• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Michał Atamanow

    Przeczytaj także...
    Tatarstan, Republika Tatarstanu (ros. Респу́блика Татарста́н lub Тата́рия; tatar. Татарстан Республикасы / Tatarstan Respublikası) – podmiot (republika) Federacji Rosyjskiej wchodząca w skład Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego.Sowchoz (ros. совхоз skrótowo od советское хозяйство, ukr. радгосп) – państwowe przedsiębiorstwo rolne, charakterystyczne dla gospodarki ZSRR. W Polsce ich odpowiednikiem były PGR-y.
    Iżewsk (ros. Ижевск, udm. Ижкap) – miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położone nad rzeką Iż, dopływem Kamy. W latach 1984-1987 nosiło nazwę Ustinow (ros. Устинов). Liczba ludności w 2009: 611,0 tys. Znaczny ośrodek przemysłowy: przemysł zbrojeniowy (prod. m.in. automatów Kałasznikowa i pocisków rakietowych), produkcja środków transportu, maszyn (zakłady Iżmasz, IżAwto, Bajkał), hutnictwo żelaza, przemysł lekki, ważny węzeł kolejowy, lotnisko.
    Michaił Atamanow

    Michaił Gawryłowicz Atamanow (udm. Мика́ль Гави́р Эграпи́) (ur. 19 września 1945 we wsi Wuż Egra w rejonie Grach Udmurckiej ASRR) – udmurcki językoznawca i duchowny Cerkwi Prawosławnej, tłumacz Biblii na język udmurcki, jedna z najbardziej wyrazistych postaci udmurckiego ruchu narodowego.

    Baszkortostan, Baszkiria (Republika Baszkortostanu, ros. Республика Башкортостан, Riespublika Baszkortostan, baszk. Башҡортостан Республикаһы, Bašǩortostan Respublikaḥy) – autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.Język udmurcki (удмурт кыл; inna nazwa: język wotiacki) należy do permskiej grupy języków ugrofińskich. Jest on językiem ojczystym dla ok. 550 000 mieszkańców Udmurcji w zachodniej części Przeduralu, czyli dla 77% ogólnej liczby Udmurtów (ok. 770 000, 1989). Ok. 15 000 ludzi mówi językiem udmurckim w Kazachstanie. Od 1775 roku istnieje gramatyka tego języka.

    Po ukończeniu ośmioklasowej szkoły podstawowej kontynuował naukę w technikum sowchozu Asangurt, kuźni kadr dla sektora rolnego republiki. Po odbyciu służby wojskowej zaczął pracę jako zootechnik. Miłość do języka ojczystego spowodowała, że w r. 1970 rozpoczął studia na wydziale filologicznym Uniwersytetu w Iżewsku, a po ich ukończeniu (1975) został wysłany na Uniwersytet w Tartu (Estonia), gdzie był aspirantem u profesora Paula Ariste, powszechnie uznawanego za jednego z największych językoznawców ugrofińskich. W 1978 obronił dysertację na temat "Etnonimy Udmurtów w toponimii" i uzyskał stopień kandydata nauk filologicznych. Po powrocie do Iżewska rozpoczął pracę naukową w sekcji języka Instytutu Naukowo-Badawczego przy Rządzie Udmurckiej ASRR.

    Aleksy II, imię świeckie Aleksiej Michajłowicz Ridigier (ur. 23 lutego 1929 w Tallinnie, zm. 5 grudnia 2008 w Moskwie) – piętnasty patriarcha moskiewski i całej Rusi, zwierzchnik Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego w latach 1990–2008.Uniwersytet w Tartu, est. Tartu Ülikool, w przeszłości Academia Gustaviana, Uniwersytet Dorpacki, (Kaiserliche) Universität (zu) Dorpat – wyższa uczelnia w Tartu w Estonii. Odegrała bardzo dużą rolę w kształceniu Polaków z zaboru rosyjskiego, po zlikwidowaniu przez Rosję uczelni w Rzeczypospolitej. W odróżnieniu od innych uczelni na ziemiach należących w tym czasie do Rosji, Uniwersytet Dorpacki prowadził liberalną politykę i unikał dyskryminacji Polaków.

    Większość swoich prac Atamanow poświęcił toponimii i onomastyce Udmurtów, szczególnie koncentrując się na nazwach worszudów. Worszud (udm. воршуд) to wywodzący się zazwyczaj z nazwy bóstwa plemiennego przydomek rodowy. Zasługa Atamanowa polega na "inwentaryzacji" worszudów - ustaleniu, jakich przydomków używa się w poszczególnych udmurckich wsiach. Jego badania objęły prawie całe terytorium zamieszkania Udmurtów, a więc nie tylko dzisiejszą Republikę Udmurcką, ale także Tatarstan, Baszkirię, Obwód Kirowski, a nawet terytoria zamieszkane przez udmurcką diasporę na Syberii. Zebrany materiał pomaga historykom ustalić procesy migracji Udmurtów w przeciągu ostatnich kilku wieków.

    Udmurcka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, Udmurcka ASRR – republika autonomiczna w Związku Radzieckim, wchodząca w skład Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.Syberia (ros. Сибирь, Sibir’) – kraina geograficzna w północnej Azji, wchodząca w skład Rosji, położona między Uralem na zachodzie, Oceanem Arktycznym na północy, działem wód zlewisk Oceanu Arktycznego i Spokojnego na wschodzie, oraz stepami Kazachstanu i Mongolii na południu. W ujęciu historycznym (oraz potocznym w Rosji) do Syberii należy również rosyjski Daleki Wschód.

    W 1989 r. Atamanow podjął decyzję o odejściu z instytutu i wkrótce został duchownym Cerkwi Prawosławnej (wcześniej ukrywał swoją przynależność wyznaniową i praktykował po kryjomu). W styczniu 1990 r. został wyświęcony na diakona, zaczął pracę jako referent eparchii w Iżewsku. Był inicjatorem nabożeństw w języku udmurckim, wprowadzenie języka narodowego do liturgii wywoływało początkowo niechęć ze strony ortodoksyjnych duchownych. Z błogosławieństwa patriarchy Moskwy i Wszechrusi Alekseja II zaczął tłumaczyć Pismo Św. na język udmurcki - dotychczas ukazały się Psałterz i cały Nowy Testament (1996). Przetłumaczył także Biblię dziecięcą oraz szereg innych dzieł literatury cerkiewnej.

    19 września jest 262. (w latach przestępnych 263.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 103 dni.

    Michał Atamanow jest postacią powszechnie znaną i rozpoznawaną przez większość Udmurtów żyjących na terytorium całej Rosji, szczególnie szanowaną za wielki trud włożony w dzieło ocalenia i rozwoju języka udmurckiego.




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.