranymi lennikami obu tych krajów (Hospodarstwo Mołdawskie, Księstwo Mazowieckie, Księstwo Płockie, Księstwo Bełskie, Podole i litewskie lenna na Rusi) oraz najemnikami z Czech, Moraw i z państewek ze Śląska oraz uciekinierami ze Złotej Ordy i chorągwiami prywatnymi (między innymi chorągiew z Nowogrodu Wielkiego księcia Lingwena Semena), pod dowództwem króla Polski Władysława II Jagiełły.
    Miecz

    Mieczsieczna broń biała, charakteryzująca się prostą obosieczną głownią i otwartą rękojeścią. Badacze średniowiecza nie uznają pojęcia miecz jednosieczny odnoszącego się do zakrzywionych ostrzy – miecz może być tylko obosieczny – jednosieczne są kord, tasak, nóż bojowy, szabla i japońska broń sieczna typu katana, z zakrzywioną jednosieczną głownią. W zależności od rodzaju, miecz trzymany był jedną ręką lub dwoma rękami. Dawniej żołnierzy uzbrojonych w miecze nazywano miecznikami lub mieczownikami.

    Gram (w języku staronordyckim "oburzenie") – miecz, którym Sigurd (Siegfried, Zygfryd), bohater pieśni o Nibelungach, zabił smoka Fafnira. Został wykuty przez Weylanda Kowala i pierwotnie należał do jego ojca – Sigmunda, który otrzymał go w sali Volsung po wyjęciu go z drzewa Barnstokk, w którym Odyn specjalnie go umieścił – nikt inny nie mógł go wyciągnąć. Miecz został zniszczony i przekuty co najmniej raz. Gdy został przekuty, mógł rozłupać kowadło na połowę.Węgrzy (t. Madziarzy, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe - Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.

    Polska nazwa miecz jest zapożyczeniem wywodzącym się z języka gockiego od słowa meki co oznaczało broń obosieczną. Wczesnośredniowieczny miecz jest kontynuacją w prostej linii rzymskiej spathy w którą uzbrojona była zaciężna konnica germańska złożona z najemników zwanych spathari. W Polsce pierwsze miecze tego typu pojawiają się w IX wieku i mają związek z aktywnością skandynawskich wikingów, są to głównie egzemplarze typu B do R według typologii Petersena, produkowane w ośrodkach nadreńskich i datowane na IX i X wiek.

    Ulrich von Jungingen (Ulryk von Jungingen) (ur. 1360 w Hohenfels, zm. 15 lipca 1410 pod Grunwaldem) – wielki mistrz zakonu krzyżackiego w latach 1407-1410.Broń biała – rodzaj broni służących do walki wręcz, a nie do miotania pocisków za pomocą energii chemicznej (broń palna) lub zakumulowanej energii mechanicznej (broń miotająca).

    Historia i zastosowanie[]

    Miecz jest najstarszą historyczną bronią sieczną oraz jedną z najostrzejszych broni średniowiecznych. Pierwsze miecze, wykonywane z brązu, powstawały już w epoce brązu na terenie Chin i Egiptu. Z powodów technologicznych były wydłużone, wąskie i nadawały się głównie do pchnięć, a w przypadku staroegipskich mieczy sierpowych (kopesz) – tylko do cięć. Ważnymi ośrodkami produkcji mieczy w epoce brązu były też tereny dzisiejszych Węgier i Słowacji, skąd importowano je między innymi na ziemie polskie. Później miecze, wykonywane z żelaza, stały się powszechnie używaną bronią. Najdynamiczniejszy rozwój mieczy w Europie przypada na średniowiecze, kiedy stały się także symbolem stanu rycerskiego. Powstał kult miecza – z narzędzia stał się sacrum, wierność przysięgano na miecz. Bardzo często otrzymywał własne imię i noszono go przed władcami na znak władzy i sprawiedliwości. Był niezbędny przy ceremonii koronacji i pasowania na rycerza.

    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.

    Pochodzenie ojcowskie określano jako "po mieczu" (w odróżnieniu od "po kądzieli" – po matce), w czasie pogrzebu ostatniego potomka męskiego łamano miecz. Przed bitwą pod Grunwaldem w 1410 roku Ulrich von Jungingen, wielki mistrz zakonu krzyżackiego, podarował dwa nagie miecze jako wyzwanie polskiemu królowi, Władysławowi Jagielle.

    Szczerbiec – miecz koronacyjny królów Polski, jeden z najcenniejszych zabytków i unikatowe świadectwo polskiej historii. Jedyne zachowane insygnium koronacyjne dynastii piastowskiej. Szczerbiec kładziono na ołtarzu konfesji jeszcze przed przyjściem do katedry orszaku z królem. Był następnie przypasywany królom polskim podczas koronacji.Muzeum Archidiecezjalne w Poznaniu – muzeum gromadzące szeroko rozumiane dzieła sztuki religijnej i przedmioty świadczące o duchowości człowieka. Jedna z najstarszych tego typu instytucji w kraju i jedna z pierwszych placówek muzealnych w Poznaniu.

    W bitwach w wieku XVI miecz powoli przestał być użyteczny. Ostatni znaczący typ miecza to miecz dwuręczny. Został zastąpiony przez rapier i szablę.

    Miecze historyczne[]

  • Grus (Żuraw, Żurawiec) – miecz księcia Bolesława Krzywoustego.
  • Joyeuse – miecz Karola Wielkiego.
  • Miecze grunwaldzkie – dwa nagie miecze wręczone przez heroldów krzyżackich Władysławowi II Jagielle pod Grunwaldem.
  • Miecz księcia Dowmunta.
  • Miecz świętego Piotra – pochodzący z I wieku n.e. miecz znajdujący się w skarbcu Muzeum Archidiecezjalnego w Poznaniu.
  • Szczerbiec – miecz koronacyjny królów Polski.
  • Fikcyjne miecze[]

  • Balmung – miecz Zygfryda w Pieśni o Nibelungach. W cyklu wagnerowskim występuje pod nazwą Notung,
  • Durandal – miecz Rolanda,
  • Excalibur – miecz króla Artura,
  • Miecz świetlny – broń używana przez Sithów i Jedi w uniwersum Gwiezdnych wojen,
  • Zulfikar – miecz proroka Mahometa, jeden z symboli Islamu.
  • Zobacz też[]

     Wykaz literatury uzupełniającej: Miecz.
  • gladius
  • katana
  • Przypisy

    1. Jerzy Szyłak. Gramatyka języka polskiego. s. 113, 1998; Władysław Dziewanowski. Zarys dziejów uzbrojenia w Polsce. s. 18; Język polski s. 364, 1974
    2. Lech Marek. Wczesnośredniowieczne miecze z Europy Środkowej i Wschodniej. 2004, s. 10

    Linki zewnętrzne[]

  • The Oakeshott Institute (ang.)
  • Bolesław III Krzywousty (ur. 20 sierpnia 1086, zm. 28 października 1138) – książę małopolski, śląski i sandomierski w latach 1102–1107, książę Polski w latach 1107–1138. Pochodził z dynastii Piastów, był synem Władysława I Hermana i Judyty czeskiej, córki króla Czech Wratysława II, oraz ojcem książąt: Władysława II Wygnańca, Bolesława IV Kędzierzawego, Mieszka III Starego, Henryka Sandomierskiego i Kazimierza II Sprawiedliwego.Gladius (łac., plur. gladii – miecz) – krótki miecz rzymski. Jego żelazna głownia była obosieczna z ością przez środek i ostro zarysowanym szczytem. Rękojeść, często o kwadratowym lub ośmiokątnym przekroju, posiadała kulistą (popularny kształt obok owalnych i innych) głowicę z drewna lub kości (zdarzały się nawet kamienne czy z okładzinami metalowymi), z mało wydatnym pudełkowatym jelcem.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.
    Język gocki – wymarły język wschodniogermański, który był używany przez germańskie plemię Gotów. Jest on znany głównie dzięki tłumaczeniu Biblii dokonanego przez biskupa Wulfilę w IV wieku n.e.
    Pieśń o Nibelungach (niem. Nibelungenlied) lub Niedola Nibelungów (niem. Nibelunge Not; oba tytuły równoprawne) – średniowieczny germański epos bohaterski, napisany w języku średnio-wysoko-niemieckim ok. 1200 roku przez nieznanego autora pochodzącego prawdopodobnie z okolic Pasawy, który opierał się na opowieściach zawartych w Eddach, Sadze rodu Wölsungów i Sadze o Dytryku z XIII w. (Dietrichsage). Wedle tradycyjnego poglądu był to rycerz z rodu Kürenbergów.
    Wikingowie – skandynawscy wojownicy­­­­­, którzy od VIII wieku podejmowali dalekie wyprawy o charakterze kupieckim, rabunkowym lub osadniczym.
    Miecz dwuręczny – typ miecza charakteryzujący się dwuręcznym chwytem rękojeści. W Europie rozwinął się w pełni na przełomie średniowiecza i renesansu. Był bronią piechoty.
    Pierścień Nibelunga (niem. Der Ring des Nibelungen) – czteroczęściowy dramat muzyczny autorstwa Ryszarda Wagnera. Utwór zainspirowany został przez średniowieczny epos niemiecki Pieśń o Nibelungach.
    Głownia, brzeszczot, (z niem.) klinga, (staropol.) żelazo – jedna z dwu podstawowych części każdej broni białej, drugą częścią jest rękojeść. Głownia jest zasadniczą (główną – stąd etymologia), roboczą częścią broni tego typu. Służy do zadawania i odparowywania ciosów. Stanowi przeważającą większość długości i masy całego narzędzia lub broni. Jest to wydłużona płaska część, prosta lub lekko zakrzywiona, najczęściej metalowa, której jedna lub obie krawędzie są ostre. Również koniec głowni jest ostry. Przy określaniu obszarów całego narzędzia mówi się, że głownia biegnie od rękojeści w dół. Głownia jest tylko częścią większego elementu, którego początek wnika w rękojeść, lub może stanowić jednocześnie także zasadniczą część rękojeści. Często między głownią a rękojeścią znajduje się jelec.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.